– Giám đốc Công ty này, bà con cô cậu cưỡi với nhà tao dưới quê hương. Dân ở R. Đừng lo. Xin làm ông, làm thầy mới khó, chứ làm thằng nhân viên quèn thì chắc được. Chuẩn giấy tờ đã hết chưa?
– Đạo…Thì…
– Đơn xin việc, sơ yếu lý lịch…Nhứt là cái Lý lịch. Khai vừa phải thôi. Hương ai bắt mày mang hết “tam đại con gà” nhà mày vô. Đi lính thì khai đi lính. Hết! Hỏi thì nói thêm không thì thôi! Nhớ đó!…
– Ừa…Mà…
Tên bạn Đưa cửa vô trước, Đánh theo sau. Tay Giám đốc ngồi sau bàn giấy, căn hộ mở rộng thang. Tên bạn được phép:
– Thưa anh Tư, em mới tới…
Tay Giám Đốc Cao nhìn lên tên bạn chiến binh, cười thoải mái thoải mái:
– Chú Bảy hả? Vô đây…Vô đây…
Bước đầu nghe êm thuận, tên bạn nói luôn:
– Thưa…, cậu bạn em muốn xin vô làm cho Công ty, anh Tư…
Ánh mắt rời qua qua, rồi dừng lại thật lâu, vẽ Ngạc nhiên hiện rõ lên mặt. Bất ngờ thay, tay Giám đốc dậy dậy, đi thiệt nhanh về bên cạnh. Đi trước kiểm soát, tay Giám đốc dừng lại người xem từ đầu tới chưa. Ngần gũi một chút, rồi giang hai tay, nắm lấy vai bước động mạnh:
– Chú Ba…Ba Long đây mà… Đúng là Ba Long rồi. Sao chú biết anh ở đây?…Mấy năm nay, anh tìm kiếm, anh nhìn chú ý quá nhẹ mà không được. Bình luận này được sao lưu lại ở đây? Ngồi…Ngồi…Anh em mình nói chuyện…
lí rí:
– Em…Em……
Tên cô gái bạn đật kéo tay đánh lại phía bàn sa-lông, ném chim ngồi xuống, trừng mắt như chớp im lặng. Trà địa chỉ. Tay Giám đốc hớp một hớp cho mềm giọng, từ giá nói:
– Đêm đó trận ác liệt lắm. Lớp chết, lớp bị thương vô số. Anh cũng bị thương, lúc vô địch, tưởng chết. May mà có chú thích Ba đây, hãy chạy thoát về phía căn cứ. Chỉ đáp lại mỗi cái tên, là anh đã được chuyển đi rồi! Bá Long…Ba Long…
Tên bạn và ngồi im re, chờ nghe tiếp. Tay Giám đốc thở dài như buồn, tiếc nuối:
– Hồi ra viện anh có thăm, có tìm khắp nơi. Anh cũng có báo cáo với tổ chức đó. Nhưng không ai biết chú thích ở đâu, đơn vị nào. Trời xui đất tạo, thiệt tình…
Người đánh giá cứng. Tay cầm ly trà nghe nặng trịch. Đã có sự nhầm lẫn ở đây. Giám đốc Tây Ban Nha đã xem người. Hơn ai hết, Đánh biết chắc mình không phải là gã Ba Long cha căng chú kiết nào đó. Ánh mắt tay Giám Đốc chuyển qua qua, giọng ân cần hơn:
– Anh mang ơn mạng chú thích…
nhẹ nhàng đặt ly trà xuống bàn, thở mạnh, hiện tại chưa biết nói sao. Tên bạn đạp xe lên kiểm tra hiệu ứng im lặng. Cơ hội tốt quá mà. Trả lời người xuống, bạn nhìn thấy căn phòng trọ chật chội, bữa trưa chiều tệ bạc từ ngày vợ bỏ đi vì không chịu nổi cái thiếu thốn phiền muộn. Con gái được thấy hơn một tuổi vẫn chưa được đào tạo vì suy dinh dưỡng. Cuối cùng của đường lui.
Tên bạn nhắc:
– Nó đang phục hồi vấn đề này. Anh Tư coi giúp nhé…
Tay Giám Đốc ngồi thoải mái:
– Đã rồi… Đã rồi…Đưa hồ sơ đây, anh chuyển cho Phòng Tổ Chức, để họ bố trí công việc. Chuyện nhỏ, quyền trong tay anh mà. Mai tới đi làm nhe. Bữa nào rảnh, anh em mình làm một bữa ăn mừng sau…
Ra tới bên ngoài. Lo sao đó vẫn được tìm thấy. Tên bạn được cập nhật:
– Hay không bằng hên…
– Chưa chắc chắn. Lão coi hồ sơ sẽ biết tao là ai. Tới gần đó…
– Kệ, tới đâu tính tới đó. Giờ mày có nói mày không phải Ba Long, chưa chắc lão chịu nghe…
Có điều kiện và tên bạn đều không ngờ tới, vừa quay lưng đi là tay Giám Đốc, lấy lý lịch trong hồ sơ xin việc của anh ra tiếp giáp. Và cả hai cũng không ngờ rằng tay Giám đốc thảnh thơi ghi chữ Duyệt to tướng, kèm theo một ghi chú dài thư bên dưới. Cũng không ai biết lão ta ghi gì. Chỉ biết bữa ăn sau đánh đi làm. Nhân viên văn phòng Hành chánh ngon lành. Cũng không thấy tay Giám đốc Phản ứng gì khác lạ, vẫn gọi anh hùng bằng cái tên Ba Long thân mật và mọi người trong Công ty cũng đều gọi anh em như vậy. im lặng thinh luôn, không đồng ý cũng không phản đối. Coi như cái “bí danh” của mình. Cha nào hồi phục theo việt cộng mà có!…
Câu chuyện của Bóng với Giám đốc tư Trung ngày càng lan rộng trong Công ty. Những lúc trà dư tửu hậu, Tư Trung hay Loại bỏ theo. Sự có mặt của Đánh giá để chứng minh, xác thực cho công việc. Chuyện không có nói riết cũng thành có, câu chuyện có “nhân chứng, vật chứng” rõ ràng. Tư Trung trở thành giám đốc nhân hậu, ăn ở có trước sau. Cái thân cận của Đánh và Tư Trung là người ta kiểm tra nền tảng và e dè hơn.
Tiến tiến, đánh lên như diều gặp gió. Bậc leo lên cái ghế Trưởng phòng Hành Chánh Quản Trị nhẹ nhàng lại và hứa hẹn sẽ còn leo lên nữa. Cuộc sống của Tử tế dễ dàng hơn gấp trăm ngày cũ. Tuyết có nhà ở, con gái được nuôi nấng, học hành tử tế. Gần như quên mất cái tên thiệt và cái gốc “Ngụy” có hai năm đi lính của mình. Chết tiệt phải hết sức nguy hiểm và chờ đợi thuận lợi, hụt hẫng Tư Trung tự ái thì toi. Giành được lợi ích lúc Tư Trung còn hưng phấn và ngà ngà nói. Nhẹ hỏi khi không còn ai chung quanh:
– Sồi ra thì…thì… Cái lý lịch của em anh Tư biết rồi đó!… Em…
Tư Trung gõ đầu. Ngẫm một lúc rồi nói bâng quơ:
– Chuyện có tình cảm với mạng. Chuyện hoạt động bí mật trong lòng vương quốc, đâu phải ai cũng biết!…
thứ tự không hỏi thêm. Chỉ số cần biết như vậy. Chỉ cần biết Tư Trung chấp nhận, cố ý che đậy con người thật của bạn. Cũng có thể làm lão bảo thủ, cứ cho mình là người nhận đúng cũng không sao. Lá mang câu chuyện vào người như chuyện thật, tự biến mình thành một Ba Long thứ thiệt…
Năm năm, mười năm, hai mươi năm, ba mươi năm. Ba Long không thấy hiện trạng và hình ảnh như Tư Trung nắm chắc điều này. Cơn sốt báo trước vẫn chưa xảy ra chút nào. Luôn luôn phải diễn ra. Luôn là hạng nặng và nặng nề cho hành động và cử chỉ của mình. Kỹ thuật thủ công, sở hữu từng ngày.
Tư Trung về làm trên Sở. nằm ở lại và bò lên được chức Giám đốc Công ty thay chỗ ở của lão.
Time thì cả hai đều đã cũ. Chuyện cũ đã thành quynh, nhớ ai nhắc nhở hay nhắc lại. Tư vấn trung tâm nằm dưới giường, đang hấp thụ trong phòng bệnh. Gần tới tuổi hưu, gần tới lúc nửa từ chức Giám Đốc, để trở về chỗ của mình. Lặng vô thăm Tư Trung một mình. Không có tiền hỗ trợ, không có bất kỳ thông tin cận cảnh nào. Nhẹ muốn nói chuyện riêng với Tư Trung như ba năm trước. Muốn xác định lại câu chuyện năm xưa thực sự như thế nào, có đúng như ý nghĩ không.
Tư Trung nhu lắm rồi. Người già như bộ xương đóng chặt xuống mặt dưới. Hai con mắt mờ đục đâu đâu. Sau khi nhắc người nhà và cô y tá ra khỏi phòng. Bước lại, nhận được bàn tay khô đét, bất động của lão. Lớp học ở lớp trưởng, sau đó được thẩm định bên dưới:
– Em đây…Ba Long đây…Chuyện hồi đó…
Tư trung hướng mắt, lão lấy hơi dài, thều thào:
– Không có…Không có Ba Long nào hết!…
Chất không ngạc nhiên lắm, đánh giá đã đoán trước được phần nào, kiểm hỏi tiếp:
– Trận chiến còn lại?…
Tư trung chớp mắt, đánh nói:
– Nó có, nhưng anh…không có mặt? Đúng không?
Tư Trung chớp mắt tiếp, tẩy không chịu buông tha:
– Anh bị thương vì lý do gì khác? Mọi chuyện là do anh phịa, anh sắp đặt. Đúng không?
Tư Trung gật đầu, cái gật đầu cố gắng. Lần này thì đánh giá Tư Trung nói thật. Cái thật sự sẽ theo sau cái chết của một người sắp chết. Thư giãn tay Tư Trung, chậm bước ra, nhẹ nhàng đóng cửa lại.
Bên trong Tư Trung cũng nhẹ mắt, thở mấy hơi cuối. Mang theo cái “thành tích chiến đấu” và hình ảnh một người làm lão tạo ra. Từ nay, sẽ không còn Ba Long của lão nữa. Ba Long đã bỏ lão viễn viễn.
Ra tới ngoài, từng dòng xe dọc ngược. đủ thứ hạng nặng vừa phải. Vừa trả lại áo và mặt nạ đã mang trên người. Cứu năm nay, chiến binh sống trong cái bóng của một kẻ không có thực. Chức vụ, quyền hạn của Ba Long. Nhà cửa, xe cột. Yêu thương, thù hận cũng là của Ba Long. Có cái gì của Bạn đâu! Tự nhiên chiến binh thấy mình đã chết từ hồi thiên hạ gọi Kiểm bằng cái tên lạ hoắc. thấy như mình đang đứng bên bờ biển con sông quê nước kiềm kẹp hồi nào. Nhìn bên kia bờ thấp thoáng căn nhà lá, đám ruộng và cái ánh đi hẻm núi, hỗ trợ. Tìm chàng trai với mỗi chiếc quần chiến binh đang lặn lặn trên sông, tìm đường về nhà trong ngày chiến đấu. Bất kỳ giác độ được đưa ra từ đầu, lợi ích lớn:
– Ba Long chết rồi!…Ba Long chết rồi…
Bước xuống đường, từ xa chiếc xe tải đang lao tới như dòng nước cuốn. Đi thẳng về phía đó…
( Viết tặng các học trò cũ của tôi…Nơi miệt khu 6 ngày nào...)
.
Biển muôn thuở trong trái tim tôi mãi là một bản tình ca bất tận…
Biển trong tuổi thơ tôi là những kỷ niệm đằm thắm nhất, chất chứa bao yêu thương, luyến lưu qua bao chặng dài dâu bể của cuộc đời đã qua không phút giây nào tôi thôi gợi nhớ..
Đó là biển Quy nhơn…nơi dưỡng nuôi tôi suốt tuổi thơ tôi và tuổi thanh xuân , tôi bỏ lại…Trong đó có những học trò cũ ngày xưa…
.
Biển của riêng tôi không bao giờ hết mặn bỡi những mặn chát tự tình của đôi lứa chia xa nhỏ giọt lệ tiễn đưa từ biệt, những hạt nước tình si rớt xuống đời có biển làm nhân chứng cuộc chia xa. những kỷ niệm muôn thuở chưa nhạt nhoà trong ký ức già nua khi mỗi lần lật mở.
Biển đã nhìn thấy tôi và đám trò nhỏ thân thương của tôi ngày xưa ấy.
Biển đã bao lần làm nhân chứng cho những mộng tưởng bay xa của tuổi thơ tôi và những ngày mới lớn , những năm tháng khát khao cháy bỏng tuổi đôi mươi, những mộng ước bay xa theo những cánh buồm nhấp nhô căng phồng giữa biển khơi gió chướng, tôi thường nhắm mắt hình dung ra những mạn sóng xô vào mạn thuyền bềnh bồng đưa tôi vào cơn mơ vượt đại dương của buổi giao thời với bao khe khắt của thời cuộc trên mảnh đất có biển và tôi…
Tôi vẫn từng mơ ước mai sau tôi sẽ quen biết một người cũng sinh ra từ biển như tôi để cùng mộng về những tháng năm có biển và luôn mãi có nhau ở buổi hòang hôn…
Nhưng cuộc đời “không như là mơ”…Cuộc đời mỗi con người đều có một ” duyên phận” vô hình và bất biến.
Biển của tôi cũng không bao giờ lặn sóng hệt như tâm tư với bao đợt sóng ngầm trong hơi thở trái tim tôi, trái tim luôn thôi thúc, rực cháy cuộn trào theo từng cơn bão nổi.
Bỡi tâm hồn tôi luôn dâng trào và cuồng nộ như biển, bất chợt và cuốn xô, có lẽ tôi chính là biển…hay biển là tôi.
Biển của tôi muôn đời không cạn nước, chuyên chở bao ngọn sóng yêu thương giữa người và người chan chứa những tình thâm, trao nhau bao lời thệ ước gởi theo con sóng bạc đầu bao câu nói thâm tình, bao gắn bó trùng trùng, những yêu đương cuồng nhiệt…
Theo thời gian và âm thầm mờ nhạt giữa lòng nhau…
Nhưng khi nhắc lại sau bao thập kỷ …ta vẫn nhận ra nhau.
Biển và tôi luôn hoà nhập vào nhau…từ những ngày còn bé dại, tôi cũng đã từng quẫy đạp nơi bờ biển Quy nhơn, cho đến:..
.Bỗng một ngày tấm thân trần bé nhỏ trôi bập bềnh trên mặt nước biển trong xanh…
Tôi đã hồn nhiên trôi một cách tự nhiên “mà không cần bắt con chuồn chuồn cắn rốn”, hồn nhiên trổi khúc reo vui vì mình đã ‘tự mình bấp bênh trên sóng nước.
Từ đó tôi hàng chiều lặn hụp nơi chỗ gần bờ…rồi từ từ bềnh bồng trên biển nước bao la, ngửa mặt nhìn trời với niềm vui oà vỡ ở tuổi mười ba. Tôi biết bơi từ đó.
Biển giật mình cuồng nộ bỡi ngày nào biển đã từng nghe bao lời thề ước :Những thề ước tận đáy lòng có biển xanh làm nhân chứng..
.Biển đã nhìn thấy tôi từ ngày còn để chỏm cho tới ngày tôi lớn khôn và không câu giã biệt…
Tôi bỏ biển ra đi, bỏ lại đám trò nhỏ thân yêu …theo chồng cùng hai con thơ ” tha phương cầu thực”
Bây giờ sau gần năm thập kỷ lìa xa phắn trắng bảng đen và những đứa bé năm xưa đã từng nhìn tôi trên bục giảng…
Ngày nay các em cũng xấp xỉ tuổi lục tuần…nhiều em cũng đã lấm tấm nhiều sợi bạc.
Mùa Xuân này khi cô giáo trẻ ngày nào của một trường phổ thông trung học ngày nào của gần năm thập kỷ trước của trường Ngô Mây ngày xưa nơi miệt khu 6 năm xưa..
.Nay đã là một người già ngoài thất thập…Còn nhận ra nhau là cả một diệu kỳ…
Được làm người, ôi diệu kỳ thay…
Tạ ơn trên cho sống kiếp này ( nhạc V T A. )
Các học trò yêu dấu của cô ngày xưa cũ…khi gặp lại nhau không biết cô có còn nhận ra từng em như lần hội ngộ cách đây gần 20 năm trước cô trò ta đã từng có lần hội ngộ???
Chúng ta lại cùng nhau hội ngộ bên cát biển nơi thành phố Quy nhơn để cùng nhau nghe biển hát và cô trò mình sẽ hát cho nhau nghe những câu hát trùng phùng đầy nghĩa tình sau gần năm thập kỷ trôi qua trên mái tóc…
Tôi vẫn biết rằng mỗi người sinh ra không thể chọn lựa nơi chốn mình sinh ra và vận số mỗi con người là do sự cố gắng kỳ công của chúng ta cùng duyên phận mình có được…
Những khuôn khổ học tập nơi ghế nhà trường không nói lên mức trưởng thành của mỗi con người…Khi ra góp mặt với xã hội …phần lớn là do nổ lực của mỗi chúng ta cùng sự may mắn mà ta có được.
Ngày nay …những học trò cũ ngày xưa của cô cũng đã bước vào tuổi lục tuần, phần lớn các em đã về hưu trí…
Mọi thành công hay thất bại cũng đã được định vị…
Nhưng cô mong ước rằng các em cũng đã có một gia đình ấm áp trong chỗ ngồi của mình …
Gặp lại nhau …trong hoan hỉ và cùng nhau nhắc lại chuyện ngày xưa ,,,khi cô còn là cô giáo trẻ mới bước chân lên bục giảng..
.Bên dưới là những đứa trẻ ngây thơ…Cô muốn ôm trọn các em trong vòng tay như ngày nào khi cô sắp lìa xa trường lớp, lìa xa biển của cô…Cô đã ra đi từ ngày ấy mà chưa nói lời giã biệt cùng các trò nhỏ thân yêu của cô.
+++
Bây giờ cô lại nhắc chuyện ngày xưa…
.Ngày ấy tôi chỉ là một đứa con gái nhỏ không có tố chất thông minh bằng các bạn đồng trang lứa, bạn bè tôi có đứa chỉ đọc qua vài lần là thuộc, còn với tôi phải hơn chín mười lần..
.Những con chữ lặng thầm ra đi và vì cảm thông sự kiên trì của một sinh linh nên mới ‘tội nghiệp’ thân tôi mà trở về nhập cuộc vào vùng chất xám ít ỏi của cô gái nghèo tội nghiệp…
.
Ngày đó những đứa bạn cũ cùng thời tôi vẫn vui vẻ nắm lấy mảnh bằng cuối cấp, từ giã biển tình, gõ gót chân chim lên các trường Đại học phương xa..
.Còn lại tôi, gia cảnh quá nghèo nàn, tôi ở lại mỗi ngày nghe biển hát…và âm thầm ‘khoát áo vu qui cùng một chàng lính trận, tình nguyện cưu mang cuộc sống tôi “.
Đứa bé đẹp như thiên thần được sinh ra giữa mùa chinh chiến, biển vẫn rì rào ru ngủ đứa bé thơ…
Là những đứa con tôi…Đứa bé thứ hai lại theo tôi đến trường Sư phạm suốt quãng đường dài chín tháng cưu mang..
.Bây giờ hai thiên thần bé nhỏ “đã từng theo mẹ đến trường”( nay cả hai cũng đã ‘làm mẹ người ta và cho tôi được làm “bà ngoại của bốn đứa cháu ngoan.)
Ngày tôi bước chân lên bục giảng…nhìn những cặp mắt chan chứa yêu thương của những đứa bé thơ là học trò tôi…ngày đó là những thời gian của thời bao cấp…Ai cũng khổ…
Mặc dù cha mẹ các em cũng lo cho các em đủ ăn đủ mặc để hồn nhiên cắp sách đến trường …Nhưng cũng có nhiều em sau khi tan trường …có em phải đi bán cà rem, giữ em bé cho cha mẹ kiếm kế sinh nhai…
Những cô giáo , bạn bè cô ngày ấy, sau tiết dạy ai ai cũng lấm lét
kiếm tìm những công việc mưu sinh thêm cho gia đình vì đồng lương quá ít ỏi trong thời bao cấp…
Đã bao thập kỷ qua nhanh…Bây giờ trở lại quê nhà…Tất cả đã hoàn toàn thay đổi dưới mắt nhìn của một người già xa xứ và tụt hậu như cô bây giờ/
+++
Hơn ba thập kỷ qua. nơi xứ lạ….tôi chỉ biết miệt mài bên công việc nơi xứ người…chăm chỉ và cần mẫn.
Miệt mài bên trách nhiệm với bao trái đắng cuộc đời đổ xuống cùng những oan khiên.
Bỗng từ lúc nào tôi thấm thía câu hát nhai đi nhai lại từ đĩa nhạc cũ vang vọng bên tai:
“Lòng thật bình yên mà sao buồn thế…
Giật mình nhìn tôi…ngồi khóc bao giờ” (nhạc TCS)
Biển vẫn luôn âm thầm nghìn năm réo gọi, ,vẫn những âm vang gần gũi thân quen , bao lần trở lại quê nhà khi mẹ ốm, chị đau…
Rồi lại bương bả trở về với công việc dở dang nơi xứ xa…
Tôi chưa lần nào gặp lại những đứa trẻ ngày xưa bên trường lớp …
Vì rằng …thời gian lâu quá , làm sao chúng còn nhớ lại mình, cô giáo nhỏ ngày nào khi các em mới bước chân vào ngưỡng cửa của bậc trung học…Chắc hẳn các em đã quên mất cô giáo trẻ ngày xưa xa ngái…
Mỗi lần trở lại thành phố cũ…tôi cũng từng đi ngang qua ngôi trường cũ ngày xưa…Ở đó còn lưu giữ những kỷ niệm đầu đời khi tôi còn đứng lớp…
Thỉnh thoảng tôi có nói chuyện với hai đứa trò cũ là em Trương Trọng Hiền và em Trần đình Toàn, Nguyễn Đình Hoàng…
Sau này em Hiền và em Toàn cũng đã ra đi…Còn em Hoàng thì chỉ sống âm thầm bên gia đình nhỏ của em…
Tôi không hề liên lạc được với ai cả.
Một lần ghé thăm một người bạn già nơi phố núi Pleiku, tôi gặp lại em Trần Duy Việt , một học trò cũ ngày xưa có giọng hát hay của các học trò nhỏ của tôi ngày cũ…
Từ chỗ em ấy tôi mới liên lạc được với Bích Tiên, Hiếu Hòa và em Tống Minh Cúc , là những em vẫn còn mãi những dấu ấn ngày cũ mà tôi còn nhớ mãi…
Cám ơn các em vẫn còn nhận ra cô, cô giáo cũ ngày xưa ngày các em mới lớn…nay các em tất cả cũng đã nghỉ hưu và cũng là những người thành đạt …
Chúc mừng những thành quả mà các em có được.
Hạnh phúc nhân rộng với người làm” kẻ chèo đò”…chuyên chở những chuyến đò ngang đưa con trẻ vào đời…mà sau gần hơn bốn thập kỷ đi qua trong cuộc đời mà những khách sang sông vẫn nhớ lại ” Kẻ chèo đò” với một hình ảnh đẹp…
Cám ơn các học trò cũ của cô rất nhiều và rất nhiều
Các em thân mến,
Chỉ còn một tháng nữa là cô trở về thành phố cũ, mái nhà xưa và sẽ gặp lại các học trò cũ ngày xưa…
Trong trí nhớ già nua của cô bây giờ đang nôn nao trong từng phút giây… mong cho ngày qua ngày …đêm mau chóng sáng..
.Hình dung những thời gian ngồi trong những thân bay chật chội hàng mấy chục tiếng đồng hồ phù du…
Như một giấc mơ…
Cô đang hình dung ra từng khuôn mặt các em..
.Nhưng nếu cô có quên họ của từng em nào thì các em bỏ lỗi cho cô giáo già lẩm cẩm nhé.
Giọt nước mắt của một bà già đơn độc… khi nghĩ đến ngày gặp lại các em …hệt như trong truyền thuyết…
Xứ Nẫu 