Feeds:
Bài viết
Bình luận

Archive for the ‘Văn xuôi’ Category

Tưởng nhớ mẹ

Posted in Văn xuôi, tagged on Tháng Mười Một 4, 2026| Leave a Comment »

Nguyên Hạ Lê Nguyễn

Ngày mai là ngày giỗ mẹ tôi…

Sau năm ngày ghé thăm thành phố Savannah , thành phố biển thuộc tiểu bang Georgia nơi tôi sinh sống hơn ba mươi năm qua.

Thành phố ngập tràn những cây Sồi trong truyền thuyết của người Thiên Chúa Giáo .

Lễ phong Thánh của giáo hội công giáo …phong thánh cho Năm Thánh Tử vì đạo tại thành phố yên bình bao phủ bỡi những cây Sồi rũ bóng âm thầm bên những hồ nước thơ mộng…

Tôi đã rong chơi ở nơi này năm ngày bên những người bạn mới hiếu khách và ấm cúng bên nhau suốt mấy ngày nơi thành phố thơ mộng an bình …

Cám ơn những người bạn mới thân thương và gởi lại thành phố Savannah lời tạm biệt ân cần khi chuyến xe Bus rời khỏi thành phố biển an bình và giã biệt những cây Sồi yên bình rũ bóng xuống những con sông nhỏ mộng mơ mà tôi được một lần ghé thăm và luyến lưu về những tấm chân tình của những người bạn theo đạo Thiên Chúa giáo hiền hòa ở đó

Xin cám ơn tất cả những bạn bè mới quen. Cám ơn thành phố biển Savannah đã cho tôi những bữa ăn ngon và những tình thân ở đó. Xin cám ơn…

+++

Sáng nay… sau một đêm dài bình an trở về ngôi nhà nhỏ thân quen của mình .

Ngoài kia những cây cối hai bên đường quanh khu tôi ở đã vàng cam, rạng rỡ sắc màu hơn hôm tôi rời thành phố.

Một mình vào chợ Việt Nam …với ý định mua một vài món ăn về nấu mâm cơn Giỗ mẹ vào ngày mai, hôm nay mới là ngày thứ Ba

Ngày mai là ngày giỗ mẹ, ngày giỗ rơi vào ngày thứ Tư , thường ngày xưa khi các con còn nhỏ, mấy mẹ con sống chung với nhau, nếu ngày giỗ Ông bà Ngoại rơi vào ngày thường thì tôi chỉ đặt trái cây trên bàn thờ , thắp nhang và khấn vái báo tin cho Cha Mẹ là bữa giỗ sẽ dời lại vào ngày cuối tuần, nhưng từ khi các con lớn khôn, đã có việc làm và đã dọn ra ở riêng…

Chỉ còn lại có một mình , tôi không còn giữ thói quen này nữa mà làm đúng ngày… và chỉ làm một vài món và trái cây , bông hoa đặt trện bàn thờ cha mẹ và thắp mấy tuần nhang.

Có lẽ ở quê nhà chị tôi và em gái tôi cũng đã tất bật bên những bà con thân quen bên nhau trong ngày này ???

..

Tôi muốn nấu những món ăn mà ngày xưa Mẹ vẫn thường làm vào những lần ngày xưa mẹ vẫn thường làm khi nhà có giỗ: nồi canh ổ qua nhồi tôm thịt, ram mấy miếng thịt heo, thịt gà để chật miếng sắp chung một dĩa chả đủ thứ …

gồm một lát chả lụa cắt tròn để chính giữa, các thứ khác xếp vòng quanh, công việc mà ngày xưa tôi thích được làm khi ở tuổi mới lớn,

Mẹ thường tập cho chị em tôi để mai sau có gia đình riêng biết cách mà làm…những món ăn bình thường mà chúng tôi đã nhìn thấy qua nhiều năm tháng theo chân mẹ mãi thật xa của nhũng ngày thiếu nữ …

Đĩa mì xào với tôm thịt, vài món nữa nếu là đám giỗ lớn, có đông người…soạn hết những món đã mua về…đặt những trái cây và bình bông lên bàn thờ…

Nỗi buồn bỗng òa vỡ trong tôi như ngọn gió đổi mùa chợt ập về cuốn phăng đi những lá chớm vàng trên bờ cỏ ngoài sân.

.Nhũng bông cải sau vườn rung rinh trước gió như sẻ chia nỗi buồn riêng, con chó nhỏ quẩn quanh bên chân chủ nhân như nhắc thầm hãy mau trở về thực tại.

.Bóng tối chập choạng bên ngoài cánh cửa… với tay mở chiếc ti vi trong phòng khách cho có âm thanh, cho nỗi buồn pha trộn với những âm thanh vô cảm và lãng đãng nỗi buồn ùa về xâm chiếm một cõi riêng

Hình ảnh mẹ chập chùng trong kí ức…

Ngày xưa mẹ tôi đã từng thích ăn món gì ??? tôi sẽ chỉ làm một món đó…cho buổi chiều nay.

Thời gian của những ngày tuổi thơ hiện về, thỉnh thoảng vào các buổi chợ Phiên, thời gian của những ngày xưa xa lắm,

Mẹ thường đi bán Chợ Phiên Gò Chàm, cứ năm ngày một lần phiên chợ, mẹ gom những hàng hóa trong gian hàng của mẹ vào hai cái khăn gói lớn và ra đi từ lúc trời còn tối mịt, chiếc xe lam đã được quen biết cũ đến đón tận nhà và đưa về tận cửa vào lúc xế chiều…

Thường vào những ngày mùa Hè không đi học, tôi thường được theo giúp mẹ trông chừng hàng hóa cho mẹ, các kẻ ăn cắp vặt hay trà trộn vào người mua hàng lấy đi hàng hóa của người bán, hàng hóa của mẹ tôi cũng chỉ là những món hàng phục vụ cho những người dân lao động nghèo, những chiếc quần đùi, áo cánh, những bộ quần áo trẻ em rẻ tiền, mấy cái áo gối chắp vá bằng những mảnh vải rẻo chắp lại theo những hình thù không nhất định do bàn tay của mẹ vào những lúc rỗi việc, sau này tôi cũng thường làm những công việc này giúp mẹ…

Mẹ ngồi một góc tấm nylon trải trên đám đất trống, tôi ngồi một góc, chờ sẵn miếng giấy báo xé sẵn để gói hàng và đếm tiền đưa cho mẹ,

Hàng hóa dọn xong là trời vừa hừng sáng

, Mẹ thường dạo mua bữa điểm tâm cho hai mẹ con, thường mẹ mua cho tôi tô cháo lòng hay tô mì gánh , có khi mấy cái bánh xèo, phần của mẹ chỉ là cái bánh đúc chấm mắm tôm hay vài củ khoai…

Lúc ấy tôi chỉ biết nhận phần ăn của mình mà không hề nghĩ đến chuyện sẻ chia cho mẹ, thỉnh thoảng lại hỏi mẹ, câu nói thật vô tư và không chút nghĩ suy:

– Sao Mẹ không thích ăn giống như con ????

– Ừ Mẹ thích gì ăn nấy, con cứ ăn rồi coi hàng giúp mẹ…những thứ ấy mẹ đã từng ăn nhiều rồi.

Sau khi tan buổi chợ , hai mẹ con hay ra ngồi chờ xe ở một góc chợ cạnh một gánh mì, bà chủ gánh mì đã quen mặt bạn hàng của mình, lúc nào thấy mẹ con tôi đến là đon đả mời chào và tự động múc hai tô mì..

.Đặc biệt là một tô có những miếng thịt nửa nạt nửa mỡ nhuộm vàng cam xắt mỏng, trải đều trên mặt tô và mấy cọng hẹ xanh cùng chút tóp mỡ vàng óng..

.Còn một tô chỉ phủ trên mặt tô mấy cọng hẹ và chút rau sà lách…với nước lèo ngập mùi bột ngọt, như một thói quen muôn đời của mẹ.

Mẹ luôn lấy phần mình là tô mì không thịt thà gì cả như một tô mì chay ….Và trong tuổi thơ tôi đã chứng kiến nhiều lần như vậy, trong bữa ăn hàng ngày Khi vào mâm cơm, mẹ tôi chỉ chọn phần cơm nguội ăn trước, rau mắm qua loa, những miếng ăn đầy đặn mẹ thường nhường hết cho ba chị em tôi..

Ngày ấy sao chúng tôi mãi vô tình với những cử chỉ này và cũng chỉ biết mẹ thích vậy chứ không nghĩ là vì sao…thói quen nhường hết cho các con, những tô mì không có thịt , những tô phở không thịt bò, những đĩa cơm khi vào quán chỉ ăn với đồ xào mà những miếng sườn nướng ngon lành ngày ấy cũng chỉ các con là được ăn ….còn Mẹ…

Lớn lên một chút, một đôi lần tôi bảo mẹ rằng :

– Con muốn mẹ phải ăn giống con

– Các con cứ ăn phần mình để còn lớn, mẹ đã ăn nhiều rồi, không cần nữa….

Ngồi nhìn mớ đồ ăn chưa nấu, những giọt nước mắt đã ứa tràn trên má trên môi tự bao giờ, cuộc sống với những bộn bề đôi khi như quên mất những đi những khắc khoải , những ý nghĩ riêng mang mà chưa một lần thốt lên thành ngôn từ khi còn nhìn thấy nhau, ngày đó tôi chỉ biết vậy mà chưa lần nào tỏ cho Mẹ tôi biết là tôi hiểu thấu tấm lòng của mẹ, những người Mẹ Việt Nam suốt cả đời tận tụy hy sinh cho đàn con…

Suốt chặng đường dài bên gối mẹ …tôi đã từng nhìn thấy sự hy sinh cho các con quên cả bản thân mình …cho đến khi tôi xuất giá…và tận khi họan nạn vì thời cuộc đổi thay …tôi trở về nhà cùng hai con nhỏ, mẹ vẫn vui vẻ đón nhận ba mẹ con tôi trong thương yêu hết mực, chở che mẹ con tôi cho đến lúc chồng tôi được trở về.

Mẹ là thế đó, người mẹ nghèo của chị em tôi, muôn đời tôi vẫn hãnh diện và biết ơn vì những tình thương bao la mẹ đã cho mẹ con tôi trong cuộc đời.

***

Tôi soạn ra mấy món đã mua để nấu hai tô mì…hai tô mì không thịt , không gia vị đậm màu, ra vườn ngắt mấy cọng hẹ, mấy lá sà lách xanh non óng mượt.., đặt hai tô mì chay bốc khói trước bàn thờ Mẹ.

– Mẹ ơi, bây giờ con mới hiểu thấu tấm lòng của Mẹ…thì Mẹ đã không còn…lẽ ra cái việc làm hôm nay con phải làm lúc mẹ còn..

.Con phải nói với mẹ là con cũng thích ăn những tô phở, những tô mì không cần thịt thà chi cả,

Con cũng thích ăn những món mà mẹ thích, những củ khoai lót dạ lúc đói lòng, bát cơm ghé độn, chỉ nhường con hạt gạo.

Manh áo vá vai mẹ từng đêm vá lại…con cũng có thể mặc …sao mẹ lại không để phần con ???

Mẹ ơi bây giờ một mình con nơi này…ăn hết hai tô mì mà ngày xưa Mẹ vẫn thường ăn…Và còn những món mà mẹ vẫn thường làm cho chúng con..

.Bây giờ con có lập lại với chỉ mình con …thì có ích chi đâu…

Ở nơi này..

.Những đứa con nơi xứ người có ngày lễ Mother’s day

Và Father’ s day…Để vinh danh và tưởng nhớ các đấng sinh thành mỗi năm…

Đó là chuyện của xứ người ta …

Tấm lòng của những đứa con của đất nước người ta …

Còn chuyện của đất nước mình, những đứa con của đất nước mình, xứ sở nghèo như đất mẹ Việt Nam…

Hẳn vẫn còn tấm lòng của những người con

“không quên mẹ nghèo, mẹ Việt nam của chúng ta “

…

Cơm ghé độn ….

Mẹ nhường con phần trắng

Bát cơm tươi …..

Rày chia sẻ cùng ai.

Mẹ đi rồi …..

..Biết cùng ai nói với ……

Cuộc thăng trầm……

Đất khách…. ngậm ngùi than…

Lawrencevill Nov. 4th 2026

Nguyên Hạ_ Lê Nguyễn

Read Full Post »

Con cừu thất lạc

Posted in Văn xuôi on Tháng Mười 24, 2026| 1 Comment »

Truyện ngắn.

Anne Carson. Nobel Prize 2026

Ngu Yên dịch

.

.

Trời lạnh trong bóng tối; chúng tôi đến sớm hơn dự định. Tôi không thích những bữa tiệc. Bà ngoại của bạn đứng trong bếp, trông như một nhân vật thần thoại, hai tay khoanh trước chiếc tạp dề. Bạn nói, cần đi quanh giao tiếp. Một lúc sau, bạn đến bên tôi, đang ngồi trên bậc thềm. Bạn vui lắm. Kể tôi nghe bao nhiêu dự định: luyện tập để trình diễn sân khấu hòa nhạc, trải qua những cuộc tuyển chọn khắc nghiệt, đi khắp thế giới. Trên trán bạn linh hồn sáng lên. Tôi chẳng biết góp ý điều gì. Tôi thành thật cầu nguyện. Biết đâu một cơn bão sẽ ngăn bước chân bạn. Nhưng rồi đêm vẫn trong trẻo. Bạn cứ nói mãi. Rạng đông bắt đầu. Tôi có ước muốn thầm kín: lặng lẽ nghiêng người về phía bạn, như rơi vào một mặt hồ, rồi biến mất. Nhưng bạn đứng dậy, phủi bụi trên người.

Ngày hôm sau, tôi đeo kính đen, theo lời bạn dặn, rời khỏi nhà, đi xuống bờ biển. “Bạn nghĩ một bài thơ đích thực sẽ cứu được bạn,” hôm ấy ở buổi dã ngoại bạn đã nói với tôi. “Đó là một sai lầm!” Chỉ một chim én nhỏ, tôi nghĩ, trong lúc bước xuống biển. Nước lạnh như ánh sao. Một buổi sáng dài vô hạn. Bài thơ của tôi chẳng ra sao cả. Đón xe buýt đến một cuộc đấu giá bán đại dương cầm.

“Chuyện gì đã xảy ra với con gấu biết hát của Keats?” là đề tài mà vài người tôi gặp tại cuộc đấu giá nêu lên, một đề tài có vẻ gần với ngành âm nhạc học, khiến tôi bỗng nhớ bạn. Không, không phải Keats có một con gấu biết hát, là Byron, tôi muốn nói thế nhưng làm thinh. Những cây đàn baby grand được bán với giá bảy ngàn đô la. Tôi nghĩ đến bạn, nghĩ đến cách bạn từng làm tôi choáng váng, hàm răng của bạn cũng từng làm tôi xây xẩm. Cuộc đấu giá kéo dài mãi. Đêm buông xuống. Tôi sống sót qua trọn một ngày không có bạn. Để tôi ghi lại một điều tốt đẹp về việc hiu quạnh một mình: không còn Bataille nữa. Bạn lúc nào cũng trích dẫn những câu đại loại như: “Eros nói vâng với tình yêu cho đến tận cái chết.” Nhảm nhí, tôi nghĩ. Chẳng phải chỉ là bạn muốn luôn giữ phần thắng trong tay sao?

Bạn đã đánh mất thế thượng phong trong chính công việc của mình, công việc nghiên cứu âm nhạc, theo một cách kỳ lạ, trong cuộc cạnh tranh với chính bản thân. Bạn kể, bà ngoại đã tìm thấy cuốn sổ nhỏ của bạn từ hồi lên tám hay chín tuổi. Trên một trang giấy có vài ô nhịp ký âm, hạt nhân của tất cả những gì bạn khám phá sau này về âm nhạc và sự thật. Đoạn nhạc này rực sáng bởi chính bạn. Bạn không bao giờ có thể vượt qua nó, thậm chí không thể đạt tới nó lần nữa. Bạn cắn lưỡi vì ghen tị rồi cất cuốn sổ đi. Tôi nhớ hôm đó là buổi chiều âm u cuối đông, chúng ta đang đi trong rừng. Cây cối đứng thẳng trong những vũng tuyết tan, vừa xám độm vừa vàng.

Lần đầu chúng ta gặp nhau, tại một bữa tiệc sau buổi diễn thuyết, Sartre có mặt ở đó, hoặc một người nào đó tự nhận mình là Sartre. Ông ta mặc áo len dày. Những người hâm mộ ông mặc áo lông thú hoặc da cừu. Đêm đó, bạn vùi mặt vào giữa hai đùi tôi suốt một giờ nhưng không thể, như người ta vẫn nói, làm được gì. Tôi đi bộ về nhà lúc khoảng bốn giờ sáng. Tuyết lấp lánh như một chiếc khăn tay mới tinh vừa được thả xuống thị trấn. Đi bộ một mình về nhà luôn là phần tôi thích nhất sau khi làm tình.

Có những ngày tôi cảm thấy sự vô định hoàn toàn đến mức tưởng như mình chỉ còn treo lại bằng một góc. Tâm trạng thì có ý nghĩa gì? Có một triết gia, hình như Heidegger, từng nói nếu không có tâm trạng, chúng ta sẽ không nhận ra mình đang sống. Tôi nghĩ ông muốn nói đến những tâm trạng tồi tệ; khi vui, tôi chẳng nhận thấy gì ngoài vẻ đẹp của chiếc mũ mình đội hoặc tốc độ chiếc xe máy. Nhưng nghĩ kỹ lại, tôi nghi ông muốn nói đến ranh giới giữa những tâm trạng, khoảnh khắc chuyển đổi. Bởi thực sự, đó mới là điều kỳ diệu. Cứ cho là bạn đang cào đáy giếng, tâm hồn trống rỗng, thảm hại, trống không, sẵn sàng buông xuôi, rồi đột nhiên nó chuyển đổi. Ranh giới mở ra. Nỗi kinh hoàng tan biến. Thế giới bật trở lại đúng vị trí. Điều ấy xảy ra thế nào? Ai điều khiển nó? Tại sao tôi không tin nó sẽ xảy ra lần nữa? Bài thơ tội nghiệp đã chết.

Nhân tiện, bài thơ của tôi nói về những nhà nghỉ ven đường. Tôi thường cảm thấy những khoảng thời gian đẹp nhất của chúng ta đã trải qua ở các nhà nghỉ. Những khoảnh khắc đẹp nhất ở nhà nghỉ là khi chúng ta bơi trong bóng tối ở hồ bơi. Ánh sáng màu ngọc lam dưới nước, thứ ánh sáng tôi vô cùng yêu thích.

Trong những chuyến đi đường dài, tôi có nhiệm vụ tìm và chọn nhà nghỉ. Tôi đã chọn sai vài lần, như lần chúng ta lái xe đến một thị trấn giữa sa mạc để xem người bạn diễn viên trong một vở kịch mới. Bên cạnh nhà hát là nhà nghỉ địa phương, quầy tiếp tân do một cậu trai Pakistan có một con mắt hoang dại quản lý, cùng một người phụ nữ, sau này mới biết là người dì, tất tả đi quanh chiếc xe lăn của cậu. Nhà nghỉ tệ, căn phòng tệ đầy ruồi, vở kịch tệ mang tên “Magic Madrigal”.

Với tôi chẳng có gì kỳ diệu. Nhà hát nhỏ xíu. Tôi có thể nhìn thấy các diễn viên đang thở, chuẩn bị để thở. Tôi có thể thấy họ bắt gặp ánh mắt nhau. Điều đó khiến tôi ngượng ngùng, có phải đó là từ đúng không? “Khán giả lúc nào cũng là kẻ đứng lầm chỗ,” bạn nói. “Thế này thì sao?” tôi nói. “Thế này nhé: tất cả diễn viên trên thế giới chỉ việc bước đi quanh một căn phòng. Rồi bước ra khỏi căn phòng. Rèm! Hết! Không còn kịch nữa!” Bạn cười. Nhưng tôi lại nghĩ về cậu trai ở nhà nghỉ, người chủ trì cái sân khấu nhỏ bé của quầy tiếp tân với chiếc máy tính đặt ngang tầm xe lăn và một chiếc máy pha cà phê dành cho khách, bữa sáng kiểu Âu châu, trong khi dì cậu đi tới đi lui như một nhân viên hậu trường, mang theo những chiếc nĩa nhựa và những gói mứt cam nhỏ. Nhìn nét mặt họ, tôi đoán hai người biết khá nhiều về đau khổ.

Tôi tự hỏi họ sẽ nghĩ gì về “Magic Lyre”, một vở kịch về những quý tộc ở Buenos Aires hoài niệm nước Ý và nước Áo? Tôi ghét hoài niệm. Có lẽ diễn xuất vốn dĩ đã mang theo hoài niệm, hoài niệm về nỗi đau, thứ từng có thật ở một nơi nào đó khác. Trên xe, tôi đang đọc “Mansfield Park” của Jane Austen, trong đó nảy sinh một tình thế khó xử quanh chuyện đóng kịch: hai nhân vật đáng ngờ nhất của cuốn tiểu thuyết đề nghị tổ chức “kịch nghiệp dư” cho một nhóm thanh niên trong nhà. Những người khác tỏ ra miễn cưỡng. Fanny, nhân vật nữ chính, nói, cô ghét diễn kịch. Hai buổi tập là tất cả những gì vở diễn đi được trước khi bị Người Cha dẹp bỏ, khi ông trở về sớm từ nước ngoài: bị bắt gặp giữa buổi tập, các diễn viên xấu hổ tan hàng và không thể nhìn thẳng vào mắt Cha trong nhiều tuần sau.

Chúng tôi rời nhà nghỉ sớm hơn một ngày, trong tâm trạng áy náy. Cậu trai và dì cậu dường như không ngạc nhiên. Họ nói dù sao chúng tôi cũng phải trả đủ tiền, và chúng tôi đã trả. Lúc ấy là giữa buổi sáng trong quầy tiếp tân, đèn bật rõ, rèm kéo kín, máy tính đang chạy đều đều. Không phải mọi sự diễn đều là hư cấu; nếu bạn là cô dâu, quản lý nhà hàng hay người khiêng quan tài, bạn đang đóng một vai. Những hình thức của nhân tính được trình diễn. Bạn và tôi đã nói với nhau những điều như thế trên đường về. Nhưng tôi nhớ đến câu chuyện về diễn viên Polos vào thế kỷ thứ tư trước Công nguyên, người đã nổi tiếng nhờ đóng lại vở “Elektra” của Sophocles từ thế kỷ thứ năm trước Công nguyên.

Polos đóng vai Elektra, người trong một thời khắc then chốt của vở kịch đứng ôm một chiếc bình mà nàng tin là chứa tro cốt của người anh Orestes. Thực ra chiếc bình là đồ giả, chẳng có tro cốt nào bên trong, và người mang chiếc bình cùng những lời dối trá đến cho nàng chính là Orestes. Bạn sẽ phải đọc vở kịch để biết những trò rắc rối ấy ăn nhập với cốt truyện ra sao, nhưng bạn có thấy chiếc bình đó, chiếc bình không chứa tro cốt được cho là có tro cốt, chẳng phải là một ẩn dụ tinh tế cho chính sân khấu hay sao? Tất cả những chiếc bình đều là giả! Tất cả những nàng Elektra than khóc đều đau lòng một cách ngây thơ! Và Polos, một diễn viên nổi tiếng vì “lời thoại rõ ràng và cử chỉ duyên dáng”, đã quyết định vặn thêm một vòng nữa vào nghịch lý của những giọt nước mắt sân khấu.

Bởi gần đây Polos đã phải chịu một mất mát. Thế là, khi được yêu cầu đóng vai Elektra, ông khoác lên người bộ đồ tang của nàng, cầm chiếc bình chứa tro cốt chính con trai mình, mang đến cho khán giả không phải nỗi đau giả vờ mà là nỗi đau có thật của một người cha.

Tôi đau đầu khi nghĩ đến biết bao tầng sự thật và dối trá móc nối vào nhau trong cảnh tượng này. Tro cốt thật và tưởng tượng. Diễn viên, diễn xuất và đau buồn. Những người chị là những người cha. Những người đàn bà là đàn ông. Sự giả tạo nằm trong câu chuyện, và sự giả tạo được đời sống thật thêm vào. Những chiếc bình, vật dụng, mô phỏng. Khán giả ngơ ngác, thích thú, bị sân khấu đánh lừa, bị đời thực đánh lừa. Polos đi bộ về nhà sau nhà hát lúc khuya, vẫn còn nguyên lớp hóa trang trên mặt, chiếc bình giấy đựng tro cốt nằm trong ba lô. (Đoạn này viết hay quá.)

Sau chuyến đi đó, tôi trở thành người mất ngủ. Nhiều đêm, tôi ngồi trong bếp đọc những lá thư của Keats, người cũng mắc chứng chân không yên giống tôi. Một con ngài cô độc bay vòng quanh ngọn đèn. Đó là năm 1819, năm những lá thư đắm đuối, mâu thuẫn đến mê muội của Keats gửi cho người yêu Fanny, khi có lúc ông kéo nàng vào trái tim, có lúc lại đẩy nàng ra xa. Ông nói nàng đã “hấp thụ” ông; ông bảo ông khao khát được “tự do như một con hươu”. Ông đặt nàng bên cạnh Cái Chết như thứ xa xỉ cuối cùng còn lại của mình. Thật sự ông cảm thấy gì? Chắc chắn ông muốn được yêu. Chắc chắn ông thích thú với việc viết những lá thư đó, một mình trong căn phòng thuê nơi ông đến để ép mình phải viết, ông thực sự viết, mỗi ngày, với một văn phong cô đọng, tập trung, nhưng đêm vẫn còn đó. Khi yêu, chẳng phải tất cả chúng ta đều chơi một trò chơi nho nhỏ hay sao? Một bên là thiên tài của cảm xúc nguyên sơ; bên kia là những bộ quần áo hóa trang đang phơi trên dây.

Keats đói khát theo quá nhiều hướng. Ngoài chuyện các bác sĩ bắt ông ăn kiêng đến đói lả để giảm lượng máu trong người, ông còn muốn tình yêu đích thực; ông muốn nhiều hơn hai bài điểm sách khi xuất bản một cuốn sách; ông muốn bán được sách, có thu nhập; muốn được ngưỡng mộ; ông muốn có những gì Byron có! Tất cả những điều ấy làm tâm trí ông tối lại.

Tôi nhớ khi chứng mất ngủ lần đầu bám lấy mình, tôi đã đi xin lời khuyên từ những người. “Bạn có thể đếm cừu,” một người bạn nói, “nhưng đừng đếm bằng ý thức, hãy đếm bằng mắt.” Anh ấy là một Phật tử. “Và đừng mất công đếm những con cừu thất lạc,” anh nói thêm. Lúc đó tôi tưởng đó chỉ là một câu đùa, nhưng thật ra, Keats còn đang làm gì khác ngoài việc suốt đêm đếm những con cừu thất lạc? Bởi toàn thân đều đang khóc.

Đời sống vốn ngẫu nhiên. Tôi chẳng bao giờ biết những con nào đã biến mất. Có một tiếng tích của buồn, rồi một tiếng tắc của buồn, thế là chúng ta đi, và thế là chúng ta đã đi.

MISSING SHEEP

By Anne Carson

It was cold and dark; we arrived too fast. I hate parties. Your grandmother stood in the kitchen, looking mythological, hands crossed on her apron. You said you had to mingle. Later, you came up to me, where I was sitting on the stairs. You were so happy. You told me all your new plans, to train for the concert stage, undergo harrowing auditions, travel the world. On your forehead shone your soul. I had nothing to say. I was praying hard. A storm might prevent you from leaving. As it turned out, the night remained clear. You talked on. Dawn began. This was a secret wish of mine: to tip quietly forward into you, as into a lake, and vanish. But you were already standing, brushing yourself off.

Next day, I donned dark glasses (your advice), left the house, and went down to the shore. “You think a real poem will save you,” you had said to me that day at the picnic. “This is an error!” You puny swallow, I thought. I walked into the sea. It was as cold as stars. What a long morning. My poem was going nowhere. I took the bus to an auction of grand pianos.teads-resize

Whatever happened to Keats’s singing bear? was a topic raised by some fellows I met at the auction, a musicology-adjacent topic, so I suddenly missed you. No, it wasn’t Keats who had a singing bear, it was Byron, I wanted to say but did not. Baby grands were going for seven thousand dollars. I thought of you, how you shocked me, your teeth shocked me. The auction took forever. Night fell. I had survived one complete day without you. And let me record a good thing about being alone—no more Bataille. You were always quoting stuff like “Eros is saying yes to love all the way to death.” Rubbish, I thought. Wasn’t it just that you wanted to keep the upper hand?

You had lost the upper hand in your own work, your musicological work, in a weird way—in competition with yourself. You said that your grandmother had unearthed a small notebook of yours from the time when you were eight or nine years old. On one page there were a few bars of notation—the kernel of all your subsequent insights into music and truth. It blazed with you, this bit of score. You could never better it, or even equal it. You bit your tongue in envy and put the notebook away. I recall it was evening, late winter, and we were walking in a wood. Trees stood up straight in pools of melted snow, dark and gold.

First time we met—at a party after a lecture—Sartre was there, or someone who said he was Sartre. Heavy sweater. His fans wore fur coats or sheepskin. Later that night, you spent an hour with your face buried in my genitalia but could not, as we say, perform. I walked home about 4 A.M. Sparkly snow like a fresh handkerchief had been dropped on the town. Walking home alone was always my favorite part of sex.

There are days when I get a sense of such total aimlessness I feel I am just hanging by one corner. What is the importance of moods? There was a philosopher, I think Heidegger, who said that if we didn’t have moods we wouldn’t notice we were alive. I take it he meant bad moods; in a good mood I don’t notice much beyond the beauty of my hat or the speed of my motorbike. But, on second thought, I suspect he meant the border between moods, the shift. Because, really, that is the miracle. Let’s say you’re grinding the bottom of the well, soul hollow, abject, void, ready to give up—then all of a sudden it shifts. The border opens. Dread dissolves. The world snaps back. How does this happen? Who is in charge of it? Why do I not believe that it will ever happen again? Poor dead poem.

My poem, incidentally, is about motels. I often feel that our best times were spent at motels. And our best times at motels were spent swimming in the dark in the motel pool. Turquoise underwater illumination, my favorite kind of light.

On road trips, it was my job to map out the motels beforehand. I was wrong a few times, like when we drove to a town in the desert to see my friend, the actor, in a new play. Next to the theatre glowed the local motel, its front office administered by a Pakistani boy with one wild eye and a woman, who turned out to be his aunt, bustling around his wheelchair. Bad motel, bad room full of flies, bad play called “Magic Madrigal.” Not magic for me. Tiny theatre. I could see the actors breathing, getting ready to breathe. I could see them catch one another’s eye. It embarrassed me—is that the right word? “The audience is always the one out of place,” you said. “How about this,” I said. “How about all the actors in the world simply pace into a room. Then pace out of the room. Curtain! The end! No more plays.” You laughed. But I was wondering about the boy at the motel, presiding over the little theatre of the front office with a computer at wheelchair level and a coffee machine for the guests (continental breakfast included), his aunt coming and going, like a stagehand, with plastic forks and little packets of marmalade. To judge by their faces, those two knew something of suffering. How would they like “Magic Lyre,” I wondered, a play about aristocrats in Buenos Aires, nostalgic for Italy and Austria? I hate nostalgia. Perhaps acting is innately nostalgic—nostalgic for human suffering, which used to be real somewhere else. In the car, I’d been reading Jane Austen’s “Mansfield Park,” in which a dilemma arises over playacting: the novel’s two most dubious characters propose “amateur theatricals” to a houseful of young people. The others express reluctance: Fanny (heroine) says she abhors acting. Two rehearsals are as far as the production gets before it is quashed by Father, who returns early from overseas: caught mid-rehearsal, the actors suffer shattering shame and can’t look Father in the eye for weeks.

We departed the motel a day early, feeling bad. The boy and his aunt seemed unsurprised. Said we’d have to pay the full amount anyway, which we did. It was midmorning in the front office, lights on, curtains drawn, computer humming. Not all acting is fictional; if you are a bride or a maître d’ or a pallbearer, you act a part. Forms of humanity are represented. You and I said things like this to each other on the drive home. But then I recalled the story of the fourth-century-B.C. actor Polos, who made his name in a revival of Sophocles’ fifth-century play “Elektra.” Polos played the part of Elektra, who, at a certain crucial moment in the play, stands holding an urn, which she believes contains the ashes of her brother, Orestes. In fact, the urn is a fake—it contains no ashes, and the man who delivers the urn and the lies is Orestes himself. You will have to go and read the play to discover how these shenanigans make sense within the plot, but don’t you think that this urn (not) full of (alleged) ashes is a dainty allegory of theatre itself? All the urns are fake! All the keening Elektras heartbreakingly silly. And Polos, an actor celebrated for his “clear delivery and graceful action” (Aulus Gellius), decided to give one more turn of the screw to this paradox of actors’ tears.

For Polos had recently suffered a loss. And so, when asked to play the part of Elektra, he clad himself in her mourning garb and, holding the urn that contained the ashes of his own son, gave to the audience not imitation sorrow but unfeigned father’s grief.

I get a headache thinking about how many layers of truth and lie are hooked together in this scenario. Ashes, real and imaginary. Actors, acting and grieving. Sisters who are fathers. Women who are men. Fakery that is part of the story, and fakery added on by real life. Urns, props, mimesis. Audiences bemused, delighted, hoodwinked theatrically, hoodwinked for real. Polos, walking home from the theatre late at night, still wearing his makeup, ashes in a cardboard urn in his backpack.

After that trip, I became an insomniac. Often, I sit in the kitchen at night reading the letters of Keats, who suffered, as I do, from restless-leg syndrome. A lone moth circles the lamp. It is 1819, the year of Keats’s swooningly inconsistent letters to his girlfriend, Fanny, whom he alternately beckons to his heart and thrusts off. He claims she has “absorb’d” him;

he tells her he longs to be yet “free as a stag.” He pairs her with Death as his last remaining luxury. What does he really feel? Certainly he wants to be in love. Certainly he enjoys crafting these letters—alone in a rented room where he’s gone to force himself to write, and write he does, in concentrated style, every day, but still there are the nights. We all play a bit of a game when in love, don’t we? On the one hand, there is the genius of raw emotion; on the other, costumes drying on the clothesline.

Keats was hungry in so many directions. Besides the fact that his doctors had him on a starvation diet to reduce his blood, he wanted true love; he wanted more than two reviews when he published a book; he wanted sales, an income; adoration; he wanted what Byron had! It darkened his mind. I recall, when insomnia first took hold of me, seeking advice from others. “You could count sheep,” one friend said, “but don’t count consciously, count visually.” (He’s a Buddhist.) “And don’t bother counting missing sheep,” he added. I took this to be a joke at the time but, really, what else was Keats doing but counting missing sheep all night? For there is a weeping of the whole body. And life is haphazard. And I never know which ones are missing. And there is a tick of woe and a tock of woe, and so we go, and so we did.

Read Full Post »

Đồng xu nhỏ và những chuyến xe

Posted in Văn xuôi, tagged on Tháng Mười 5, 2026| 1 Comment »

Truyện ngắn của Trương Văn Dân

.

Lâu lắm, có lẽ sau gần 30 năm, tôi mới gặp lại Franco. Sau khi tốt nghiệp, mỗi người mỗi ngả mưu sinh. Ai cũng đều trải qua những thăng trầm về công việc, đổi nhà, gia đình con cái… thế là chúng tôi mất tin nhau

.

Tình cờ gặp lại vào một buổi sáng mùa thu, cả hai ghé vội vào một quán bar gần sân ga Lambrate. Bao nhiêu chuyện cũ, chuyện mới cứ thế tuôn ra.

Khi chúng tôi đang trò chuyện, có một người đàn ông bước vào.

Ông ta chắc tuổi cũng khoảng tám mươi. Người gầy, lưng hơi khom, mái tóc hơi thưa, bạc trắng nhưng được chải cẩn thận. Ông mặc một chiếc áo khoác cũ, hơi sờn nhưng sạch sẽ. Đôi giày dưới chân ông đã mòn, nhưng như mới vừa được đánh bóng.

Ông đến trước quầy và gọi một ly cà phê espresso.

Ông không gọi bánh sừng bò, cũng không lấy bánh sandwich. Chỉ một ly cà phê nóng.

Ông mở một chiếc ví da nhỏ màu đen và bắt đầu đếm tiền lẻ trên quầy.

Mười xu.

Năm.

Hai.

Những ngón tay ông, không hiểu vì lạnh hay tuổi già, run rẩy.

Một đồng xu tuột khỏi kẽ tay ông và rơi xuống sàn nhà.

“Xin lỗi!”, ông khẽ nói. “Tôi sẽ nhặt lên ngay lập tức”.

Đứng sắp hàng phía sau ông cụ có một chàng trai tuổi chừng ba mươi. Anh khoác bên ngoài chiếc áo khoác đắt tiền, tay đeo đồng hồ sang trọng, đôi giày được đánh sáp cẩn thận. Anh cầm chiếc điện thoại iPhone đời mới trên tay, như thể cả thế giới này đang phụ thuộc vào những gì có trong đó.

Anh khẽ thở dài, lắc đầu, cau mặt khó chịu.

AdvertisementsX

Giọng ông cụ lắp bắp, nhỏ và không mấy ai nghe rõ.

“Chỉ một lát thôi mà!”, ông nói như thì thầm.

Chàng thanh niên gượng cười mà nét mặt không vui.

“Nếu ông không đủ tiền cho một ly cà phê thì không nên gây lộn xộn, tốt nhất là tự pha ở nhà”.

Một sự im lặng, nặng nề rơi xuống trong quán bar.

Nhân viên pha chế quay mặt nhìn vào máy pha cà phê.

Một người phụ nữ cầm lấy chiếc túi xách đang đặt trên bàn và đưa mắt nhìn ra ngoài.

Mọi người đều đã nghe và thấy.

Nhưng không ai muốn can thiệp.

Ông cụ cố gắng cúi người xuống để nhặt những đồng xu. Nhưng trong cử động đó, chiếc ví nhỏ của ông ta rơi xuống.

Những đồng tiền xu lẻng kẻng, lan rộng trên sàn.

Chúng lăn xuống dưới quầy, gần chân ghế, giữa những chiếc giày của khách.

Những tiếng động phát ra nhỏ thôi nhưng tiếng dội trong căn phòng lúc đó tưởng như rất lớn.

Chàng thanh niên nhìn vào một đồng xu gần mũi giày của mình rồi dùng chân đá nó ra xa.

“Thật đáng chán!”, anh ta nói lớn.

Ngay lúc đó tôi thấy Franco đứng dậy.

Không đột ngột. Không có cử chỉ gì để làm mọi người giật mình. Hay sợ hãi. Như thể anh tự dưng đứng dậy, vì cảm thấy xấu hổ nếu cứ ngồi im.

Anh bước đến, cúi người nhặt một đồng hai xu dưới đất và đặt nó lên quầy.

Rồi anh nhìn thẳng vào mắt chàng trai.

“Bây giờ mời anh nhặt lên những đồng xu khác”.

Chàng thanh niên sững sờ, mở to mắt nhìn chằm chằm vào Franco.

“Ông nói gì, xin lỗi?”.

“Anh đã đá đồng tiền của ông cụ. Bây giờ anh phải nhặt lên!”.

Chàng thanh niên cố gắng mỉm cười, nhưng khuôn mặt méo xệch.

“Nhưng, xin lỗi, ông là ai?”.

Franco để hai tay xuôi theo hai bên hông.

“Tôi không là ai cả! Tôi chỉ là một người vừa nhìn thấy một ông cụ trả tiền cà phê bằng những đồng tiền mà ông ta có, và một người khác đã quên bài học về giáo dục”.

Ông cụ lúc này mới xen vào, giọng như thì thầm:

“Làm ơn bỏ qua đi! Không có gì quan trọng!”.

Nhưng thực ra nó quan trọng. Không phải những đồng xu. Quan trọng vì có người đã làm ông phải cảm thấy tủi hổ dù ông không làm điều gì sai.

Franco quỳ xuống và bắt đầu nhặt từng đồng xu một.

Sự im lặng trong quán nước lúc này càng trở nên nặng nề.

Chàng thanh niên liếc nhìn xung quanh. Lần đầu tiên, có lẽ anh ta không còn cảm thấy tự tin nữa.

Cuối cùng anh ta cũng cúi xuống.

Anh ta nhặt một số đồng xu, đặt chúng lên quầy và nói: “Tôi xin lỗi!”.

Anh nói nhẹ nhàng. Rất nhỏ. Nhưng dù sao cuối cùng anh cũng đã nói lên điều quan trọng đó. Rồi anh ta uống ly cà phê của mình và nhanh chóng rời khỏi quán.

Ông cụ lúc này đứng trước quầy thu ngân, bàn tay vẫn còn run rẩy. Franco đến trả tiền cà phê của chúng tôi và của ông cụ. Anh cầm thêm ba chiếc bánh sừng bò.

“Mời bác đến và cùng ngồi với chúng cháu!”, anh nói.

Nhưng ông cụ lắc đầu.

“Không, tôi không muốn làm phiền các bạn”.

“Không, bác không làm phiền ai cả. Cháu thành thật mời bác mà”.

Sau vài giây, ông ấy bước theo Franco.

Tên ông cụ là Roberto Savini.

Ông uống cà phê bằng cách bưng cả hai tay bao quanh cốc, như thể đang cần sưởi ấm đôi bàn tay nhờ hơi nóng từ bên trong.

Lúc này tôi mới nhìn ông cụ kỹ hơn. Đôi mắt màu xanh lơ. Và cái giọng xin lỗi ngay cả khi ông không có lỗi gì. Cái giọng ấy, từ lâu rồi, tôi nghe thấy quen quen.

Dành cho bạn

Tôi nhìn kỹ ông một lần nữa và bỗng thấy mình như nghẹn giọng.

“Trước đây bác có lái xe điện, phải không?”, tôi hỏi.

Ông cụ ngạc nhiên, ngước mắt lên.

“Sao cậu biết? Vâng. Đường số 4. Trong bốn mươi năm!”.

Tôi như nhắm mắt lại một lúc. Một chút quá khứ đang lướt qua.

Tuyến xe điện số 4 chạy từ citta’ studi (thành phố học) đến trạm cuối là Bệnh viện Niguarda ở Milano. Nó chạy qua ba nơi quan trọng mà thời sinh viên chúng tôi đều sử dụng: quảng trường Leonardo Da Vinci, nơi có trường Bách khoa (politecnico) nổi tiếng của Ý, quảng trường Loreto, nơi có phòng thí nghiệm tổng hợp hóa dược chính của khoa tôi học và đi ngang qua Via Festa del Perdono, nơi giảng dạy về dược lý và tương tác thuốc.

“Vậy là bác không nhớ cháu. Nhưng cháu thì còn nhớ bác đấy”.

Ông cụ vẫn im lặng.

Tôi kể cho ông nghe về một cậu thanh niên gầy gò, mang trên vai một chiếc ba lô cũ, chân mang đôi giày mỏng và nhẹ. Cậu thức học rất khuya nên sáng thường dậy trễ, vệ sinh và thay quần áo rất nhanh rồi chạy bộ mỗi sáng đến trạm dừng. Rất nhiều lần cậu thanh niên ấy sợ bỏ lỡ chuyến xe và đến trường trễ.

Gọi trạm dừng nhưng đây chỉ là một cột đèn đỏ ở làn giữa trên đại lộ Bassini mà các phương tiện giao thông phải dừng lại. Còn trạm dừng “thực và bắt buộc” nằm cách xa cột đèn này phải vài chục mét. Từ căn nhà nằm trên đường Grossich, đáng lý tôi phải đến trạm dừng “thực” để đón xe số 4. Nhưng thường đến ngã tư thì đã thấy xe đang dừng vì đèn đỏ. Nếu chờ đi chuyến kế tiếp thì sẽ mất thời gian. Thế là từ xa tôi vẫy tay ra hiệu, rồi, ngó trước ngó sau, chạy băng qua một làn đường trên đại lộ Bassini để đón xe. Đến gần tôi liền gõ nhẹ vào thùng xe.

Nếu lúc này đèn xanh bật thì bác tài xế cũng vẫn đợi thêm vài giây nữa.

Bác không nói hay hỏi gì. Bác chỉ mở cửa xe và nói:

“Nào, lên đi! Nhanh nhé!”.

Cậu thanh niên trẻ đó chính là tôi.

Ở Ý, theo quy định xe điện chỉ được phép mở cửa cho khách lên và xuống ở trạm dừng, nhưng bác tài này thường phá lệ.

Ông Savini cúi mắt xuống. “Tôi không nhớ”. “Ở khu ấy là “citta’ studi”, thành phố học, nên có nhiều sinh viên lắm!”, ông nói.

“Nhưng tôi thì luôn nhớ”.

Nói xong tôi chợt nhớ đến lời dạy của ba tôi ngày còn bé: “Con có thể quên số điện thoại, thậm chí quên địa chỉ nhà bạn bè… nhưng đừng bao giờ quên người đã giúp mình”.

Không hiểu vì ngậm ngùi nhớ đến ba tôi hay kỷ niệm về một thời trai trẻ mà môi tôi run rẩy.

Bác Savini nhìn tôi và kể trước kia bác đã từng chở nào công nhân, sinh viên, y tá, những cụ bà với túi mua sắm… Bác biết hầu hết lịch trình, khuôn mặt, thói quen của phần đông hành khách.

“Tôi rất vui khi thấy mình được phục vụ mọi người”, bác nói.

Rồi bác nói tiếp như mở lòng tâm sự, là từ khi nghỉ hưu, năm sau bác gái bị bệnh, kinh tế gặp khó khăn vì tốn khá nhiều tiền chữa trị. Sau khi vợ mất, trong căn nhà nhỏ không còn ai chờ đợi bác nữa. Tất cả những ngày đều đơn điệu, giống nhau. Quán bar này đã trở thành một nơi mà bác còn có thể đến để nghe được những giọng nói của ai đó.

Đôi khi, người pha chế nói với bác, “Chào buổi sáng” và đó có lẽ là từ duy nhất bác nhận được cho đến tối.

Franco cúi xuống nhìn đồng hồ. Chừng 30 phút nữa anh phải lấy chuyến xe lửa để đi Bologna. Chúng tôi cũng sẽ phải từ giã nhau thôi.

Sau khi trao đổi nhanh địa chỉ và số điện thoại, tôi nhìn ra bên ngoài.

Chiếc xe của tôi vẫn còn đang đậu cách quán nước không xa.

Khi Franco đứng lên bắt tay từ biệt và bước đi, không hiểu sao tôi đột nhiên hỏi:

“Bác Savini, hôm nay bác có bận gì không?”.

Bác nhìn tôi, miệng khẽ

mỉm cười.

“Không. Hoàn toàn rảnh rỗi như mọi khi!”.

Tôi đứng dậy.

“Vậy thì bác đi với cháu nhé. Xe cháu cũng đậu gần đây thôi!”.

Tôi thấy mắt bác nhìn tôi như thể tôi vừa đề xuất một điều gì quá bất ngờ.

“Đi với cậu à? Tôi chưa bao giờ được ai quan tâm như vậy”.

“Luôn có lần đầu tiên

mà bác!”.

Tôi mời bác lên xe và ngồi bên cạnh tôi. Tôi biết bác đã tin tưởng đến độ không cần hỏi là mình đi đâu hay làm gì.

Khi chúng tôi chậm rãi đi dọc theo đại lộ, rồi rẽ phải để ra ngoài thành phố, tôi đi về phía đông rồi dừng lại ở một tiệm ăn có khuôn viên rất lịch sự bên cạnh hồ Malaspina. Tôi mời bác ăn trưa ở đây, chỉ không tiết lộ là nhiều năm trước, sau khi tốt nghiệp vài năm tôi đã tổ chức lễ cưới với gia đình và các bạn thân thiết ở nơi đây.

Lúc bước xuống xe, tôi nhìn thấy khuôn mặt bác có một biểu hiện xúc động pha lẫn ngạc nhiên. Bác khẽ mỉm cười. Suốt bữa ăn tôi và bác nói chuyện vui vẻ. Có lẽ bác không còn cảm thấy già nua, nghèo khổ hay như một cái bóng, hay người vô hình trong xã hội. Tôi ngắm nhìn bác trong im lặng mà lòng ngẫm nghĩ. Đôi khi phẩm giá của một người không phải do bị té xuống đất mà chính là những đôi mắt ác tâm của kẻ khác đã không biết nhìn cuộc đời với ánh mắt bao dung. Rồi tôi nhớ đến cử chỉ và hành động của Franco, người bạn thân thiết của tôi thời trai trẻ. Có lẽ chỉ cần anh cúi xuống để nhặt vài đồng xu lẻ là đủ để nhắc mọi người rằng không có người nào có giá trị hơn người khác.

Và nghĩ cho cùng, chúng tôi không làm bất cứ điều đặc biệt gì vào buổi sáng mùa thu hôm đó. Tôi chỉ dừng lại vì một người đàn ông, nhiều năm trước, đã từng dừng lại vì tôi. Tôi đã chở bác đến cái nơi đầy kỷ niệm này vì bác cũng đã từng chở tôi đến trường. Trong cuộc gặp gỡ tình cờ này, tôi xem như bác đã bất ngờ tặng tôi một món quà. Chính bác đã cho tôi được tìm lại cái quãng thời gian đã mất, đã trôi theo dòng đời. Và bác chứ không phải ai khác, đã nắm tay, dắt tôi đến một nơi chốn kỷ niệm về một cuộc hôn nhân hạnh phúc và an lành cho đến hôm nay mà nhiều năm qua tôi đã không có thời gian hay cơ hội để quay lại.

Milano tháng 10.2025

Read Full Post »

Thư Atlanta :Mừng Sinh nhật

Posted in Văn xuôi, tagged on Tháng Mười 5, 2026| 1 Comment »

.

Nguyên Hạ Lê Nguyễn

.

Đêm trăn trở…

ngoài kia từng chiếc lá

Rớt rơi đều…

Êm ả vọng dáng thu

Đêm êm qua…

se sẽ hồn gởi gió

Gió ru hời…

Rũ sạch bụi thời gian

Giọt sương rơi

lặng lẽ gọi đông tàn

Mù sương phủ…

Chậm chân chờ bóng nắng

Hàng cây nhớ…

bước chân về nẻo vắng

Chiếc lá xanh

hoảng hốt rớt lìa cành

Gió hoà mây..

.trả lại mảng trời xanh

Bừng tỉnh thức…

sáng nay là ngày Bốn

Tháng Mười sang…

Khi hừng đông ló dạng

Chốn quê nghèo…

bên bờ rạ nương khoai

Đứa bé gái…

ra đời cùng khó khổ

Một kiếp đời …

cơ cực với gian nan…

Bỗng hôm nay…

Nơi xứ người xa ngái

Được người thân…

cùng với đám trò xưa

Giọt nước mắt…

người già hòa giọt mưa sa

Nhỏ xuống hôm nay …

Mừng ngày Sinh nhật…

Hôm nay là ngày đứa bé gái nhà quê , là tôi được ra đời bên bờ rạ nương khoai dưới chân ngọn núi Gai xa mờ thuộc Cát Nhơn …Phù Cát.

Từ tấm bé cho đến tận ngày nay chưa lần nào cảm xúc trong tâm tư của một bà già xa xứ lại có được cảm giác lâng lâng như mấy hôm nay…

Trong những năm tháng ngắn ngủi trên bục giảng dưới ngôi trường nhỏ miệt khu 6 ngày nào của hơn năm mươi năm trước…

Đứa bé gái nhà quê ngày nào đã đạt thành mộng ước từ tấm bé…” Được bước lên bục giảng trước những khuôn mặt ngây thơ đầy ngưỡng mộ của các em”…

Những kỷ niệm đẹp giữa cô trò mình luôn là hành trang mang theo trong suốt cuộc đời xuôi ngược .

Thời gian trôi nhanh quá, chúng ta đã bước ra xã hôi với từng mảng đời riêng..

.Mỗi lần ngơi nghỉ cô vẫn thường mơ về các em với những khuôn mặt bé thơ mà cô còn nhớ được.

Sau gần hơn 50 năm xa cách…lần hội ngộ nơi thành phố cũ, trong dịp Tết Nguyên Đán vừa qua…

Khi gặp lại các em: Cô vẫn nhớ lại tên từng em một mặc dù các em tất cả cũng đã bước sang tuổi lục tuần…còn cô cũng gần bước sang hàng Tám của tuổi thọ ” Bát tuần”…

Chúng ta vẫn còn nhận ra nhau…Chúng ta đã cùng nhau ca hát, nhảy múa như những người trẻ buổi thanh xuân…

Cô vẫn nhớ tên từng em một, những em học giỏi và cả những em cá biệt của ngày xưa xa ngái.

Hiếu hòa cô bé mủm mỉm giỏi toán và Anh văn cùng với Nguyễn Đình Hoàng là hai em ngang sức nhau ngày ấy???

Bích Tiên đứa bé gái da trắng môi hồng và có cái mụt ruồi đen , cũng chăm chỉ và giỏi Anh văn ???

Minh Hiếu, đứa bé gái mềm mỏng dễ thương, siêng năng và luôn hòa nhã với bạn bè…

Thùy Trang đứa bé xinh, hạt tiêu xinh xắn nhất lớp

Thanh Hương với khuôn mặt hiền hòa và nụ cười rất duyên

Minh Phúc với khuôn mặt bầu bĩnh dễ thương với làn da trắng mịn,như con búp bê nhật Bản

Tài Lương khuôn mặt hiền hòa , đại biểu cho thiếu nữ Bình Định chân quê.

Ngọc Bích với khuôn mặt đầy đặn duyên dáng

Thẩm Thúy đứa bé gái trắng trẻo xinh đẹp dịu dàng nhất lóp

Minh Thuyền líu lo bên mọi lần sinh hoạt chung…

Thanh Thiên, đứa bé nhanh nhẹn với má đỏ môi hồng…

Minh Cúc với khuôn mặt lanh lợi và đen nhẽm…

Duy Việt là giọng hát hay của hai khối, mỗi lần sinh hoạt em đều được mời gọi lên ca cho chúng ta nghe

Lê sa long là một nhân tài về hội họa của lớp chúng ta

Lớp trưởng Trương Trọng Hiền và Nguyễn Khánh Toàn …Hai em đã ra đi…( Chúng ta hãy thắp cho các em ấy một nén hương lòng tưởng nhớ)

Ngoài những khuôn mặt trên mà cô còn nhớ được , một em vô cùng cá biệt, hay quậy phá nhất lớp là Hân và đội trưởng đội cờ đỏ là Anh Tuấn …Là ” Thằng Mập cờ đỏ”..

.Tâm với dáng vóc nho nhã dễ gần…

Còn rất nhiều em trong hai lớp học của trường Ngô Mây ngày ấy…Nhưng trong trí nhớ già nua của cô hôm nay mà chưa nghĩ ra…Mong các em thông cảm và cô xin lỗi nhé.

+++

Một nửa thế kỷ đi qua trên mái tóc cô trò mình …ngày gặp lại tất cả chúng ta cũng đã nhiều sợi bạc, tuổi thời gian đi qua nhanh quá???

Hôm nay ba đứa bé gái ngày nào của cô giáo trẻ ngày xưa …

Lại gặp lại nhau trên xứ người giữa thành phố Atlanta, các em đã không ngại đường xa ghé thăm cô trong dịp Sinh Nhật cô , nếu các em không nhắc thì cô cũng không còn nhớ đến ngày này.

Minh Phúc đã cùng hai con và hai đứa cháu nhỏ từ sacramento , xuyên suốt bảy tám giờ bay mới đến nơi này.

Minh Hiếu cũng từ Dallas xa xăm vạn dặm

Bích Tiên từ Austin , mang theo nụ cười và vạn niềm vui rạng rỡ đến nơi này hâm nóng tâm hồn, cùng nhau mơ về thành phố cũ, thành phố Quy Nhơn dấu yêu của chúng ta, bỏ lại những học trò cũ dấu yêu còn ở lại…

Những ngày qua ba em đã chung tay nấu những món ăn ngon do bếp trưởng Minh Hiếu và hai phụ bếp Minh Phúc và Bích Tiên , Cô được nâng niu như một người “Mẹ già trong Truyền thuyết”…

Cô được thưởng thức những món ăn rất ngon, cô trò cùng nhau dạo chơi những thắng cảnh và di tích đẹp trong tiểu Bang Georgia,chụp những tấm hình đầy ắp thương yêu và thắm tình sâu nghĩa nặng…

Xin cám ơn ba đứa trẻ ngày xưa là những học trò mến yêu của cô …Nay các em đã xấp xỉ tuổi lục tuần mà còn nhớ lại cô giáo già đơn độc hôm nay nơi đất khách .

Xin chân thành cảm tạ

Hôm nay khi ánh ban mai lố dạng , chúng ta lại tất bật cho một lần mừng Sinh nhật hoan hỉ nhất cuộc đời cô bên con cháu, bên những bạn già thân quen và nhất là bên cạnh các em và chính ba em đã chung tay tổ chức một ngày vui nhất cuộc đời cô.

Giọt nước mắt mặn môi vì hạnh phúc thay cho lời muốn nói: Xin chân thành cảm tạ những ân tình mà các em đã tặng cô, phần thưởng quí giá nhất cuộc đời cô , để biết rằng ” ta cũng từng cầm phấn bảng và còn có những học trò cũ yêu thương.

Xin cám ơn các em

Lawrenceville Oct. 4th 2026

Nguyên Hạ_ Lê Nguyễn

Read Full Post »

Trái tim của lá

Posted in Văn xuôi, tagged on Tháng Chín 25, 2026| 1 Comment »

Ngô Đình Hải

.

Giờ đang thu. Lá rụng nhiều. Chiều, Sư ra sân quét lá. Lá rơi trên người, lá rụng xuống đất, lá bay lơ lửng. Quét xong chỗ này, chỗ khác lại đầy. Đám lá bị dồn lại một góc, lao xao hỏi:

⁃ Quét hết không?

Sư vừa quét vừa trả lời:

⁃ Không!

⁃ Sao vẫn quét?

⁃ Lá rụng là chuyện của lá, quét là chuyện của ta.

⁃ Để làm gì?

⁃ Để nhìn thấy đất

⁃ Đất có gì để thấy?

⁃ Mọi thứ của vạn vật. Đưa và đón. Cho và nhận. Còn và mất…

⁃ Lá thấy được không?

⁃ Không! Có thấy cũng không biết. Thấy và biết khác nhau. Lá rụng, lá rơi và lá bay khác nhau.

⁃ Khác gì nhau? Đều là lá chết!

⁃ Khác ở cách đi chết! Thái độ chết! Lá rụng vội vàng. Lá rơi luyến tiếc. Lá bay ung dung. Chết không chọn được, nhưng cách đi chết chọn được!

Sư ngừng tay. Lá đã được gom lại thành một đống, lùa xuống cái hố nhỏ, ngóc đầu lên hỏi:

⁃ Mai có quét không?

⁃ Có!

⁃ Không buồn, không chán sao?

⁃ Phàm làm được cái muốn làm, cái cần làm, sao lại buồn, lại chán.

⁃ Có cô đơn chăng?

⁃ Cô đơn là một thuộc tính của cảm giác. Chỉ có sống cô đơn chứ không có cô đơn.

⁃ Đã vậy sao còn mang?

⁃ Là bởi trong người, cô đơn như cái chuồng để nhốt cảm xúc.

⁃ Cô đơn cần không?

⁃ Cần.

⁃ Như cái gì?

⁃ Như một cách trốn chạy thực tại. Một thứ làm dáng của chịu đựng. Một thứ ngụy biện cho sự hẹp hòi.

⁃ Cô đơn thường ở đâu?

⁃ Cô đơn ở chốn nào cũng là cô đơn. Ở giữa đám đông, cô đơn ví như son phấn của phụ nữ. Nổi lều bều như váng sữa, để che cái bên trong.

⁃ Sư cần không?

⁃ Ta không cần những thứ đó! Cô độc cũng vậy.

⁃ Là sao?

⁃ Cô độc là giả. Là khái niệm để che đậy, để tránh né, để tách biệt với đồng loại. Con người sống với muôn loài. Không hề có cô độc thực sự.

⁃ Còn sư ?

⁃ Ta có núi rừng, có cây cỏ, chim muông. Có thói quen, có kỷ niệm, có ký ức của loài người.

⁃ Thì sao?

⁃ Thói quen và kỷ niệm nhắc ta nhớ. Ký ức bắt ta phải đối diện. Nói chuyện với ký ức là nói chuyện với thời gian. Ta không có khoảng trống cho cô độc.

Trời dần tối. Sư ngước lên nhìn bầu trời. Có một vì sao nhấp nháy. Sư vẫy tay trong khoảng sáng nhỏ nhoi đó. Vì sao cười đáp trả. Trời và Đất xích lại gần. Không có cô đơn, không còn cô độc. Sư lặng lẽ đi vào chùa. Bên ngoài trời còn lại, một vì sao lẻ loi…

Lẻ loi nhưng không cô độc.

Trái tim của Sư cựa quậy, rồi nhảy ra ngoài, lăn vào chung với đám lá vàng. Ngày mai, ngày mốt, chúng sẽ khô đi. Tim muốn nói vài lời với chúng.

Những chiếc lá khô, bằng nổ lực cuối cùng, xếp chồng vào nhau, làm thành tấm nệm êm ái, đón trái tim Sư vào đó, thay lời chào từ giã. Buổi chia tay ngọt ngào…

Read Full Post »

Ngủ trên vai Huệ

Posted in Văn xuôi, tagged on Tháng Chín 23, 2026| 1 Comment »

Nguyễn Thị Việt Hà

“ Tiễn anh  mây trắng về trời /Ru anh giấc ngủ à ơi say nồng…”

 Tôi sắp chết. Nó đến với tôi rất rõ ràng và mau chóng. Tôi thường xuyên mơ thấy đám ma của mình. Nước trói tôi lại. Mây xé tôi ra. Thiên đường và địa ngục bấn loạn. Tôi nói với Huệ, vợ tôi, mang hết tất cả các tấm kiếng đi, tất cả những thứ có thể soi được cũng không để lại. Khi kiếng phản chiếu hình hài tôi, tôi ghê sợ, hoảng loạn. Trước mắt là một xác thân bị rút đi từng múi thịt, da trong như nước, hai hốc mắt to tướng đựng con ngươi lờ đờ như mắt cá chết.

Tôi đón nhận nó, cái chết, không dễ dàng và thanh thản như kinh thánh đã ghi, như Đức Phật đã dậy. Tôi sợ hãi, kinh hoàng, đau đớn không hiểu vì sao một người như tôi:  khỏe mạnh, sống tích cực, lương thiện, gia đình tôi đang hạnh phúc lại phải đếm lùi từng ngày để về cõi không màu.

Có ai trả lời cho tôi không?

Máu từ miệng tôi phun ra văng lên áo, lên mặt vợ tôi. Em nhẫn nại, chịu đựng và đau khổ.

Những chiếc giường bên cạnh tôi trống dần. Phòng K giai đoạn cuối người ta không nói chuyện bằng lời mà lên tiếng với nhau bằng mắt xuyên qua đám dây nhợ lằng nhằng trên người. Từng người một trong phòng này lần lượt đi, họ sẽ không bao giờ trở lại. Đêm nào tôi cũng mơ thấy họ, họ vẫy tay bảo tôi bay lên. Tôi lắc đầu từ chối, họ lao đến kéo tôi vào một đường hầm dài hun hút khi đến bờ sông thì Huệ khiến tôi tỉnh dậy. Bao giờ cũng vậy, khi đến bờ sông. Bàn tay em lau khăn nóng lên cơ thể tôi, mồ hôi em tứa đầy.

Đau. Hàng ngàn con giòi đục khoét xương tủy tôi. Hàng trăm nhát dao đâm thịt sống bén ngọt. Máu… Trời ơi, máu tươi phun xuống sàn. Thanh giường như thể bị tôi vặn chéo. Huệ ôm ghì lấy tôi, tôi hất em ra. Rã rời…tôi muốn cái chết đến ngay tức khắc.

–         Morphin đâu. Anh không chịu được nữa !

 Huệ tự tay tiêm thuốc mà không gọi đến bác sĩ. Em nhìn tôi như van lơn. Con gái nhìn ba thất thần, lặng im rồi khóc thét. Con tôi đang đứng trên vũng máu của ba nó. Nó sợ…

–         Về nhà mình đi em ! Về nhà…

Giấc ngủ đến, cơn đau chơi trốn tìm. Huệ ngồi im để tôi tựa vào. Không có hơi thở của Huệ tôi khó yên giấc. Tôi không kịp nhắc vợ đừng để con nhìn thấy ba nó những lúc này.

“ Cánh đồng gió. Những mảnh ruộng nhỏ như ô cờ xanh ngát ngô, khoai. Chiều. Mây thả từng chùm xám ngắt. Mùa đông. Lạnh. Tôi bảo em đừng ngồi ngoài đê nữa về đi. Em bảo gió không làm em đau bằng những cơn đau của mẹ. Nhìn mẹ như thế, em chết mất. Mẹ ung thư thận giai đoạn cuối muốn về với bà ngoại  xa nơi mẹ ở  hàng ngàn km. Em muốn ngồi ở đây, nơi gió để thấm đầy cái tê tái, được khóc, những giọt nước mắt em không cho phép chúng rơi ra trước mặt mẹ

–         Chúng mình cưới nhau nhé.

–         Anh quyết định thế? Không hối hận gì ư?

–         Yêu nhau, cưới nhau sao hối hận?

–         Đêm qua mẹ đã nói gì với anh?

–        Anh xin phép mẹ cho anh cưới em. Mẹ đồng ý.

Em gục vào lòng tôi. Vai run lên. Chúng tôi ngồi ngay thềm gió. Tôi ôm em, nhỏ nhắn, mềm mại, ấm áp. Không biết em là cái xương sườn thứ mấy của tôi? Có phải chiếc thứ 7 như truyền thuyết? Hay Huệ là chiếc xương sườn thứ 6 nằm gần tim tôi. Đêm qua, những tiếng đứt quãng giữa những cơn đau mẹ nói với tôi: “ Huệ giấu bệnh cô. Nhưng cô biết mình sắp đi về với tổ tiên ông bà. Khi con Minh chưa biết đọc chữ, Huệ chưa biết đi còn thằng Tùng bằng cái nút áo trong bụng thì cha chúng nó đã bỏ mấy mẹ đi cưới người đàn bà khác làm vợ. Hiệp yêu Huệ mà lặn lội đến nơi này cũng là quí. Hai đứa cưới nhau đi, con gái có thì, đội tang mẹ ba năm mất cả tuổi xuân. Mai mốt Huệ có cãi chồng, con đừng đánh mà chỉ mắng nó thôi. Đừng để nó như con Minh…”. Mẹ nằm trên chiếc nệm nước, gương mặt hầu như không động đậy, chỉ có đôi môi khẽ mấp máy và lời nói như phát ra từ tim. Từng nhịp thiêng liêng từ thân thể mẹ đã nằm bất động gần cả năm.

Chị Minh và em Tùng ra Bắc. Chị gầy như nhánh cây khô. Chị lau rửa, tắm táp cho mẹ. Chải tóc thắt bím, bế mẹ vào lòng nhè nhẹ ru hời như người ta ru một đứa bé khó tính lười ngủ. Mẹ ngủ, lỏng một vòng tay ru của chị. Huệ chạy ra vườn tức tưởi khóc:

–         Em chỉ có mẹ thôi. Chưa ngày nào mẹ sướng… Tại sao lại như thế được hả anh? Tại sao ông ấy nỡ đánh chị Minh khi cầu xin ông ấy về nhìn mặt mẹ lần cuối? Tại sao ông trời bắt mẹ phải như thế này…

Tôi không biết trả lời những câu em hỏi. Đứng lặng im, bên em. Tiếng ru mẹ ngủ của chị Minh vọng ra ngoài gió, buồn đến mức mấy nhành hoa bưởi héo sầu cụp cánh rụng: “Hò…ơ….Đến Phú Tân mà tưởng đâu Cái Nước/ Giữa ruộng đồng con nước cứ mênh mông/Người ta ở lại cùng sông/Quen con nước lợ ….hò …ơ….quen con nước lợ mà không lên bờ...” . Chị Minh đem cả Phú Tân, Cái Nước về cho mẹ. Những ngày người đàn ông đáng lẽ sắp làm ba vợ tôi mang mẹ từ Kinh Bắc đến Cái Nước, Phú Tân lập nghiệp và sinh ra chị Minh, em Huệ, em Tùng vì chút nghĩa chồng vợ mà đến nơi này nhưng ông ấy như đám mây trên trời, nhìn thấy đấy mà không sao với tới.

–         Hai đứa chuẩn bị gì chưa? Ngày mốt cưới… Làm mấy mâm tròn mời bà con ruột thịt…

Chị Minh đứng phía sau hai đứa tôi hồi nào không hay.

–         Dạ rồi, chị.

–         Ba mẹ Hiệp có ai ra không?

–         Đường xa, tuổi già sức yếu ba mẹ không ra được nhưng đã giao lại cho Cậu Đạt ở Hà Nội ngày mai xuống nhà bà thưa chuyện

.-     Ừ, thế cũng được. Huệ coi mẹ. Chị đi sắm sửa vài thứ cho hai đứa….Huệ, đừng khóc nữa, phải cười chứ… Cười cho mẹ thanh thản, em thanh thản. Ai rồi cũng về cõi vô thường, đừng oán trách nữa…

Đám cưới tôi và em đơn giản nhưng đủ đầy như bất kì đám cưới nào trên thế gian này. Có lễ đưa dâu, đón dâu, yết cáo gia tiên, lễ tơ hồng. Em mặc áo dài màu tím Huế khoác áo bông. Tôi mặc vettong của cậu Đoán vừa vặn. Bà Ngoại da trổ đồi mồi, tóc cước bạc lúc trao quà cưới cho vợ chồng tôi lần cái ruột tượng quấn quanh người lấy ra chiếc nhẫn vàng:

–         Bà có chút này. Hai cháu ăn ở thảo hiền răng long đầu bạc cho mẹ mày nằm kia bớt tủi hận.

Nói rồi bà chống gậy đến chỗ mẹ nằm. Mẹ cười, nước mắt bật ra như hai giọt sương. Đêm tân hôn, em nằm bên mẹ, dưới chiếc chiếu được trải dưới nền xi măng bên chiếc chõng mẹ nằm. Tôi nằm cách em một nửa tấm chiếu đôi. Mùa đông xé thịt, ngấm vào mấy lần chăn ấm. Tôi nắm tay em xiết nhẹ. Lần thứ hai tôi hiểu thế nào là ngôn ngữ nhịp đập. Em còn thức nghe tiếng thở của mẹ, khó nhọc, ngắt quãng. Chị Minh ẵm mẹ nghẹn ngào ru: “Hò ơ…đời người ta ví như hoa như cỏ/Tuổi mẹ xế chiều như đèn treo ngọn gió lắt lay/ Mẹ về với kiếp cỏ cây/Chứ nhân gian cõi tạm à…ơi….nhân gian cõi tạm sum vầy hiệp tan….”

Bà ngoại chống gậy ra ngoài sân thắp nhang. Các cậu chong đèn điện ngoài hồi. Vợ chồng tôi ngồi dậy. Huệ cắn chặt môi, nắm lấy tay mẹ đang lạnh dần. Chị Minh vẫn ru, tay ẵm mẹ, lưng dựa vào vách…

Rồi mẹ tôi đi trên tay chị Minh, lúc 24h . Đêm ấy gió. Mưa rây bột. Trong phút cuối ấy, tôi thấy mẹ mỉm cười. Suốt một năm ròng rã mẹ chưa cười. Hôm ấy mẹ đã cười đến hai lần. Chị Minh đặt mẹ xuống chõng, thay cho mẹ bộ bà ba lụa trắng ru mẹ lần cuối “Hò ơi…chớ cọng rau răm ngàn năm ở lại/Đợi làm chi cọng cải bạc tình/Người ta đâu có thương mình/Đắng cay ở lại à…hò ơ….đắng cay ở lại chung tình ra đi” rồi gục xuống. Dì Hiệp ẵm chị vào giường vừa bóp dầu cho cháu vừa khóc chị mình. Huệ ôm mẹ, em bật khóc thành tiếng. Bao nhiêu tủi hờn vỡ ra rồi tụ lại tiếng khóc của em. Em ngừng khóc, đem tất cả quần áo mẹ ra ủi tới ủi lui, xếp đi xếp lại, em nói một mình: “ Lâu lắm mẹ không mặc những bộ quần áo chúng con may. Con ủi cho mẹ mang về bên ấy…”. Bà hát chầu văn bên giường mẹ. Tiếng bà hát như tiếng khóc khan thay cho hốc mắt hơn 80 tuổi  đã không còn giọt nước nào rơi ra nữa sau bao nhiêu chồng chéo khổ sở, buồn phiền, vất vả. Các cậu mợ người đi đón nhà sư, người lo tang chay. Tạng sáng, trời còn mưa. Tôi tìm cây tre dài, tấm bạt làm mái che hiên.

      –     Trời ơi, Hiệp con ơi. Ai cho con dựng rạp…

–         Con làm được mà. Để lát mọi người vô phúng điếu không gặp mưa.

–         Xuống ngay, người ta kiêng con đẻ, dâu, rể dựng rạp đám ma cho cha, mẹ. Sao không ai nhắc nó vậy trời.

Bà ngoại lật đật ra sân gọi tôi xuống. Mợ Sáu bảo tôi vào lậy mẹ 9 cái rồi ra bàn thờ tổ cúng lậy tạ xin vía lành ở lại vía dữ đi ra, đừng kéo người tóc xanh. Tôi vào thắp hương cho mẹ nhìn vào đôi mắt hiền lành nhân hậu của mẹ, tôi yên lòng. Mẹ thương con không hết lẽ nào bắt con đi… Người ta đưa mẹ ra đồng vào sáng hôm sau. Chị Minh và Tùng lầm lũi đẩy xe tang. Mưa đủ ướt đầu ngọn cỏ. Cánh đồng gió chỗ tôi và Huệ ngồi hôm trước giấy vàng rắc thê lương. Huệ thét gọi mẹ lồng lộng bạt gió. Tiếng thét của em đứt đoạn, vang xa mấy cánh đồng. Thả nắm đất cuối cùng lên mộ mẹ, tôi bật khóc theo Huệ. Tôi thấy mẹ đi giữa võng lọng cờ xí vẫy gọi tôi. Tôi bước theo, đến gần bờ sông”.

–         Hiệp… Hiệp ơi thức dậy  đi anh…Mình gần về đến nhà rồi…

Là tiếng của Huệ. Tôi đã mơ trên vai Huệ tự lúc nào chuyện của 3 năm trước khi tôi cưới Huệ và mẹ vợ tôi mất.

–         Anh đã đến bờ sông. Nếu em không gọi anh đã bơi trên dòng sông ấy.

Huệ không nói gì, chỉ bóp tay tôi nhè nhẹ, em thấm ướt chiếc khăn lau mặt cho tôi. Bình Yên(con gái tôi) đang say ngủ.

–         Gần về tới nhà rồi à? Mình đi về nhà lúc nào sao anh không nhớ! –         Mình đi từ chiều qua. Chắc anh mệt nên quên…

–         Ừ, anh đã mơ một giấc dài….

Cuối cùng tôi đã về được nhà. Nhiều người ra đón, người xách hàng lý, người bế Bình Yên. Chị Minh ẵm Thuận An (con trai tôi), tôi đưa tay đón con, nó khóc thét lên. Tại hình dáng như một sinh vật đột biến, da vàng vọt, người xương xẩu, mặt chỗ nhô ra chỗ thụt sâu của ba nó hay tại mấy tháng Thuận An bén hơi chị Minh quên hơi ba mẹ?

Đau. Từ xương tủy. Từng mảng thịt như bị bấu xé dứt ra… Bóng mọi người quanh tôi nhòa đi. Tôi nghe tiếng kêu hốt hoảng của ba mẹ tôi, tiếng khóc của Thuận An, tiếng chân chạy ngang chạy dọc. Loáng thoáng tôi nghe tiếng Huệ, em an ủi ba mẹ, dỗ Thuận An và xin tiếp mọi người vào lúc khác. Em ôm xiết lấy tôi, cơn đau không dịu đi, nó đày ải tôi, chà nát tôi. Nước mắt Huệ rơi ấm lưng tôi, những giọt tứa ra từ chịu đựng của em có tác dụng như morphin khiến tôi giảm đau và muốn ngủ trong hơi thở của Huệ, trên vai em…

–         Chiều nay, khi tỉnh dậy. Anh sẽ buộc lại hàng rào cho em trồng rau. Có mấy tháng mình đi hàng rào mục cả rồi,  như vườn hoang…

“ Tôi thấy mình nằm đó, trên giường inoc lạnh toát. Hàng giờ. Một cái ống cao su thật dài thọc sâu trong bao tử. Tiếng một vị bác sĩ kêu lên: “ Không lẽ mình nhầm?!”. Áo blu trắng quay sang bảo tôi: “ Cậu nằm im đây, chờ tôi một lát”. Tôi chưa bao giờ có cảm giác lạnh như lúc ấy. Lạnh, tiếng lách cách thu dọn dụng cụ trong phòng nội soi bao tử. Lạnh, tiếng bước chân ra vô. Lạnh, tiếng trao đổi rất nhỏ dù cố gắng nghe tôi vẫn không nghe thấy. Một vị giáo sư tóc cước thay thế cho vị bác sĩ trẻ. Im lặng. Ống cao su nội soi làm tôi ói. Máu. Một đám nhỏ. Trong cái bụng rỗng của tôi chắc chỉ có dịch, cà xát cái ống cao su tới lui nên xuất huyết. Chắc vậy! “ Cậu nằm im đây, chờ tôi”. Thay vị trí đọc kết quả là một bác sĩ người nước ngoài. Họ trao đổi bằng tiếng Anh. Gần một giờ là số thời gian tôi nằm trên chiếc giường inoc và 3 vị bác sĩ đọc kết quả nội soi. Nói chuyện với tôi là vị giáo sư tóc cước:

     – Cậu phải bình tĩnh. Chúng tôi nội soi dạ dày nhuộm màu bằng indigocarmin, nội soi phóng đại (magnifying  endoscopy) và hệ thống hình ảnh băng tần hẹp (narrow banding imaging system- NBI)  phát hiện những khối u, vết loét rất dài trong dạ dày của cậu. U lành hay u ác còn phải chờ kết quả sinh thiết tổn thương. Ba ngày sau cậu trở lại.

Huệ gọi điện hỏi tôi bệnh ra sao. Tôi đã cười rất nhẹ rằng tôi không sao, chỉ có một vết loét không đáng kể như hàng ngàn cái bao tử của dân miền Tây ăn uống bằng thứ nước phèn đóng vàng cả móng chân, quần áo. Em nói từ Sài Gòn lên Lâm Đồng 150km, tôi lên nhà dì Hòa chơi, dì ấy nhắc, mấy năm vất vả rồi giờ không bệnh tật gì thì mừng lại có chút tiền tăng giờ cuối năm nên cho phép mình đi chơi một chuyến, sẵn dịp mua ít măng tươi cùng lá nhíp. Lát sau Huệ lại gọi. Em nói tôi đừng có giấu gì em, nghe giọng tôi, em biết, có cái gì đó cười gượng, có gì đó cố gắng nhưng vẫn nghẹn lại. Tôi không kìm lòng đặng, kể với em về khối u, vết loét và ba ông bác sĩ. Tôi nghe qua sóng điện thoại có tiếng nấc của em. Ắng nghẹn, Bàng hoàng. Hai mươi bảy tuổi, tôi còn nhiều việc để làm. Tôi yêu vô ngần chiếc xương sườn thứ 6 của tôi, em đã sanh cho tôi hai đứa con, ba mẹ tôi già yếu chưa ngày hưởng phúc, dưới tôi còn hai em trai đang đi học, nhà tôi chưa xây. Còn quá nhiều việc tôi chưa làm.

Huệ lên Sài Gòn ngay với tôi đêm ấy. Ba ngày sau trên tay tôi là tấm giấy kết án: “ K dạ dày” trời ơi… trời ơi…trời ơi……….. Tôi còn trẻ. Không thể K bao tử. Không thể…không thể…”

Tôi nghe tiếng Huệ gọi. Tôi đang chiêm bao chuyện mấy tháng trước hay đây là cõi thực? Máu! Trời ơi máu tràn cả mặt nhà. In lên gương mặt của Huệ, nhuộm đỏ Bình Yên và Thuận An. Sao lại nhiều như thế này. Mùi động vật chết bốc lên. Đôi mắt của ông cụ ung thư xương nhìn như thôi miên. Tiếng cười điên dại trong cơn đau của cô gái tóc rụng từng mảng vì xạ trị ung thư tử cung. Tiếng khóc của má tôi khi người ta quyết định xả mặn vào ruộng. Ba tôi như con rùa im lặng, bước đi đều đặn, cam chịu, ngợp mặn. Ba đứng giữa ruộng chống cuốc kêu trời khi không cách nào cứu nổi mấy trăm cây dừa thọt ngọn, héo rũ, trơ cái thân sù xì cô độc giữa rộng đồng. Mẹ vợ tôi nhìn tôi bằng đôi mắt nhân hậu, người khóc…Những giọt như sương. Tiếng gọi thất thanh của bà ngoại: “ Ai cho con bắc rạp Hiệp ơi…”. Và tiếng thét của Huệ lao xuống vực, dội ngược thác xé ngực tôi.

–         AAA…. Không… Huệ ơi…

Khăn ấm Huệ lau. Mớ âm thanh, hình ảnh, đặc quánh ban nãy giãn ra, rồi mất hẳn theo bàn tay dịu dàng của em. Tôi trông thấy nước mắt Huệ nhỏ xuống thau máu tôi vừa ộc ra.

–         Ba…

Thuận An bập bẹ kêu. Thằng bé quen hơi, quấn ba. Tôi mỉm cười. Tôi hôn hít nó. Khắp mọi nơi. Thuận An giống tôi như nặn hai cục bột để bên. Nó ở với chị Minh khi mới 8 tháng. Nghe Huệ kể Thuận An quấy khóc chị Minh ru không được đành cho nó bú khan, chừng ba tuần thì tự nhiên ngực chị có sữa. Thuận An ngoan, đêm không đòi mẹ Huệ mà bám sát rạt mẹ Minh.

      –  Ba ơi, tối đưa con đi sẩy ngựa heng – Bình Yên thỏ thẻ

      –  Con, ba đau… Mai mốt ba khỏi, ba đưa con đi, nghe… Nghe con.

      –  Biết bao giờ ba khỏi?

      – Sắp rồi con. Con thấy hôn, ba mập hơn bữa trước nè…Ba sẽ đưa con đi Lâm Viên tuốt trên Cà Mau luôn đó…Nghe…

 Em dừng tay quạt than nấu thuốc Nam của một ông thầy ngoài Quảng Ngãi năn nỉ con. Một ngày tôi phải uống bảy chén thuốc. Thứ lá sim, chà là, trâm rừng, dẽ, muồng tuồng…mọc đầy trong khu rừng còn sót bom đạn thành thứ thuốc nam rất rẻ. Mỗi lần rót cho tôi chén thuốc, Huệ đều đem lên bàn thờ cúng vái, tàn nén hương mới đem xuống. Tôi đang uống niềm tin? Tôi đang uống cho Huệ? Đường hầm sâu hun hút, tối om không lối thoát, tôi ngạt thở… Không được, tôi phải thở, phải bước tiếp. Có thể trong chuỗi đau đớn tột cùng kia bắt nguồn cho một cuộc sống mới…

       –  Nhưng con muốn ba đưa con đi tối nay, ba nghen.

Bình Yên dụi dụi mái tóc được cắt ngắn tròn như quả bóng vào ngực tôi.

       –  Được rồi, tối nay ba sẽ đưa con với Thuận An đi nghen.

       –  Anh…

       –  Em yên tâm, giờ thì anh thấy khỏe đến mức có thể ẵm cả em và con đi bộ một vòng thế giới kia

Huệ cười. Lâu rồi tôi mới thấy em cười tươi như vậy, lòng tôi chợt ấm. Vừa lúc đó, ba má tôi từ dưới ruộng lên thăm. Má nhìn tôi khóc mòn

       –  Thịt da con tôi đi đâu hết rồi, Hiệp ơi.

       –  Bà này kì nghen. Lên thăm nó hay để nó lo buồn chộn rộn? – Ba tôi la má.

Ba lấy cây đờn cò ra kéo. Thuận An toét miệng cười. Bình Yên sớ rớ đứng ngó ông nội. Âm thanh trong suốt, êm dịu khiến tôi phấn chấn. Tôi biểu ba cho tôi mượn cây đờn cò kéo vài bản. Tôi kéo khúc xuân nữ, má tôi đang dọn vườn ở ngoài bước vô ngồi bên ba. Huệ ôm hai con lên võng…Khúc bi ai, não nùng vừa ngân dây đàn đứt phực. Buông thỏng cây đờn… Huệ thảng thốt nhìn theo cây đờn rơi xuống sàn nhà. Má tôi bưng mặt chạy ra đầu hồi. Ba thủng thẳng nói:

–         Má sắp nhỏ ngộ ghê tơi. Dây đờn cũ dữ tui quên thay thì nó đứt, can chi.

Tối, tôi, Huệ dắt hai con đi sẩy ngựa. Bình Yên bận váy hồng chị Minh mua bữa trước nhìn lủn cũn đáng yêu như một con búp bê. Huệ bận chiếc áo màu tím, màu tôi thích. Chiếc áo mới năm ngoái tôi mua cho em còn vừa vặn năm nay đã rộng thênh. Em lọt thỏm trong chiếc áo rộng. Huệ gầy đi nhiều quá…Em chẳng một lời than van, chẳng khi nào khóc trước tôi. Giá có hai kiếp sống tôi yêu em và con cũng chưa đủ. Nhìn phố xá người qua, kẻ lại tôi bỗng nhận ra cuộc sống trôi theo một dòng chảy thời gian chẳng bao giờ dừng lại cho con người ta làm hết những việc chưa kịp làm. Nhà tôi ngập nước, vài cây cột mọt ăn rỗng ruột, vườn đằng trước má mới dọn hồi chiều trơ bãi đất trống. Cây đờn cò chắc ba đã mua dây mới để thay, ngày mai tôi sẽ đờn một bản xôm xôm lau nước mắt cho má…Tôi thèm sống hơn bao giờ hết. Tôi yêu cuộc sống này quá…

***

Read Full Post »

Sóng dưới sàn nhà

Posted in Văn xuôi, tagged on Tháng Chín 12, 2026| 1 Comment »

.

Nguyễn Thị Việt Hà 

.

1.Dịu luồn tay vào tóc, những sợi  nhàu nhĩ vướng vít nhau như cột ngón tay cô lại. Mới gội hôm qua mà, xứ gì đâu gió cũng mặn, ướp muối vào da thịt thôi chưa đủ, ướp luôn tới từng cọng tóc. Dịu quăng túi tiền vô tủ rồi khóa lại, đi tắm đã, lời lỗ của trăm kí cua để tối tính.

Trời ơi nó khỏe. Cả ngày lăn lóc ở chợ thèm nhất là tắm. Nước tràn lên người tới đâu mùi chợ, mùi đời trôi tới đó. Mùi chợ thì biết đó, nhưng mùi đời là thứ mùi gì? Nó có giống mùi xe cộ, của đám nhậu, mồ hôi lẫn lộn trong đám đông, mùi trong bệnh viện, mùi của thức ăn trong mấy nhà hàng sang trọng… Tóm lại là rất nhiều mùi tập hợp lại thành mùi đời trong đó có cả mùi đàn ông và đàn bà. Tay Dịu lùa lên da thịt, chạm vô cái sẹo lồi trên ngực. Dịu rờ chầm chậm xung quanh chiếc sẹo, vuốt ve nó, dỗ dành nó, nó giống như con rết lớn uốn cong bám lên trên bờ ngực. Lần nào tắm, Dịu cũng thấy thương nó. “Mày phải biết hận cớ sao thương. Hận nó như hận cái thằng khốn nạn đã gây ra nó. Đáng lẽ nó phải đi tù” – Cô Hai Mướt la lên như vậy. Nghĩ sao mà hận vậy trời, nó ở trên người mình, là da là thịt của mình, thương chớ sao hận.

Dịu hít một hơi dài, tự thấy thân thể mình thơm tho, mùi thơm loang trong không khí thiệt dễ chịu. Dịu bận quần áo, lôi cái túi tiền khi nãy ngồi đếm, chẵn lẻ, lớn nhỏ, phân loại hết thành những cọc mỏng dày khác nhau. Làm thì cực thiệt mà tới đếm tiền nó khỏe gì đâu.

  • Cô Dịu qua nhậu chơi – Tiếng ông hàng xóm gọi
  • Thôi anh, bữa nay em không hứng. Mai đi Bình Dương giao cua sớm rồi.
  • Bữa nay hiền dữ.

Bình thường chắc Dịu đẩy đưa thêm vài câu nữa cho vui. Nhưng bữa nay Dịu biếng. Dịu phơi tóc ngoài hàng ba. Chiếc sẹo trong ngực nhúc nhích. Thôi mà, yên đi, thức dậy chi lúc này không biết, coi vậy chớ tao ơn mày dữ lắm, nếu không có mày, tao đâu có tỉnh.

2. Thương, con gái Dịu nói má ơi ba có bồ rồi. Dịu la con nói cái gì đàng hoàng không nói lại đi nói  mấy cái thứ bậy bạ. Sao mà bậy bạ được. Chỉ có má mới không biết, chỉ có má mới tin ba. Ba cặp với con nhỏ bạn học hồi cấp hai của con kìa. Khùng dữ hôn, Dịu chụm thêm vài thanh củi vô cái cà ràng rầy con, chắc có chuyện chi đó mà sanh ra hiểu lầm, ba mày có hay chọc gẹo mấy bà giá thì có chớ đâu cặp với cái đứa bằng tuổi con mình. Con nói mà má không tin, mai mốt ba dắt nó về chiếm đất, chiếm nhà của má con mình má mới chịu tin phải không? Dịu không rầy con nữa, giả tảng không nghe nói bâng quơ gạo mới, nấu cơm khó quá.

Đêm đó Dịu ngó ra sông, đang mùa nước ròng mà sao thấy sông rộng quá, y như Dịu đang ở giữa cái biển lớn không biết đâu là bến bờ. Chồng Dịu đâu chỉ một lần trăng gió, nói theo kiểu cô Hai Mướt là thằng Mười Hên nó la lết giáp vòng đàn bà giá xóm này rồi sang xóm bên. Nhưng đó là la lết, một kiểu “đĩ miệng” như người ta nói chớ không phải cặp. Cặp nghĩa là dính vô nhau chắc ăn rồi, mà lại là gái trẻ. Không có lần nào Dịu lại lo như lần này. Dịu thấy tức ngực, nghe có cái gì đó đổ nát, rồi nghe cả những tiếng đục khoét trong ngực, cảm được cả những mảnh vỡ trong đó. Dịu nằm đợi sáng. Mảnh trăng khuya như bị ai đó cột treo lên nhìn méo mó.

Chồng về, không dắt theo ai, Dịu mừng. Thương nhìn ba dò xét nhưng không dám ho he. Chuyến này về chồng thương Dịu, làm cho Dịu cái máng hứng nước mưa, chiều chiều ra đổ lú. Mười mấy năm vợ chồng chưa khi nào bình yên thế. Má ơi, trước khi có bão, trời cũng lặng gió. Ba không chơi, không nhậu con lại lo hơn. Sanh cái giống gì đâu mà lì. Ăn nhậu mười mấy năm cũng biết mệt chứ mậy. Với lại đi Bình Dương mần công trình lời không thấy mà thấy thâm thủng tiền nhà, thiên hạ lừa nên mới quý cái nơi chốn mình ở đó. Má nói cho má yên tâm thôi chớ con thì ngờ cái gì đó ở ba lắm. Ơ, mới bây lớn mà con Thương nó ăn nói như nó hiểu cả mấy kiếp đàn ông.

Mười Hên ngọt lạt kêu Dịu đưa 10 cây vàng cho chồng đi Bình Dương làm ăn. Chuyến này trúng chắc. Chồng chỉ đi chuyến này rồi về luôn với Dịu. Dịu không tin đâu, số vàng đó ba má hai bên cho cộng với công tích cóp mấy mươi năm của Dịu, đưa là mất. Biết vậy, nhưng đêm, chồng ôm ngang lưng, vỗ nhè nhẹ, kề tai thì thầm nói thương Dịu thì Dịu đưa.

Trời ơi con đã nói mà má không tin, giờ thì má thấy chưa, ba ở với con nhỏ đó kìa. Thiệt sao? Chuyện ràng ràng ra đó má còn hỏi. Ba biểu làm ăn rồi về mà. Má tin ba sao? Má có đưa tiền bạc gì cho ba không? Có, má đưa 10 cây vàng…

Thương kéo tay Dịu lên xe đò chạy lên Bình Dương. Người không về cùng má con Dịu mà số vàng coi như mất. Dịu đâu có tiếc vàng, Dịu tiếc là tiếc mình ăn ở sao đó không giữ chân nổi ba của Thương. Trong khi Thương túm đầu “con bạn trời đánh’ dám cặp với ba nó thì má nó cũng bị ba nó xáng mấy bạt tai vì dám làm ‘bỉ mặt” chồng. Dịu biểu con thôi bỏ đi. Thương gào khóc má khùng hả má. Ừ, thì má khùng. Vì má khùng nên ba mày mới bỏ. Dịu nói tới đó thì Thương buông tóc “con nhỏ bạn” ôm lấy má. Lên xe về xứ Dịu mới khóc. Tiếng khóc bị nhốt vô cái áo khoác Dịu bưng kín mặt.

3.Cái kênh này có mấy mươi nóc nhà, con gái lớn đèm đẹp bỏ học đi lấy chồng Đài Loan, đàn bà đèm đẹp có chồng rồi cũng bỏ chồng đi lấy Hàn Quốc. Con nhỏ để lại cho ông bà nội, ông bà ngoại nuôi. Dịu còn đẹp, con gái Dịu cũng đẹp, hay hai má con nhờ bà Tư Sương mai mối lấy chồng ngoại. Không phải Dịu ham giàu mà để coi mình tận tụy thủy chung thì chồng ngoại có phụ rẫy không? Đó là Dịu nghĩ vậy, Dịu không có nói ra. Dịu nghĩ tất cả rồi sẽ mất tích trong cuộc đời này không dấu vết. Thủy chung hay phản bội rồi cũng thế. Đau khổ làm chi. Người ta nghĩ hay nói đều dễ nhưng làm được như thế thì khó khăn như tìm đường lên trời.

Dịu đau ở đâu đó khắp người. Cả cơ thể nôn nao như người có bầu. Đêm trông con nước đầy rồi lại vơi, đợi sáng. Thương mang má đi khám bác sĩ nói Dịu bị rối loạn tâm thần kêu nhập viện đi để nặng. Rối loạn tâm thần là cái gì? Gọi gọn là điên hả? Không có đâu. Thương cho má về nếu không má đập đầu hay nhảy lầu chết đó, má về còn lo vuông bọng, bầy heo, cơm nước cho ba má chồng nữa chớ.

Đêm đêm Dịu đi đổ lú, giác đó thì có tôm tép gì mà lục đục cả nhà không ai ngủ nghê gì được. Không đổ lú thì Dịu đi làm chuyện nhà, Dịu dọn cái này, Dịu dẹp cái kia. Ban ngày thì Dịu nói miết, hết chuyện này chuyện nọ, không ai nghe cũng nói. Người ta nói Dịu điên, trời ơi, Dịu đâu có điên, không ngủ được thì Dịu mầm công chuyện mà, mầm hết việc của chừng ấy người trong nhà không cảm ơn Dịu sao lại nói Dịu điên. Dịu đâu có nói nhảm, Dịu muốn nói những chuyện xưa, khi vợ chồng Dịu êm ấm mà ba má chồng không nghe, rồi tới con Thương cũng không muốn nghe nên Dịu nhắc cho Dịu nhớ mà.

Chừng một năm thì chồng Dịu về, lần này chồng Dịu dắt theo “con nhỏ bạn” của Thương. Chồng kêu hồi đó cưới Dịu không có hôn thú nên giờ tuyên bố bỏ là xong. Chồng kêu mẹ con Dịu xách gói đi đi trả vuông bọng nhà cửa cho bên chồng. Ba má chồng làm thinh không cản gì quyết định của con trai. Trước khi Dịu đi, chồng nói, vàng vòng đeo trên người trả hết. Kì vậy chồng, cái này của má Dịu mà. Dịu giữ chặt lấy cọng dây chuyền và đôi bông, chồng Dịu sấn tới xô Dịu, Dịu đẩy ra. Rồi Dịu nghe buốt, con dao gọt trái cây ngập vô da thịt Dịu tới cán.

4. Dịu xoa xoa vết sẹo. Cần phải cảm ơn nó. Nhờ nó mà Dịu tỉnh. Ai đó phụ rẫy thì thôi kệ đi. Có an yên hay khổ hạnh. Có sum vầy hay rã nát thì cũng vậy thôi mà. Còn được sống là phải sống cuộc đời của mình. Cả trái đất này đang chuyển động, chỗ này núi lửa, chỗ kia sóng thần, nơi này cánh đồng xanh ngút ngát, nơi kia biển rộng thanh bình. Cuộc đời của Dịu thì có sá gì. Thật ra sống trên đời không ai may mắn trọn vẹn hạnh phúc được mãi. Dịu buồn chi khi sông vẫn không ngừng chảy dù có lúc đầy lúc vơi. Tóc Dịu đã khô, Dịu nghe trong không khí có mùi thơm…

Dịu sắp lại mấy giỏ cua, mai đi Bình Dương ghé lại Sài Gòn thăm Thương. Đợt đó, tưởng Thương bỏ má đi lấy chồng Đài Loan nhưng không phải, nó lên Sài Gòn học uốn tóc giờ mở được một cái tiệm riêng ở quận 10. Mấy hôm trước nó kể có anh công an phường muốn cưới mà nó sợ giống Dịu. Dịu nói với con đời ai phận đó, đừng có sợ để lở dở về sau…

Thiệt khuya Dịu mới ngủ, tự dưng nghĩ đến chuyện trưa nào Sáu Nghệ cũng đem cơm gởi cho Dịu. Dịu nói Dịu không ăn cơm của ai hết, rảnh Dịu tự lo, mà Sáu Nghệ gởi hoài riết Dịu phải ăn chớ bỏ miết vừa uổng mà sợ tội. Thằng chả thiệt khùng…

Dịu thiu thiu ngủ, sóng dưới sàn nhà nhè nhẹ vỗ như ru…

Nguyễn Thị Việt Hà 

Read Full Post »

Tịnh yên

Posted in Văn xuôi, tagged on Tháng Chín 12, 2026| 2 Comments »

.

Nguyên Hạ Lê Nguyễn

,

Những biến cố xảy ra trong cuộc đời , nhiều khi người ta không còn muốn nhắc hay gợi nhớ trong những khỏanh khắc bình yên, nhưng trong những lúc trà dư tửu hậu hay một mình chơi vơi giữa không gian tĩnh lặng riêng mình …

Cảm xúc tự do tự tại và một khi nhận biết rằng phải quên đi những chuyện đau buồn là cố làm những việc khác để không còn nghĩ đến những buồn vu vơ , sợ hãi và những hối tiếc tìm về.

Những cảm giác sợ hãi , lo lắng, bất an, khủng khiếp luôn chập chờn trong từng giấc ngủ , hay những buổi sáng tinh khôi một mình bên tách cà phê nóng, lặng thầm trong chỗ ngồi cố hữu của mình…

Chỗ ngồi này, chiếc ly sành thân quen và những giọt đen sóng sánh, những giọt đắng thân quen đã làm nhân chứng cho những nỗi buồn cô đặc lại với những thân quen mỗi thời khắc đi qua,

Một mình trong căn nhà tĩnh lặng và những đồ vật thân quen bất di bất dịch theo năm tháng.cuộc sống của bà già tôi: Đã được định vị theo đơn vị thời gian là những năm tháng của buỗi hòang hôn.

Những buổi sáng tỉnh thức, trễ tràng trong chăn ấm, lòng cứ muốn nằm mãi trong cõi riêng của mình, “‘biết mình tỉnh thức tức là mình còn sống”,

Bước xuống giường bước ra ngòai cõi nhân gian…cõi người , ở đó còn có sự hiện hữu của ta chăng???

Ta bước về phía trước

Có sương sớm

Có ánh ban mai

Có nắng trưa cháy bỏng

Có nắng chiều vàng ươm

Có gió đêm …có cõi riêng

Có thân phận cuộc đời

Có sự hiện diện của mình trong cõi nhân gian…

Những tháng năm qua… thời gian tưởng chùng như vô tận, sống trong những đau buồn ủ rũ, tưởng như không thể nào thóat ra khỏi những dằn vặt, tự trách, ôm trọn những khắc khỏai rối rắm cho riêng mình, tự trách và thống hối….

Cuộc thăng trầm của cuộc đời …đã khiến con người ta … phải dùng lí trí để đối nhân xử thế..

Vượt qua những tình cảm mà “lí trí ” bảo cho con người ta rằng ‘không thể”, và bước chậm giữa cõi nhân gian.

Thời gian cũng phôi pha, mọi rối rắm cũng được mở ra , thóat ra khỏi hiện tại và trở về với “cõi riêng ” của riêng mình, ở đó chỉ có cõi riêng một mình

không kẻ chờ người đợi, tâm trạng lửng lơ bơi giữa bể nước trong xanh, ngất ngưởng ngửa mặt nhìn mảng trời trong xanh êm dịu, mỗi buổi sáng trầm mình giữa hồ bơi với muôn lời huyên náo của tha nhân, ở đó không có sự hiện diện của niềm đau, niềm khắc khỏai, niềm vui và cuộc sống bình an trở về mảnh liệt và vô ưu…đó mới chính là cõi riêng …

Ở không gian mới tìm về với tôi trong buổi hoàng hôn.

Cuộc sống bấy lâu đã không cần bờ vai nương tựa, không cần có bàn tay ai để nắm, không vội vội vàng vàng trở về nhà lo bữa ăn kẻo tối, không hề hãi sợ nỗi cô đơn, không hụt hẩng khi đêm về trở giấc.

sự mạnh mẽ trở về cùng cuộc sống, bất cần đời và không hãi sợ vu vơ.

Cuộc sống mà ở một thời gian đã qua trong quá khứ mọi người rất hãi sợ, nỗi cô đơn khi bóng đêm trở về ..

.Khi tường in vách một bóng đơn côi…

Thì nay cũng chính là những phút “tĩnh lặng huyền bí ” của cuộc sống.

Trong những tháng ngày lăn lộn cùng cơm áo gạo tiền, nỗi lo toan chỉ hướng về công việc và trách nhiệm, phải đem mọi tiện nghi vật chất cho bản thân và cho người thân yêu đang cần sự giúp đỡ của mỗi con người quên bản thân, quên niềm vui, quên hận tủi, quên thân phận …

chỉ làm việc và hòan thành nhiệm vụ phải làm.

Đến thời điểm mọi trách nhiệm đã đủ đầy, một mình trong căn nhà hoang vắng, giật mình tỉnh thức ..

.Chợt rưng rưng nghe vang vọng tiếng còi tàu vào mỗi sáng tinh mơ.

Nỗi cô đơn và nỗi buồn bùng cháy, trong bao nhiêu năm trường xa cách cõi người ta…

lang thang trên thế giới ảo mông và không thực.nhưng ai cũng lấy đó để tiêu hao nỗi buồn và xóa mờ phiền não.

Thế giới Mạng dẫn đưa bao người đến những điều không thật…nhưng niềm cô đơn và sự trống vắng đã dẫn đưa con người đến một sai lầm ” Cho rằng là cõi thật”.

Tất cả chỉ là những ảo tưởng nhưng lắm khi tưởng chừng như “rất thật”…

Âm thầm buồn, rồi lại âm thầm óan hận riêng tư, cũng chỉ lòng ai tan nát mà chỉ những ‘bức tường ảo” thấu cho, Ảo ảo, thực thực như một giấc chiêm bao..

.Tỉnh thức trong bàng hòang tỉnh mộng , mới hay chỉ là “ẢO”.

Mang niềm đau và nỗi cô đơn, qua từng đêm trường hụt hẩng,

Không còn sự lựa chọn nào, trong cái thành phố nhỏ mà bấy lâu tôi đã muốn tách rời,

Qua bao thế kỷ kiếm tìm lợi danh và muốn ôm cả vũ trụ cho riêng mình…

Nhưng thời gian không chờ đợi một ai…Rồi tóc đã nhuốm màu sương khói…Sức khỏe và tuổi thời gian không nhường bước một ai.

Tham vọng của đứa bé nhà quê bên làng quê Ngoại…hàng chiều ngồi trên mấy bậc tam cấp năm xưa…

Ngóng mẹ về chợ từng chiều, lặng thầm mơ ước được ngồi trên ” Chiếc xe Ô tô buýt Đỏ” chạy về hướng thành phố …

Mộng tưởng về một thành phố nhộn nhịp những xe cộ huyên náo…

Rồi một ngày gia đình bé mọn ấy cũng về được thành phố trong mơ ước của đứa trẻ nhà quê năm xưa…

Những mơ ước của mỗi con người không dừng lại nơi nào…và cuộc sống đưa đẩy con người theo thời cuộc và năm tháng trôi xa…

Thiếu nữ tỉnh lẻ ngày nào…vượt qua lũy tre làng, giã từ giò nước mát nhà Ngoại…

Thiếu phụ cần mẫn với hoài bão được một đời đứng trên bục giảng của một ngôi trường rộn rã tiếng ê a,…Đã rời xa trường lớp. bỏ lại đám trò nhỏ dấu yêu…bỏ lại mơ ước từ tấm bé….

Lũy tre làng, thành phố nhỏ thân thương và những người thân còn ở lại quê nhà xa ngái…

Một bước thật xa để bắt đầu cuộc sống nơi xứ xa…cách xa đất nước tôi hơn nửa vòng trái đất…

Lăn lộn một mình cùng đám con thơ dại…Bao nhọc nhằn từ lúc mới định cư cho đến ngày lui về ngơi nghỉ sau hơn ba thập kỷ trôi qua trên mái tóc pha sương tự bao giờ….

Thời gian trôi đi êm êm, những buổi chiều về một mình trời giăng mưa khắp lối, một mình lặng thầm trở về căn nhà thân thuộc.buồn , vui …chỉ còn lại chút bình an cho tâm hồn .

Ngày qua ngày những cánh bướm vàng gãy cánh, những bông hoa tàn rụng theo bóng trăng tà, vẩn vơ trôi như cuộc đời một chiếc thuyền nan trên dòng sông nhỏ.

Những chiều tà nhớ về chiếc thuyền năm nào nơi quê cũ, chiếc thuyền xưa trôi như mảnh trăng non.

không còn bến đợi, không bến nhớ bến thương, bến mộng mị, bến cũ, bến nao…

.Con thuyền đã tiêu hao mục nát, úp trên bến sông xưa,

Chỉ hoang hóa vào buổi hòang hôn tĩnh lặng

Có lẽ thời gian này để bình an trong chỗ của mình …

Hạnh phúc nhất vẫn là sự tĩnh lặng

Từng chiều ruổi rong bên tay lái chậm

Đi giữa hai hàng cây chụm ngọn nơi này

Đến một giáo đường quen thuộc…

Nhìn lại mình và dọn lòng thanh sạch

Cơn mưa chiều nay xóa sạch những oan khiên???

Mong bình yên ở lại

Bình yên ở đâu đây…

Nhuốm nỗi buồn lắt lay,

Lòng vô tình như gió.

Chiều nay chớm heo may…

Chiều nay gió xỏa tóc chờ

Có hay… gió xóa giọt hờ hững rơi

Âm thầm cố níu cơn mơ

Qua cơn sóng cả…Tịnh yên cõi mình

Atlanta( Tháng Bảy 2026)

Nguyên Hạ_ Lê Nguyễn

Read Full Post »

Kẻ bên ngoài

Posted in Văn xuôi, tagged on Tháng Tám 24, 2026| 1 Comment »

Nguyễn Hoàng Anh Thư

.

Tôi báo cho hắn về việc tôi muốn viết về hắn, hắn cười rồi bảo:” bạn viết gì thế?”. “sẽ viết về bạn như là một kiếp sau của nhà văn Hộ”- một nhân vật điển hình trong truyện Đời Thừa của Nam Cao.

Trưa nay, hắn vừa về tới nhà thì mẹ hắn đã hỏi: “ Mày lại chơi game nữa à? Sao giờ này mới về?’’. Hắn cúi đầu không nói gì và lủi thẳng lên gác. Cả nhà hắn hôm nay đông đủ lắm, ngày nghỉ lễ mà. Mấy anh chị nhà hắn đang rôm rả làm bếp, cả anh rể, chị dâu. Mùi thịt nướng thơm phức. Lũ nhóc thì tíu tít bên đống đồ lắp ghép siêu nhân. Hắn khóa trái cửa phòng và bật loa, to hơn mọi khi, loại nhạc rock pha trộn. Cảm giác sự rệu rã đang bết dính con người hắn lại, như một ly cocktail cho quá nhiều loại rượu nặng mùi. Đầu hắn lúc nào cũng lùng bùng như đang chứa một thứ tạp chất gì đó bên trong. Hắn muốn viết ra giấy. Mỗi lần như vậy thì hai bàn tay hắn đã co cứng. Gương mặt mẹ hắn lại hiện ra, đầy đủ nếp nhăn ở đuôi mắt. Có cả những giọt nước mắt chưa bao giờ chịu rơi xuống mà cứ mãi đọng trên gò má. “ Mày đi học bao nhiêu năm rồi hả, uổng công mẹ mày lầm lũi bán hàng nước này để nuôi mày ăn học”. Hắn lại nhớ những mớ lý thuyết dày hắn đã ngồi nghe và ghi chép ở trường viết văn. Những chùm nem sống bọc trong mảnh ni lông vẫn còn đỏ rói đang treo lủng lẳng trước quán. Hộp kẹo cao su vẫn còn nguyên. Người ta không cần nhai thơm sau khi ăn xong đâu. Hắn đang ngửi thấy mùi lên men của thịt xay nhuyễn. Đủ loại gia vị. Rất nhiều tiêu. Mũi hắn muốn hắt xì. Trời nóng bức, đầu tháng năm, hơn 40 độ.

“Bất hạnh làm sao khi những người hiểu sự thật luôn giữ bí mật để con cháu mình trở thành loài mù khi trời chưa tối” – hắn buộc miệng khi vừa bước chân xuống cầu thang.

“ Mày lại nói gì thế?”- cô chị hỏi.

“ À, vâng, em muốn hỏi ngày mai chị còn ở lại không hay về nhà, hình như mai có pháo hoa, mấy cháu thích xem lắm mà”

“Ờ, tưởng mày lại ca cẩm, để mẹ yên đi, kiếm việc gì làm, suốt ngày loanh quanh mãi thế, lớn cả rồi, à mà này, mày đừng viết gì bậy bạ nữa nhé, hôm bữa tao nghe chú nói lại, mày nên thương mẹ, nhỡ có chuyện gì thì sao”.

Hắn lầm bầm, không nhìn chị, đi thẳng ra bếp, ngốn ngấu món mì trộn cay toét có quá nhiều tương ớt đỏ. Một hồi, hắn chảy nước mắt: “chị nấu gì mà cay thế?”.

*

Con ngõ vắng hơn mọi khi, người ta đổ xô đi chơi lễ. Hắn ngồi thừ ra đấy, không nói gì.

“ Nhà tớ có rượu cá ngựa, chiều mình làm một cuộc cho vui đi, lễ mà bạn”

Hắn ngồi thừ, cặp mắt kính đục mờ dưới mái tóc đã dài luộm thuộm.

“ Cá ngựa à? Nó còn bơi được không? Loài này đẻ tốt đấy, khỏi tội nghiệp như mẹ mình”

Hắn nhớ mang máng về ký ức ngày thơ bé. Những bức ảnh trắng đen cũ kỹ đã làm cho hắn nhớ nhớ những năm tháng ngày xưa. Hắn là một cậu nhóc luôn vui cười bên bố, ngày ấy bố chưa ra chiến trường, bố chưa hy sinh ở biên giới ấy. Hắn đang có cái cảm giác ngập tràn những mùi ôi thiu của những ngày qua, cái cảm giác luôn nghi vấn về một bí mật gì đó mà hắn chưa giải mã được. Những giấc mơ bị tấn công dữ dội của những làn bom đạn ở đâu đấy thật xa, hắn chỉ còn nghe thấy những nhịp đập thình thịch trong lồng ngực. Mọi thứ đều đang chìm trong sự yên lặng. Một sự yên lặng ngột ngạt.

“ Nghĩ gì thế?” – tôi hỏi hắn

“ Tối nay có pháo hoa”, hắn trả lời và không cần nhìn tôi. Đã nhiều lần tôi thấy hắn thừ ra như vậy.

“ Thế bao giờ thì cậu đi làm?”

“ Mồng 3 tháng 5 này”

“ Bạn có thấy pháo hoa đẹp không?’’

“ Ừ, đẹp”

“ Nó sặc sỡ như lông của loài phượng hoàng ấy bạn nhỉ, từng chùm tóe sáng, kìa, chiếc đuôi xòe ra, cả đôi cánh, chúng đang sải rộng rồi tan biến,  tôi có thể ngửi được mùi của canh rau rừng khi nó vừa nổ bung trên bầu trời, tôi còn nếm, nó thiếu vị muối, bạn thấy không, những đôi mắt đờ đẫn, kìa có những bông tuyết nữa cơ đấy, hình như nó ở Lào Cai, bạn có nghe thấy không, tiếng va lập cập những hàm răng của những em bé chân đất đang lội trên đám bùn đỏ lầy lội để đi đến trường, bạn thấy không, kìa, những ngôi trường đang trống hoác, mái của nó đang bay rất nhẹ nhàng, bùm, bùm…rồi yên lặng trên trời, thật đẹp bạn nhỉ, nó có màu xanh lam, thật sáng, chúng  đang nở bung như những hạt cơm ở những quán bao no 5 ngàn, chúng đang bắn vào giấc mơ đẹp của tôi đấy, ở đấy tôi đã gặp bố tôi, bố tôi còn rất trẻ, có lẽ trẻ hơn tôi bây giờ”.

Bên dưới, những tàn pháo rụng lếch thếch, có rất nhiều quả non, chúng nằm la liệt. Về đâu nhỉ. Giờ này mẹ hắn vẫn đang ngồi ở hàng nước, cái quạt phe phẩy bụi đường, những giọt nước mắt đã đặc quánh như viên kim cương đen, không thể gỡ ra được. Bây giờ, vẫn là tháng năm với cái nóng 40 độ.

“ Ta về thôi”

“ Bạn thấy không, chúng như những ngón tay đang xòe rộng ra ấy nhỉ, người ta đang hò reo à, có hoan hô tán thưởng chúng không?, tôi nghĩ, đó là sự va quệt của những thiên thạch nhỏ bé, những tàn thương cũ sẽ đau, đôi khi bạn thấy nó như là cái đuôi của loài thạch sùng bị đứt trên đường mưu sinh, có đau lắm không? có mọc lại không? Hay là chúng sẽ bị chế giễu cho đến chết trước khi cái đuôi mọc lại? nó đang ngoe nguẩy đó bạn, bạn đâu có nghe thấy ai đó đang cầu cứu chiếc đuôi, giá mà chiếc đuôi biết lắng nghe và biết trả lời”

Tôi nghe thấy tiếng muỗi vo ve loạn xạ dưới chân. Có lẽ hắn nói đúng. Có lẽ những con thạch sùng ấy đã chết.

*

Quán café ngoài ngõ xóm luôn vắng khách. Cứ đến chiều, hắn thích thú ngồi ở đây, hắn chẳng nhìn ai ngoài giàn dây leo chằng chịt trên cái giàn được đúc những cột trụ bằng xi măng. Những cái cột xi măng đã xỉn màu rêu hoen.

Chiều nay hắn ngồi thừ ra ở đó với một câu chuyện từ hôm trước.

Tại sao người Việt nghèo hèn?  Những bàn chân nhếch nhác đen thui với những đôi dép tổ ong đã trở thành biểu tượng quen thuộc của đất nước. Những đôi mắt lơ ngơ, những dáng đi xiêu xiêu nghiêng nghiêng ta có thể thấy ở bất cứ nơi nào, thấy nhiều nhất là ở văn phòng, tất thảy đều co ro khúm núm nghiêng nghiêng trước mặt cấp trên, miệng thì xoắn cả lại để chào thưa. Một đất nước mà tăm tre thì thật thừa thải,phải bắt mấy đứa nhóc mua mấy lần trong năm ở trường học, chúng thừa thải như những con số, nợ công hay tham nhũng. Nghèo. Thật là nghèo. Hắn cũng đang rất nghèo. Tại sao vậy? Chỉ có một câu trả lời không thể cãi được: người Việt không muốn chịu trách nhiệm về bất cứ cái gì! Không chịu trách nhiệm thì cuộc đời làm sao sướng hơn được? Chịu trách nhiệm mới là ông chủ – người không thể đùn việc đó cho ai. Còn lẩn trốn như chạch đấy là dạng nô bộc. Hắn thì đang đùn đẩy. Hắn lẫn trốn chính hắn. Hắn không phải là trưởng nam. Hắn lẫn trốn ánh mắt của mẹ hắn. Giá như hắn mù, hắn sẽ không lẫn trốn tất cả. Hắn không thể là một nô tài, một nô tài trung thành với chủ. Hắn đã từng trách “ họ không chịu có cái nhìn thoát ra từ những mái nhà họ xem là đang quá yên ổn, họ dễ hài lòng và không so sánh với thế giới bên ngoài, không liên tưởng về tương lai. Chung quy lại, họ là những con tằm an phận, cứ nhả tơ và chết”- hắn đang chì chiết bản thân thật cay nghiệt.

Hắn quyết định gác bút.

“ Bạn không thể chơi với ai được nữa” – người bạn học cùng lớp viết văn với hắn trả lời.

“ Đúng vậy, các bạn thật giỏi, các bạn viết rất đều, các bạn ra một quyển sách thật là dễ dàng, các bạn cứ viết đầy trên mặt báo, những bài thơ nhả tình, những ngày lễ, những kỷ niệm tưng bừng trên cái xác máu của những người nô bộc, các bạn mời người ta giải trí từng câu chuyện lên giường của các ngôi sao…Những điều ấy giống như hàng mã, người ta tỉ mỉ cắt dán rồi đốt đi. Thật phí giấy! Thật tội nghiệp cho các cây xanh, các người đang hủy hoại môi trường đấy”

*

Sáng nay, 6h30 hắn đã có mặt ở nhà sách. Hắn mặt cái áo sơ mi ca rô màu xanh rất năng động trẻ trung, khác hẳn cái vẻ lầm lì khép kín của hắn hàng ngày. Hắn đang cười với khách hàng. Ngày trôi qua trong cảm giác nóng rát dù ở nhà sách này luôn mát lạnh nhờ những cái máy điều hòa. Hắn vẫn thường nhìn ra cửa kính. Chói chang. Ở góc đường ngõ xóm, mẹ hắn vẫn đang phe phẩy bán hàng.

Hắn ôm từng chồng sách cao ngất.  

Tôi đến, hắn cười. Một sự lột xác để lớn lên- hắn nói với tôi vậy.

Những lời của hắn đã thuộc về quá khứ.

 “Bạn có nhìn hàng vạn cánh tay đang vẫy vẫy chới với trong dòng sông đỏ ngầu kia không?. Rồi những xương cốt này sẽ hóa thạch tất thảy, cả bạn nữa.Tôi không thể thay đổi hoàn cảnh, thay đổi thế giới của mình, bởi hiện thực đã không cho phép tôi lựa chọn điều đó. Dưới đôi mắt của họ, có thể cho tôi là đứa bất tài, ăn bám, nhưng tôi không thể trốn chạy nỗi đau này, hoặc ẩn nó, thu nhỏ hoặc làm mềm mà quấn quanh cái cổ này để trang trí như chiếc khăn ấm áp”- hắn nhếch mép cười gằn trong cuống họng, đôi mắt trống không, vẫn không có ánh chớp nào dưới lớp gương dày. Đó là lý do mà hắn đưa ra để từ chối những  cơn giận dữ từ đại ngàn đang chao liệng trên thóp cánh loài chim ưng. Hắn từng bước đi trong lửa và không ngoái nhìn trở lại để nếm khoái vị đớn đau của nụ cười. Hắn có thể chịu những lời buộc tội, tôi tin, hắn không thể phản bội lại linh hồn mình khi loài chim ưng còn mang theo sứ mệnh: Tự do.

N.H.A.T

Read Full Post »

Có hai người trên mái nhà 

Posted in Văn xuôi, tagged on Tháng Bảy 2, 2026| 3 Comments »

Ái Duy

.

Trời chưa sáng hẳn, bóng tối vẫn còn bao phủ mịt mùng nơi đây. Một quang cảnh kỳ lạ, nghẹt thở, nặng nề bức bối, và đầy hiểm họa.

Đại hồng thủy. Chung quanh mênh mông là nước đen ngòm vẫn đang chảy xiết cuồng nộ, cuốn trôi theo cơ man những thứ trên đường đi. Có cây cối gãy đổ, từng mảng nhà cửa vật dụng bong tróc, xác động vật… chúng quấn vào nhau thành những khối vật thể hung tợn như sẵn sàng nuốt chửng mọi chướng ngại vật. Không còn phân biệt được đâu đã từng là đồng ruộng vườn tược, đâu là nhà cửa đường sá. Chỉ còn trơ lại vài cái mái nhà run rẩy nhô lên, hàng cột điện xiêu vẹo dây nhợ tả tơi, những ngọn cây lẩy bẩy.

Một chiếc ghe cứu hộ nhỏ với vài người trên đó đang tiến vào, thận trọng len lách, ánh đèn pin loang loáng dò dẫm. Không ai biết bên dưới dòng nước đục ngầu đang cuồn cuộn này là gì, có thể là một tấm lưới lan đang vật vờ sẽ cuốn chặt chân vịt, một thanh dầm sắt sẵn sàng xuyên thấu, hoặc cũng có thể là những nạn nhân vô tội của thiên tai.

“A lô a lô. Có ai ở đây không? Bà con ơi, còn ai ở đây không?”. Một người cầm cái loa tay nói to phá tan sự im lặng rờn rợn đang bao trùm.

Ghe cứu hộ đây, bà con ơi…”.

“Chắc họ kịp di tản từ đầu hôm hết rồi”.

“Nghe nói vẫn còn. Có mấy người được cứu thoát lúc đó kêu là nhà còn người, mà ghe hết chỗ nên chờ chuyến sau đó”.

“Chuyến sau nào nữa, từ lúc đó là nước lũ ào ào về ai dám đi ghe vô khúc này cho lật chết cả đám à”.

“Bởi vậy mới nói. Ủa, nhìn kìa, trên cái mái ngói đó đó, khuất sau ngọn tre á…”.

Trời vẫn còn chập choạng, người nọ chỉ người kia nghiêng qua ngó lại.

“A lô a lô, đây là ghe cứu hộ…”.

“Hình như có một người ngồi trên mái phải không?”.

“Đâu, in như là có 2 người ngồi cạnh nhau lận”.

“Họ còn sống không mà sao không thấy lên tiếng?”.

“A lô a lô, ghe cứu hộ tới đây, bà con bình tĩnh”.

“A, đúng là nhà của cái cô ẵm đứa nhỏ mới sinh hôm qua khóc lóc năn nỉ kêu tụi mình quay vô cứu mẹ của cổ phải không?”.

“Chắc vậy rồi, tội quá. May là có hai người ở lại cầm cự cũng đỡ”.

“Có một thôi mà”.

“Mới thấy hai cái bóng người nhô lên ngay mái ngói. Đó đó, họ đang ra hiệu kìa. Họ đang kêu cứu đó, nghe rồi, tới liền”.

Anh nhân viên cứu hộ nhớ lại chuyến ghe cuối cùng lúc đầu hôm ở ngay chỗ này. Khi đó mưa lớn và nước đang lên chưa có dấu hiệu dừng lại, ai nấy cuống cuồng hoảng hốt vì không lường trước được tình huống khẩn cấp lần đầu tiên trong lịch sử như vậy. Các đội cứu hộ đều bị rơi vào tình trạng quá tải, không ra vào kịp tất cả các điểm ngập lụt đang phát tín hiệu cầu cứu để đưa người thoát đi. Điện thoại thì reo như xé lòng và cho đến khi mất sóng, điện cúp thì thảy đều thất thủ. Khi chiếc ghe nhỏ đến khu vực này thì đã đủ người, liên tục chòng chành đe dọa. Lẽ ra họ đã bỏ qua ngôi nhà ấy nhưng trước hoàn cảnh quá sức nghiệt ngã của Lan, sản phụ còn trong thời gian ở cữ với con nhỏ mới sinh thì không đành lòng. Mỗi người phải nín thở đi một chút để cứu thêm một mạng người.

Vậy là chỉ người mẹ trẻ địu con trước ngực xuống ghe trước, với lời hứa sẽ quay lại đón người nhà sau. Ghe lèn chặt người chao đảo như chiếc lá giữa dòng nước dữ, mấy lần bị tắt máy muốn lật úp do chân vịt bị vướng phải vật cản cần có người lặn xuống gỡ. Tới được điểm tập kết thì thảy đều kiệt sức. Không còn phương tiện đi vô lại. Người mẹ trẻ ôm con thơ như hóa điên, cô nói, còn người nhà mình kẹt trong đó.

***

Khi đó khó khăn lắm Tầm mới đẩy được con gái và cháu ngoại mới sinh lên chiếc ghe cứu hộ cuối cùng cặp sát cổng. Nước đã tràn vô nền nhà hơn hai tấc còn ngoài đường ngang mặt sân thì cũng gần cả mét rồi. Trời bắt đầu sập tối.

“Có đi thì đi cả nhà, má không lên ghe thì hai mẹ con con ở lại luôn”, Lan ôm cứng con nhỏ, tay kia níu mẹ mình.

“Ghe đầy lắm rồi mà thấy ngặt quá nên mới liều chở thêm một người. Thêm nữa là chìm ghe chết cả đám ai chịu”.

“Nhanh lên để ghe người ta còn vòng vô lại, còn ai thì đi chuyến sau thôi”.

“Con đi trước đi, mẹ dọn sơ nhà cửa thêm chút, cứ tới nơi ở yên đó mẹ theo ra ngay. Còn không thì tới nhà mấy dì trong phố ở tạm. Con nhỏ nhà tui nó mới sinh chưa đầy tháng, bà con thương tình ngó chừng giùm”. Tầm gỡ tay con gái ra, cúi đầu gởi gắm cho người trên ghe.

“Được rồi, giờ tụi tui ra ngoải xong ổn định rồi vòng vô lại, mà biết đâu chừng giờ đến tối nước rút chớ không lên nữa đâu. Mưa ngớt rồi”.

“Má, má cẩn thận đó, không có dọn gì nữa, kệ đi…”, Lan tức tưởi.

“Biết rồi”, Tầm xua xua tay, chị cố giấu cơn choáng váng đang kéo tới, nhìn theo chiếc ghe đang chầm chậm rời xa dần rồi bì bõm lội vô nhà. “Sao má bỏ ba được”.

Có vẻ cây đèn pin đang phát ra những tia sáng yếu ớt cuối cùng, Tầm tắt luôn. Căn nhà quen thuộc này nhắm mắt chị cũng không nhầm chỗ. Đêm đầu tháng không trăng, le lói ánh sao xa tít qua màn mưa mỏng. Tiếng ghe máy cũng không còn vọng lại nữa. Thinh lặng quá đến cả tiếng côn trùng, tiếng chó sủa mèo kêu cũng không. Chỉ còn lại tiếng nước chảy xiết gập ghềnh như thác đổ.

“Sao em không đi theo tụi nhỏ?”

“Ghe đầy quá rồi anh không thấy sao”.

“Chớ không phải vì còn anh hả?”.

“Giờ muốn tui đi luôn cho biết tay không? Thiệt, nhà cửa đang yên đang lành. Ở đây mấy chục năm rồi có bao giờ nước vô tới nền nhà được đâu trời”.

“Đừng lội dưới nước nữa, thôi kệ bỏ hết lên đây cho khô ráo”.

“Anh thì khỏe rồi, gì cũng bỏ hết”.

Tầm loay hoay kéo cái bàn gỗ chồng lên đi văng, cách mặt nước được chừng nửa mét. Hy vọng nước không lên tới nữa.

“Có vẻ chắc chắn rồi ha, cùng lắm ghe không vô rước được thì đêm nay mình nghỉ tạm trên bàn có sao đâu anh. Có hai người mà sợ gì”.

“Ờ, đêm ngó vậy chớ ngắn lắm. Mấy khi mình có dịp”.

“Câu này nghe quen quen à. Ây da, thẳng được cái lưng rồi. Muốn chợp mắt chút ghê”.

“Đừng ngủ, nằm gối lên tay anh nè, mình nói chuyện đi”.

“À há, ngủ quên có khi lọt xuống nước à. Anh kể chuyện ngày xưa nghe coi”.

“Anh có phải là mối tình đầu của em không?”.

“Nữa, có câu đó hỏi hoài”.

“Vì em là mối tình cuối của anh mà”.

“Rồi sao, bất công hả?”.

“Thì thiệt thòi quá chớ sao, ba chục năm”.

“Gì dữ vậy, 30 năm tình hận luôn?”.

“Thì tính từ hồi mình mới 18 tuổi”.

“Xàm ghê. À mà không biết mẹ con con Lan ra ngoài ổn chưa anh ơi. Điện thoại gì cũng không được chẳng biết sao”.

“Lúc nó đi nước vẫn chưa cao lắm, sẽ an toàn thôi”.

“Ghe cứu hộ nói sẽ quay lại mà sao không thấy chiếc nào nữa hết… chẳng lẽ…”.

“Tối quá họ mất phương hướng em à, gặp nước xoáy nguy hiểm lắm. Chắc mình phải ráng cầm cự tới sáng”.

“Tội nghiệp cháu ngoại mình quá, biết vậy để con Lan ở lại Sài Gòn đẻ đi chớ kêu nó về nhà làm gì. Anh thấy thằng nhỏ có cái mũi với cặp lông mày y hệt anh không. Trời ơi… ui ui nước lên tới mép bàn rồi anh ơi, ướt lưng áo em luôn, làm sao đây”.

Tầm đang nằm co ro trên mặt bàn bật ngồi dậy, tay quờ trúng ngay dòng nước lạnh ngắt đang dâng lên từ từ.

“Đừng sợ”.

javascript:if(typeof(admSspPageRg)!=’undefined’){admSspPageRg.draw(2015037);}else{parent.admSspPageRg.draw(2015037);}

“Nhà đâu còn chỗ nào cao hơn, còn mỗi cái…”.

Tầm chưa dứt lời thì mấy tiếng động lớn nối nhau ầm ầm vang lên từ góc nhà, nước bắn tới tung tóe. Chị lập cập soi đèn pin còn sáng nhờ nhờ tới. Cái tủ áo bị nước xô bật ngửa ra kềnh càng trôi, cái kệ sách lật úp tanh bành. Tủ lạnh, máy giặt sau bếp chắc cũng cùng chung số phận. Áng chừng nước đã tràn vô nhà hơn một mét nên chẳng thứ gì đứng vững.

“Anh ơi cái đi văng này, cái bàn này mà cũng trôi luôn thì mình biết bám vô đâu?”.

“Còn anh đây chi. Qua bên này. Trèo lên đi em, bước tới khung cửa sổ làm điểm tựa rồi chuyển qua. Mình lên được chỗ đó là tạm yên tâm”.

“Chỗ… chỗ nào… Hả? Không, em… không trèo lên đó được…”.

“Được, được mà, nắm chặt tay anh nè, đu qua”.

“Chắc chưa, chớ tuột tay là chết chắc”.

“Yên tâm. Đúng rồi đó, chân đặt lên thanh ngang nè, níu mạnh song cửa nhấc mình lên, cố lên, cố lên em, phải qua đó thôi”.

Tầm vói qua và bị hụt chân, thấy mình bị ngập gần hết thân người trong dòng nước lạnh đen ngòm, chới với chụp được nùi dây điện hay gì đó và ghì chặt lại để khỏi bị trôi rồi rướn lên. Cuối cùng chị cũng thả được người xuống vị trí mới cao hơn ở bên phải cửa sổ sát vách tường, đầu gần chạm trần nhà. Nơi này nếu đứng thẳng lên thì có thể tháo được vài viên ngói để ngoi lên tiếp nếu vẫn còn bị dòng nước lũ truy đuổi.

Tầm bật khóc, “Không có anh em biết làm sao”.

“Không sao cả, xong rồi, em giỏi lắm. Bây giờ mình tháo mấy viên ngói này ra luôn đi em, rủi nước lên nữa thì mình có thể leo hẳn lên mái, may ra có ai nhìn thấy mà tiếp cứu. Gần sáng rồi”.

“Hết đêm nhanh vậy”.

“Ừ, có mỏi thì dựa vô anh chút”.

“Hai người đứng chụm lại ở đây có khi nào bị sập không anh”.

“Ăn thua gì. Mình sắp được cứu rồi. Em có nghe tiếng gì không?”.

“Tiếng máy nổ. Ôi, đúng rồi, có tiếng người nữa kìa”, Tầm nhắm mắt lắng nghe rồi cố rướn người lên để nhìn ra xa.

Đó là lúc chiếc ghe máy của nhóm cứu hộ đang chầm chậm tiến vào, họ phát loa tìm kiếm.

“Leo luôn lên mái đi em, mau ra hiệu cho họ”.

“Sao em lên được?”.

“Được, theo anh, đây, đặt chân vào cây đà này, tay bám vô đây, xong chưa, hai, ba, lên nè”.

Tầm như được một sức mạnh vô hình đẩy mạnh, chị ngoi đầu ra khỏi mái ngói và bò hẳn lên trên, há miệng hít hơi thở dốc. Xa xa giữa mênh mông nước trong ánh sáng nhá nhem có bóng một chiếc ghe đang từ từ tiến lại gần.

“Cứu tôi với, có người, có người ở đây…”, Tầm lạc giọng, bủn rủn, mắt hoa lên, chị đã cố gắng lắm rồi.

***

Người đầu tiên mà Tầm nhìn thấy khi tỉnh lại trong bệnh viện là Lan với vẻ mặt hốc hác lo âu. Chị định thần lại mất mươi giây.

“Má, má thấy trong người sao, trời ơi may mắn quá…”.

“Má có bị gì đâu mà nằm đây vậy. Hai mẹ con sao rồi?”.

“Ổn rồi má. Con ân hận quá, biết vậy hôm qua cứ ôm con ở lại với má… Má bị rối loạn tiền đình nặng đến nỗi ngất xỉu luôn, may mà ghe cứu hộ tới kịp”.

“Ngất xỉu?”.

“Dạ, ngất xỉu ngay trên mái nhà luôn. Hên sao má lên được tới đó chớ không ghe người ta đi ngang không thấy ai là bỏ qua luôn rồi”.

“Nhờ ba con…”, Tầm chợt nín bặt. Sóng lưng chị lạnh toát, cả cơ thể đông cứng. Từng mảnh ký ức rời rã đang dần phục hồi trong khó khăn.

“Hai mẹ con con về nhà dì Tư ngay tối qua, con gởi cháu để quay lại tìm má mà họ không cho vô trong khu vực nhà mình nữa, bắt dừng lại ở phía ngoài lộ hết. Cũng không xuồng ghe nào đi được vì nước chảy xiết quá. Mãi đến sáng sớm nay thì ghe cứu hộ mới đưa má ra. Nhìn má lúc đó thấy sợ lắm, tái nhợt mà kiểu nửa mê nửa tỉnh. Hên là bác sĩ khám nói không sao, chỉ cần nghỉ ngơi thôi”.

“Giờ là chiều rồi sao?”.

“Dạ, má mê man cả ngày luôn đó. À nước rút rồi má, nhanh còn hơn lúc lên”.

“Về nhà mình thôi con”.

***

Hai mẹ con ngậm ngùi đứng trước ngôi nhà hoang tàn sau cơn lũ, không còn nhận ra thứ gì nữa. Thế giới bị chìm dưới ba mét nước lũ cuồng nộ suốt hai ngày hai đêm giờ lộ ra đầy tang thương. Đất dưới chân như bị vò nát, bùn non đặc quánh từ các ngả đường trây lên tường lên mái, lên cây cối vườn tược. Mọi thứ đều bị xô lệch trôi nổi chìm khuất và biến dạng trong bùn đất. Rác rến ngập ngụa dày đặc. Chỉ những ánh mắt thất thần ngao ngán trên khuôn mặt mọi người là giống nhau.

“Dọn không nổi thôi thuê người phụ đi má”, Lan rầu rĩ.

Tầm ậm ừ, chị đi thật nhanh vô nhà, dùng hết sức để kéo cánh cửa chính đang bị bít kín bởi đất cát bùn lầy. Vẻ nôn nóng và lo âu hiện rõ. Lan đi sau nhìn mẹ ngạc nhiên.

“Má tìm gì hay sao mà lật đật vậy?”.

Trong nhà ngổn ngang vật dụng gãy đổ chồng chất, bàn ghế giường tủ tấp vô các góc choáng lối. Tầm vẹt hết các thứ giờ đã thành xà bần để xăm xăm đi tới nơi đó, rưng rưng đứng sững nhìn chỗ đã nâng đỡ cứu mạng trong đêm đen kinh hoàng. Mình đã ở trên đó được thật sao.

Lan nhìn theo tay chỉ của mẹ, một lỗ hổng đủ chui lọt người từ mái ngói rọi thẳng xuống ngay phía trên vị trí đó sáng bừng.

Chỉ là một tấm đan bê tông được đúc chắc chắn gắn liền vào vách ở trên cao nhất của ngôi nhà làm trang thờ. Giữa bao nhiêu thứ bị trôi nổi gãy đổ mà bức di ảnh của cha mình vẫn còn nguyên trên tường không xê xích, vẻ như còn rỡ ràng hơn.

“Má, ba vẫn còn kìa”, Lan reo lên.

Tầm im lặng, chị nhớ rất rõ cái sức mạnh vô hình đã giúp mình tìm lại được sự sống ở giây phút quyết định với một cú rướn lên cao cuối cùng.

Có lẽ, bằng cách nào đó họ vẫn ở bên nhau. 

Read Full Post »

Older Posts »