Feeds:
Bài viết
Bình luận

Khẽ chạm tay vào Tết

  Sơn Trần

.

Tết Nguyên Đán trở thành một truyền thống văn hóa thấm nhuần trong tâm hồn mỗi người dân Việt Nam

Dịu dàng từ đợt mưa xuân

Mùa xuân được gọi là mùa tái sinh của vạn vật sau hành trình dài đi qua tiết đông giá lạnh. Mùa xuân là mùa sinh sôi của cây lá sau ngày tháng âm thầm tích nhựa, sau khoảng thời gian chống chọi với từng cơn mưa dầm, từng đợt gió bấc. Và mùa xuân với từng làn mưa bụi giăng mờ, mỏng manh như một tín hiệu mơ hồ phả vào không gian cho đất trời thêm hương, thêm vị. Và tự bao giờ, thứ “mưa như rây bột” đã thành “đặc sản” của mùa xuân.

Mưa phùn! Đấy là thứ mưa không ầm ào trong chốc lát như mưa rào, không dai dẳng, rả rích như mưa dầm mà chỉ là làn mưa mỏng nhẹ, trông như hạt bụi, nhẹ như sương mai mà đằm dịu, vấn vương, neo chặt trong tâm hồn của những con người đa cảm, lãng mạn.

Mưa phùn từng đợt gieo vào lòng những kỷ niệm. Những điều đáng nhớ ấy cứ lặng lẽ theo tôi suốt cả quãng đời dài, có lúc khe khẽ, dịu dàng những cũng có khi da diết, nồng nàn. Tôi đi về phía ngày xưa cùng làn mưa phùn, gặp lại tuổi thơ đầu trần chân đất cùng lũ bạn chơi đùa mặc dấu mưa lành lạnh vương trên áo, đậu trên tóc, gương mặt đẫm nước. Cảm giác được hòa trong mưa, bình yên làm sao. Để rồi khi sống ở phố, giữa những ngôi nhà tầng san sát, nhìn mưa phùn giăng giăng ngoài ô cửa kính, tôi lại da diết nhớ về ngày tháng cũ khi chạm hờ kí ức ngọt ngào. Sau thời gian phải chịu đựng rét buốt bởi gió bấc và mưa dầm, tiết trời đã thay đổi, nắng non và mưa phùn đã đồng hành trong sứ mệnh nâng niu để từng nõn xanh, lộc biếc hân hoan thức giấc sau lớp vỏ sần sùi vết tích của thời gian.

Mưa phùn nhẹ nhàng khẽ gọi mùa xuân! Tôi đã yêu thiết tha cái thứ mưa thanh nhẹ, sẽ sàng giăng đầy kỉ niệm này. Cứ mỗi lần xuân đến, tiết trời se lạnh tôi lại nhớ đến nao lòng những cơn mưa phùn. Bởi đây chính là thời điểm tâm hồn được đánh thức, khơi gợi bởi vị mùa rõ rệt qua hương sắc của hoa, qua cái mùi ngai ngái, nồng nồng của đất. Vạn vật căng tràn sức sống, cựa mình thức giấc sau mùa đông dài. 

Bâng khuâng chợ Tết

Mỗi dịp xuân về, trong tiết trời giao mùa dịu ngọt, lòngngười bỗng thấy rộn ràng, nôn nao chuẩn bị đi chợ Tết. Phiên chợ ngày Tết, từ lâu đã là nơi lưu giữ những phong tục truyền thống, đặc trưng của làng xã, một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa, để rồi khi đi xa, những điều ngỡ bình thường, mộc mạc ấy luôn vọng về trong tâm thức. 

 Những ngày giáp Tết các phiên chợ đều trở nênđông đúc, nhộn nhịp. Đi giữa không gian ấy, cảm xúc của con người trở nên tươi mới, nhiều cung bậc bởi hương vị Tết, bởi sự vun đầy của những món hàng. Và trong không gian thân thuộc ấy, nhìn đâu, chạm đâucũng thấy kỷ niệm tràn về.

Náo nhiệt và tràn ngập không khí Tết nhất là những phiên chợ vào những ngày cuối tháng Chạp. Hầu như ai nấy đều chuẩn bị sẵn những món hàng từ chuồng trại, từruộng vườn để cho chợ quê ngày Tết thêm phong phú, đa dạng. Hàng hóa chợ Tết ở quê phần lớn là sản phẩm đặc trưng, mang đậm tính truyền thống của dân tộc như: dưa kiệu, lá dong, bánh chưng, bánh tét hay nhiều loại bánh mứt tự làm. Trông đẹp mắt và sang trọng nhất là gian hàng bày bán những giỏ quà xinh xắn đựng bánh mứt, rượu trà hay những bình hoa vải, hoa nhựa sặc sỡ, bắt mắt. Nhưng có lẽ, điều tạo nên linh hồn của một cái Tết cổ truyền thì không thể thiếu sự quyện hòa giữa mùi hương và sắc màu, nét riêng dễ nhận biết. Chính vì thế chợ quê ngày Tết có những gian hàng với mùi vị của hương trầm, với sắc màu của đèn, của thiếp vàng. Dạo ngang nơi ấy, bao người xa quê trở về dịp Tết đã đi trong cảm xúc ngập tràn.  

Đi chợ quê ngày Tết là đến với một không gian chanchứa niềm vui và kỉ niệm. Đó cũng là để trở về, về với kí ức, với những gì từng gắn bó. Đi để gặp lại, nghe lại những tiếng chào mời thân thiện, chân quê. Đi để nghe âm thanh của cuộc sống đời thường vang vọng. Chợ Tết dĩ nhiên là nơi trao đổi, mua bán nhưng cũng là nơi neo giữ hương vị của tuổi thơ, của ký ức quê nhà, của nét đẹp văn hóa trong mỗi con người, nhất là người xa quê.

Linh thiêng đêm giao thừa

Giao thừa là thời khắc thiêng liêng, thời điểmchuyển giao giữa năm cũ sang năm mới. Lúc này trời đất giao hòa, âm dương hợp quyện, vạn vật dường như trỗi dậy, bừng lên sức sống tươi mới và mãnh liệt nhất. Trong thời gian và không gian thật sự ý nghĩa của đêm giao thừa, người ta mong ước những khó khăn của năm cũ sẽ trôi đi như những cánh hoa tàn rơi rụng trong giá lạnh mùa đông và hân hoan chờ đợi khoảnh khắc trăm hoa đua nở của năm mới đang đến với tràn đầy ước mong và hy vọng

Thật vậy, được tận hưởng vẹn nguyên phút giây thiêng liêng ấy với cảm giác của sự trầm mặc, thanh tịnh trong bóng trầm hương quyện ngát, bảng lảng với tiếng chuông khuya vang vọng mà rưng rức, bồi hồi.

Boong … boong …Nhè nhàng, khoan thai tiếng chuông từ ngôi chùa lớn ngân lên. Tiếp theo sau là tia sáng hướng thiên của pháo hoa, sáng bừng không gian đêm trừ tịch.Đất trời náo nức, tâm hồn con người trở nên tĩnh tại, gần gũi, thân thương đến lạ kỳ. Một đêm giao thừa đầy ắp yêu thương, ấm cúng sẽ tiếp thêm động lực cho mỗi người sống và làm việc tốt hơn. Theo phong tục có từ lâu đời,thường khi giao thừa người ta đều sắm một mâm lễ để cúng ngoài trời ở khoảng sân trước nhà và để cúng trong nhà tại bàn thờ gia tiên vào thời điểm bắt đầu ngày mồng Một Tết. 

Đêm giao thừa là đêm thơm thảo nhất của con cháu đối với tiền nhân, dẫu chẳng phải là ngày giỗ chạp, chỉ là vọng nhớ, biết ơn, là mong được gần gũi thân tình với người đã khuất, biểu hiện của lòng yêu thương và niềm tôn kính. Đêm giao thừa thoang thoảng mùi trầm hương nhẹ bay, cái “mùi Tết”, mùi sum họp đoàn viên không lẫn vào đâu được! Ai đi xa không về kịp nhà đón giao thừa, chỉ cần thoảng trong làn gió mùi trầm hương thơm thoảng, nhẹ bay đã nặng nhớ, nặng thương, mùi trầm hương tuy nhẹ nhàng nhưng lắng sâu.

Giữa giờ khắc giao thừa, trong hương trầm bảng lảng, nhìn bao ánh mắt long lanh, chờ đợi, lòng người bỗng khơi sâu đến tận cùng cảm thức về sự linh thiêng đang ùavề mang tín hiệu của an lành và tin yêu. 

                                                                                   

.Lưu Ngọc Minh

.

Nay ở thành phố, mỗi lần đến Tết tôi ra siêu thị để mua bánh, mứt. Có đủ các loại, bình dân có, cao cấp có; miền Nam có, miền Bắc có, tùy chọn. Nhưng từ sâu thẳm, tôi vẫn luôn nhớ về một vùng quê của ấu thơ.

Khi ấy, mỗi khi Tết đến chị em tôi cùng mẹ làm bánh, mứt để cúng, để đãi khách. Và đó không chỉ là nhu cầu tiêu dùng mà còn là niềm vui ngày Tết.

1. Mỗi dịp Tết, tuy nhà không mấy dư dả nhưng mẹ cũng làm hàng chục loại bánh. Tôi nhớ nhất là bánh in vì dễ làm, làm nhiều và để được lâu. Mẹ cho đường và bột nếp đã rang xay mịn vào thau nhỏ, hai bàn tay gầy guộc vì công việc đồng áng nặng nhọc của mẹ lúc này lại thoăn thoắt nhào trộn đến khi bột ngấm hết vào nước đường.

Rồi mẹ lấy khuôn, đổ một lớp bột, rưới một ít nhân ở giữa (pha trộn từ đậu phộng, mè, đường và bột quế), đổ tiếp một lớp bột, dùng hai tay ịn mạnh thành ra bánh.

Những chiếc bánh in tròn nhẵn có chữ phúc phía trên trông bắt mắt. Nhưng bọn trẻ chúng tôi không thích ăn bánh in vì thấy không ngon và hay mắc nghẹn. Bởi vậy, bánh in là thứ còn lại nhiều nhất sau mỗi dịp Tết.

tet-truyen-thong-2.jpg
Một cụ bà chuyên làm và bán bánh in cùng các loại bánh truyền thống khác ở chợ Nhơn Lộc (nay thuộc xã An Nhơn Tây, tỉnh Gia Lai) năm 2024. Ảnh: Hoài Thu

Có một loại bánh khác cũng dễ làm nhưng bọn trẻ thích ăn hơn là bánh nổ. Gọi là bánh nổ vì khi rang, nếp sẽ nổ bung thành những hạt cốm trắng tinh, phát ra tiếng lách tách vui tai. Cách làm cũng tương tự bánh in, chỉ khác là nguyên liệu không phải bột mà là cốm.

Những hạt cốm mẩy tròn, mang hương đồng cỏ nội. Mẹ trộn cốm với nước đường, gừng rồi đưa vào khuôn ép thành bánh. Những cái bánh nổ hình thoi, giòn tan, quyện hương gừng thơm dìu dịu, nên trẻ con, người lớn đều thích.

Sang hơn là bánh thuẫn. Nguyên liệu chính của bánh thuẫn cũng là bột, đường nhưng có thêm trứng và các loại gia vị khác. Mẹ trộn bột, đường, trứng rồi đánh nhuyễn; xong đặt chiếc khuôn trên lò than, khi khuôn đã nóng cho bột vào và nướng.

Chiếc bánh thuẫn khi chín vàng ươm, nở bung như cánh hoa mai ngày Tết. Bánh tơi xốp, thơm ngon, ưu tiên để đãi khách nên bọn trẻ được mẹ phát có giới hạn.

Mứt mẹ làm cũng có nhiều loại: Mứt gừng, mứt dừa, mứt bí… Nhưng làm mứt gừng là công phu nhất. Mứt gừng tôi muốn nói ở đây là mứt gừng củ chứ không phải là gừng lát.

Làm mứt gừng lát thì đơn giản, lấy củ gừng thái lát mỏng, ướp với đường rồi sên trên lửa nhỏ, đảo đều tay đến khi đường kết tinh thì thành món mứt gừng thơm ngon, ấm bụng.

Nhưng làm mứt gừng củ thì công phu hơn nhiều. Mẹ ra vườn nhổ các bụi gừng, chọn những củ đẹp, thường có 5 nhánh để khi làm xong miếng mứt giống như bàn tay năm ngón.

Sau khi chọn được củ đẹp, mẹ đem ngâm nước rồi cạo vỏ, rửa sạch, ngâm nước muối qua đêm để củ gừng mềm và nhả bớt nhựa. Hôm sau chị em tôi ra sức xăm từng củ, phải xăm đều, xăm kỹ, đến khi củ mềm, dễ thấm đường và bớt cay.

Mỗi cây xăm có chừng mười cây kim nhọn, chị tôi có lần sơ ý bị đâm vào tay đau buốt đến phát khóc. Xăm xong, mẹ xả nước, luộc, thắng với đường đến khi chuyển sang màu trắng ngà, thì vớt ra phơi khô.

Mứt gừng nguyên củ tự làm mang hơi ấm của bàn tay người thân, tạo nên một bức tranh Tết đầy màu sắc và sống động.

Mỗi loại bánh, mứt làm xong mẹ cẩn thận xếp, cất vào các quả nhôm hoặc bình thủy tinh để dùng trong dịp Tết. Trong ba ngày Tết, ngày nào mẹ cũng sắp bánh, mứt ra đĩa mang lên bàn thờ để cúng ông bà, tổ tiên.

Khách đến thăm xuân, mẹ cũng sắp một đĩa bánh mứt, để nhâm nhi với tách trà nóng, nói chuyện đồng áng, chuyện làng trên, xóm dưới. Thấy khách bọn trẻ chúng tôi thường lẩn quẩn chờ được lì xì. Nhưng cha nhắc khéo: “Đi chơi, trẻ con không được hóng chuyện”.

2. Nhưng có lẽ không gì ấm cúng hơn việc nấu bánh tét. Để có nồi bánh tét ưng bụng, mẹ chọn nếp ngon đem ngâm trong nước sạch, vớt để ráo nước rồi ra vườn cắt những tàu lá chuối tươi, xanh mướt vào nhà gói bánh.

Trải lá trên nia, mẹ đổ một lớp gạo nếp, rồi một lớp nhân được làm bằng đậu xanh và thịt ba chỉ, đổ tiếp một lớp nếp nữa rồi gói. Mẹ cuộn chiếc bánh gọn gàng để lớp gạo nếp ôm lớp nhân vào giữa rồi dùng lạt tre để buộc.

Mẹ vừa buộc vừa chỉ bảo các chị tôi: “Buộc vừa phải thôi, lỏng quá hay chặt quá bánh đều không ngon”.

tet-truyen-thong-1.jpg
Trung tâm Văn hóa – Thông tin và Thể thao TP. Quy Nhơn (cũ) tổ chức Hội thi làm bánh chưng, bánh tét mừng Đảng mừng Xuân Giáp Thìn 2024. Ảnh: Nguyễn Dũng

Số gạo nếp còn lại không đủ để làm bánh tét, mẹ thường làm vài cái bánh ú nhỏ, là phần thưởng của bọn trẻ chúng tôi khi nồi bánh chín tới. Nấu bánh tét thường vào đêm giao thừa, lũ trẻ chúng tôi quây quần bên bếp lửa, nghe người lớn nói chuyện rôm rả cho đến khi ngủ lịm lúc nào không hay.

Cũng như các loại bánh mứt khác, trong 3 ngày Tết ngày nào mẹ cũng tét bánh mang ra bàn thờ để cúng. Mẹ dùng chính sợi lạt buộc bánh để tét bánh. Một đầu lạt giữ bằng hàm răng đen nhánh, chắc chắn của mẹ, đầu kia dùng tay để tét.

Vậy mà các lát bánh đều tăm tắp như đóng khuôn vậy. Khách thăm xuân, đến bữa mẹ không kịp nấu cơm nên tét bánh, mời khách ăn với dưa món thay cơm, ai nấy đều vui.

Ngày nay đến Tết, tôi lại đến các hiệu bánh Ngọc Nga, Bà Xê để mua bánh tét, bánh chưng về dùng. Đây là các loại bánh có thương hiệu, nhiều người khen ngon nhưng với tôi, nó vẫn thiêu thiếu một cái gì đó không nói ra lời.

Dường như nó thiếu cái chất thôn quê, cái mùi đồng ruộng, cái bếp lửa ấm áp đã đi theo tôi suốt những năm thơ trẻ.

.

Nguyễn Kim Huy

.

Tranh Họa sĩ Đinh Cường

.

Thoáng bóng em đi giữa sân trường

Nụ cười giấu sau làn tóc rối. Môi hồng nở một nụ hoa.

Chiếc cặp đỏ em ôm nghiêng trong gió

Em bước đi vội vã dưới trời trưa.

.

Nắng ửng hồng. Và dáng em xưa

Đi giữa sân trường ngọt thơm mùa trái chín

Tình yêu đầu theo em vào câm nín

Cái nhìn lặng thầm gởi khoảng trời xưa.

.

Hồn nhiên nói cười như chim non. Trong veo như giọt sương ban mai.

Ngày ấy em chưa biết buồn

Ngày ấy em chưa biết ngồi đọc thơ, chưa biết ngắm hoa và mơ mộng

Chưa soi gương nhìn vẻ ưu tư.

.

Ngày ấy anh chưa biết mình

Khi từ biệt ngôi trường, từ biệt em

Sẽ luôn nhớ đến nao lòng khi ánh mắt mình tình cờ gặp nhau

Giấu sau mắt em là những sắc nắng ngày xuân.

.

Bây giờ, sau những tháng năm biền biệt cách xa

Anh thầm mong em hãy ngước nhìn lên bầu trời và tươi xanh lên sắc nắng

Khi em buồn bã, khi em thấy mình cô đơn

Em đừng hát một mình, đừng khóc

Hãy để những yêu thương trong ký ức làm nên những ngày vui ấm áp đời mình.

Cái hộp thiếc

Ngô Đình Hải

.

Tranh HS Nguyễn Thanh Bình

.Có thằng đệ, trước đi phụ xe tải cho hắn. Anh em no đói có nhau. Thân không vợ con, hắn thường thằng nhỏ như con, chỉ dạy tận tình. Dạo đó xe hiếm, toàn xe quốc doanh. Kiếm được cái bằng lái đã trần thân, có được cái xe chạy kiếm cơm là phước đức ông bà để lại! Tiền lương tháng, xí nghiệp trả, của ai nấy lấy. Xe ra tới đường là xe của hắn, hắn chịu trách nhiệm. Mất mát, hư hỏng, tai nạn…mọi thứ đều đổ lên đầu hắn. Thế nên tiền chở hàng thêm, tiền bán dầu dư, hắn muốn xử sao là chuyện của hắn, lơ xe miễn ý kiến. Hắn chia cho thằng đệ rất ít, phần của hắn cũng không hơn gì. Tới ăn nhậu hắn cũng hạn chế tối đa. Dư được đồng nào, hắn cất hết vô trong cái hộp thiếc, để bên dưới ghế ngồi. Chuyện để dành chút đỉnh phòng khi đau ốm, hay có sự cố là chuyện tất nhiên, ai cũng phải vậy, nhứt là với loại kiếm miếng ăn ngoài đường như tụi hắn. Hắn không nói ra, thằng đệ cũng chớ có mà dám hỏi. Chỉ âm thầm chịu đựng, chấp nhận thiệt thòi hơn khi có dịp tâm sự với mấy đứa đi phụ xe khác trong xí nghiệp. Hắn mặc kệ. Hiểu cũng được, mà không hiểu cũng không sao! Hắn tính rồi, chỉ cần gom đủ tiền là hắn xin cho nó vô trường lái liền, 18 tháng ăn học ở trường chứ ít ỏi gì. Ai nuôi? Ai đóng tiền học? Học xong, lấy bằng rồi, cũng phải chừa một ít để xin xỏ, để kiếm xe chạy cho bằng chị bằng em. Đi lơ miết biết chừng nào khá!..

Vậy mà, đùng một cái, thằng nhỏ xin nghỉ. Hắn tưởng nó giận hắn chuyện tiền nong, so bì ít nhiều mà đòi bỏ nghề. Cực chẳng đã, hắn mới nói chuyện để dành tiền làm gì cho nó nghe.

Thằng nhỏ ứa nước mắt, nhưng nó vẫn nói nghề xe cực quá, còn nguy hiểm, nó nhắm kham không nổi. Để nó đi kiếm nghề khác mẩn ăn.

Tự nhiên hắn thấy buồn ngang xương. Thôi kệ, nó đã muốn vậy, nghề không muốn nhận nó, giữ nó lại cái kết cuộc cũng chẳng tốt lành gì. Chữ nghĩa thằng nhỏ nhiều hơn hắn, nó còn trẻ, hy vọng đồi nghề sẽ khá hơn!…

Hôm thằng nhỏ nhận quyết đinh thôi việc của xí nghiệp, hắn nghỉ chạy, dẹp xe. Thằng nhỏ lấy nước rửa, rồi rị mọ lau từng ngóc ngách trong xe, như để nói lời chia tay. Hắn mặc kệ cho nó làm. Chiều lại, đợi nó lau xong, hắn mở tấm nệm ghế ngồi, lôi cái hộp thiếc đựng tiền để dành cầm theo, trước khi ra quán nhậu quen. Hắn nói với nó:

– Bữa nay mày có quyền uống thoải mái, sức uống được bao nhiêu cứ uống!

Cái tưởng chừng như đơn giản này lại là thứ tối kỵ trước đây, hắn luôn nhắc và không cho phép nó hay chính mình được làm. Thằng đệ ngồi uống, hắn lấy tiền trong hộp thiếc ra đếm, cẩn thận từng tờ một.

Bỏ lại vô hộp một ít, còn bao nhiêu hắn đưa hết qua phía nó:

– Tiền của xe để lại. Tiền này trước để dành lo cho mày vô trường lái. Giờ không cần nữa. Nó là của mày, cầm lấy làm vốn. Khi nào rảnh nhớ ghé về thăm tao là được…

Sau bữa đó, thằng đệ đi biệt, không tin không tức gì. Hắn và chiếc xe vẫn tiếp tục cuộc sống thường nhật của mình. Xí nghiệp đưa đứa khác theo phụ, hắn lắc đầu không cần, mình hắn cân hết. Hắn bắt đầu uống rượu nhiều hơn. Sống hoang đàng hơn, tiền bỏ vô hộp thiếc để dành cũng thưa dần, thậm chí nhiều khi không bỏ luôn. Có quái gì phải lo nữa đâu!

Mới đó mà gần 20 năm. Hắn cũng đã mấy lần thay xe khác, cái hộp thiếc vẫn đi theo và nằm đúng vô chỗ của nó. Rồi cũng tới tuổi hưu. Ngày hắn giao xe cho xí nghiệp để nghỉ. Anh em xe hùn lại mua tặng hắn cái điện thoại di động, cho dễ liên lạc. Hắn nhận, cười:

– Có nhậu nhớ a-lô nghen!

Chỉ có vậy. Hắn rời nơi đã gắn bó với gần hết cuộc đời mình nhẹ tênh. Mỗi bộ đồ và cái hộp thiếc đi theo…

Nghỉ lại thì lúc trước thằng đệ cũng có cái lý của nó. Nghề xe coi vậy chứ bạc lắm. Buông xe ra, bước xuống đất, là huề trớt. Cái kiếm được trên đường trả lại cho đường sạch nhách. Cái vô-lăng tròn vo, xoay tới xoay lui, buông ra cũng trở về như cũ, y chang như cuộc đời cầm lái của hắn vậy. Có cha tài xế nào mà về chiều có của ăn của để đâu!…

Gần Tết, buổi sáng trời trở lạnh. Hắn ho sù sụ, ngực rát rạt. Bao nhiêu sức lực phung phí từ hồi còn ôm xe, cộng với mấy đợt covid, làm hắn xuống thấy rõ.

Điện thoại reng. Hắn giật mình khi nghe tiếng thằng đệ:

– A lô! Ông thầy khỏe không?

– Trời đất! Khoẻ!…Khoẻ!…Mày đang ở đâu? Sao…Sao biết số của tao?

– Dễ ẹt! Điện hỏi xí nghiệp chứ đâu! Tui ở xa lắm, Móng Cái lận, tuốt gần biên giới. Để đó nói sau đi. Ông thầy bắn cái tài khoản qua đây, tui gửi ít tiền xài tết!…

– Cái…Cái gì?…Số tài khoản hả? Tao làm gì có cái đó! Hồi nào tới giờ có xài gì tới nó đâu?…

– Lạc hậu thiệt chứ! Thôi bắn cái số chứng minh với cái số nhà cho tui cũng được, tui gửi bưu điện cho, ra đó lãnh nha!…

Chưa kịp hỏi thêm thì nó đã tắt máy. Chiều 23 Tết, hắn ôm cục tiền cúa nó gửi, mới lãnh ở bưu điện về. Nhiều, nhiều quá, tới mấy chục triệu! Hắn mở nắp cái hộp thiếc, ngó mấy đồng bạc ít ỏi còn lại, rồi bỏ luôn cọc tiền vô đó.

Ngoài đường xôn xao chợ búa. Người ta đang mua sắm đón Tết.

Hắn rót cho mình ly rượu, uống khan. Hơi rượu xộc lên mũi, hắn nghe hai mắt cay xè. Hắn nhớ tới những cái Tết trên đường, những lúc xe giao hàng xong không về kịp. Nhứt là cái lần có thằng nhỏ. Chiều 30, tấp xe vô chân đèo. Con đường vắng thấy sợ. Giờ này có mấy ai ra đường. Cúng xe xong, thì trời sụp tối. Xe trống, hai thầy trò leo lên thùng xe ngồi ăn. Thằng nhỏ bất ngờ lôi ra chai rượu tây, có hiệu đàng hoàng, không biết nó mua hồi nào. Hắn buột miệng:

– Sang dữ bây!…

Nó cười:

– Kệ, Tết mà…Thà trâu bò đạp chết, chứ để ruồi muỗi cắn chết đau lắm ông thầy ơi!…

Lần đầu tiên trong đời, hắn kể cho người khác nghe, chuyện một đứa nhỏ mồ côi, lê lết ở bến xe cho tới ngày làm tài xế như thế nào. Thằng nhỏ nắm lấy bàn tay chai sần của hắn, đặt cái ly rượu lên đó. Hắn hỏi:

– Còn mày, sao không chịu học hành, theo nghề này chi?

– Tui khác! Tui có cha mẹ anh em, có nhà cửa, có đi học. Cái gì cũng có! Cái có nhiều nhứt là cái nghèo! Mà nghèo hoài chịu sao thấu!…

Hắn bật cười. Hắn thấy vui với cái cách nói chuyện văn chương của thằng đệ. Chai rượu có bao nhiêu đâu mà đêm đó hắn say quắc…

Hắn cầm cái hộp thiếc đầy tiên lên ngắm nghía. Lớp sơn bên ngoài tróc gần hết, dễ chừng nó theo hắn mấy chục năm rồi còn gì. Hắn lại cầm cọc tiền lên tay. Bất chợt hắn nói như nói với cái hộp:

– Mày thấy đó! Má! Tao cần nó vác cái mặt về thăm tao, chứ cần chó gì cái thứ này…

Kim Bông thần mã


Trần Bảo Định

.
Chiều cuối năm.
Má và chị Tư vớt bánh tét máng lên cây sào tre vắt ngang vách bếp, tía lui cui lau chùi
chén bát, xếp đặt hương đèn hoa quả cần thiết cho lễ Trừ Tịch. Tía trải tấm đệm bàng giữa
sân, ngồi uống rượu lai rai với chú Sáu, dượng Chín, sau khi cúng bái rước ông bà về ăn
Tết cùng con cháu.
Rượu vào, lời ra. Chú Sáu nói:

  • Tháng cùng ngày tận. Chỉ còn năm, sáu tiếng đồng hồ nữa, Rắn hết nhiệm kỳ, bàn
    giao công việc cai quản trần gian lại cho Ngựa và cáo lui. Chẳng biết rồi Ngựa sẽ “làm ăn”
    thế nào và có thay đổi gì chăng?
    Tía cười cười, triết lý:
  • Sự thay đổi nào cũng khởi đầu từ ý thức. Đó là điều tất yếu! Ngựa có ý thức thì ắt sẽ
    có thay đổi, chú Sáu mầy lo chi cho mệt. Việc đó, đã có người lo! – Tía chuyền ly rượu cho
    chú Sáu.
    Đàn cò rời cánh đồng, bay hối hả trong không gian chiều tàn về tổ.
    Ba lão bạn đời đã vượt cái ngưỡng “thất thập cổ lai hy” cùng chén thù, chén tạc, khi
    rôm rả, lúc trầm ngâm của thời khắc chờ đợi “tống cựu, nghinh tân”, nhưng không phải là
    không “ưu thời, mẫn thế”!
    Dượng Chín nói:
  • Lẽ thường, thiên hạ tôn vinh ngựa Tàu hơn ngựa ta. Theo tui, ngựa ta hơn xa ngựa
    Tàu! Chỉ mỗi một chuyện Thánh Gióng cỡi ngựa sắt, cầm roi sắt mà khiến lũ giặc Ân khiếp
    kinh hồn vía và tan rã. Ngựa chết vì chủ của mình, chỉ có ngựa ta, chứ ngựa tàu: chưa chắc!
    Chú Sáu cãi lại:
  • Tui đọc Tam Quốc Chí, nhớ đại khái, Quan Vân Trường bị Mã Trung, Phan Chương
    bắt và sau đó bị giết. Ngựa Xích Thố vì nhớ thương chủ, bỏ ăn mà chết! Đời sau, ai cũng
    thương cảm và ca ngợi.
    Dượng Chín bảo rằng, muốn rõ thực hư chuyện ngựa Xích Thố vì thương nhớ chủ bỏ
    ăn mà chết hay sức cùng lực tận, vì tuổi già mà chết, ta phải biết số tuổi ngựa Xích Thố đã
    sống!
    Tía chen vào:
  • Hồi ông già tui ở bạn nuôi ngựa đua nhà Hội đồng Láng miệt Đức Hòa Thượng,
    thường nói ngựa từ ba, bốn tuổi là đã có thể phối giống và ra trường đua. Thời kỳ sung mãn
    nhất của ngựa là từ sáu đến tám tuổi. Đời ngựa thường dài không quá ba mươi năm!
    Dượng Chín tiếp:
  • Ngựa Xích Thố lần đầu xuất hiện trong tay Đổng Trác là vào năm 189. Lữ Bố thấy
    Xích Thố là mê mẩn ngay và Đổng Trác đã dùng ngựa Xích Thố dụ Lữ Bố thực hiện mưu
    kế của mình. Như vậy, ngựa Xích Thố lúc bấy giờ phải ở thời kỳ sung mãn nhất. Đến năm
    219, ngựa Xích Thố chết khi Quan Vân Trường thọ hình!
    Dượng Chín chiêu ngụm rượu, rồi làm bài tính nhẩm:
  • Ngựa Xích Thố xuất hiện năm 189, chết năm 219 vị chi là ba mươi năm, cộng thêm
    khoảng tám năm từ lúc ngựa mới sinh ra cho đến khi sung mãn. Tất cả là ba mươi tám năm!
    Dượng Chín kết thúc:
  • Như vậy thì ngựa Xích Thố chết vì tuổi già, chứ chẳng phải chết vì thương nhớ chủ!
    Chú Sáu được dịp “hấp tinh kiến giải”:
  • Tui phục dượng Chín sát đất!
    Chị Tư bưng dĩa khô cá chạch và chén nước mắm me, tiếp thêm mồi nhậu. Tía biểu chị
    vào trong lấy mấy tấm hình chụp mộ ngựa Kim Bông đưa dượng Chín và chú Sáu coi.
    “Nhớ hồi nẳm, khi đơn vị hành quân qua làng Cỏ Ngựa dưới chân đèo Cù Mông, tía
    được nghe cô bác lớn tuổi kể rằng, xưa kia, nơi đây có lão Ngô đầu lĩnh, cỡi con tuấn mã
    Kim Bông, tay cầm đại đao, chuyên nghề bảo tiêu hàng hóa của thương nhân mỗi khi vận
    chuyển qua đèo. Một hôm, từ căn cứ kháng chiến, Tướng Võ Trứ tìm về hội kiến với lão
    họ Ngô. Sau tuần trà, Tướng Võ Trứ bộc bạch:
  • Vận nước nguy khốn, Vua Hàm Nghi bỏ ngai vàng, rời kinh thành lên miền Tân Sở
    truyền hịch Cần Vương. Trứ nầy, mong đại huynh gả Kim Bông về phong trào Văn Thân
    Bình Định đang sục sôi chống quân xâm lược Pháp và bọn tay sai của chúng.
    Ngô đầu lĩnh cầm vò rượu tu một hơi dài, cười khanh khách:
  • Với đất nước, mạng Ngô tui còn chẳng kể thì có sá gì ngựa Kim Bông?
    Chủ, khách cáo từ. Tướng Võ Trứ nhảy lên yên ngựa. Kim Bông bất ngờ giậm chân,
    hất tung Tướng Võ Trứ rơi xuống đất.
    Lão Ngô đầu lĩnh vỗ vỗ bờm ngựa:
  • Ta già rồi, con thay ta đi cứu nước!
    Ngựa Kim Bông cạ mặt vào người lão Ngô, hí vang núi rừng, rồi phi nước đại chở
    Tướng Võ Trứ về căn cứ, giữa trưa nắng bụi mù tung…
    Kim Bông trở thành chiến mã của Phó soái Lê Tuyên – còn gọi là Bá Mười, Lê Văn
    Trang. Người và ngựa cùng cận kề cái chết ở chiến trường, sống chí tình, chí nghĩa. Chiến
    mã Kim Bông đã cùng chủ đi vào những trận đánh khốc liệt, như Trường Úc, Lò Vôi (Tuy
    Phước), Cẩm Văn (An Nhơn), Phú Gia (Phù Cát)… khiến quân xâm lược khiếp sợ, bọn
    vong nô Nguyễn Thân thất điên bát đảo, gọi Kim Bông là thần mã. Khi Chủ soái Mai Xuân
    Thưởng, Phó soái Lê Tuyên cùng tám tướng lĩnh nghĩa quân bị giặc hành hình sáng ngày
    15 tháng 4 năm 1887 tại Gò Chàm (cũ) ngày nay, gần cầu Xi-Ta, cách thành Bình Định
    non một cây số về hướng bắc, ngựa Kim Bông hiếu nghĩa, can trường liền chạy thẳng về
    nhà báo tin dữ. Lúc bị giặc vây bắt, nó trốn biệt vào núi. Thi thể Phó soái Lê Tuyên được
    chôn cất tử tế trên đất Gò Đình.
    Một sáng, khi đồng còn mù sương sớm, người làng phát hiện ngựa Kim Bông nằm gục
    chết bên mộ phần của chủ. Những giọt nước mắt hòa cùng sương còn nhòe trên mặt ngựa
    khổ đau. Cảm thương và trân quý lòng thủy chung đó, dân làng Nhân Ân cùng gia đình Phó
    soái Lê Tuyên đã xây mộ đá vôi cho ngựa Kim Bông, gần mộ phần của Phó soái Lê Tuyên.
    Trước mộ, có bức bình phong đắp nổi hình ngựa Kim Bông trên nền hoa văn bông cúc vàng
    với họa tiết tinh tế, như nhắc người đời sau tiếc thương và suy ngẫm!”
    Tía ngừng kể, mời mỗi người uống nửa xây chừng rượu. Chú Sáu, dượng Chín săm soi
    mấy tấm hình tía chụp chung với người bạn ở Bình Định bên mộ ngựa Kim Bông. Chú Sáu
    hỏi tía:
  • Anh Năm, từ Tuy Phước đi đến mộ ngựa có xa không?
    Tía nói, từ thị trấn Tuy Phước đi vào mộ ngựa Kim Bông cũng không xa mấy. Hồi đó,
    tía đi cùng người anh em bạn theo hướng Đông bắc khoảng bốn cây số, gặp ngã ba Cây
    Xoài thuộc xã Phước Thuận. Rồi qua cánh đồng hơn một cây số về miệt phía Đông thì tới
    đầu thôn Nhân Ân, xưa gọi là làng Nhân Ân, quê hương cụ Tú Diêu, thầy dạy chữ và dạy
    soạn tuồng hát bội cho cụ Đào Tấn. Đến chùa Nhân Ân, xưa gọi là đình, men theo đường
    ruộng phía tây trên trăm mét thì gặp Gò Đình, nơi yên nghỉ của Phó soái Lê Tuyên và thần
    mã Kim Bông.
    Dượng Chín nhìn nắng chiều còn sót lại trên ngọn tre, thốt lên:
  • Thế sự trên trăm năm mà tưởng chừng như mới hôm qua!
    Tía nói, theo đạo trời, ngựa sinh ra vốn dĩ tự do. Ngựa bị đóng yên, khớp mỏ, ấy là đạo
    người. Ngựa sống chí tình, chí nghĩa với người và đồng loại. “Một con ngựa đau, cả tàu bỏ
    cỏ”. Ngựa sống không loạn luân, ngựa mẹ thà chết không cho con phối giống! Người có
    mấy ai sống chí tình, chí nghĩa như ngựa?
    Thiên hạ, dù dễ tính hay khó tính, đều đồng thuận rằng: Ngựa biểu tượng cho sức mạnh,
    như, “Máy có mấy mã lực?” Hoặc, “Lúc này, tao thấy mầy ngựa quá! Đồ ngựa, con đĩ
    ngựa!” Có lẽ nhằm nói lên sức sống mãnh liệt của người phụ nữ. Chẳng có chi là xấu, tốt!
    Ngựa in dấu thời gian. Có người nói: “bóng câu qua cửa sổ”. Đời nhà Thương bên Tàu,
    người biết dùng ngựa kéo xe đi phương xa mua bán nên được gọi là thương nhân. Về sau
    gọi là thương nghiệp, thương mại. Ngựa ta, ngựa Tàu, ngựa nào cũng ngựa. Có điều, Xích
    Thố của Quan Vân Trường trong truyện Tam Quốc cách đây 1.800 năm chỉ là ngựa hư
    truyền! Còn Kim Bông của Lê Tuyên trong phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp
    cách đây trên 100 năm mới chính là ngựa thực truyền! Mỗi khi nhắc đến ngựa chết vì chủ
    ta chỉ thường nhớ Xích Thố ở tận đâu đâu bên Tàu, mà quên Kim Bông mà mồ mả còn sờ
    sờ trước mặt… Vậy nghĩa là sao?!
    Xứ mình có ba cái tên cùng chung một nghĩa: bông, hoa và huê. Gọi sao cũng được.
    Hương sắc còn tùy. Thiếu mặt này, dư mặt kia. Hiếm khi đặng tròn vẹn cả hai. Chơi hoa,
    đến cụ Nguyễn Du còn phải thốt “Chơi hoa, đã dễ mấy người biết hoa!” Trời sinh vậy mà,
    bạn hỏi mần chi? Trong bữa ăn nhà quê, bao giờ cũng có món “bông” hiện diện: lúc bông
    bầu, bông bí, bông mướp; khi bông điên điển, bông súng, bông chuối. Má thường dặn con
    cái, muốn hiểu người bạn đời – ngoài những yếu tố khác, có một yếu tố cực kỳ quan trọng,
    là hãy nhìn cái miệng người đó trong lúc đang ăn. Tại sao? Vì khi ăn, miệng thể hiện văn
    hóa, tư chất, tính cách con người! Miệng nói, lời có thể dối trá. Miệng ăn, nhứt định là thực.
    Kẻ đó, bán sống mua chết cũng “chạy trời không khỏi nắng!”.
    Chú Sáu chưa rõ:
  • Tại sao người xưa chọn hoa cúc vàng làm nền đắp nổi tượng ngựa Kim Bông mà
    không chọn một loài hoa nào khác?
    Dượng Chín có ý kiến rằng:
  • Cổ nhân xếp hoa cúc vô trong tứ quý: Tùng, Cúc, Trúc, Mai. Tại sao, thì phải hỏi anh
    Năm.
    Tía tiếp lời dượng Chín:
  • Mỗi sắc màu hoa cúc mang tâm tình riêng, ý nghĩa riêng. Không trùng lặp, không
    giống nhau. Cõi trần gian, chẳng có loài hoa nào sánh kịp sự bền bỉ thủy chung như hoa
    cúc. Bởi lá và hoa cúc dù úa tàn, khô héo, vẫn ôm cành, không rơi xuống đất. Ông bà xưa
    thường nói: “Diệp bất ly chi, hoa vô lạc địa”.
    Chú Sáu giờ như thấu cảm:
  • Phải rồi, hoa cúc là biểu tượng cho lòng thủy chung, cũng như ngựa Kim Bông dùng
    sinh mệnh mình để bộc lộ lòng chung thủy! Người xưa để lại cho hậu thế những điều thật
    đáng suy ngẫm. Há lẽ người thua súc vật sao!
    Tía kết thúc câu chuyện:
  • Đất yêu quái không có chỗ sống cho người lương thiện! Người đời tôn vinh Bình Định
    “đất võ, trời văn”, hẳn hồn thiêng sông núi nơi này đã nảy sinh nòi giống ngựa Kim Bông
    và được điểm tô bởi loài hoa cúc trên khắp mọi miền đất nước.
    Mặt sông chuyển màu sẫm tối.
    Ba lão bạn đời cùng cạn ly rượu cuối cùng, chờ thời khắc giao thừa sắp đến!
    (Mộ chiến mã Kim Bông tại xã Phước Thuận, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định cũ
    (nay là xã Tuy Phước, tỉnh Gia Lai).

Mộc Miên

.

Giao thừa hẹn với tháng giêng

Mùa xuân hẹn với linh thiêng đất trời

Hẹn ai, ta đứng ven đời

Mai hoa trổ giữa mắt người rưng rưng

.

Một mùa xuân, mấy lần xuân

Tìm ai giữa chốn vui mừng phố đông

Con chim lạc hướng bay lầm

Lối nao hẹn một trăm năm hỡi người …

Giêng thơm phơi tỏ đất trời

Một ta góc tối, mắt ngời tìm chi ….

Thường xuân

.

Nguyễn Hoàng Anh Thư

.

Bài thơ chỉ thêm vài nếp nhăn

Bạn đừng đắn đo xa lạ với một bức ảnh cũ

Mùa đông chẳng lưu trí nhớ

Chỉ phả sương mờ vào gương mặt của mùa xuân

.

Gì thì gì

Cũng là đông và xuân

Thời gian định vị trên con đường

Cũng lớn lên và già đi

Sợ rằng mình không đủ sống

(Sợ không đủ bởi vì mình ham sống quá)

Cây thường xuân thường mọc muộn

(Mỗi khi bế tắc chúng ta mới nghĩ về thường xuân)

Nó có hình dáng như thế nào nhỉ?

.

Chắc chắn nó chỉ có một chiếc lá

Bất chợt hình dung ra cây thường xuân

Cúc dại ngoài bờ mương vẫn nở

Cây cơm nguội tuổi thơ nứt trắng hạt li ti

(Đi ngoài đường gặp cây nào na ná trong ý nghĩ, nó là thường xuân)

.

Nó sẽ vui khắp mọi nẻo đường

Vì chúng ta luôn muốn thế.

Lê Tâm

.

Ngay từ cuối tháng 11 âm lịch tôi đã đi các chợ đầu mối để tìm mua củ kiệu làm dưa món. Đi khắp các chợ đầu mối các chủ sạp hàng đều bảo rằng phải qua tháng chạp kiệu mới về.

Không nản lòng, tôi ngược lên chợ Hóc Môn, may thay trong một hàng bán rau nằm khuất nẽo, những bó kiệu nguyên lá xanh um dành cho các bà nội trợ đang muốn làm món dưa kiệu chua đầu mùa. Bà cụ bán hàng bảo mùa này dưa kiệu chưa già, làm dưa món chưa thật ngon. Nhưng không sao, miễn là có kiệu, nguyên liệu không thể thiếu được để làm món ăn đậm vị tết miền trung: dưa món.

Ngay từ tháng 10 dương lịch, con trai tôi từ Đức đã gọi điện thoại bảo tôi: Ba, Mẹ ơi nhớ gửi dưa món cho con. Sợ tôi quên, chỉ ít phút sau trên zalo cũng hiện ra dòng chữ ” Nhớ gửi dưa món nghen ba, nhiều nhiều kiệu một chút, con thích ăn kiệu” Lời nhắn trên messenger như bảo tôi rằng tết đã đến rất gần.

Như những gia đình miền trung khác, dưa món là món ăn không thể thiếu được trong những ngay tết cổ truyền của nhà tôi. Có lần mẹ tôi nói tết thiếu gì cũng được, không thể thiếu hoa vạn thọ và dưa món. Cũng lạ, không phải trân châu mỹ vị gì, chỉ một ít củ kiệu, đu đủ, cà rốt, dưa leo xắt mõng phơi khô, thêm ít quả ớt đỏ rừng rực kèm ít lát thơm sấy trộn đều, dằn thật kỹ trong lọ nước mắm đường là đã thành vị tết.

Vì sao dưa món lại là món ăn tiêu biểu cho tết miền trung mà không phải bánh chưng, bánh tét, bánh tổ, hay thịt kho trứng vịt….? Có lẽ ở vị kiệu thơm nồng của dưa món. Thứ nguyên liệu rất đặc trưng mà mỗi năm nông dân miền trung chỉ trồng và thu hoạch duy nhất một mùa vụ tết. Không có kiệu thì không còn là dưa món ngày tết. Và như một logic, không có dưa món thì món ăn ngày tết thiếu hẵn vị tết cổ truyền

Dưa món hình như là món ăn liên kết giữa quá khứ và hiện tại. Hình ảnh tôi còn bé, chỉ đâu sáu bảy tuổi đã xúm xít ngồi chung quanh xem mẹ cắt tỉa đu đủ, củ cải, cà rốt thành những lát mỏng, với vô số hình vuông chủ nhật, hoa, ngôi sao. Rồi phụ mẹ phơi kiệu, lột kiệu, kể cả đứng canh nồi nước mắm đường sôi liu riu đến khi dẽo lại. Ba mươi năm sau, khi tôi có gia đình vào lập nghiệp tít phương Nam, dịp tết, khung cảnh ấy vẫn hiển hiện như mới ngày hôm qua. Con trai tôi, con gái tôi chỉ mới năm bảy tuổi vẫn xúm xít xem và phụ tôi làm dưa món. Chúng bu quanh cái thau men to hau háu nhìn những củ kiệu trắng nõn lẫn trong màu đỏ màu xanh và màu vàng óng ả của đu đủ cà rốt dưa leo củ cải và màu cánh gián của nước mắm nhỉ. Tất cả khi trộn lẫn vào nhau, những thứ nguyên liệu rau củ bình thường hằng ngày ấy bỗng dậy hương và trở thành một mùi vị vô cùng đặc biệt, mùi tết.

Hồi tôi học đại học ở Tp Hồ Chí Minh, thời kỳ bao cấp vô cùng khó khăn. Hai bữa ăn ở căng tin chủ yếu là khoai sắn ghé vài hạt cơm gọi là, kèm thêm ít rau xào cộng tô canh “toàn quốc”. Một hôm gần tết đi bộ ngang qua chợ Trương Minh Giảng, thấy bán ít kiệu Huế, tôi nảy ra ý định làm món dưa món. Miền nam rau củ quả nhiều, tháng 12 nắng oi ả , kiệu chỉ hai ngày là khô hanh. Còn cà rốt củ cải đu đủ thì rẻ ê hề. Duy nước mắm thì không tìm đâu ra. Nghĩ mãi rồi tôi cũng tìm ra công thức muối pha với đường, loại đường vàng tiêu chuẩn nửa kí mỗi tháng dành cho sinh viên. Đường sao vàng trên chảo cháy sem sém rồi đổ nước vào đun thật sôi cũng ra một thứ nước cũng tạm gọi nước mắm. Vậy là thành món dưa món biến tấu. Lũ bạn miền Nam của tôi ăn thử đều khen nức nỡ.

Dưa món tôi làm xong hồi đầu tháng chạp. Đợi dưa ngấu, thơm lừng tôi chắt bớt nước mắm, đóng kỷ trong hộp nhựa, gói vô số lớp bao bì gửi đi Đức theo đường chuyển phát nhanh cho con. Cách vài ngày tôi lại nhắn xem hàng đã đến chưa. Mãi đến sát tết con tôi mới vui mừng báo tin rằng hủ dưa món đã đến Đức sau hơn 20 ngày kèm theo lời phụng phịu ” Ba ơi sao ba gửi ít kiệu vậy ba? “

Tết này đúng trưa 30 khi nhà tôi quay cảnh mâm cổ gia đình với món ăn không thể thiếu là dĩa dưa món thì con tôi cũng chụp cảnh nhà nó chuẩn bị mâm cổ tết cũng với món dưa món gửi từ Việt Nam sang kèm thêm câu nhắn ” Cảm ơn ba mẹ đã gửi dưa món cho con. Có dưa món tự nhiên mới thật sự thấy tết về “

Lê Tâm

Cúc mi

Ngô Thanh Vân

Này cúc mi
ai giấu vào rèm em thanh khiết
đọng giọt sương
tan ánh nguyệt mờ
muốt vào đêm tình tự
trắng giấc mơ thiếu nữ
rưng rưng

Ai cất giùm tôi xứ Bắc
vào thăm thẳm em
để đêm nay nằm nghe cơn bấc
dội vào lòng vụn dấu yêu xưa

Rớt lại khuya Hà thành tiếng thở
con đường quên giấu một nụ mầm
đêm bừng nở những vì tinh tú
lặn vào đáy mắt vực sâu

Mai này một sáng cao nguyên
ký ức nguôi quên
lùa gió về mở cửa
ngỡ ngàng tôi
tinh khôi em
nở vội
lành yên một sớm trở mùa.

————

 Lập xuân

Phạm Văn Phương

.

mùa lên trên bãi trên cồn

trên nương trên rẫy rồi dồn xuống đây

em về áo mỏng thơ ngây

đi qua đi lại một ngày nắng phai

anh từ thương nhớ mười hai

biết xuân còn những rộng dài em ơi…

05.02.2026