Feeds:
Bài viết
Bình luận

Archive for the ‘Văn xuôi’ Category


Trần Minh Nguyệt

Trời đã vào thu, khí trời se lạnh, tôi cuộn mình trong chiếc chăn mỏng và cảm thấy thật dể chịu. Ánh trăng rằm tháng bảy chiếu qua khe cửa sáng vằng vặc. Mùi hương của cây hoa Nguyệt Quế thoảng đưa hòa cùng tiếng côn trùng râm ran đây đó trong vườn tạo nên một bản nhạc đồng quê tuyệt diệu. Dòng đời vẫn trôi một cách vô tình và lặng lẽ. Mới ngày nào tôi vẫn còn là một cô bé con ngơ ngác mà giờ đây đã hơn nửa cuộc đời rồi. Những kỉ niệm vui buồn ùa về trong tâm trí tôi- chúng dẫn dắt, lôi cuốn  tôi vào những giấc mơ có lúc thật êm đềm, đôi khi khắc khoải buồn vương …

Mẹ sinh ra tôi cũng vào một đêm cuối thu- một đứa trẻ sơ sinh lẽ ra bú no là ngủ, nhưng không hiểu sao tôi lại rất ít ngủ mà khóc ngoằn ngoặc suốt ngày đêm. Bà mụ đỡ sốt ruột vì tiếng khóc của tôi làm cho những đứa trẻ khác giật mình khóc theo và không để cho ai được ngủ yên . Vì vậy, tôi khóc ròng rã hai ngày- đến ngày thứ 3- khi tắm cho tôi xong, bà lén cho tôi uống thuốc an thần nhẹ ( sau này có người phát hiện nên mẹ tôi mới biết). Và tôi “ bị ” cho uống thuốc an thần liên tục trong bảy ngày khi mẹ tôi còn nằm lại nhà hộ sinh.

Có lẽ trí não non nớt của tôi không chịu nổi sự tác động quá lớn của loại thuốc kích thích này nên tôi đã phát triển không bình thường như những đứa trẻ khác. Mọi người trong làng khi nhìn tôi,ai cũng xót xa cho cha, mẹ tôi .Họ không nói ra nhưng ai cũng nghĩ là tôi bị “ không bình thường”.  Người lớn nhìn tôi thương hại, trẻ con thì không thèm chơi với tôi, và thậm chí chúng không dám để tôi đến gần. Hàng ngày tôi chỉ có một việc là đứng ngắm mình trước gương, lặng lẽ -bất động…

Tới tuổi đi học- tôi không học được chữ nào cả,dù mẹ tôi có kiên nhẫn cố gắng chỉ dạy cho tôi học như thế nào đi nữa. Không ai biết thuốc an thần trong đầu tôi dần dần giảm đi tác dụng như thế nào ( hay đã có tác dụng gì?) chỉ biết có một ngày bỗng dưng tôi đọc được sách, làm được toán. Tôi không học từng chữ-từng câu như bọn trẻ-nhưng tôi đọc được sách, báo. Tôi chỉ đứng nhìn thầy cô giáo dạy toán ( lớp 3) chơi thôi-nhưng sau đó, tôi làm được những bài toán lớp ba, thuộc loại khó. Vậy là tôi phải cắp sách đi học như bao đứa trẻ khác chứ không còn được đứng hằng giờ soi mình trước gương nữa. Trí óc tôi phát triển bất ngờ, nhưng tính tình tôi vẫn “quái dị “, vẫn  thuộc dạng không bình thường, không giống ai cả. Tôi học rất giỏi –cả lớp không theo kịp – tôi chỉ nghe thầy cô giảng, hay chỉ đọc qua-là nhớ, là thuộc lòng, không cần về nhà học nữa -nhưng khi đi ra đường là  bị những đứa trẻ khác lại ném đá vào tôi, trêu chọc tôi- vì có lẽ, lúc đó chúng trông tôi rất ngớ ngẩn, khác lạ?. Lâu dần, tôi có cảm giác, mình giống như một con thú hoang bị chạy lạc xuống đồng bằng xa lạ vậy!.

Ngày đầu tiên vào lớp 10- thầy giáo chủ nhiệm chọn lớp trưởng, thầy đọc tên tôi đầu tiên vì trong kỳ  thi chuyển cấp tôi đạt  điểm số khá cao. Nhưng khi tôi đứng dậy, ông nhìn tôi một lúc với ánh mắt nghi ngờ- ông trầm giọng- nói :” Em chắc không thích hợp để làm lớp trưởng đâu”. Ánh mắt của học sinh trong lớp đổ dồn về phía tôi- một cô bé lôi thôi, lếch thếch với vẻ mặt ngờ nghệch vậy mà  sao có điểm  đậu cao vậy?. Sau phút ngạc nhiên, họ phá lên cười như nắc nẻ làm thầy giáo chủ nhiệm cũng cười theo. Tôi cảm thấy xấu hổ không biết trốn vào đâu nữa. Và sau hôm đó tôi sống lặng lẽ, cô độc hơn. Tôi không tìm nổi được cho mình một người bạn nào cả. Tôi càng lặng lẽ bao nhiêu, thì bạn cùng lớp lại để ý đến tôi nhiều hơn. Có thời gian rảnh là họ lại tìm kiếm đủ mọi cách để chọc phá tôi, để lấy tôi làm trò tiêu khiển! Họ “cặp đôi” tôi với người này người khác, họ kéo tóc tôi và làm đủ mọi thứ mà họ thấy vui là được. Họ chỉ tha cho tôi khi giáo viên vào lớp hoặc tôi ôm mặt khóc. Đến bây giờ tôi vẫn còn nhớ lại rất rõ những cành tượng đau lòng , tồi tệ đó của bọn họ.-  có lúc tôi nghĩ, mọi chuyện ác tâm kia  như chỉ vừa mới xảy ra hôm qua đây thôi.

Thầy Thanh dạy sử – hôm nào vào lớp cũng gọi tôi lên kiểm tra bài cũ, nhưng thầy không hỏi những gì liên quan đến bài học mà hỏi những câu hỏi lạ kì – chưa  có một lớp học nào trên thế giới học sinh “ bị”  hỏi như vậy. Thầy hỏi tôi :” Sao em biết mùa thu?”. Sau một lúc ngỡ ngàng tôi vẫn trả lời thầy” Thưa Thầy,! mùa thu có lá vàng rơi”. Hôm khác thầy lại hỏi ” Dấu hiệu nào báo hiệu mùa xuân?”. Tôi ngờ nghệch trả lời” Dạ! Mùa xuân có chim én bay”. Và sau những lần như vậy , cả thầy và học sinh trong lớp  đều cười nghiêng ngã. Tôi thộn mặt ra không biết mình làm sai chuyện gì nữa? Chuyện này vẫn tiếp diễn cho đến khi bài kiểm tra một tiết và 15 phút được phát ra- tôi được một số điểm cao nhất nhì lớp. Lúc đó thầy Thanh không còn gọi tôi lên kiểm tra bài cũ theo kiểu quái ác như vậy nữa.

Một hôm, lớp tôi có buổi lao động tập trung, dọn vệ sinh sân trường. Đang làm việc thì trời đổ mưa. Tôi và các bạn nép vào hành lang để tránh cơn mưa lớn. Tôi mê mãi ngồi nhìn mưa rơi trên mái tole nhà để xe- tôi nhìn say sưa đến nỗi khi thầy Nam dạy Lý ngạc nhiên đập mạnh vào vai tôi- tôi mới giật mình tỉnh giấc – trở về với thực tại. Lúc đó trời đã sẩm tối , các bạn trong lớp đã ra về từ lâu rồi. Vậy là ngay hôm sau, ngoài biệt danh ” ngớ ngẫn” ra, tôi còn có thêm biệt danh mới là ” ma nhập”  nữa! Một trò đùa tinh quái nữa đã làm tổn thương tôi, nhưng tôi chỉ biết im lặng!

Thời phổ thông- cái thời đẹp nhất của cuộc đời đi học của tôi đã trôi qua lặng lẽ và tẻ nhạt như vậy đó. Có nhiều chuyện không vui, lạ lùng-đau lòng khác mà  tôi không dám  bảy tỏ- đành chôn nó vào trong sâu thẳm trong tâm hồn mình. Gợi nhớ làm gi khi quá khứ chỉ là một chuỗi những bất hạnh không thể chia sẻ?

Năm năm đại học, tôi học xa nhà, bắt đầu cuộc sống mới thật lạ lẫm .Tôi ở tập thể, ở chung với tám người bạn gái khác từ nhiều miền của đất nước. Ai cũng vui, và đối xử với tôi thật dịu dàng. Nhưng bản tính “quái dị” lạnh lùng của tôi như một bức tường vô hình ngăn cách tôi với mọi người. Nỗi ám ảnh của tuổi thơ  bị  “phân biệt”, không được thấu hiểu-an ủi,  đã làm tổn thương tâm hồn tôi quá nhiều chăng? Trang giấy trắng tâm hồn tôi đã bị bôi đen  bởi bao vết bẩn của bạn bè và thầy giáo vô tâm chăng?  Ngoài một buổi học ở giảng đường,  tôi  đắm chìm vào những quyển sách- đó là thế giới riêng, thế giới trong mơ của tôi. Rồi lần lượt những đứa bạn cùng phòng của tôi có đôi có cặp- vào ngày nghỉ lễ, vào ngày cuối tuần họ rủ rê nhau đi chơi- khu nhà trọ còn lại một mình tôi- tĩnh lặng lạ thường. . Tôi cũng đã tìm được cho mình một người để thương yêu- nhưng đó là một hình ảnh – một ảo ảnh-chỉ sống trong trí tưởng  của tôi mà thôi!. Tôi thường mơ nghĩ đến hình ảnh thân yêu ấy: Anh ấy hiền từ, thánh thiện và yêu thương tôi thật nhiều. Và nhờ vậy- anh ấy đã giúp tôi bớt cô đơn trong cuộc sống.

Từ ngày ra trường đến nay, tôi xin được một nơi làm ổn định, một công việc tôi yêu thích. Ngày ngày tôi được gặp gỡ nhiều người, tính tình tôi bớt nhút nhát hơn. Bạn bè, đồng nghiệp vào ngày nghỉ rủ tôi đi uống cà phê, nói chuyện phiếm. Dần dần tôi vui vẻ và hòa nhập với cuộc sống hơn. Nhưng trời vốn vô tình, khi tôi vui và hạnh phúc lên một chút thì sức khỏe của tôi ngày càng sút kém đi. Máu  ở mũi tôi tự dưng chảy nhiều, cơ thể tôi mỏi mệt, không ăn uống gì được Tôi phải uống thuốc giảm đau đều đặn mỗi ngày.và làm xong việc là tôi hầu như nằm bẹp dí trên giường. Người thân, bạn bè tôi, ai cũng xót xa cho tôi nhưng cũng chỉ an ủi tôi đôi câu…

Những lúc phải  cam chịu những nối khổ đau thân xác ( và cả tâm hồn) – tôi chỉ muốn tự giải thoát lấy cuộc đời của mình. Tôi muốn chấm dứt mọi khổ đau, mọi nỗi vui buồn trong cuộc sống. Tôi không muốn bị những cơn đau đớn hành hạ nữa. Tôi không tìm được niềm  an vui trong cuộc sống,  thì đành phải rời bỏ nó đi vậy. Sống để làm gì khi không có một mục đích, một con đường nào tươi sáng để bước tới ? Đã có lúc tôi nghĩ và muốn làm như vậy …

Giờ đây-những áng mây mờ như dần tan đi -tôi sống vui hơn cho dù sức khỏe vẫn còn yếu lắm!  Vẫn buồn  vu vơ như trước- nhưng trong lòng tôi đang xanh mầm  tin yêu- niềm tin yêu đến với tôi  tình cờ như một cơn gió mát dìu dặt đêm trăng..  Tôi sẽ yêu cuộc sống của chính mình, sẽ mãi  an vui với hiện tại là sẽ có ngày mai.  Tôi luôn hi vọng-sau “ cơn mưa,  trời sẽ sáng”- bởi vì không có ai mãi mãi phải  chịu khổ đau khi họ luôn tin yêu cuộc sống và vươn tới bằng chính trí tuệ và tâm hồn trong sáng của mình! Tôi nhớ lại lời một người thân dặn tôi mỗi buổi sáng trước khi tôi đi làm:

– Phải yêu lấy bản thân mình, trước khi yêu những gì khác- đừng để ai cũng lo lắng cho mình.

– Phải sống vui ở hiện tai,  thì tương lai sẽ tốt đẹp!

– Chạy xe nhớ cẩn thận giùm.

Tôi mỉm cười- lòng cứ mong sao cho trời mau sáng, để được nghe những lời yêu thương kia thì thầm. Một ngày mới lại bắt đầu trong tình thương yêu trời biển…./.

Read Full Post »

Năm Tôi Hai Mươi

Lê Hứa Huyền Trân

.

Ngày đầu tiên tôi gặp người ấy, tôi tự nhủ rằng đó là một định mệnh, nhưng nếu quả thật đó là định mệnh, tôi không biết được duyên phận này vốn lẽ đúng hay sai. Tôi là sinh viên khoa văn, tôi yêu những câu chuyện và tôi lãng mạn. Trường tôi, sinh viên khoa văn và khoa nhạc thường hay “kết” nhau, vì có một điểm chung là lãng mạn. Những mối tình ấy ít khi đi đến đâu nhưng lúc nào nhớ về cũng sẽ toàn kỷ niệm đẹp. Trong khi phần lớn những cô nàng văn khoa yêu những anh chàng mang guitar trên vai thì tôi lại đặc biệt ấn tượng với những chàng trai biết thổi sáo hoặc chỉ đơn giản là có thể vi vu tung hứng với kèn harmonica. Bạn bè hay trêu tôi kém cảm nhận, âm thanh réo rắt của sáo và tiếng khè khè đầy tạp âm của harmonica sao có thể bằng âm hưởng vang rộng của guitar được. Tôi không nói, chỉ cười. Tôi thích những gì là khác lạ.
    Năm tôi hai mươi, tôi gặp người ấy. Đó là một người đàn ông đậm thước với chiếc áo sơ mi trắng lúc nào cũng được dắt vào quần một cách gọn ghẽ. Lần đầu tiên chúng tôi gặp nhau là dưới giàn hoa giấy, khi tôi đang cùng đám bạn ôm sách đi vội tới tiết học thêm thì bắt gặp anh, lúc ấy đang ngồi du dương với cây kèn harmonica. tim tôi như có một sự chấn động nhẹ, lúc ấy, cứ như trong không gian chẳng có ai, chẳng có cả đám bạn tôi đứa thì kèo nài tôi đi, đứa thì đang ngẩn ngơ trước một chàng thư sinh áo trắng, chỉ có anh và tôi, và những bản nhạc không lời. Thấy tôi đứng ngẩn ngơ, anh cười hiền:
    – Cô bé thích điệu nhạc của anh à?
    Như để chữa thẹn, tôi vội cất lời:
    – Rõ vô duyên, đường đâu phải của anh. Muốn đi hay dừng lại cũng vì anh à?
    Đó là kỷ niệm đầu tiên của chúng tôi. Lần thứ hai gặp nhau là khi thầy của tôi dẫn anh ra mắt với câu lạc bộ, anh sẽ tạm thời làm chủ nhiệm câu lạc bộ sáng tác văn học của chúng tôi trong vài tháng cho tới khi thầy chữa bệnh xong. Anh là sinh viên cũ của thầy, đang làm việc tại một nơi khác, nay thầy nhờ nên mới về trường cũ làm chủ nhiệm một thời gian. Vì tôi là trưởng câu lạc bộ nên nghiễm nhiên thầy giới thiệu tôi với anh. Ngay khi vừa thấy tôi, anh đã vội cười “A, cô bé vô lễ”, làm tôi khá thẹn. Sau lần đó, vì những công tác của câu lạc bộ, anh và tôi hay gặp nhau. Anh bảo tôi:
    – Ra là mới năm nhất à? Thế là nhỏ hơn anh đúng một con giáp, phải lễ phép với anh nghe chưa?
    – Hơn những một con giáp cơ đấy. Thế thì phải gọi là chú cơ.
    – Ai lại gọi chú, một là anh, hai là thầy, đâu già đến độ đó?
    – Một con giáp là quá rồi chú ạ. Có dạy em đâu mà em gọi là thầy, chỉ là chủ nhiệm của em thôi. Một chú, hai không, cho chú chọn.
    Anh cười ha hả, đó là cảm xúc chủ đạo của những ngày tôi và anh cùng làm việc với nhau. Năm hai mươi tuổi, tôi yêu và chia tay mối tình đầu trong cùng một năm. Chẳng hiểu sao những cuộc chia ly thường đi kèm những cơn mưa. Và cũng chẳng biết sao lúc tôi cô đơn nhất lại có anh bên cạnh. Anh bắt gặp tôi trên con đường đi học về, đang khóc tức tưởi vì mối tình tan vỡ với anh khóa trên. Anh nài tôi lên xe chở về, nít nôi đi dưới mưa cảm bệnh: “Lên xe đi nào, có nghe lời “chú” không hả? Chấp nhận làm “chú” một lần cho thấy tiếng nói người lớn hơn rồi đó. Người ta hạ mình như thế rồi, có leo lên xe không?”. Và tôi lại bật cười trước người đàn ông đã quá ngưỡng ba mươi nhưng lúc nào cũng cười đùa như con nít. Năm hai mươi tuổi, mối tình đầu của tôi đau một cơn đau rất nhẹ nhàng là nhờ có anh.
    Năm tôi hai mươi tuổi, người ta ghép cặp tôi với anh vì chúng tôi thường hay đi với nhau. Đám bạn tôi đứa thiện ý thì bảo: “Nói thực thì anh Di là một người đàn ông tốt tính, hiền lành, lại chu đáo không chê vào đâu được. Nhưng, nếu quả thật làm mẫu đàn ông để cặp kè bây giờ thì… mày nên nghĩ lại, hơn mày những một con giáp đấy. Mày còn quá trẻ còn ổng thì quá già rồi”. Vài đứa ác mồm lại dị nghị: “Vốn dĩ gọi bằng anh nhưng thực ra lại đáng tuổi chú rồi, hơn mười hai tuổi. Dù chỉ là chủ nhiệm tạm thời nhưng cũng là thầy trò, nghĩ sao mà thích mà yêu thế được?”. Lúc đó tôi chợt nhận ra, thì ra đối với tuổi hai mươi của chúng tôi thời bấy giờ, tuổi tác là một vấn đề vô cùng quan trọng, và vì đám bạn cứ nói ra nói vào tôi cũng buột miệng:
    – Tao không bao giờ yêu ai hơn tao những một con giáp, đáng tuổi chú của tao đâu.
    Tôi nghe có tiếng rơi của chiếc kèn harmonica mới mà anh hứa mua cho tôi ở sau lưng. Tôi nghe tiếng cười vụn vỡ của anh chợt tắt trên môi và bàn tay anh nhẹ nhàng khoác lên vai tôi và cả đám bạn, giả lả:
    – Mấy đứa khéo trêu bạn ghê nhỉ? Chú là chú chẳng bao giờ yêu trò mình đâu nha.
    Kể từ đó tôi với anh trở nên ngượng nghịu, rồi dần xa cách, bạn bè bảo tôi, nào là anh chỉ hợp làm người hướng dẫn, đừng dính vào yêu đương, rồi thì tôi còn nhỏ quá, mới năm một, tương lai còn phía trước… Vài tháng sau, thầy khỏe lại, anh đi. Ngày anh đi, nhiều đứa khóc bù lu bù loa một phần vì dân văn nhạy cảm, phần khác anh rất tốt với chúng tôi. Tôi vì ngại không nói lời tiễn biệt anh, chỉ có anh bước qua xoa đầu tôi và dúi vào tay tôi một món quà, thế rồi anh đi. Chỉ có thế, không ai nói với ai lời nào…
    Năm tôi hai mươi, tôi nhận được một chiếc kèn harmonica từ một chàng trai lớn hơn tôi cả một giáp. Một chàng trai mà mãi sau này tôi cũng k

Read Full Post »

Thơ tặng

Nguyễn Đông Nhật

Thơ tặng nhiều quá!

Đã nhiều người nói như vậy.

Đấy là câu than phiền, hay là câu tán thán? Dường như thế, cả hai.

Thơ không bán được, thì phải đem tặng, chứ sao? Nhưng có ai đó không đồng tình: Chẳng nên làm như thế, vì sẽ càng “góp phần” cho thơ bị xuống giá. Nói vậy, cũng không sai.

Giờ đây, có nhiều người làm thơ, so với 50-70 năm trước. Tốt thôi: có nghĩa, số người cầm bút tăng lên nhiều, số người mù chữ bị xóa… gần hết? Vậy là vui, vì dân trí có khá hơn. Duy có một điều không nên bị “vướng” vào: sự lạm phát của hai tiếng “nhà thơ”, do cái thói háo danh. Chẳng phải sao?

Trong đời sống tinh thần của lịch sử loài người, cái gì là quý nhất, nếu không là triết học và thơ ca. Xã hội nào thiếu hai cái “nền” ấy, tất nhiên… yếu ớt (dẫu có rất nhiều cái “nền vật chất” khác). Hơn 2000 năm trước, khi đến một xứ sở, để biết thực trạng xã hội nơi ấy, triết gia Tuân Tử đều muốn nghe nhạc. (Thời ấy, thơ và nhạc gần như là… một, nên mới gọi là thi ca). Và ông đã phán định: Đời suy thì lễ phiền mà âm nhạc dâm. Đúng quá!

Chợt nhớ một mẩu tin đã đọc mấy năm trước: chính phủ Pháp bao cấp “trọn gói” cho 15 ấn phẩm về thơ; trong đó, có tạp chí thơ xuất bản hằng tháng với số lượng 547.000 bản/lần. Hẳn rằng, nhà cầm quyền Pháp không “dại gì” mà quẳng rất nhiều tiền vào một lĩnh vực có vẻ… vô bổ như thơ? Lại nhớ, trong cuộc chiến với Đức quốc xã vào những năm 1940, thơ của thi sĩ Paul Eluard được in thành truyền đơn đã trở thành sức mạnh lớn cho kháng chiến quân chống lại kẻ xâm lược. Ở xứ ta, giờ đây, thơ được đối xử như thế nào?

Một anh bạn cung cấp thêm thông tin khác: ở Mỹ, có khoảng 12.000 nhà thơ, tất nhiên đều là nhà thơ chuyên nghiệp. Và anh làm bài toán: dân số Mỹ nhiều hơn dân số Việt Nam khoảng 3,5 lần; nếu tạm căn cứ vào cái “chuẩn” là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam để có thể tạm được gọi là nhà thơ (chứ chưa “phân tích phân loại” thật-giả thế nào), thì số lượng nhà thơ ở cái quốc gia “kỹ thuật máy móc” ấy nhiều gấp năm lần xứ sở Việt Nam “yêu mến văn học” (ấy là chưa nói đến thực chất của cái-gọi-là nhà thơ, cũng ở xứ ta).

Sáng nay, được anh bạn Bùi Xuân tặng tập thơ dịch. Thơ Tagore, tập Mùa hái quả. Thi hào Ấn Độ đã để lại hơn 50 tập thơ, là những chuỗi ngọc quý trong kho tàng thơ ca nhân loại. Ở Việt Nam, dường như mới có khoảng năm-sáu tập thơ của Tagore được dịch. Người dịch và mang sách đến tặng là một cán bộ cần mẫn. Anh làm việc ở Ban Tuyên giáo, làm thơ, lại dành thời gian cho việc dịch thuật. Quý quá! Quý hơn, là con người anh: anh yêu tinh thần của Tagore, và làm việc gì cũng vì muốn đem đến sự tốt đẹp cho xã hội. Tập thơ có 86 bài, thấm đượm sắc tượng trưng với nhiều ẩn dụ sâu sắc. Bài thơ cuối (Lễ tạ ơn) có những câu thơ mãi mãi thời-sự-và-chân-lý: Những người đi trên lối mòn của niềm kiêu hãnh đã chà đạp những cuộc đời hèn mọn dưới chân mình và phủ lên màu xanh dịu dàng của trái đất bằng những vết chân đẫm máu… /… Những người hèn mọn đã chịu nhiều khổ đau và gánh nặng cường quyền đã phải giấu mặt và bóp nghẹt những tiếng nức nở của mình trong đêm tối… Để rồi cuối cùng, đối với những con người bị chà đạp ấy: Từng nhịp đập đớn đau của họ đã đập trong đêm sâu bí ẩn, và mỗi lời sỉ nhục đều được thu vào sự im lặng lớn lao của người. Ngày mai là của họ…

Đọc xong, thầm nói: Cảm ơn thơ tặng…

Read Full Post »

Trần Minh Nguyệt

.

Đó là một  ngôi làng nghèo-như bao ngôi làng ở vùng ven thị xã- chỉ vài chục nóc nhà nhưng có cái tên nghe rất thanh bình và yên ả-làng An Phú. Làng có thế đất “ Hữu Thanh Long, Tả Bạch Hổ”, một bên là núi một bên là sông, nên phong cảnh ở đây rất hữu tình và nên thơ. Giống như mọi làng khác,  An Phú cũng có những ngôi nhà ngói đỏ,  chen chúc bên những mái tranh, mái tôn bạc màu-cũng gốc đa, giếng nước, cũng  văng vẳng tiếng chó sủa đêm đêm, và tiếng gà gáy mỗi sáng-  nhưng nó yên tĩnh lạ thường vì rất ít có tiếng đùa vui của trẻ nhỏ,  tiếng quát tháo rầy rà con của những người mẹ,- chỉ có những con người lặng lẽ, thấp thoáng ra vào; sự hiện hữu của họ ẩn hiện xa mờ, giống như thứ  ánh sáng  mong manh cuối ngày leo lét chỉ ánh lên một lúc rồi tắt lịm sau dãy núi xa .

Cu Bi chạy ào vào nhà, quần áo mặt mũi lấm lem bùn đất, nó reo to: “ Ba ơi, ba xem con bắt được hai con dế than to quá nè. Ba kiếm cho Bi cái hộp con nuôi chúng đi ba ! ”. Thắng nhìn cu Bi mỉm cười: “ Được rồi con trai, ba sẽ làm nhà cho chúng nhưng trước hết con phải đi tắm rửa thay quần áo đã. Con lấm lem hết rồi… ”. Cu Bi cười bẽn lẽn – giọng phân trần: “ Ba biết không? Con bắt hai con dế này khó lắm, đổ hai gàu nước chúng cũng không chịu lên khỏi hang, con phải lấy cuốc đào bắt đó !”. Nói xong cu Bi cầm  bộ áo quần sạch đang treo ở  góc nhà- chạy vào nhà tắm.  Thắng lặng lẽ nhìn theo con trai nhếch cười- buồn bã, lắc đầu…

Mới ngày nào đây mà đã sáu năm rồi- thời gian đúng là vó ngựa vô tình; đã sáu năm anh thiếu vắng bàn tay chăm sóc của người vợ, cu Bi thiếu tình thương yêu chìu chuộng của người mẹ. Mặc dù anh đã dành cho con nhiều thời gian gần gũi chăm sóc- nhưng vẫn không thể nào bù đắp được sự thiếu vắng của đôi bàn tay dịu dàng và tình thương yêu  của người mẹ. Nhìn ánh mắt buồn của con khi thấy những đứa trẻ trong xóm quay quần bên mẹ chúng, anh cảm thấy nao lòng và xót xa. Cha con anh sống lặng lẽ trong ngôi nhà nhỏ ở đầu làng  để đợi chờ người mẹ vô tâm, người vợ bạc tình  kia  sẽ có một ngày nào đó quay trở lại.

Thuở  còn đi học- Thắng to khỏe , nước da trắng hồng-nhất là anh học rất giỏi , luôn dẫn đầu lớp vào mỗi học kỳ.  Ba Thắng chết khi anh còn nằm trong bụng mẹ- bà tần tảo nuôi con, chỉ mong  mai sau Thắng có một cuộc sống, một tương lai tươi sáng hơn cuộc đời của ông bà. Nhưng vào một sáng chớm Đông  năm Thắng học lớp 11 , bà ra vườn cắt rau nuống chuẩn bị cho buổi chợ chiều, thì đột ngột bị tngã quỵ- Thắng vừa trông thấy, vội ẵm mẹ vào giường- nhờ người  chở lên bệnh viện huyện. Sau mấy hôm cấp cứu – thuốc thang chỉ giữ  được mạng sống, còn người bà thì đã bị liệt -phải nằm  một chỗ. Từ đó, gánh nặng gia đình dồn lên đôi vai nhỏ nhắn  thơ dại của Thắng. Bà con trong làng thương xót, tạo điều kiện  giúp đỡ cho Thắng có việc  làm kiếm tiền nuôi  nấng, thuốc thang cho mẹ .Dù tất bật kiếm sống hằng ngày- Thắng vẫn không nghỉ học, vì cứ mỗi lần anh xếp sách vở cất vào chiếc tủ gỗ nhỏ là mẹ anh lại khóc. Bà thều thào  : “ Mẹ xin con! Con đừng bỏ học, chỉ còn hơn một năm nữa con có được bằng cấp ba, con đã đi gần tới đích rồi, gắng mà bước tiếp, đừng dừng lại con à  !”. Ngày Thắng cầm được mảnh bằng phổ thông cũng là ngày mẹ anh ra đi mãi mãi. Nỗi đau chồng lên nỗi đau, anh tưởng chừng như không gượng dậy nổi. Ông chú họ của anh làm việc ở Hảng Taxi Bình An xin cho anh  vào làm ở đó. Một năm sau ngày mẹ mất,Thắng trở thành tài xế taxi rong ruổi trên đường, cuộc sống cũng dần ổn định.

Lan là bạn cùng lớp của anh, tốt nghiệp xong cấp ba, cô thi đậu vào trường trung học sư phạm của tỉnh. Lan có nhan sắc mặn mà, nên cô có nhiều người săn đuổi đưa đón. Nhưng không hiểu sao Lan lại chọn làm nhân tình của một ông giám đốc giàu có, uy quyền đã có vợ con.  Vợ của ông giám đốc biết được- vào trường gặp chủ nhiệm khoa nhờ can thiệp để chấm dứt mối tình bất chính đó. Lan cảm thấy quá xấu hổ với thầy cô, bạn bè- cô bỏ học đi lang thang suốt buổi ngoài đường. Và như một duyên nợ -Thắng tình cờ gặp Lan vào cái ngày định mệnh đó. Thắng không nỡ để cho cô bạn học mà anh thầm yêu trộm nhớ ngày nào lại buồn khổ như vậy. Anh  đưa Lan về lại trường và giới thiệu anh là người chồng sắp cưới của cô, hai người đã có lễ ăn hỏi, chỉ đợi ra trường xong là cưới. Anh thành thật đến nỗi những người trong trường không ai còn tin vào lời buộc tội vô căn cứ của người đàn bà mặt hoa, da phấn kia nữa. Cuối năm ấy Lan tốt nghiệp, một đám cưới đơn giản diễn ra trước sự chứng kiến của họ hàng, bè bạn và một năm sau cu Bi chào đời trong niềm hạnh phúc của hai người.

Hạnh phúc và tình yêu giống như là chiếc lọ pha lê  mỏng manh vậy- nếu bất cẩn, hay sơ suất một chút là  sẽ vỡ vụn ra thành trăm mảnh. Năm cu Bi lên ba tuổi ,Thắng bị tai nạn khi lái taxi băng qua đường sắt. Chuyến tàu S1 chạy hướng Bắc Nam mang chiếc xe của Thắng xa một đoạn gần 50m.Anh không chết nhưng một chân bị nát vụn từ đầu gối trở xuống. Vậy là anh phải giã từ nghề lái taxi về chăm con, làm công việc nội trợ. Việc nuôi sống gia đình dựa cả vào Lan.. Mấy tháng đầu gia đình còn êm ấm, nhưng nửa năm sau anh trở thành gánh nặng của Lan. Cứ ra đi thì thôi,  chứ về tới nhà là cô ấy lại mặt nặng mày cau, la mắng cu Bi bằng giọng nói bóng gió xa xôi nhằm trút hết vào tai Thắng.. Anh không muốn sớm mất đi  cái gia đình yên ấm một thời  đã cho  anh rất hy vong và nhiều hạnh phúc nên  cố gắng nhẫn nhịn, Cố gắng đỡ đần cho vợ mọi chuyện mà anh có thể. Nhưng làm sao có thể làm tươi nguyên trở lại một tình yêu đã  dần khô héo, đã dần tắt lịm trong lòng Lan?

Khi cu Bi  được 4 tuổi, Lan chính thức đòi li dị với anh. Cô định đem cu Bi về gởi nhà ngoại và đi lấy chồng khác. Lan nói-giọng khô cứng: “ Tôi không thể nào chôn cuộc đời ở cái xó núi này cùng anh mãi được, Anh hãy tự sống và bước tiếp cuộc đời một mình đi.Tôi phải có cuộc đời của riêng tôi! ”. Thắng lặng người-ngồi đờ đẩn nơi chiếc ghế salon cũ- không nói được  lời nào, Một lúc sau – anh ngước nhìn thoáng lên nét mặt lạnh băng của Lan- cố trấn tỉnh : “  Cô  không muốn sống ở đây -có đi thì đi một mình cô,  để  thằng  cu Bi lại cho tôi ! ”. Lan  quay lại nhìn xéo lên mặt anh- giọng  mỉa mai:  “ Anh đã nghĩ kỉ chưa ? Anh nuôi anh chưa nổi lấy gì mà nuôi nó đây? “ . Cô cười nhạt:  “ Tôi đưa nó về ngoại là  còn nghĩ tình anh đó thôi? Nếu anh muốn vậy thì tùy …”.  Sau ngày hôm ấy- Lan đã ra đi và chưa lần nào quay trở lại.

Hằng ngày-Thắng hành nghề sửa xe đạp nơi chái hiên tôn  tạm bợ ở đầu làng, cộng thêm thu nhập của rau và cây ăn quả từ mảnh vườn mẹ anh để lại-cha, con anh đủ sống lây lất qua ngày…

Cách nhà Thắng  năm nóc nhà ở phía bên kia đường là ngôi nhà nhỏ của cô Hạnh. Ngôi nhà  không rộng lắm nhưng rất xinh xắn- nó là sự tổng hòa giữa lối kiến trúc cũ và mới.  Ngôi nhà ở giữa  khu vườn rộng , quanh nhà trồng nhiều các loại hoa- từ loại đài các như Hồng, Lan, Hải đường đến  các loại hoa  tầm thường được bày bán ở chợ vào ngày rằm, mồng một như Cúc, Vạn thọ,  Huệ… Đặc biệt là trước sân nhà có hai cây sanh tươi xanh- được trồng trong  hai chậu  sành lớn, giống hình hai con rồng đang chấu đầu vào nhau. Những đêm có trăng , ánh sáng chiếu vào cây in hình trên mặt đất – gió rạt rào làm  cây khẻ rung chuyển- tạo nên những hình bóng lung linh, kì ảo …

Hạnh sống  lặng lẽ, ít giao tiếp với mọi người trong làng. Gặp ai cô cũng chỉ  cúi chào thôi, ít khi hóng chuyện cùng họ. Đi làm thì thôi chứ về tới nhà Hạnh như sống thu mình trong cái thế giới riêng ấy. Người trong làng có dịp qua lại-  thấy cô thường ngồi trên chiếc ghế xích đu bên hiên nhà, tay  ôm một con chó Nhật lông xù trắng muốt giống như con chó bông được bày bán ở siêu thị vậy. Hoặc có lúc, thấy cô  tẩn mẩn trong khu vườn để chăm sóc hoa, cây cảnh- nhìn cô đi lại lặng lẽ, chập chờn giữa các luống hoa giống như  bóng một nàng tiên lạc  bước xuống trần ….

Thời phổ thông Hạnh học giỏi và rất xinh. Năm lớp 11 cô giành được vương miện nữ sinh duyên dáng của trường. Hạnh tốt bụng, nhu mì,  nên thầy cô và bạn bè ai cũng quý mến  Những tưởng cuộc đời Hạnh sẽ tươi đẹp, êm ả như dòng sông vào thu  – nhưng chỉ vì một trò đùa vô tình  quái ác đã làm vỡ tan bao mộng đẹp , biến Hạnh từ một cô gái  tươi trẻ yêu đời trở thành một “ Tiểu Long Nữ “ trong Cổ Mộ.

Hôm đó -sau tiết thể dục môn chạy bền, Hạnh bị ép tim không thở nổi, ói mửa liên tục- mặt cô biến sắc- tái méc , xanh xao. Không may cho Hạnh là trạm y tế của trường đã đóng cửa vì cô y tá  đang đi tập huấn ở Huyện. Nam-bạn cùng lớp, chở Hạnh xuống bệnh viện Thống Nhất cách trường khoảng 4 km. Hạnh nằm lại  bệnh viện vì còn rất mệt, chưa gượng dậy nổi. Nam về lại lớp tiếp tục học. Với bản tính hài hước, thích bông đùa,  hay làm trò cười cho mọi người -nên khi các bạn cùng lớp hỏi về tình trạng sức khỏe của Hạnh, Nam làm ra vẻ mặt quan trọng và chu miệng-  nói khẻ : “ Nó bị bệnh nặng rồi, bệnh này khó nói lắm ”. Lớp học nhao lên : “ Bệnh gì mầy nói đi? Có gì đâu phải giấu chứ? ”. Nam không trả lời thẳng câu hỏi mà nói vòng vo : “Hồi nãy tụi bay không thấy Hạnh ói mửa liên tục à? Triệu chứng vậy mà không biết bệnh gì sao? Lớp chúng ta chắc phải góp tiền mua DieLac  Mama thăm nó rồi ”. Cả lớp hiểu ra -cười rần rần. Lúc đó có vài học sinh  ở lớp khác đi ngang qua phòng học của họ nghe lỏm được.

Sáng hôm sau tin Hạnh có bầu đã được đồn từ lớp này sang lớp khác và chỉ một tuần sau toàn trường từ giáo viên đến học sinh ai cũng biết tin cả. Hạnh  về lại trưởng -chỉ còn biết khóc. Cô cố giải thích và nhờ giáo viên can thiệp, nhưng  khi tin đồn đã lan ra thì giống như một cơn lốc xoáy không thể nào ngăn lại được nữa. Quá xấu hổ, và thất vọng- Hạnh uống một vỉ thuốc ngủ để mong sớm chấm dứt cuộc sống phiền lụy, tủi nhục. Cha, mẹ  Hạnh phát hiện kịp thời  và đã cứu sống cô. Sau lần chết hụt đó -nhờ sự thương yêu an ủi, vổ về của cha, mẹ.- nhờ sự động viên của thầy cô, và bạn bè trong lớp- Hạnh  đã đi học trở lại nhưng cô bỗng trở thành một cái bóng câm lặng trước mọi người…

Tốt nghiệp đại học tài chánh-kể toán, Hạnh xin làm kế toán cho công ty gỗ miền trung. Với vẻ mặt thánh thiện, đôi mắt buồn xa xăm như đắm chìm trong cõi riêng – Hạnh trở thành điểm ngắm của bao chàng trai độc thân ở công ty. Hạnh yêu Sang, một quản đốc phân xưởng -trẻ và có tài.  Cuộc tình của họ sắp đi đến hôn nhân, thì tin Hạnh đã từng có bầu thời phổ thông không biết ai  đã mách lại với Sang với nhiều chi tiết thêm thắt quái gỡ khác đã khiến Sang không kìm được cơn tức giận. Anh chạy tìm gặp Hạnh- đã hằn học mắng nhiếc cô đã lừa dối anh -và tình yêu giữa họ  cũng tan vỡ nhanh chóng như bóng nước…

Tiếng xe máy nổ đều đều vọng lại từ đầu làng,  tiếng Cu Bi reo to: “ Cháu chào chú Tân! Chú vào xem con dế của cháu đây này! ”.Tân chạy xe chậm lại và mỉm cười nói với cu Bi :” Chú có việc bận rồi, mai chủ nhật, chú sang xem nhé ?”. Nói xong Tân cho xe  vụt chạy vào sâu trong làng. Thắng đang ngồi ở hiên nhà-nhìn theo Tân với ánh mắt đầy thương cảm.

Có những chuyện mà khi kể ra , người nghe cảm thấy nó giống như một  câu chuyện bịa đặt để góp vui trong lúc “ Trà dư, tửu hậu” mà thôi. Vậy mà nó lại một sự thật- đã gắn liền với cuộc đời của Tân như một duyên nợ, một định mệnh khắc nghiệt nhất.

Tân là Bác sĩ khoa thần kinh ở bệnh viện tỉnh. Anh yêu say đắm Thanh- một nhân viên ngân hàng trẻ đẹp, nhưng Thanh lại không để ý đến anh mà yêu đang một đồng nghiệp ở cùng cơ quan. Nhiều lần Thanh đã nói cùng anh – hãy buông tha cô- đừng làm phiền cô nữa.   Đừng phá hỏng  tình yêu  của cô. Lúc đó Tân  đã yêu cô mê muội- không còn sáng suốt để quyết định nữa. Biết Thanh không yêu mình, hàng ngày anh vẫn đến nhà đợi cô đi làm về. Dần dà anh chiếm được cảm tình của ba, mẹ cô.Thấy anh  là Bác sĩ, điển trai và lại rất yêu con gái mình- họ đã quyết định chọn anh làm rể . Ban đầu Thanh đã khóc lóc- rồi phản đối, van xin- nhưng cũng không làm lay chuyển lòng cha mẹ.  Sau đó , Thanh chọn sự yên lặng -như một chấp nhận. Còn Tân- anh nghĩ đơn giản,  rồi cuộc sống vợ chồng sẽ làm Thanh yêu anh thôi.

Đám cưới của Tân to nhất làng. Thanh vẫn lặng lẽ bên anh đi chào họ hàng, bạn bè đồng nghiệp với nụ  cười  trên môi. Nhưng đến khi vị khách cuối cùng rời khỏi nhà- còn lại những người thân trong gia đình thôi, Thanh mới lên tiếng mời họ ngồi vào bàn cho cô thưa chuyện. Cô nhìn thẳng- lướt chậm lên từng gương mặt đang ngồi lo lắng chờ đợi trong bàn và ôn tồn-điềm tĩnh nói :  “ Cháu đã có thai ba tháng với người mà cháu yêu, cháu đã cố thuyết phục anh Tân rời bỏ cháu,  nhưng anh ấy đã không làm vậy. Người yêu cháu buồn đã bỏ vào miền Nam -cắt đứt mọi liên lạc với mẹ con cháu. Anh Tân đã làm cho cháu mất chồng,con mất cha. Cháu không thể tha thứ cho anh ấy được nên mới có đám cưới hôm nay. Đây là đơn li dị cháu đã chuẩn bị sẳn …”. Một chiếc taxi được cô dặn trước đang chờ sẵn bên kia đường- Thanh trở vào buồng xách va li quần áo ra khỏi nhà trước sự ngỡ ngàng của mọi người. Tân đứng  bất động như một pho tượng- anh không thể thốt lên  được lời nào. Và cũng ngay trong đêm hôm đó – Tân  đã rời khỏi nhà cha, mẹ  để đến sống trong nhà  người chú ruột  ở làng này.   Thời gian sau- anh mua  ngôi nhà bên cạnh của một người đàn bà góa bán lại-để theo con trai  lên Ban mê Thuộc …

Trời dần tối, bà Tám khòm gánh những bó rau còn lại không bán hết  đi ngang qua nhà Thắng. Bà Tám  được bao nhiêu tuổi rồi không ai biết, nhưng chỉ thấy chiếc lưng bà đã còng nên gọi  là  “ Bà Tám khòm” thôi! . Nhà bà ở gần cuối làng – trước nhà là con kênh nước chảy hai dòng- người ta bảo phong thủy như vậy là tối kị. Không biết là có đúng thật thế không? Nhưng bà Tám gần như là người nghèo nhất làng An Phú này. Bà vẫn ở trong ngôi nhà tranh, vách đất-  vẫn thắp đèn dầu tù mù dù làng có điện đã lâu.

Cô Tâm – con gái duy nhất của Bà Tám, năm nay áng chừng   50 tuổi. Mái tóc đã điểm hoa râm nhưng khuôn mặt  cô vẫn còn lưu lại nét đẹp của thời con gái-  sống mũi thẳng, mái tóc suông dài, dáng người thanh mảnh. Chuyện tình của cô được người trong làng kể lại như một giai thoại, một chuyện tình buồn. Tâm đẹp và hiền thục nhưng vì bà Tám quá nghèo, nhiều chàng trai yêu cô có ý định tiến đến hôn nhân, nhưng rồi phút cuối lại chùn bước rẽ sang đường khác vì họ biết rằng bà Tám sẽ như một món nợ mà chính họ phải gánh.. Tâm  rất thương mẹ- sợ bà buồn , nên đành chịu một mình bước tiếp cuộc đời với bao nỗi đắng cay chua xót.

Năm Tâm 40 tuổi,một anh thợ đóng gạch nghèo ở làng bên- vợ chết sớm, có một đứa con trai  bảy tuổi, đã cảm thông với hoàn cảnh của cô và bà Tám- muốn đón mẹ con bà về ở chung nhà cho có bạn và con anh có mẹ. Sắp đến ngày cưới, một người cô họ  xa có việc vào làng, ghé thăm. Bà Tám mừng cho duyên của con nên khoe với người cô. Nghe xong chuyện- người cô  bỉm môi-bàn ra  : “ Lấy anh đóng gạch nghèo mà lại có con, Tâm và chị sẽ khổ chết! ”. Người cô còn nói thêm : “ Em có thằng em con ông chú là Việt kiều đang về nước kiếm vợ, hay để em làm mai con Tâm nhà mình cho nó được không? ”. Bà Tám thở dài -lắc đầu  :“ Cháu Tâm đã 40 tuổi, tôi lại đau yếu luôn -Việt kiều nào nó thèm hả cô ?”. Người cô đon đả : “ Không sao! Nó tính về nước làm ăn,  cháu Tâm vẫn ở nhà với chị cơ mà …”.  Bà Tám ngẫm nghĩ- một lúc sau , bà do dự : “ Để tôi hỏi lại cháu xem sao đã ?  Tôi trả lời cô sau …”. Tâm không muốn nhìn thấy mẹ cô phải khổ,  nhất là Tâm muốn cuối đời bà được an nhàn, hạnh phúc. Tâm nghĩ thầm :  “ không có tình yêu thì lấy ai mà chẳng được.? “

Đám cưới của Tâm và Cường-người Việt kiều nọ,  tổ chức rểnh rang đến mấy hôm. Chú rể lớn hơn cô dâu 15 tuổi -nhưng trông rất trẻ, lịch lãm và sang trọng lắm. Tâm thấy rất vui và hãnh diện bên chồng. Sau đám cưới, vợ chồng đi hưởng tuần trăng mật ở Đà lạt.  Đó là những ngày hạnh phúc nhất trong đời Tâm. Tháng sau- Cường bảo phải về nước để giải quyết một số công việc trong chuyện kinh doanh. Chàng “ họ Sở “ này đã  ra đi và  không quay trở lại nữa. Đã hơn 10 năm rồi, nhưng Tâm vẫn còn chờ đợi mõi mòn trong căn nhà vắng lạnh ngày  để mong được bảo lảnh ra đi đoàn tụ cùng chồng…

Tiếng ngâm thơ Lục Vân Tiên của ông Năm say vang lên  phá vỡ cái không khí  tĩnh lặng của khu làng về đêm. Đêm nào cũng vậy- bất kể mùa đông hay hè, trời nắng hay mưa -ông Năm cũng say khướt, lửng thửng đi xiêu vẹo về hướng cuối làng. Có khi say quá, ông khóc cười một mình rồi  kể lễ chuyện đời mà chỉ có ai quen biết mới hiểu được những gì ông nói lảm nhảm mà thôi.

Thuở xưa-Năm Hùng có dáng người rắn chắc, đôi mắt xếch- khuôn mặt chữ điền, trông rất cương nghị. Vì nhà nghèo- lại đông anh, em- Hùng là con cả nên anh nghỉ học sớm để theo cha học nghề thợ vôi, phụ giúp gia đình. Khi đã lành nghề- trở thành một người thợ cả, anh theo  bè  bạn đi làm ở những công trình xa nhà. Có khi vô tận Biên hòa, lên tuốt Daklak.  Trong những tháng năm ấy-Hùng yêu Thư, cô thợ hồ xinh xắn làm cùng công trình với anh. Cha, mẹ Thư mất sớm, cô ở với người chú ruột . Khi thấy không thể sống thiếu nhau được nữa, Hùng dẫn Thư về giới thiệu cùng gia đình. Ba, mẹ anh  nhìn Thư một cách xoi mói- sau đó chỉ hỏi một vài câu xã giao  rồi ngồi im-lạnh lùng xem Ti Vi.  Một lúc thật lâu- mẹ anh quay sang Thư làm bộ ngọt ngào-bà nói: “ Cháu ở lại ăn bữa cơm với gia đình nhé?  Sẳn dịp bác giới thiệu Mai, vợ tương lai  của thằng Hùng cho hai đứa làm quen !”. Quá bất ngờ, Thư cảm thấy choáng váng- cô không còn nhìn thấy rõ  ai nữa cả.  Thư gắng ngồi yên lặng một lúc, rồi vội vả chào ba, mẹ Hùng và vụt chạy ra khỏi nhà. Hùng quay nhìn chòng chọc lên nét mặt  hờ hửng của mẹ- rồi  cũng vội vã đuổi theo Thư.

Những ngày sau đó mặc dù Hùng van xin, thuyết phục ba, mẹ như thế nào đi nữa, ông bà cũng không chấp nhận Thư- một cô gái lạc loài.  Buộc anh phải cưới Mai- con gái của một người bạn thân của gia đình.

Tin Thư và Hùng tự tử lan ra cả huyện-  mặc dầu  các bác sĩ đã hết sức cố gắng nhưng chỉ cứu sống được Hùng- còn Thư đã bỏ lại tuổi trẻ,  bỏ lại người cô yêu thương nhất -đã vĩnh viễn ra đi …

Sau cái chết của người yêu, lòng Hùng trống rổng- vắng lạnh .Anh thẩn thờ. Im lặng.  Không nói không cười- ngơ ngơ ngẩn ngẩn.  Và anh tìm đến ma men để quên đi nỗi buồn, để chôn dần cuộc sống trơ trụi…

Tiếng lè nhè của ông Năm say im bặt-Thắng với tay lên đầu giường lấy cặp nạn, anh mở cửa nhìn ra ngoài. Dưới ánh trăng lờ mờ, anh thấy ông Năm đang nằm dài trên sạp gỗ mục nát dưới gốc đa, nơi mà hằng ngày anh bày biện đồ nghề để sửa xe đạp.  Thắng  quay vào nhà- lấy tấm chăn cũ ra – khập khiểng bước từng bước ra đường. Thắng cúi xuống đắp tấm chăn lên người ông Năm.  Anh lẩm bẩm : “ Uống gì mà say dữ vậy nè, muổi cắn chết thôi anh Năm ơi! ”

Thắng đang ngủ ngon thì bị đánh thức bởi tiếng gọi của cu Bi : “ Ba dậy nghe dế gáy nè, dậy đi ba ơi! Đừng ngủ nữa mà! ” Anh uể oải trở mình, chống tay ngồi dậy. Bên ngoài khung cửa sổ-  những tia nắng đầu ngày đã chiếu vàng rực rõ- bắt đầu một ngày mới. Thắng thầm nghĩ : “ chắc hẳn hôm nay trời sẽ chuyễn vào xuân….”

Quanh làng- vẫn một cõi yên tĩnh lặng lẽ như bao buổi sáng đã đi qua trong đời họ…/.

Read Full Post »

... Mấy tháng trước tôi nhận được tin nhắn của Nguyễn Hà nhắc đi thăm Bửu. Tất nhiên, nếu Nguyễn Hà không nhắc tôi cũng sẽ thăm. Nhưng tin nhắn của Hà làm tôi vội đi ngay….

Trương Văn Dân

——————

Ngô Quang Bửu và giấc mơ thời thơ ấu

Tôi không thích đưa hình ảnh người thân trong bệnh viện. Thậm chí khi thấy bạn bè đưa hình người quen nằm co quắp hoặc thở oxy với máy… tôi còn phản đối, nhắn tin yêu cầu gỡ.

Lý do là tôi muốn lưu giữ những hình ảnh về họ như những người sống “bình thường” và không cần các phương tiện hay thuốc men hổ trợ.

Nhưng lần này thì không! Tôi lại muốn đưa lên để nói về sức mạnh tinh thần và nụ cười lạc quan của bạn khi tôi đến thăm ở bệnh viện. Bửu hơi gầy nhưng đôi mắt tinh anh, vui mừng và thân thiện khi thấy chúng tôi bước vào. Elena gần như nắm tay bạn suốt thời gian thăm viếng. Thương bạn lắm! Một người bạn chân tình.

Chúng tôi nhắc lại vài kỷ niệm, về các chuyến đi. Bửu nói: Hết bệnh tao đi chơi tiếp. Biết Bửu bị bệnh đã lâu nhưng chưa khi nào tôi thấy anh lo lắng hay buồn phiền. Anh biết đón nhận, sống chung và đối phó.

Tôi luôn nhớ về Bửu như một người có sức mạnh tinh thần đáng nể. Lúc nào cũng thấy anh như kiểm soát được cảm xúc và bình thản, không cáu gắt. Trước sự việc anh luôn bình tĩnh ứng phó và tôi nghĩ không phải ai cũng làm được.

Mới hai năm trước anh đã có 1 chuyến đi dài ngày qua Mỹ. Có lẽ đó là 1 chuyến đi để đời, anh được đi thăm bạn bè và người thân ở khắp mọi nơi, từ miền Đông sang Tây, vào Nam ra Bắc.

Sau đó, nghỉ ngơi đâu chừng 1 năm, anh còn nhắn tin hỏi ý kiến tôi về một chuyến đi Âu Châu. Anh gửi chương trình 20 ngày, từ Việt Nam qua Paris, Versailles, Lyon rồi đi thăm các thành phố Monaco, Monte Carlo, Rome, Venice rồi bay qua Berlin, Postdam, về lại Berlin rồi mới về Việt Nam.

“Bạn ơi tour dày và phong phú… nhưng sẽ rất mệt vì di chuyển nhiều..” Bửu nói không sao, mình đi theo chương trình cùng mọi người… nhưng về sau có lẽ sức khỏe không cho phép nên chuyến đi phải đình lại.

&

Mấy tháng trước tôi nhận được tin nhắn của Nguyễn Hà nhắc đi thăm Bửu. Lúc đó tôi cũng vừa hay tin là Bửu vừa được chuyển vào Bệnh viện. Tất nhiên, nếu Nguyễn Hà không nhắc tôi cũng sẽ thăm. Nhưng tin nhắn của Hà làm tôi vội đi ngay. Không chần chừ, lần lửa hẹn: “Đến sớm, không sẽ muộn!”

Tôi và Nguyễn Hà biết nhau đã lâu, anh ở Mỹ nhưng mỗi lần về Việt Nam là chúng tôi gặp nhau, có khi chỉ vợ chồng tôi, có khi thêm Bửu hay các người bạn khác. Nguyễn Hà quảng giao nên có nhiều bạn làm đủ các ngành nghề ở khắp mọi nơi.

Tuy không thân lắm, nhưng mỗi lần gặp nhau chúng tôi đều rất vui, nói đủ thứ chuyện trên trời dưới đất. Anh cũng là độc giả của tôi, mỗi lần in sách anh đều mua 5,10 quyển để giới thiệu và tặng bạn bè.

Nói về Bửu, nhưng ở đây tôi muốn nhắc đến “Lão Hà” để kể lại một chi tiết cảm động:

Vào tháng 12- 2019 Tôi và Elena về Milano để tham dự buổi ra mắt tập truyện “Một Phút Tự Do” của Elena vừa được nxb Calibano in lại bằng nguyên tác tiếng Ý là “Un Istante di libertà.”

Sau hơn 6 tuần, cuối tháng 1- 2020 tôi bay về Việt Nam trước vì Elena muốn ở thêm một tuần nữa với gia đình. Không ngờ là đầu tháng 2-2020 đại dịch Covid.19 bùng phát ở Bergamo và Milano nên thành phố bị phong tỏa. Nhiều nước trên thế giới lo sợ và hạn chế người đến/về từ Ý. Thế là từ Việt Nam tôi phải bay ngược về Ý trong tâm dịch vì không thể để vợ đối phó một mình tại Milano.

Chuyến đi sinh tử này các báo ở Việt Nam đều nói nhiều và tôi cũng có kể lại trong quyển sách Cùng Bay về tâm dịch.

Lúc này những hình ảnh chết chóc, những đoàn convoy nối đuôi chở quan tài xuất hiện trên truyền thông làm mọi người khắp thế giới kinh hoàng Một buổi tối ở Ý tôi bất ngờ nhận được một cuộc gọi của Nguyễn Hà. Anh muốn nhờ tôi chuyển 5000 USD cho 1 cơ quan từ thiện ở Ý. Tôi còn bất ngờ hơn khi anh muốn gửi tặng tôi 2000USD để trang trải sinh hoạt và bù các vé máy bay mua rồi bị hủy trong chuyến bay về Ý. Tôi xúc động cảm ơn anh, nhưng từ chối. Tôi nói ở Ý các hội đoàn đang làm việc rất tốt, anh nên dành số tiền đó để tặng cho các tổ chức từ thiện ở Việt Nam hay giúp các văn nghệ sĩ đang gặp khó khăn.

Tuy không nhận nhưng tôi như “mắc nợ” anh, món nợ ân tình.

Năm sau, khi Sài Gòn bùng nổ Covid.19, tôi biết anh tích cực vận động bạn bè quyên góp gạo, thức ăn và gửi về rất nhiều tiền để cứu trợ.

&

Chừng10 hôm sau khi thăm, tôi nhắn tin hỏi thăm, Bửu cho biết đã về nhà rồi. Sức khỏe cũng tàm tạm, nhưng đi đứng còn khó khăn vì hai chân bị phù. Những ngay sau tôi gọi lại, Bửu cho biết là nằm rẹp một chỗ vì không đi được.

&

Chín mười tuổi là cái tuổi quá bé để nhớ lại những chuyện sáu mươi năm trước nhưng ký ức về thời gian ấy như hằn sau trong tâm thức của tôi.

Ngày đầu đi học, tôi không thể nào quên hình ảnh của ba tôi trong ngày ấy. Ông nắm chặt bàn tay nhỏ của tôi, thận trọng đặt tôi lên ngồi ở yên sau trên xe đạp và đưa tôi đến trường trong một buổi sáng mùa thu, tuy “không đầy sương thu và gió lạnh”.

Nhưng hình như hôm ấy trời rất xanh, mây rất trắng và tôi mặc chiếc quần short màu xanh, áo sơ mi trắng ôm chặt bụng ba tôi. Con đường đất đến trường tôi đã quen nhưng sáng đó tự nhiên tôi thấy cảnh vật chung quanh như rất khác. Trong lòng tôi rối bời vì lo âu và sợ hãi, không biết đến trường sẽ ra sao? Ba tôi cứ thong thả đạp xe rồi một lúc tôi nghe ông căn dặn: “Con sắp thành học sinh rồi, hãy mạnh mẽ và ngoan ngoãn vâng lời thầy dạy!”.Tôi vâng dạ nhưng khi xuống xe trước cổng trường tôi đã đứng im, dựa lưng vào gốc me già ngước nhìn ông và rơm rớm nước mắt. Có lẽ ba tôi hơi bất ngờ nhưng ông chỉ lúng túng một vài giây rồi sau đó ông ôn tồn an ủi. “Con cứ yên tâm vào trường, ba chưa về nhà đâu, ba sẽ đứng ngoài cổng nhìn xem lễ khai giảng. Con vào đi, nay mai con sẽ quen nhiều bạn mới và sẽ thích đến trường.”

Quả đúng như thế! Chỉ vài hôm là tôi đã quen các bạn ở các làng lân cận, nhưng có lẽ thân nhất là Bửu, bạn đến với tôi như 1 kẻ tri âm thời tuổi nhỏ.

Tôi và Bửu rất thân nên mỗi buổi sáng tôi đều đứng trước nhà chờ bạn. Nhà Bửu cách nhà tôi chừng 3-400 mét và phải đi ngang nhà tôi để đến trường. Mỗi ngày chúng tôi đều đi và về cùng nhau. Nhưng tình bạn không kéo dài lâu.

Ba của Bửu lúc đó là trưởng chi Kiểm Lâm ở Bình Khê. Sau vài năm công tác ông bị điều chuyển về một địa phương khác. Bửu phải theo gia đình nên hai chúng tôi đành bịn rịn chia tay.

Thời gian trôi đi, những thay đổi trong cuộc sống, học lớp mới, những bạn mới.. rồi tôi không còn nhớ hay nghĩ đến Bửu nữa.

Thế nhưng 10 năm sau, lúc này tôi đã chuyển xuống học ở Quy Nhơn, trong một đêm tự nhiên tôi nằm mơ thấy Bửu. Giấc mơ nào cũng mang theo nhiều ý nghĩa và điềm báo khác nhau. Có gì đã xảy ra cho người bạn cũ? Sáng dậy, người tôi vẫn con bần thần và tôi cầu mong bạn khỏe mạnh và bình an ở một phương trời nào đó.

Vài hôm sau tôi cũng quên đi, nhưng một đêm tôi lại mơ thấy Bửu một lần nữa! Quái, 10 năm không gặp, không nhớ… tự nhiên trong giấc mơ bạn xuất hiện hai lần! Tôi không biết giải thích ra sao, nhưng chiều hôm đó, trời Quy Nhơn rất nóng nên khi tan trường tôi cùng 1 người bạn rủ nhau đi tắm biển. Khi rẽ qua đường Trần Cao Vân tôi bất ngờ khựng lại. Trước mắt tôi là Bửu mặc quần đùi áo mayo đang bắt chiếc ghế ngồi trước sân nhà. Chúng tôi nhận ra nhau cùng lúc, gọi tên và ôm chầm lấy nhau. Như thế là Bửu vẫn nhớ đến tôi. Còn tôi nhận ra bạn là nhờ gặp trong giấc mơ hôm trước. Lý giải sao về những việc này? Thần giao cách cảm hay gì gì khác?

Gặp lại nhau nhưng lúc đó là mùa thi, cả hai đều cắm cúi học, rồi sau khi thi đậu Tú Tài tôi lại lên đương du học. Thế là bặt tin nhau.

Mãi 30 năm sau, khi việc mưu sinh tạm ổn, tuy là chuyên gia hóa dược nhưng tôi cũng bắt đầu viết lách rồi về Việt Nam in tập truyện ngắn đầu tay “Hành trang ngày trở lại (nxb Trẻ-2007)”. Theo lời khuyên của nhà văn Huỳnh Kim Bửu, tôi tham gia trang web văn chương xunau.org và quen biết người phụ trách Ngô Quang Hiển. Khi gặp Hiển và người anh đồng hương là nhà văn Nam Thi, nói chuyện một lúc mới biết Hiển là em trai của Bửu. Một cú điện thoại là chúng tôi cùng gặp lại nhau.

Vẫn nở nụ cười lạc quan và hiền hòa như ngày nào. Tay bắt mặt mừng, chúng tôi lưu số điện thoại để liên lạc. Tuy nhiều năm xa cách, thăng trầm và trải nghiệm khác nhau nhưng chúng tôi vẫn rất quý nhau.

Chiều nay đọc tin trên FB của Hiển báo tin bạn đã qua đời, tôi bủn rủn tay chân và dù có chờ đợi nhưng tôi vẫn không muốn tin rằng đó là sự thật. Bạn không cao to nhưng khoẻ mạnh, lạc quan, yêu đời… các con yêu quý và trong lòng còn ấp ủ những dự định tương lai và những chuyến đi xa… Vậy mà tất cả chấm dứt rồi sao?

Bửu ơi! trong lúc lên Facebook của bạn để tìm lại những tấm hình bỗng dưng tôi ứa nước mắt. Trang nhà của bạn giờ đây im lặng, không còn những dòng trạng thái tươi vui mà chỉ có những lời lẽ chia buồn. Bao nhiêu người thân, bạn bè còn ở lại trên cõi đời này đang thiếu vắng và hẫng hụt biết bao!

Tự dưng tôi chẳng thiết làm gì nữa, bỏ ngang bài viết, buổi chiều chỉ ngồi trước màn hình rồi nhớ đến những kỷ niệm rời rạc trong chừng ấy năm trời.

Hình như lúc ấy những mùi vị, âm thanh và hình ảnh cũng tràn về trong tâm trí, len lỏi vào từng kẽ ký ức của ngôi trường tiểu học.

Tôi chợt nhớ đến hôm cuối cùng gặp bạn trong bệnh viện, có chuyển cho bạn bài nghiên cứu về Bột Nghệ, mà tôi thường nghĩ là nếu 25 năm trước biết được tác dụng ngăn ngừa và hạn chế sự phát triển của khối u thì biết đâu đã có thể kéo dài được cuộc sống của hai người thương yêu nhất!

&

Đọc thông tin của Hiển… ngày lễ tang của Bửu tôi không có mặt ở Sài Gòn nên chỉ viết vài hàng chia buồn rồi gọi điện cho Hiển. Hiển nói “không sao, anh chị đã đến thăm anh Bửu ở Bệnh viện đã là quý lắm rồi”.

Nhưng dù không được gặp hay nắm tay bạn lần cuối, chưa kịp hỏi nhưng tôi vẫn tin rằng bạn đã ra đi thanh thản vì đã thấu suốt lẽ đời: “Đời người như bóng chớp, có rồi không”.

Bửu ơi! từ hôm bạn mất.. tuy chưa có đêm nào mơ thấy bạn, nhưng tôi biết là bạn đã đến trước và hẹn ở một nơi chưa ai biết nhưng đều sẽ đến.

Sài Gòn tháng 5-2024

Ps: khi tôi viết những dòng này thì tuy vắng mặt mà Bửu cũng như đang hiện diện. Hình ảnh bạn sống động hơn cả trong giấc mơ xưa.

Read Full Post »

Mặt nạ

.

                   Hoàng Thanh Hương (Gia Lai)

.

Nàng thích mặc màu đen, vì nàng múp rụp và da nàng trắng mịn. Nàng là kiểu đàn bà độc lập. Sau ly hôn, nàng sống khép kín. Thiên hạ gọi nàng là “đàn bà cũ”.Nàng cười chua chát, bình thản đi qua những thị phi. Nàng là kiểu đàn bà hiện đại, mạnh mẽ, ưa giúp đỡ người khác, tín phật. Yếu điểm của nàng là cả tin. Nơi nàng làm việc, đàn ông, đàn bà bằng tuổi, trên tuổi, dưới tuổi, ngày ngày làm việc cùng nhau, một vài trong số họ miệng thơn thớt nói cười nhưng bụng chứa một bó dao Thái, vài kẻ chỉ đợi kẻ khác sơ hở là đâm chọc không tiếc thương để giành thêm chút tiền thưởng, để giành sự sủng ái của sếp, để tranh giành chỗ ngồi ngon lành hơn vị trí hiện tại. Mỗi ngày lên công ty nàng nhe răng cười cười mà bụng râm ran không dám tin, không dám thân với ai. Nàng ngại những đố kỵ của vài đồng nghiệp nữ/nam mồm bô lô ba loa anh anh em em vang hành lang, cầu thang, cổng cửa nhưng bụng thối như cóc chết 3 ngày. Họ thủ sẵn những lời ác ý, việc nhỏ như con thỏ qua mồm họ thành con bò, con voi, con khủng long. Họ chực chờ nàng sơ hở là tâu hớt, thì thào dèm pha sau lưng. Lời nói giết người nhanh hơn dao Thái.Làm phụ nữ li hôn quá nhọc. Nhọc nhưng cũng phải lọc cọc mày mò bước đi vì ở đời chả ai thương mình bằng chính cái đứa bản thân mình và ông bà cụ đẻ ra mình.

 Công ty nàng ông là người quyền lực nhất, chủ tịch hội đồng quản trị, ông hơn nàng 15 tuổi, nàng gọi ông là sếp xưng em. Một ngày, ông gọi nàng xuống phòng làm việc, phòng ông đồ gì cũng màu vàng thổ, bài trí cầu kỳ. Ông hỏi nàng vài việc công ty đang vướng mắc, liên quan đến phòng nàng. Ông hỏi nàng về năng lực, tư cách trưởng phòng của nàng. Nàng trả lời như máy, thật thà và âu lo. Nàng không quá e sợ ông như đa số cán bộ, nhân viên, người lao động trong công ty. Nàng làm việc cật lực và thẳng thắn. Nếu tính ngày công 8 giờ để trả lương thì công ty này phải trả tăng giờ cho nàng không ít tiền. Nàng là chuyên gia lĩnh vực thiết kế thời trang. Nghề của nàng đang hót. Khi thiên hạ đã bớt lo chuyện cơm ăn, nước uống hàng ngày, hàng tháng, nhu cầu về mặc đẹp, mặc sang tăng lên. Có của nó dũa nên người.

 Nàng chuyên đi làm thuê cho các công ty, nếu môi trường làm việc không tốt, chế độ đãi ngộ không tốt nàng sẽ nghỉ và tìm một nơi làm tốt hơn. Nàng nể những ông/bà chủ biết coi trọng nhân viên và có khả năng truyền cảm hứng tích cực cho cấp dưới. Đó là những ông chủ lớn, xứng đáng để nàng vắt kiệt sức lực cho từng công việc được giao. Nàng độc thân, con nàng đã có bà ngoại chăm sóc. Nàng vô tư ngồi ôm vi tính, bản vẽ trên công ty đến tận 21h. Nàng làm nhân viên phòng thiết kế mẫu, 35 tuổi nhưng nàng rất trẻ đẹp. Sếp phòng nàng thường khen không tiếc lời mỗi khi cả hai cùng nhau dùng bữa với các đối tác kinh doanh, khi ai đó tò mò hỏi nàng bao nhiêu tuổi, khi ai đó bàn luận về nhan sắc của nàng. Lần đầu tiên nàng gặp ông chủ đã cách đây 1 năm, giờ gặp lại ông đã là chủ tịch hội đồng quản trị tổng công ty. Đúng là có của nó dũa nên người. Trước mắt nàng, sếp tổng da dẻ mỡ màng, thần thái oai vệ, lời nói quyền uy. Ánh mắt ông nhìn nàng ấm áp.

Cuộc nói chuyện hơn 40 phút, quanh quẩn những câu hỏi về đời tư nàng. Vài phút điện thoại ông chủ lại reo. Nàng ngồi ngó những tranh ảnh, bình hoa một cách thờ ơ, sốt ruột. Nàng muốn xin phép ra về, ông ra hiệu nàng ngồi lại. Người có quyền lực cao nhất tòa nhà này trong mắt nàng giản dị, trầm tĩnh như 1 năm trước, chỉ ánh mắt dường như hướng về nàng là khác: tò mò và ấm áp. Cứ vừa bận rộn trả lời điện thoại, hay cả khi im lặng nhìn nàng, mắt ông chủ cứ đăm đăm nhìn: ánh buồn và ấm áp. Nàng ngó lơ lơ sang những đồ vật trong phòng, thời gian trôi nhạt nhạt. Nàng sốt ruột ngó chiếc đồng hồ trên tường. Nàng vốn tiết kiệm thời gian.

Đàn ông hay đàn bà mắt buồn đều là yếu tướng. Mắt nàng buồn. Mắt ông buồn.

Ông nói tôi rất thích mắt em, thích  cách em nhìn tôi khi giao tiếp. Nàng cười cảm ơn lời khen vàđứng dậy xin phép lui. Ông đi từ ghế đối diện tiến lại, tay ôm eo nàng, kéo nàng sát vào ngực ông, mũi ông cọ vào mũi nàng, mắt ông nhìn chằm chằm vào mắt nàng đang mở to hết cỡ, không chớp và tim nàng đập dồn dập trong lồng ngực, hai tay nàng buông xuôi, dáng ngửa ra phía sau né tránh, dáng đứng đấy nàng biết mình đẹp như trong phim diễm tình Hàn Quốc, nó là kiểu khi người đàn bà bất ngờ trước cách tỏ tình bạo liệt của đàn ông. Nàng hơi ngạc nhiên và thú vị trước tình huống này. Đàn bà đơn thân tử tế khác đàn bà đơn thân hư hỏng. Nàng thuộc kiểu thứ nhất. Nàng không ưa loại đàn ông vồ vập, cuồng si. Cái gì nhanh đến cũng sẽ nhanh đi. Hoa sớm nở thì chóng tàn. Sương mau tụ thì mau tan.

Nàng học yoga, cơ thể nàng mềm mại dẻo dai trong mọi tư thế, dáng di chuyển. Sau ly hôn nàng tìm đến yoga. Nàng hít sâu quay người rời khỏi vòng tay xiết riết của ông, bước nhanh ra cửa, dáng cong lên một cách kiêu hãnh, dĩ nhiên nàng có thể cảm thấy ông đang nhìn theo dáng nàng và có thể đang cười tủm tỉm. Nàng là người đàn bà cũ theo cách gọi của thiên hạ. Lòng nàng đã khép lại sau hôn nhân tan vỡ với P. Thiên hạ thật ác mồm khi nói về những đàn bà ly hôn. Con người khác đồ vật, con người  đâu thể phân biệt bằng cũ/mới. Hồi nàng ly hôn, đám phụ nữ công ty mừng như phát rồ, chúng hân hoan khi thấy nàng xuống sắc bơ phờ gần một tuần vì buồn chuyện đời chuyện mình sau một tan vỡ mà nàng không mong muốn và chúng tức điên lồng lộn khi thấy nàng sau một thời gian ngắn đã trở lại vẻ xinh đẹp. Nàng tưng bừng chưng diện, tươi tắn như hoa mỗi khi xuất hiện trong các cuộc tiệc tùng ngoại giao của công ty. Nàng đã buông bỏ nhẹ nhàng những thứ không thuộc về nàng. Nàng có kế hoạch mới, đội bạn mới – những đàn bà mạnh mẽ, giỏi giang, thơm tho và xinh tươi cùng công ty, khác công ty, ngoài xã hội. Họ cho nàng cơ hội việc làm, niềm vui. Họ dìu nàng đi qua những giây phút chênh vênh bằng hội ngộ, du lịch, nhậu, dancing, shopping… Không phải đàn bà nào cũng xấu. Đàn bà xấu thường nhan sắc và tâm tánh đều không có gì nổi bật. Hơi thở có mùi hôi. Cơ thể có mùi hoi, tanh tanh.

Nàng biết ông cách đây 1 năm, trước khi về làm tại công ty, trong vài cuộc hội nghị thu hút đầu tư của thành phố, khu vực, trong một vài hội thảo về phát triển kinh tế khu vực vùng Tây Nguyên. Nàng khi ấy tháp tùng giám đốc công ty thời trang 40+ Thiên An dự và nàng soạn bài phát biểu tham luận cho bà chủ. Giờ giải lao, ông pha 2 tách cà phê mang lại chỗ nàng đang đứng – dưới vòm cây liễu đang buông hoa đỏ rực gần cuối hành lang. Ông nhìn nàng khen: Đầm của em đẹp! Nàng cười xã giao, cảm ơn lời khen của ông. Ông hỏi nàng có muốn về chỗ ông làm không? Nàng hỏi: Em sẽ có những gì hơn nơi làm cũ? Lương cao hơn, môi trường chuyên nghiệp hơn và tôi muốn nhìn thấy em mỗi ngày. Ồ, ông đang cần em làm việc cho công ty hay đang muốn em? Cả hai. Vì em thực sự rất đặc biệt. Tôi rất muốn có em. Nàng dừng ánh nhìn hơn một phút nơi mắt ông. Ánh mắt ông ấm áp, khích lệ. Em hãy suy nghĩ đề nghị của anh. Nàng dạ rồi rời đi, dáng cong lên kiêu hãnh. Sau lưng nàng ông nhìn theo. Nàng đã suy nghĩ 3 ngày. Nàng là kiểu đàn bà tham vọng.

Ngày nàng chuyển sang Tổng công ty của ông, bà chủ Thiên An dặn: Em cứ đi, nhưng nếu không muốn làm bên đó thì quay về nhé! Cánh cửa công ty mình luôn rộng mở đón em. Thiên An là công ty nhỏ, chuyên về thời trang dành cho lứa tuổi 40 trở lên. Bà Thùy Chi là một giám đốc giỏi và tâm tốt. Trong một thành phố nhỏ có cùng lúc 12 công ty cùng kinh doanh một lĩnh vực, bà phải nỗ lực rất nhiều. Nàng sát cánh bên bà 3 năm. Hai chị em rất hợp nhưng mức lương chi trả cho nàng và các nhân viên chưa đảm bảo được cuộc sống sinh hoạt. Ai cũng muốn làm việc ở một nơi mức lương tốt và có cơ hội phát triển được năng lực của mình. Tổng công ty Xmen của ông là niềm mơ ước của rất nhiều người ở thành phố này và mấy tỉnh lân cận. Ông nổi tiếng là một lãnh đạo tài hoa, nhân nghĩa. Thương hiệu trà thảo dược Xuân Hoa của ông đã có mặt trên thị trường thế giới. Người Mỹ, người Việt ở Mỹ rất mê vị trà ngọt mát và nhiều tác dụng cho sức khỏe của ông. Sau này nàng mới biết tên thương hiệu trà chính là tên người vợ quá cố của anh: bà Xuân Hoa. Bà là con gái út chủ tiệm sản xuất trà Danh Phát ở phố núi, bà cùng ông lập nghiệp ở đất này từ buôn bán đất, buôn nông sản, hàng thủ công mỹ nghệ, vàng bạc đá quý, các loại trà, rượu và quần áo. Bà sinh cho ông 2 con trai và mất cách đây 3 năm vì ung thư gan. Bà dáng hình đầy đặn, khuôn mặt bầu tròn phúc hậu, không nói nặng ai bao giờ, từ khi lấy ông, bà sau lưng ông chăm sóc vun vén gia đình, nuôi dạy con cái để ông lo việc kinh doanh. Khi bà bệnh và mất, ông sốc nặng. Ông thương yêu và biết ơn bà đã đồng cam cộng khổ gần 30 năm để ông có cơ ngơi như hôm nay. Từ khi ông góa vợ đến khi gặp nàng cũng đã hơn 4 năm. Người ta đồn ông có thú săn gái trong làng giải trí Việt, mấy cô người mẫu, ca sĩ ông bao đi Thái Lan, Singgapor chơi vài ngày là chuyện nhỏ. Ông thích phụ nữ tóc dài, da trắng, nói năng  hoạt bát, không cần nổi tiếng lắm miễn vừa lòng ông mấy ngày ăn chơi là được. Có hồi, người trong tỉnh thấy ông cặp kè với em giáo viên văn trường THCS nọ, cuộc tiệc nào cũng thấy em giáo viên xẹo nẹo đi sau, cầm ví trả tiền cuộc A,B,C… thiên hạ tưởng ông và cô giáo văn thành đôi. Hồi sau, thiên hạ thấy cô giáo văn cấp 2 xẹo nẹo đi cùng giám đốc sở T, cầm ví trả tiền cuộc D,E,F… thiên hạ nhận ra cô giáo văn làm thêm nghề phụ tăng thu nhập. Thời công nghệ 4.0 hưng thịnh, thiên hạ cái gỉ cái gi, cái gì cũng biết. Ở thành phố này, tỉnh này, doanh nhân thành đạt như ông thiên hạ quan tâm đủ chuyện, từ cái nhà ông ở, cái xe ông đi, con cái ông học đâu, lấy con nhà ai, ông thân với quan chức cấp nào, bồ bịch với ai… đều trở thành chủ đề cho thiên hạ bình luận. Tin đồn cũng có, dư luận xã hội cũng có nhưng kiểu người như ông thì bình thản lạ kỳ, gặp ông chỗ nào cũng thấy ông tươi cười, ánh mắt trìu mến. Nàng từng thấy ông dìu một bà cụ bán rau dạo qua đường, cúi thấp người mua cho bà 1 bó rau và biếu bà cụ 100 ngàn. Ông đưa bó rau cho lái xe cất vào bang ghế sau và bước lên xe rời đi. Những người có hành động như vậy ít khi là người xấu, làm từ thiện có kẻ diễn song đa số xuất phát từ tâm chân thành thương xót thế nhân thiệt thòi, yếm thế. Mấy kẻ diễn nhìn đâu khó nhận ra. Mắt thường con người cũng thấy huống chi là mắt thần linh ma quỷ. Lừa người thì dễ song lừa gạt thế nào được thần linh ma qủy. 

Sau dịch Covid-19, nhiều người ngộ ra còn sống là một may mắn, họ trân quý giá trị cuộc sống hơn. Nàng có anh bạn chuyên về kĩ thuật điện tự động, anh bớt làm, bỏ tiền đi chơi, đi khắp trong nước, ngoài nước, đi đâu cũng check in rần rần, đi đâu cũng thưởng thức ẩm thực đặc sản và thư giãn hưởng thụ các dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Vợ anh ta nói lão ấy biết sợ rồi. Sợ thời gian trôi qua chưa kịp sống cho chính bản thân mình, sợ nằm xuống vẫn chưa kịp làm những điều mình ấp ủ, sau trận đại dịch lão ngộ ra và sống tử tế hơn. Giờ chả cần lải nhải nhắc nhở lão giữ sức khỏe nữa, làm việc điều độ nữa… Có những biến cố làm người ta ngộ ra nhanh hơn điện, chả cần giáo huấn, tuyên truyền vận động dài dòng. Tuổi trẻ lăn lộn làm kiếm tiền, già bỏ tiền mua sức khỏe. Bạn nàng, đột quỵ khi đang dọn nhà, 40 tuổi đời còn bao ước nguyện chưa thành. Bạn nàng, ung thư gan, từ khi phát hiện bệnh đến lúc chết chưa đầy 3 tháng, 40 tuổi đời còn bao ước nguyện chưa thành. Bạn nàng, lính cứu hỏa, cứu dân ra khỏi đám cháy, quay tìm lối ra không thấy, chết ngạt, 44 tuổi đời còn bao ước nguyện chưa thành…Cuộc sống vẫn trôi đi, ai nằm xuống cứ nằm, người đi vẫn phải bước đi tiếp. Qua hết đau thương là hy vọng ngày mai sáng lạn hơn. Tin thế để mà không gục ngã. Nàng cứ nghĩ sống lương thiện sẽ nhận được báo đáp tốt.

Trong công ty, hồi này đám phụ nữ, phụ nam lào xào, thì thào chuyện ông tặng hoa cho nàng. Cũng đủ lâu nàng không nhận hoa tặng. Một là không thích. Chồng nàng từng tặng nàng 100 đóa hồng hôm nàng sinh nhật 30 tuổi, từng thề non hẹn biển sống cùng nhau đến đầu bạc rang long mà ở với nàng chưa tròn 10 năm đã quyết ly hôn đi theo tình yêu mới. Người đàn bà mới của anh hơn anh 6 tuổi, chủ nhà hàng dê Ninh Bình VIP, mặt ả gọt V line, môi bơm căng mọng, ngực bơm căng mọng. Chỉ yêu thôi ả đã tặng anh con xe nửa tỉ nhân kỉ niệm tròn 1 năm ngày yêu nhau, giường ngủ nhà ả đóng bằng gỗ trắc, khắc rồng phụng bay bổng, đầu giường đủ loại thuốc tăng lực, cường dương, kích dục các loại Nhật, Hàn, Mỹ, Tàu… Đời không chuyện gì là không thể xảy ra. Khi ta mở mắt chào đời, cha mẹ, người thân đón ta trong tiếng cười hoan hỉ. Sống sao cho tử tế để khi nhắm mắt nằm xuống người đời thân/sơ tiễn ta bằng những tiếng khóc tiếc thương. Nàng nhìn bó hoa, nhìn tấm thiệp. Nàng đặt bó hoa sau lưng, cả ngày căn phòng thoảng thơm mùi hoa hồng, hoa ly. Trong công ty có 3 người đơn thân giống nàng. Mỗi người mỗi chuyên môn, mỗi người mỗi cách sống. Nàng và họ không thân, chỉ trao đổi công việc khi cần phối hợp. Họ có nhiều  thời gian hơn nàng, họ thuộc nhóm bà tám, nhóm bánh bèo, nhóm nhà lá… những cái tên nhóm zalo chị em công ty lập lâu từ lâu nhưng nàng không có tên. Nàng về công ty 13 tháng. Nhiều người nàng chưa nhớ đầy đủ họ tên, những người bên các đơn vị trực thuộc càng ít nhớ nổi vì ít gặp và làm việc. Nàng sáng lái xe lên công ty, làm và làm, quanh quẩn với mấy mối quan hệ trong phòng liên quan, nghề của nàng không quan hệ rộng. Mẫu nào được sếp duyệt dược chuyển qua phòng kinh doanh, chuyển đến xưởng may, sản phẩm của nàng trình diễn trong các lễ ra mắt. Lúc nàng đến dự nhận hoa, lúc bận việc không đến cũng chẳng sao. Nàng làm và làm. Chẳng có thời gian dành cho những quan tâm khác trong các nhóm/hội to/nhỏ ở công ty. Rảnh nàng phi xe đến các nhóm của nàng đã hẹn uống bia và quẩy. Rảnh nàng phi xe về nhờ chở con đi chơi nhà bố mẹ, bạn thân, chở con đến những chỗ bọn trẻ con thích và kiên nhẫn chơi cùng nó hoặc ngắm nhìn con chơi hồn nhiên. Nàng như bông hoa lạ trong đám hoa đủ hương sắc của công ty. Lạnh lùng, kiệm lời, kiêu sa, bất cần. Hôm rồi, nàng nghe mụ T nói xấu nàng với đám bà tám trong phòng mụ, những mụ đàn bà trong giờ làm, rảnh rỗi, nhạt miệng, chúng tìm đến nhau túm tụm ăn quà vặt và rao rằng nàng đang tìm cách quyến rũ sếp tổng, sao công ty lại đi mời một loại đàn bà bị chồng chê chồng bỏ như nàng về đây làm gì, nàng nhìn cứ câng câng phát ghét, không biết bọn đàn ông trong công ty thích gì mà mở mồm là khen, gặp nàng là tít cả mắt. Mụ rít róng nàng là con hồ ly tinh sớm muộn sẽ làm nát môi trường văn hóa của công ty bấy lâu nay gây dựng… Cái Ninh phòng nàng đi qua, nghe đám đàn bà thối mồm đang bêu nàng, nó đứng sát cửa, mở ghi âm. Nó gửi zalo cho nàng. Nó gõ cửa phòng ló mắt vào nhắc: Đang giờ làm việc mà họp chợ hả mấy má. Đừng đụng vào con sư tử phòng tôi kẻo họa mồm. Tu bớt đi cho mặt đẹp nha. Nói rồi nó về phòng nói nàng: Chị qua xử lý bà T đi, một lần cho chừa thói đặt điều bơm chọc đi. Em làm chứng cho chị. Em ghét kiểu ma cũ bắt nạt ma mới. Bọn phụ nữ ở công ty này kinh lắm chị ạ. Hồi mới về em dính chưởng rồi, cũng con mụ T đầu têu nói xấu em. Em sang chửi tận mặt, hiền với bụt không hiền với ma chị à! Nàng bật đoạn ghi âm, nghe lần 1, nghe lần 2. Tắt. Nàng ngồi xuống cắm cúi vào bàn phím. Cái Ninh nhìn nàng bực bội rồi ngồi vào máy. Không ai biết chiều đó, dưới hầm xe, có hai người đàn bà đứng đối diện nhau. Một bà tát mạnh vào mặt vào bà kia. Một bà ngồi thụp xuống nắm chân váy của  bà vừa tát vừa khóc vừa van vỉ điều gì đó. Một lúc cả hai rời đi. Trong xe hơi gần đó, cái Ninh cười mãn nguyện. Trong xe hơi gần đó, ông thấy hết chuyện hai người đàn bà đã làm.

Mụ T bị cho nghỉ việc, lý do làm mất dữ liệu mật của công ty. Ngày mụ rời khỏi phòng, nàng và Ninh đứng trên cửa sổ nhìn xuống cái dáng đi hình rắn lượn của mụ dưới sân công ty, đàn bà môi mỏng, cong hớt, cười lộ hàm, mắt trố lộ lòng trắng nhiều, nói chuyện mắt đảo lắc như lạc rang là không chơi được, không tin dùng được. Đàn bà tướng sinh tại tâm. Cái bụng thảo thơm cái mắt, cái môi, cái mặt mới đẹp. Quá 40 không biết tu dưỡng tâm tánh, nhân tướng sẽ lộ rõ trên mặt, trên dáng, đường đời sẽ bất trắc gập ghềnh như leo thác, ngược đồi. Mệt nhọc và tàn tạ. Mất hết tình thân và của cải. Quả báo bây giờ không đợi qua kiếp sau, kiếp sau nữa, quả báo nhãn tiền luôn. Mặt người một ngày biến đổi vô số biểu cảm. Con người đa vai trên sân khấu cuộc đời. Nàng chẳng diễn khéo. Có gì biểu hiện thế. Cái gì cần buông là buông ngay, không đợi đến bình minh/hoàng hôn mới quyết định. Có những chuyện chỉ quyết buông trong 30 giây. Nhẹ nhàng như chiếc lá trôi trên mặt nước lặng lặng.

Chiều muộn, cả phòng về rồi. Nàng ngồi băn khoăn trước bản vẽ bộ váy cho lễ cưới Ninh. Nó quyết định chia tay đời độc thân bằng bữa nhậu thịt dê rượu sâm Ngọc Linh với hội chị em đẹp công ty. Nàng phải vẽ xong, phải thiết kế thật độc lạ mẫu này để tặng nó. Có gì đó thiếu vắng trên vùng eo, tà trái. Ninh yêu hoa cúc. Mắt nó cận nặng, chiếc kính dày độ lúc nào cũng treo trên sống mũi thanh tú. Ninh yêu màu vàng tươi. Nó bảo vàng là màu của hoàng gia. Nó luôn mơ sẽ có cuộc sống vương giả. Ước mơ của nó thành sự thật. Một tháng nữa, cậu ba nhà giám đốc Hoàng công ty Hoàng Kim chuyên kinh doanh hải sản và khách sạn của Quy Nhơn sẽ lên rước nó đi. Nó bảo chị tặng em một mẫu váy độc lạ dành riêng em nhé! Nàng đã dành 10 tiếng để vẽ, xóa lại vẽ. Nàng lướt bút điểm những bông cúc li ti vào phần eo, dọc tà trái váy. Trên nền voan, lụa trắng sẽ có dải hoa vàng tròn xoe li ti thắt buộc và buông thả tha thướt. Chiếc váy độc lạ dành riêng cho Ninh. Nàng thả bút, ngồi xuống ghế, mắt khép lại thư giãn. Chiều vào tối ồn ào tiếng xe ngược xuôi về nhà, về muôn chỗ vui buồn con người chọn dừng. Đêm nay nàng sẽ uống say, tiễn biệt con em cùng phòng đáng yêu đi lấy chồng xứ biển. Nàng chụp mẫu váy gửi vào nhóm zalo hội chị em đẹp công ty, thấy vô số tim đỏ bay, thấy biểu tượng mặt cười, môi hôn, hoa, hôn má… thả đầy màn hình. Nàng đứng dậy, tô son môi, xịt nước hoa vào cổ áo. Quay lại, nàng giật mình loạng choạng khi thấy ông. Nàng thật sự hoảng hốt. May mà chưa hét lên. Ông tiến đến ôm nàng vào lòng. Im lặng nghe ngực nàng nhịp đập rối loạn. Chẳng một lời, ông dắt nàng đi. Hàng lang dài nghe tiếng bước chân hai người rõ ràng. Đêm thành phố đầy ánh sáng và sắc màu. Đêm đường phố đông đúc ngược xuôi những bóng người. Ai cũng chọn cho mình một nơi dừng đến. Ông và nàng sẽ đến bữa tiệc chia tay đời độc thân của Ninh.

Cửa phòng mở ra, thằng Bắp chạy nhào tới ôm chầm mẹ, lũ trẻ con lớn/bé nhao nhao, hội chị em hú hét chào đón. Nàng bảo chúng ta cho phép một thành viên khác giới góp rượu đêm nay nhé chị em. Ông tiến vào trên tay là hộp rượu và bó hoa cúc vàng bông tròn xoe li ti. Hội chị em nhìn nhau ngại ngại. Lũ trẻ con nhìn ông ngác ngơ. Ông đặt rượu xuống bàn, tiến sang Ninh, trao nó bó hoa và giang rộng tay. Con bé bước đến ôm chầm ông rung rung: “Con cảm ơn chú sáu”. Ông vỗ vỗ lưng nó trêu: “Sắp lấy chồng sướng quá khóc cái nỗi chi”. Ông quay nhìn một lượt hẩy tay bảo: Mấy chị em cô cháu hiện nguyên hình tui coi sao. Cả hội cười òa, người sang bắt tay ông, người ôm ông, người khoác tay ông lắc lắc, mắt ai cũng lấp lánh. Bữa tiệc tràn ngập tiếng cười, tiếng trêu đùa, chúc tụng. Ai cũng mời ông 1 ly, 2 ly… Ông uống và luôn nhìn nàng ấm áp. Nàng uống hoài chẳng thấy say. Khi vui men cay thành ngọt. Thằng Bắp ngồi giữa ông và nàng. Nó được ông hôn má, ôm cứng mỗi khi các chị em đến mời xong và về chỗ. Nó dựa vào ông hớn hở. Trẻ con thường không che giấu cảm xúc của mình. Chúng không biết diễn và chưa cần tạo mặt nạ để đối phó với các pha kịch cuộc đời. Nàng nhìn con, nhìn ông lòng chộn rộn, râm ran. Tiệc vui mấy cũng tan. Hội chị em líu ríu chia tay, ông gọi ta xi. Thành phố khuya sương mù. Thành phố yên tĩnh và mát rượi, mùi sương đêm ngọt ngọt. Giờ nàng ngấm men, thằng Bắp ngủ ngon lành trong lòng ông. Lâu lắm, cánh cổng nhà nàng mới có hơi tay đàn ông./.

                                                                                                H.T.H

Read Full Post »

Mỹ vị bên bờ rào

Ái Duy 

.

Mỗi lần nhớ về cái xóm lao động ven đô nơi mình ở ngày thơ ấu là nhớ về các món mỹ vị bên bờ rào đầu tiên. Mỹ vị, vì đó là thứ hương vị được lưu giữ đậm đà dù qua bao nhiêu tầng vỉa thời gian bao phủ nhưng cứ nhắc tới là khát khao, còn bờ rào là thủ phủ.

Ngày xưa Nha Trang còn là thị xã, trừ vài con phố chính thì nhà ở trong xóm trong làng hoặc giáp phố thảy đều có bờ rào, đa phần là những hàng rào bằng cây cỏ hoa lá. Đôi khi nhìn hàng rào mà đoán được giai cấp hoặc tính cách chủ nhân. Nhà thì kin cổng cao tường còn thêm bờ bao ở trên bằng mẻ chai lởm chởm, nhà chỉ kéo vài cọng dây thép gai, nhà có hàng rào hoa dâm bụt, có giậu mồng tơi, lùm keo, hàng cây thuốc dấu… Trước nhà hay có cây lấy bóng mát, trong nhà thì thừa rẻo đất nào đều tận dụng cho cây trái hữu dụng mọc lên. Cây bờ rào nhà bên này gối sóng xoài qua nhà bên cạnh, cây trước cổng che mát cho cả nhà bên kia đường, cây sau hè có khi thành cầu vượt cho hàng xóm giáp lưng qua thăm.

Nhà ngoại tôi ở Xóm Mới, đất không rộng lắm nhưng khi tôi lớn lên thì thấy trong nhà đã có cây bàng trước ngõ, cây ô ma sau hè, mãng cầu và ổi bên giếng nước, cây khế sát vách, dừa ở giữa sân, bụi bông lài ôm xòa rũ rượi cả một khoảng hàng rào dài còn ngay lối đi hẹp là lùm dạ lý hương um tùm rậm rạp, một dãy chậu đất chỉ toàn hồng tỷ muội… Những buổi trưa hè nhà ngoại thành nơi hóng mát cho người đi đường dưới bóng cây bàng, cho hàng xóm qua mắc võng nhờ dưới gốc ô ma, cho bọn trẻ trốn ngủ trưa leo cây ổi.

Rồi tất cả hoa trái vườn nhà ngoại theo thời gian chỉ còn là hình ảnh chìm sâu trong ký ức, cho tới một ngày. Bạn nói mấy chục năm rồi chưa ăn lại trái ô ma nên thèm ghê, nhân coi cái hình đen trắng mấy chục năm trước có gốc cây ô ma toàn lá. Câu nói như mở toang trang sách cũ ghi chép các món mỹ vị bờ rào, từng trang từng trang một là bàng, là điệp, trứng cá, chùm ruột, keo, ổi sẻ, ô ma, nhãn, mận, me… những thứ giờ đã trở thành quá vãng, bị bỏ quên, thậm chí được lai tạo không còn nhận ra.

Ai còn nhớ lùm keo mọc thành bụi xanh um lá chi chít gai nhỏ được trồng làm hàng rào? Không phải loại keo lá tràm thân gỗ. Keo hàng rào này có lá nhỏ và rậm được bứt ra rồi cột lại thành chùm tròn và dày chơi đá kiện vừa êm ái vừa mát chân, điểm rơi chính xác chớ không lanh chanh như kiện lông gà. May mắn thì hái được trái keo chín tách ra có cơm dày ngọt trắng hồng. Như cây điệp hầu như mọc tràn bờ rào, bông cắt cúng còn trái cũng tách ra lấy hột ăn bùi bùi béo béo giờ bị kêu thành cây điệp ta hoặc điệp cúng để phân biệt với các loài điệp mới du nhập. Trái điệp còn được dùng làm thuốc, xưa nhà nào có trẻ con bụng ỏng vì ký sinh trùng thường hay hái về cho ăn chắc giờ nhớ lại vẫn còn sợ.

Như cây ổi sẻ bên bờ giếng lả lơi hết một nửa qua sân sau nhà hàng xóm, trái chín thơm phức ruột đỏ giòn ngọt to nhất cũng chỉ bằng cái trứng vịt, ghé răng cắn một miếng mát cả trưa hè. Trái to ngon nằm trên cao vì bọn nhỏ trèo không tới, còn trái thấp hơn thì toàn dấu móng tay rằn ri bấm vô thử coi chín chưa. Nhánh nào bên hàng xóm coi như bụi đời. Dưới gốc ổi là cái giếng nước, miệng giếng được đậy bằng lưới B40 vuông vức 4 góc được bẻ quặp xuống. Cái lưới này đỡ được vài cú rớt từ trên cây ổi xuống, nảy tưng lên mấy nhịp chờ nạn nhân hoàn hồn. Giờ trái ổi cả kí lô bán khắp nơi nhưng không còn vị như ngày xưa. Cả nhãn, mận, chùm ruột, me…cũng vậy.

Cách nhà ngoại vài chục mét là căn nhà có cây trứng cá mọc chồm hết ra đường. Có ai chưa từng một thời đi trèo cây bẻ nhánh hái trứng cá, lượm trứng cá rụng, xin xỏ giành giựt. Bất kể những lời doạ dẫm ăn nhiều sẽ bị tắt ruột, bị nổi mụn trứng cá, có đứa trẻ con ngày xưa nào chưa từng ngấu nghiến thứ trái chín đỏ ngọt lịm này. Nhà có cây trứng cá trước ngõ kể như khỏi ngủ trưa, dưới bóng mát như cái lọng là lủ khủ trẻ nhỏ líu lo, đứa leo đứa rung cành đứa bẻ nhánh, thôi thì có dép quăng dép, có đá chọi đá, trúng đâu trúng miễn rụng trái là được. Làm sao quên được cái cảm giác thòm thèm ngay khi cắn trái trứng cá ngọt mềm. Nhớ cái bàn tay dơ hầy của đứa bạn hớn hở xoè ra với nắm trứng cá chiến lợi phẩm còn xanh lè. Nhiều khi đi đường gặp trứng cá mọc hoang hoặc ngập ngừng ở các con đường ven đô rụng cả thảm trái chín đỏ bị giẫm nát bấy mà kỷ niệm cứ ứa lên trong lòng.

Sâu đậm trong tôi là cây ô ma phía sau và cây bàng phía trước trên đất nhà ngoại. Cây ô ma thấy nhiều người kêu nó là cây lê ki ma, hoặc trứng gà… Cây rất to cao vươn tán rộng, dưới gốc mắc võng đón gió từ biển thổi về lồng lộng. Tới mùa ô ma lúc lỉu rợp cành, mỗi lần hái xuống là cả thúng cần xé, bà ngoại phải bưng từng rổ vun đi cho khắp xóm. Hoa trắng li ti rụng khắp sân bóp lên tanh tách nghe cũng vui tai, siêng hơn thì lấy chỉ xỏ qua làm chuỗi ngọc. Trái chín mềm bẻ ra vàng ruộm, ăn một miếng thấy ngọt, hai miếng thấy béo, ba miếng thì bắt đầu ngó nhau chọc ghẹo cái đứa miệng mồm vàng vàng sền sệt dẻo dẻo… Giờ đi tìm lại trái ô ma chín để ngắm cũng khó.

Một thời trẻ con nương theo cây bàng trước ngõ suốt bốn mùa. Mùa đông thay lá chuyển màu từ xanh qua tím vàng đỏ nâu rồi chỉ còn trơ khung xương vạm vỡ, mùa xuân lộc biếc, mùa hạ đơm hoa kết trái, mùa thu trái chín vàng mọng rụng lộp độp khắp cả vạt đường. Tôi thích cạy nhựa cây màu hổ phách đã đông cứng lại trên thân. Rồi ngâm nước cho nở ra, rồi sơn phết lên những món đồ bằng gỗ cho bóng. Những ngày lá khô rụng bay lượn khắp nẻo, bà ngoại tôi phải xách chổi đi gom về đốt. Khói lá bàng trắng đục thơm cay cháy cuồn cuộn, người lớn không la là trẻ con cứ nhảy qua nhảy lại chỗ đầu cuộn khói. Sợ nhất là mùa bàng chín, hàng xóm muốn ăn thường vác đá chọi lên cho rụng chớ sào không đủ cao để hái, leo lại càng khó. Bàng chín rụng dập tơi tả, cạp phần cơm chín chua chua ngọt ngọt chan chát quanh trái xong là quăng phần còn thừa tứ tung. Ngoại lại ra quét dồn hết mớ trái bàng trên sân vào một góc, phơi nắng cho đến khi khô rang khô rốc. Sau đó là những buổi trưa không ngủ lùa hết đám cháu ra ngồi đập đập khươi khươi lấy hột. Nhiều nhất là được chừng 2 tô hột bàng còn nhiêu vô bụng bọn ngồi khươi, nhưng cũng đủ cho má tôi ngào đường phết bánh tránh nướng đãi cả nhà. Món này giờ cũng thất truyền dù cây bàng tuổi thất thập vẫn gắng gượng đơm hoa kết trái.

Giá mà lúc nhỏ tôi đầu trần chân đất đi lang thang nhiều hơn thì ký ức về mỹ vị bên bờ rào của một Nha Trang xưa ắt sẽ còn mênh mông vô tận. Cha mẹ tôi vẫn còn thắc thỏm nhớ chùm bao, dủ dẻ, me dương, cò ke, chim chim … Thời khó nghèo cây trái bờ rào là bạn đường, là miếng ăn chơi thơm thảo kết làng trên xóm dưới, là cái tình của mảnh đất quê hương nhớ thương…

* ảnh chụp 6/2024 ở Suối Cát, những bờ rào gợi lại ký ức. (AD)

Read Full Post »

Trương Văn Dân

Thời còn là sinh viên tôi rất mê guitar classic nhưng bận học nên ít có thời gian tập luyện. Rồi một hôm, khoảng năm 1976, bạn Giuseppe rủ đến thư viện Sormani- Milano để tra cứu vài tài liệu. Sau khi photo các trang sách bạn dẫn tôi đi qua một khu khác để nghe nhạc. Anh chọn cho tôi nghe một đĩa nhạc mà sau khi nghe tôi như kẻ thất thần. Vừa bàng hoàng, kinh ngạc vừa như không tin là mình vừa được trải nghiệm một cảm xúc lạ lùng đến vậy!

Giuseppe nói đó là Concierto de Aranjuez.

https://www.youtube.com/watch?v=sZyZBS4INuc PEPE ROMERO, Guitar

RODRIGO — CONCIERTO DE ARANJUEZ — II Adagio

Sofia, ngày 5 tháng 12 năm 2007 NDK Sofia, Bulgaria

Dàn nhạc giao hưởng FM-Classic Radio

PEPE ROMERO, Guitar – Nhạc trưởng: Luciano Di Martino

Về sau… thỉnh thoảng tôi cũng còn được nghe và quái lạ, mỗi lần nghe người tôi cứ lâng lâng, tâm trạng vừa vui vừa buồn còn giai điệu của phần adagio trong bản hòa tấu như đã ám ảnh và mê hoặc tôi gần như suốt cả cuộc đời. Mãi đến hôm nay, 50 năm sau, cảm xúc ấy như vẫn không hề thay đổi.

Tôi không hiểu sao mỗi khi nghe là nước mắt tôi cứ chực rơi xuống. Giai điệu của nó như làm tan chảy trái tim tôi! Lúc đó tôi chỉ cảm nhận qua âm thanh, vì bận học, tôi không có thời gian tìm hiểu về bản hòa tấu đặc biệt này mà nếu muốn chắc cũng chưa biết tìm ở đâu. Mãi sau này, nhờ các phương tiện tìm kiếm hiện đại, tôi mới biết Concerto d’Aranjuez được sáng tác bởi nhà soạn nhạc Joaquín Rodrigo người Tây Ban Nha. Lạ một điều là do mắc bệnh bạch hầu nên ông bị mù từ năm 3 tuổi. Còn Concerto d’Aranjuez có lẽ là tác phẩm được biết đến nhiều nhất của ông.

Tác phẩm này được sáng tác trong thời kỳ mà ông và vợ, Victoria Kamhi – một nghệ sĩ piano trẻ người Thổ Nhĩ Kỳ – đang trải qua những thời khắc tồi tệ nhất. Joaquín Rodrigo sắp hoàn thành tác phẩm thì vợ ông, lúc đó đang mang thai đứa con đầu lòng, bị bệnh nặng và được đưa đến bệnh viện Madrid. Các bác sĩ cho hay là vợ con ông có thể bị nguy đến tính mạng. Bàng hoàng, Rodrigo trở về nhà, ngồi xuống trước cây đàn piano và sáng tác phần adagio của nhạc phẩm.

Phần này giống như một cuộc đối thoại âm nhạc giữa Rodrigo và Chúa. Nó bắt đầu bằng một giai điệu tuyệt đẹp: sau một cuộc đi bộ thất thần trở về nhà ông ngồi than thở với Chúa, cầu xin Ngài đừng lấy đi linh hồn của vợ và con. Những nốt nhạc mở đầu réo rắt và có thể chạm tới trái tim của bất cứ ai, vì sự ngọt ngào của âm thanh và giai điệu: những nốt nhạc rót xuống như lời cầu khẩn thiết tha cùng đôi mắt đẫm lệ của ông, đang ngước lên Chúa, van xin lòng thương xót của Ngài… Nhưng khi dàn nhạc “nói câu trả lời của Chúa” là “vợ ông có thể được cứu sống còn đứa con trai thì không”… thì cảm xúc của ông được thể hiện bằng một bản độc tấu guitar, nửa như xót xa cam chịu, chấp nhận điều kiện tàn nhẫn mà Chúa đã ban, nửa như đưa tiễn linh hồn của đứa trẻ chưa chào đời lên thiên đàng, và cùng lúc đó Rodrigo cũng xin tiếp nhận linh hồn của vợ.

Đoạn nhạc này tượng trưng cho niềm vui về sự đoàn tụ vợ chồng nhưng tiềm ẩn nỗi buồn mất con…

Khi biết câu chuyện, được nghe lại khúc Adagio tôi càng xúc động hơn và thấy sự tuyệt vời của nhạc cổ điển, thứ có thể đánh thức tâm hồn và truyền cảm xúc qua vẻ đẹp của âm thanh.

Có thể nói Concerto d’Aranjuez là tác phẩm âm nhạc Tây Ban Nha được biểu diễn nhiều nhất trên thế giới. Nó được lấy cảm hứng từ những khu vườn của Cung điện Hoàng gia Aranjuez (cách Madrid 50 km), dinh thự mùa xuân của Vua Philip II vào nửa sau thế kỷ 16, sau đó được xây dựng lại vào giữa thế kỷ 18 cho vua Fernando VI, bản hòa nhạc muốn đưa người nghe đến với những âm thanh của thiên nhiên, mặc dù những âm thanh này cách xa nhau về không gian và thời gian.

Điều kỳ lạ là Joaquín Rodrigo là một nghệ sĩ dương cầm và không biết chơi guitar. Tuy nhiên, ông đã nắm bắt được tinh thần, sự đa dạng và độc đáo của guitar Tây Ban Nha.

Mỗi đoạn nhạc kể một tình tiết và liên quan đến một cái gì đó trong câu chuyện và hoàn cảnh của ông, nhưng không biết vì sao nó như cũng liên quan đến cuộc sống của tôi, cảm xúc của tôi! Mỗi khi nghe nó đều khuấy động đến phần sâu thẳm trong hồn tôi, gợi cho tôi nhiều kỷ niệm, tuy mỗi lần mỗi khác… nhưng lần nào cũng chạm đến chiều sâu của nỗi đau (mà thực ra nỗi đau sau 1975 là thường trực, bao nhiêu buồn lo về gia đình, thời cuộc, và tương lai mờ mịt của chính mình, đơn độc một thân nơi xứ lạ…) làm tôi cảm giác như nhạc sĩ Rodrigo đã viết nên tác kiệt tác này chỉ để tặng cho tôi.

Nó không chỉ là âm thanh của nhạc… mà là tiếng nức nở trước những buồn lo chưa tìm ra lối thoát.

Tôi là người nhạy cảm nên lắng nghe và lòng như khóc thầm cùng những chuỗi âm thanh. Nước mắt có khi thoát ra như để giải tỏa những nỗi niềm. Hay nhưng… đau!

Tuyệt vời! Tuyệt vời! Tôi chỉ có thể nói được thế, không biết diễn tả gì thêm nữa. Nhưng mời bạn nghe đi, đó không phải là thứ âm nhạc vĩ đại nhất mà con người từng viết đó sao?

Không phải ngẫu nhiên mà chị bạn Adriana của tôi nói rằng chị cứ muốn nghe nó mọi lúc mọi nơi. Trong một căn phòng nhỏ, một mái nhà tranh hay trong căn biệt thự cổ nằm trên đồi hay trên bờ biển xanh mênh mông, qua khung cửa sổ nhìn thấy những bông hồng ngoài vườn đung đưa trong gió… chị nói dù ở nơi đâu cũng luôn cảm nhận được, rằng âm nhạc này là siêu phàm, những nốt nhạc đan kết nhau chặt chẽ để tạo nên một vẻ đẹp thuần khiết, làm ta cảm được một nỗi đau sâu sắc mà nhà soạn nhạc Joaquín Rodrigo đã trải. Chị nói trong một trạng thái tâm hồn đau thương cao độ ông đã để lại cho chúng ta một giai điệu xuất thần, một sự hài hòa từ những run rẩy của trái tim đến những lay động cành lá của thiên nhiên với tư cách là một nghệ sĩ, nhạc sĩ và nhà soạn nhạc tài hoa!

Chị Adriana còn nói là chị có thể nghe ngay cả khi vui hay đang buồn. Chỉ có một số ít “yếu bóng vía” mới “không dám” nghe mà thôi!

Còn Elena thì nói khi nghe bản hòa tấu này tự dưng em nhớ về một cuốn sách đã đọc khi còn là sinh viên: Đó là cuốn tiểu thuyết “Thống khổ và phiêu linh” của Irving Stone viết về tiểu sử của nhà điêu khắc/ họa sĩ lỗi lạc Michelangelo Buonarroti. Tác giả Irving Stone nhắc lại lời của Michelangelo: “Tôi yêu cẩm thạch và hội họa. Tôi yêu kiến trúc và thơ ca. Tôi yêu gia đình, bằng hữu; yêu Chúa, yêu người, yêu khắp các hình thể giữa trời và đất. Tôi yêu sự sống đến ngất ngư, yêu luôn chặng cuối cùng, tức là cái chết.”

Elena nói “Nhà điêu khắc lừng danh này có cuộc đời nhiều thăng trầm, đã phải trải qua bao nhiêu đau khổ, dù vinh quang tột bực nhưng cũng không ít bi thương trước khi có thể “đạt đến ngôi sao không thể với tới của mình”…”

“Riêng về bản hòa tấu Concierto de Aranjuez thì nó như mướn nói với ta là vẻ đẹp vĩ đại nhất thường xuất hiện từ những đau khổ và nghịch cảnh. Nếu đọc tiểu sử của những vĩ nhân anh sẽ luôn thấy điều này: một cú ngã đau đớn, một khoảnh khắc tuyệt vọng, một trở ngại khủng khiếp đến nỗi tưởng không thể vượt qua: Van Gogh bị nhốt trong viện tâm thần, Beethoven bị điếc, Dostoevsky bị án khổ sai… “Nhưng chính vào thời điểm đó mà họ sáng tác những tác phẩm hay nhất của mình. Đó là lý do tại sao những tuyệt tác của họ tiếp tục gợi lên những cảm xúc mạnh. Thông qua ngôn ngữ, đá cẩm thạch hay âm thanh siêu việt… họ kể cho chúng ta câu chuyện về một linh hồn bền bỉ và tỏa sáng ngay trong đêm tối.” ”

Có người nói Concierto de Aranjuez là một trong những giai điệu đẹp nhất thế giới. Tôi cũng bị nó cuốn và ám ảnh bao nhiêu năm, mỗi lần nghe đều thấy tuyệt hay, tuy rất buồn; Còn tâm hồn như bay bổng trong một nỗi niềm lâng lâng, khó tả.

Rồi thời gian trôi đi! Sau nhiều năm tháng, tôi tốt nghiệp ra trường, làm tổng hợp Hóa dược rồi phụ trách phát triển trong các công ty Dược phẩm cho người và thú y… bỗng một hôm, chỉ vì (nhờ?) đọc một truyện ngắn của nhà văn Dino Buzzati mà tôi hiểu được ý nghĩa của thời gian nên quay về với đam mê thời thơ ấu: Khởi đầu dịch, rồi viết và cuối cùng là toàn tâm toàn ý đi theo con đường văn chương.

Đầu năm 2020, khi tôi mới vừa từ Ý bay về Việt Nam được hơn tuần thì dịch Covid.19 bùng phát ở Ý mà Elena bị kẹt ở Milano không về Việt Nam được nên tôi phải bay ngược về Ý! Tưởng chỉ vài tháng là hết ai ngờ hai chúng tôi bị giãn cách ở Ý đến hơn 2 năm.

Trong thời gian này gần như bị “cấm túc” trong nhà nên chúng tôi đọc và viết được khá nhiều. Tôi tranh thủ hoàn thành quyển tiểu thuyết “Ước hẹn cuối cùng” (Ultima Promessa) và loáng thoáng nhớ là lịch sử Concierto de Aranjuez của Joaquín Rodrigo có chút gì hao hao đến câu chuyện mà mình đang viết.

Bèn lên mạng tìm. Và như một định mệnh, bản nhạc này rất phù hợp với tình yêu hạnh phúc và thương đau của hai nhân vật Đôn và Anna trong Ước Hẹn cuối cùng!

Nếu trước đây tôi chỉ cảm nhận qua âm thanh thì giờ đây, trên mạng tôi còn được xem cả video trình diễn các bản hòa tấu và tiếng hát của nhiều ca sĩ. Thật bất ngờ! Khi đi tìm các giọng hát bằng tiếng Ý tôi còn được nghe hát bằng nhiều thứ tiếng khác trên thế giới: Tây Ban Nha, Anh, Pháp, Đức…

Có hai giọng hát mà tôi rất thích. Đó là của nữ ca sĩ Paloma San Basilio hát bằng tiếng Tây Ban Nha và nam ca sĩ Pietro Galassi hát bằng tiếng Ý . Nhạc đã rất hay mà còn được hát như nhập tâm cùng với một niềm đam mê say đắm nên âm thanh như từng giọt nhỏ xuống trái tim, làm cảm xúc trào dâng. Cũng như những lần trước, cứ nghe là muốn khóc dù sau này tôi không có lý do gì để thảm sầu thế nhưng lòng tôi cứ như dâng lên một nỗi nhớ cồn cào, những đợt sóng âm thanh như đi theo huyết quả để làm rung động tận thẳm sâu. Vì sao? Tôi cũng không biết… chỉ thấy buồn và muốn khóc. Nhưng không phải vì sầu thương hay đau khổ. Chỉ muốn khóc, thế thôi!

Trong hầu hết các video trình diễn tôi đều thấy thực hiện rất tốt. Mặc dù đây chỉ là một phần của tác phẩm nhưng tôi nghĩ bản hòa tấu này rất khó biểu diễn. Trước hết dàn nhạc phải sử dụng nhiều kỹ thuật và kết hợp tất cả các nhạc cụ lại với nhau, điều này rất thú vị khi xem video. Vì guitar là nhạc cụ chính nên phần lớn video cho hiển thị những ngón tay mềm mại dịch chuyển thật linh động trên phím đàn. Chắc chắn nghệ sĩ đã mất rất nhiều giờ luyện tập để màn trình diễn thành công.

Tôi đã thử viết lời việt dựa theo giai điệu của bài hát Lacrime (Nước mắt) mà ca sĩ Pietro Galassi đã hát nhưng không tìm ra sheet nhạc và ở Ý lúc ấy cũng không có đàn guitar nên khó thể thực hiện. Tôi liền cầu cứu với nhạc sĩ Nguyễn Phú Yên, một người bạn hay đúng hơn là một người anh và giữa chúng tôi có rất nhiều đồng cảm văn chương. Anh hiền hòa, ít nói nhưng là người sâu sắc luôn có trái tim trăn trở và khát khao hạnh phúc cho đất nước và con người.

Sau một thời gian gọi qua gọi lại, tôi gửi hết các thông tin về bản hòa tấu và dịch lời các bài hát, anh Phú Yên đã viết nên ca khúc “Khúc tình buồn” với lời việt dựa theo dòng nhạc Concierto de Aranjuez của Joaquín Rodrigo.

Mời các bạn lắng nghe ca khúc “Khúc tình buồn” qua tiếng hát của ca sĩ Đông Quân.

https://www.youtube.com/watch?v=0_uRfDG82jY Ca sĩ Đông Quân

PS: Cũng cần nói thêm là khi viết ca khúc này nhạc sĩ Nguyễn Phú Yên chỉ nghe tóm tắt về tiểu thuyết Ước hẹn cuối cùng chứ chưa đọc tác phẩm. Mãi hơn 2 năm sau, khi lệnh giãn cách chấm dứt tháng 3-2022 tôi được bay về Việt Nam và gửi anh bản thảo hoàn chỉnh.

Vì bối cảnh của tiểu thuyết Ước hẹn cuối cùng ở thành phố Milano và câu chuyện liên quan đến văn hóa phong tục, môi trường và luật pháp ở Ý nên tôi muốn in tác phẩm bằng tiếng Ý trước khi in bản tiếng Việt. Còn có một lý do khác là sau khi viết và dịch hơn 10 tác phẩm ở Việt Nam mà tác phẩm nào cũng đều có chút dư luận nên tôi cũng muốn “thử sức” ở Âu Châu xem sao.

Nhờ sự hiệu đính và chỉnh sửa của Elena tôi đã dịch toàn bộ tác phẩm sang tiếng Ý với tựa là Ultima Promessa. Cuối năm 2023 chúng tôi bay về Ý và đưa bản thảo cho vài người quen đọc thử. Marco Adami, một giáo sư đang giảng dạy ở viện đại học Milano cho biết anh đã đọc say mê và nhận định: “Không chỉ là câu chuyện về tình yêu của hai nhân vật , cuốn sách còn đề cập đến tình bạn và các chủ đề quan trọng trong xã hội, đưa ra một bức tranh hoàn chỉnh về cái chết êm dịu, phân tích đến các khía cạnh đạo đức, triết học và tôn giáo, nhận manh sự thiếu quy định về luật pháp ở Ý dù đã được thảo luận trong nhiều thập kỷ. Một cuốn sách giúp chúng ta hiểu được sự khác biệt sâu sắc giữa sống và tồn tại!”. Còn chị bạn Franca đọc xong rất thích nên chuyển cho người bạn là giáo sư Giuseppe Deiana dạy triết học ở Milano. Ông cũng là tác giả của năm, sáu đầu sách, mà quan trọng hơn hết là tiểu luận La Morte Buona. E’ Possibile L’eutanasia Cristiana? (Cái chết ngọt ngào. Có thể có một sự trợ tử trong đạo Chúa?) là một chủ đề chính trong tiểu thuyết Ước hẹn cuối cùng. Lời nhận xét của ông: “Một quyển sách hay và giá trị. Nếu là nhà xuất bản tôi sẽ in ngay” đã làm tôi tự tin nên liền tìm cách xuất bản ở Ý.

Không quen biết ai trong giới và hoàn toàn mù tịt về việc xuất bản ở Ý, tôi lên mạng tìm hiểu. Quả đúng là một mê hồn trận và các thông tin rối rắm và đôi khi trái chiều. Thế nhưng, có thể cũng nhờ một chút may mắn, chúng tôi liên lạc với nhà xuất bản Etabeta-PS và trong thời gian kỷ lục, chỉ trong vòng 2 tháng quyển tiểu thuyết Ultima Promessa đã được in. Thời gian cũng vừa kịp để chúng tôi có thể cầm được vài bản in mang về Việt Nam vào đầu tháng 12-2023.

Một bất ngờ khác nữa là sau khi đọc trọn bản thảo Ước hẹn cuối cùng nhạc sĩ Nguyễn Phú Yên đã cảm xúc và còn viết nên ca khúc khác là Mối tình thiên thu. Khác với Khúc tình buồn, Mối tình thiên thu hoàn toàn do anh sáng tác, cả nhạc và lời. Tôi thực sự cảm động và biết ơn anh nhưng anh chỉ khiêm tốn nói: Câu chuyện trong tiểu thuyết cũng khá giống tâm sự cuả tôi nên tôi đã viết bằng cảm xúc.

Đó không phải là sự đồng cảm tuyệt vời, và cũng là một sắp xếp khác của định mệnh hay sao?

Đầu tháng 2-2024 nhạc sĩ Nguyễn Phú Yên cho công bố nhạc phẩm MỐI TÌNH THIÊN THU này qua tiếng hát của ca sĩ Thảo Quyên và được nhiều người nghe và chia sẻ.https://www.youtube.com/watch?v=nMNTSr57SN8

Read Full Post »

Cá muối sương

Nguyên Hạ Lê Nguyễn

.

( Kính dâng lên mẹ tôi…với tất cả nỗi nhớ …)

Năm nay ngày giỗ mẹ tôi nhằm vào ngày Chủ Nhật, thật là vui mừng vì đã từ rất lâu…năm nào ngày giỗ cũng rơi vào ngày đi làm và quanh quẩn cũng chỉ mình tôi bên mâm cơm và nỗi buồn chất ngất.

Vậy là còn ba ngày nữa là các con cháu tôi sẽ về nhà để dự đám giỗ mẹ tôi, tôi đã thông báo cho chúng và tất cả đều nhận lời, nhưng các con tôi bảo rằng mỗi đứa sẽ mang về một món ăn đã làm sẵn..

.Riêng tôi chỉ làm món nào mà tôi thích mà thôi vì chúng không muốn tôi vất vả cặm cụi từ mấy ngày trước…

Chiều nay tôi đã dạo vào các chợ để thăm dò và tìm xem những món nào mà ngày xưa mẹ tôi vẫn thường hay nấu cho chúng tôi ăn trong sự thích thú,

Mẹ tôi thì chỉ thích nấu cho mọi người ăn mà thôi, khi nấu xong món ăn nào mà còn nóng hổi trên bếp, mẹ tôi thường múc một ít cho vào miếng bánh tráng nướng hay gắp một miếng nhỏ đưa cho từng đứa ăn thử trước khi dọn lên cho cả nhà cùng thường thức…

Những miếng ăn “thử ” này nó mới ngon làm sao, thường khi xào bún , hay bánh tráng xào lòng gà, những miếng bánh tráng giòn tan trên chảo nóng, cháy vàng dưới đít chảo, sau khi múc ra đĩa, phần mấy miếng cháy vàng ruộm dưới đít chảo thường là phần của tôi.vì tôi hay giúp mẹ rửa soong nồi sau mỗi lần nấu nướng.

Ôi, những miếng bánh tráng vàng ruộm còn giòn tan dính chùm với chút lòng gà cháy sém, sao ngon quá là ngon…thế nào tôi cũng sẽ làm món này trong ngày chủ nhật này và tôi cũng sẽ cho các cháu của tôi thử món này…chắc là chúng thích phải biết…và tôi cũng sẽ chọn mua thêm vài thứ nữa, tôi sẽ ôn lại những chuyện xưa với những kỷ niệm có mẹ bên đời.

Ngày giỗ thường không có “Mâm cao cỗ đầy “nhưng cũng phải tinh tươm để nhắc cho con cháu tôi còn biết một chút truyền thống dân tộc và là dịp cho tôi được gặp chúng thêm một lần phụ trội trong năm , ngoài mấy ngày lễ lớn mà chúng đã ưu ái tặng “Grand Mom” mỗi năm đó là ngày lễ Giáng sinh và những ngày đầu năm mới.

Những ngày giáp Tết, mẹ hay xào món mứt dừa, hay mứt gừng, sau khi làm xong, mẹ tôi luôn chừa lại trong chảo một ít cho chị em tôi nhâm nhi., những mẫu mứt còn sót lại trong đáy chảo sao mà ngon quá đỗi, suốt một đời vẫn không quên cái hương vị cháy sém của chảo dừa ngào đường và còn nhiều món mứt khác nữa cho ngày Tết…

Tôi dạo qua hàng thịt gà với những đùi gà, cánh gà, ức gà, chân gà…và kia là những hộp gan gà, những mề gà được bao bọc kỹ càng trong những giấy bóng tinh khôi.

Chỉ mỗi con gà mà họ phân ra nhiều thứ quá và bộ phận nào của con gà cũng được xếp gọn gàng sạch sẽ bao bọc đẹp đẽ quá chừng …nhưng khi chế biến thành những món ăn Việt Nam y những công thức mà mẹ tôi đã truyền đạt lại , tôi cố công làm không khác chút nào…nhưng khi ăn không thấy ngon miệng như những món ấy do bàn tay chế biến của mẹ tôi. , đôi khi các con gái lớn tôi hay nói rằng:

_Cũng món này mà sao ngày xưa bà ngoại nấu sao ăn ngon quá…

_ Chắc tại gà bên này không ngon, mẹ cũng làm y như vậy.

_ Ừ mẹ cũng cảm thấy như các con, món nào Ngoại làm cũng ngon hết .

Mấy lần về thăm quê nhà, tôi cũng cố tìm mua những chiếc bánh tráng Bình Định để cố công làm món “Lòng gà xào bánh tráng” giới thiệu với các con món ăn mà mấy chị em tôi rất thích khi xưa… Nhưng khi xào xong và cùng nhau nếm thử vẫn thấy không ngon như ngày xưa mẹ tôi vẫn làm ???

Với thịt gà Mẹ tôi còn hay làm món “Cơm Giỡ ăn với thịt gà rô ti”. Tôi đang nhẩm tính cách làm cũng rất đơn giản, chỉ cần cơm nấu nhão và vắt lại thành cục bằng miếng vải mỏng , để nguội. Thịt gà rô ti theo kiểu Việt Nam, tức có gia vị đậm một chút và chiên vàng ruộm…khi ăn cơm sẽ được cắt từng khoanh, cầm ăn như mẫu bánh mì ăn kẹp với thịt gà rô ti.và chấm muối tiêu.

Những lần đi xa hay những lần đưa các con về thăm nhà, khi trở về trên chuyến tàu xuôi Nam, chỉ cần mở giỏ đồ ăn ra là thế nào cũng có món này, những vắt cơm trắng ngần ăn với những miếng thịt gà vàng ươm vừa miệng, chỉ cần chút muối tiêu đi cùng…ôi sao mà ngon quá cỡ…và còn nhiều trái cây và bánh kẹo mà mẹ đã chuẩn bị trước từ bao giờ…hầu như thứ gì tôi và đám nhỏ cần khi đi xa, là mẹ tôi biết trước và tất cả đã sẵn sàng, bao giờ mẹ tôi cũng biết trước những cần thiết của mẹ con tôi.

Miên man trong dòng tư tưởng thương cảm và tiếc nhớ …chân lạc bước vào gian hàng tôm cá… kìa là những thứ cá đã được cắt tỉa gọn gàng, những cá salmon đỏ au, cá Thu, cá Bông lau, cá rô phi, cá Hồng, cá Bass, cá chim trắng …Tất cả đều gọn gàng sạch sẽ trong những đĩa Nylon bọc giấy kiếng thật đẹp mắt..

.Chả bù với gian hàng cá ở quê tôi ngày xưa chỉ là một khoảng đất trống rồi các bạn hàng tự do bày biện tôm cá xung quanh, tự đặt ra giá cả và tự bán buôn la rầy khách hàng rất là vui tai, một cảnh tượng hoạt náo thường có ở các chợ cá quê tôi ngày ấy.

Bỗng tôi chợt nhận ra trong đám cá đủ màu ấy có một hộp cá cỡ chín mười con, mỗi con cỡ bằng bốn ngón tay chụm lại, mình màu xám đậm, hình thức giống như con cá chim nhưng nhỏ con hơn và màu sẫm hơn, mình hơi dài hơn con cá chim trắng…giống cá này làm chân tôi khựng lại…một hồi ức của những ngày thật xa…với con cá quen thuộc này , mãi hôm nay tôi mới chợt nhận ra chúng cũng có trên xứ sở này sao ta ???

Tôi còn nhớ như in món ăn mà ngày xưa mẹ tôi hay mua vào những chiều tan chợ mà ngày đó không được đắt hàng… thỉnh thoảng tôi cũng hay đi chợ thay mẹ những khi mẹ bận và đôi lúc mẹ tôi hay tập cho tôi quen việc chợ búa để mai sau cáng đáng một gia đình riêng của tôi giống hệt như mẹ.

Những lần đi chợ đối với tôi là cả một âu lo vì các bạn hàng ở quê tôi hay nói thách và khi cần mua phải trả giá, thường là trả một nửa giá, rồi từ từ nhích lên, nhưng cũng có lúc vẫn bị những bà bán cá la rầy, chì chiết…vì thế tôi hay mua những con cá mà tôi vừa nhìn thấy trước mặt:

Đó là con cá “Liệt lợ”, hẳn là các chị em bạn gái nào đã từng ở Qui nhơn cũng biết giống cá này, thân nó mềm và hình như giá cả rẻ hơn những loại khác và có rất nhiều ở vùng biển quê tôi, nó không sang trọng như cá thu, cá chim lớn, nhưng cũng ngang ngửa với chị cá Bánh đường và anh cá Hố dài ngoằng với lớp phấn trắng che mình…

Lần nào “bị đi chợ” là tôi mua những con cá này, cho dễ mua, vì thế hôm nay gặp lại nó tôi bỗng nhớ về những lần tập đi chợ để chuẩn bị bước vào đời sống gia đình của tôi…

Thời gian trôi nhanh quá…thiếu nữ nhà quê ngày nào…

Là tôi… sau khi có gia đình riêng,trở thành người mẹ của đám con thơ dại…tôi giờ đã phải cáng đáng một gia đình gồm sáu nhân khẩu….

Thỉnh thoảng tôi cũng hay mua về chiên cho các con, nhưng chúng không thích lắm vì cứ ăn hoài cũng chán, những đứa bé thì không thích ăn cá vả lại còn sợ bị hóc xương.ý thích ngày xưa và nỗi lòng nhớ về người mẹ quê với những món ăn rẻ tiền ngày xưa bên gối mẹ…vẫn còn trong tôi tự đáy lòng của một người già xa xứ ‘là tôi” bây giờ….

Một kỷ niệm khó quên mà bây giờ gặp lại nó trong một chợ Mỹ với đầy ắp những thức ăn cho tất cả mọi người bình đẳng như nhau…lại có giống cá bình dân này, ở xứ sở tôi hình như chúng chỉ dành cho người bình dân với số tiền khiêm tốn…

Còn xứ sở này tôi không phân biệt được món ăn nào của người giàu có và món nào dành cho kẻ cùng đinh…những con cá rẻ tiền của quê hương tôi bây giờ cũng chễm chệ ngang hàng với những loại cá đắt tiền được fillet bắt mắt đủ kích cỡ trong các tủ kiếng sạch sẽ.Những con cá ‘ Liệt lợ” nay cũng đã lên ngôi theo từng bước chân tôi????

Khi nhìn thấy những con cá liệt lợ ở đấy tự nhiên lòng tôi vui vui như vừa gặp lại một người thân quen cũ…những kỷ niệm xa lắc lại tìm về giữa buổi chợ chiều nơi xứ xa

, Cái cảm giác sướng vui trong tôi, rộn ràng, xúc cảm…Hệt như gặp lại một người thân quen xưa cũ.

Cũng với những con cá này , ngày xưa mẹ tôi hay “muối sương” và chiên giòn, muối sương có nghĩa là muối ít muối và sau vài tiếng đồng hồ cho ngấm muối và con cá sẽ cứng và rửa sạch chiên giòn sẽ rất ngon, chỉ cần giã ớt tỏi pha nước mắm ngon và bằm vào một trái xoài xanh..

.Ôi bao nhiêu cơm cũng hết cho mấy mẹ con tôi ngày xa xưa ấy…

Thỉnh thoảng những ngày cá rẻ, mẹ tôi cũng thường mua cá liệt lợ, cá bánh đường , cá hố…muối qua đêm rồi đem phơi khô một vài nắng…để dành chiên giòn vào những ngày biển động .

Bây giờ gặp lại con cá này tôi bỗng chợt nhớ lại rằng ngày xưa mẹ tôi còn thích ăn món cá “muối sương” với cơm nguội vào những buổi sáng…

Bao nhiêu hàng quán khắp chợ nhưng sao mẹ vẫn trường kỳ với món ăn này???bây giờ tôi mới nghĩ ra ” đó là tấm lòng của mẹ muốn dành những phần ngon lại cho các con mình”…

Tôi đã làm y như khi xưa, những con cá liệt lợ muối sương chiên giòn,cũng những vắt cơm nhỏ để nguội…

sau khi làm xong mọi thủ tục cho bữa ăn với cảm giác vui sao.

Những món mà ngày xưa mẹ tôi vẫn ăn thường ngày một cách ngon lành với rau lang hoặc rau muống luộc. bây giờ tôi cũng làm như vậy…và tôi cũng ăn ngon lành với một vắt cơm nhỏ…rồi không dám ăn thêm vì nhớ lời dặn dò của ông Bác sĩ..

.Ôi có sung sướng chi đâu.Tuổi già và những bệnh tật

Tôi còn muốn ăn thêm nữa, một chén cơm, hai, ba chén như ngày xưa…

Mỗi ngày với nồi cơm to đùng, cả nhà quây quần bên chiếc chiếu lớn, mâm cơm để chính giữa, tô canh lá giang để giữa mâm bốc khói nghi ngút, đĩa cá chiên dằm mắm ớt tỏi cay nồng, rổ rau luộc xanh mướt bốc khói…

Những bàn tay đưa chén bới cơm liên hồi…ăn đến khi nào bụng căng tròn mới thôi.

.Ôi những bữa cơm chiều… sao mà ngon quá đỗi..

.Xong bữa cơm chiều, bụng đứa nào cũng căng cứng no tròn,

Sau bữa cơm chiều ba chị em tôi hay đi dọc theo lề đường “Cho tiêu cơm”, những bước chân của chị em tôi gõ đều trên bờ xi măng như có thêm tiếng óc ách của mấy chén cơm chưa tiêu hóa kịp…

Mẹ ơi, sao ngày ấy món ăn nào của mẹ chế biến cho chúng con cũng ngon quá là ngon, chỉ cần món cá “muối sương” mà con ăn hết biết bao cơm gạo cũng chưa thấy chán…

Bây giờ một mình con bên bàn thờ mẹ nơi chốn xa xôi này, ngọn gió hanh khô không đủ làm khô đi vắt cơm đang lặng thầm trước mặt, miếng cá muối sương chiên giòn không đủ mặn …nên phải pha thêm giọt nước mắt con …

Con thèm những chén cơm nóng hổi ngày nào, những món ăn nào của mẹ làm cũng là ngon nhất…

Con nhớ vô cùng tiếng chó sủa râm ran theo bước chân mẹ con mình trong những buổi sáng trời còn ngậm hơi sương , những con chó bên này đôi khi con nhìn thấy nhưng sao không nghe chúng sủa, con nhớ lắm tiếng chó sủa ậm ực vẳng xa xa…

Như tiếng vọng nhớ quê hương của nhũng người con xa xứ.Những con chó nơi này quá đủ đầy nên chỉ bình yên ăn no ngủ kỹ…

Con thèm muốn nghe lại những mẫu chuyện đời thường lập đi lập lại.qua lời mẹ kể…nghe hoài mà không bao giờ chán…con thèm nghe những tiếng nói rặc ròi dân “xứ nẫu ” ấy biết bao…

Mẹ ơi, bây giờ mỗi lần trở về thăm nhà nơi quê cũ, ngồi mấy chục giờ bay, ăn những món ăn nhạt nhẽo lạ lẫm…. không còn ai bới sẵn cho con những nắm cơm vắt với những món mặn để ăn đường…Con đói khát vì thiếu bàn tay mẹ lo toan, con thèm lắm bàn tay ấm áp của mẹ.

Mẹ ơi, Đã qua bao ngày giỗ mẹ… con không biết dâng lên mẹ món ăn nào là của mẹ???

Bỡi món ăn mẹ thích cũng chỉ là sự hy sinh…những bát mì không thịt, những chén cơm nguội , những món cá muối rẻ tiền, tất cả thấm đậm tình yêu thương và chan hòa sự hy sinh của mẹ.

Bây giờ con mới hiểu vì sao và vì sao mẹ thích những món ăn mộc mạc rẻ tiền…

Mẹ ơi con yêu mẹ …yêu biết mấy tấm lòng của mẹ.

Suốt một đời mẹ đã hy sinh cho con trẻ từ cách sống và nhường cả từng món ăn ngon.

Lời gởi gắm bây giờ dẫu đã muộn màng…

Mẹ ơi con thương mẹ vô biên.

Con xin dâng lên mẹ những bông hoa sen tinh khiết thấm đẫm những giọt sương mai.. .Ngoài vườn nhà con rất nhiều bông hoa của xứ sở người ta …nhưng con vẫn gắng công ươm trồng giống hoa Sen tinh khiết để dâng lên mẹ…

Những bông hoa sen tinh khiết tượng trưng cho con người của mẹ,

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn…

Giờ đây…bao thập kỷ đã đi qua…bây giờ con đã bước qua hàng ” thất thập”…quang gánh cuộc đời “…cũng đã rũ sạch cho nhân gian…Con gái bé nhỏ của mẹ cũng đã hoàn thành nhiệm vụ với đám con thơ dại…hệt như những gì mẹ đã làm cho ba chị em con…

Nơi chốn bình yên …Xin mẹ hãy yên bình đừng bận lòng vì con nha mẹ.

Bút mực nào, ngôn ngữ nào con tả hết những nhớ thương mà con muốn nói cùng mẹ bây giờ… và cũng

ích chi …

Khi mẹ đã không còn.

Mẹ ơi, mỗi năm đến ngày giỗ mẹ con lại thê thiết kêu cầu với những thì thầm vô nghĩa…biết gởi về đâu?

Xứ sở nào… cho con tìm ra mẹ…Mẹ ơi.

Cầu xin cho mẹ được an nhàn nơi chốn bình yên của mẹ

Atlanta…Tháng Sáu 2024

Nguyên Hạ_ Lê Nguyễn

Read Full Post »

Ngô Đình Hải

Chất xong mấy cây mai, cho quá giang xe tải về trồng lại. Ba Đực thở phào. Mai năm nay đẹp, giá lại thấp hơn năm ngoái, vậy mà ít khách. Chắc năm rồi làm ăn khó, người ta để tiền, mua những thứ cần thiết hơn cho ba ngày Tết. Tánh Ba Đực ngang, đói thì chịu, nhứt định không phá gía! Công lao cực khổ cả năm trời, bán đổ bán tháo lão xót, thà đem về dưỡng cho năm sau…

Đã quá trưa 30, chợ bắt đầu thưa người. Ba Đực đứng tần ngần ngắm hai cây mai đẹp nhứt để lại, hy vọng từ giờ tới chiều, có người mua, vớt cú chót rồi về. Lão lẩm nhẩm hát, bài hát lão thích nhứt hồi trẻ: “Nếu mai không nở, anh đâu biết xuân về hay chưa…”*

Có mai nở là có mùa xuân. Thấy mai là thấy Tết. Ba Đực nhớ những ngày ở rừng. Những ngày ở gần cái chết. Sự sống ở màu vàng mai, làm thoát ra khỏi cái u ám, cái tối tăm đe doạ của bạt ngàn cây lá. Mai không có mùi thơm. Mai mang mùi bình yên, mùi của sự sống. Cái mùi làm cho buổi sớm thanh thản, nhẹ nhàng hơn. Ba Đực không ngửi mà cảm thấy rất rõ, sau mỗi phiên gác đêm, trong cái chòi nhỏ ven rừng. Mùi mai trong gió, trong hơi thở của rừng. Ba Đực mang theo, làm thành cái nghề mới.

Tiếng con Lành phía sau:

– Dọn sớm vậy cậu Ba?

– Ừa, sớm gì nữa, cho nó đỡ cực! Sớm là bây kìa. Bữa nay cũng mần nữa ha?

– Làm gì có, thiên hạ về với gia đình hết rồi, ế độ ra chơi với cậu thôi… – Cúng kiến gì chưa? – Chưa cậu ơi, còn cậu?

– Qua hả? Khoẻ re, có một mình với mấy con chó, về tới dưới, mần thịt con gà là xong. Mình nghèo, lo kiếm ăn, ông bà khuất mày, khuất mặt, đâu có chấp! Lành im lặng một lát, rồi ngập ngừng: – Tui cũng mình ên! Buồn đứt ruột! Vô tui chơi đi cậu Ba, chiều về…

– Thôi! Qua già rồi…

– Đừng thôi mà cậu Ba, cậu làm không được thì tui…làm cho cậu! Tui năn nỉ mà…Coi như xả xui cuối năm đi cậu…

Vừa nói, Lành vừa nắm tay Ba Đực lắc lắc. Thấy con nhỏ gần muốn khóc, Ba Đực cầm lòng không đặng. Lão ngó ra chỗ khác, rồi gật:

– Vô trước đi, chút qua vô

– Thiệt nghen, thề nghen cậu Ba…

Ba Đực lại gật lia lịa. Lành đi khuất, tự nhiên lão cũng thấy bồn chồn. Lâu rồi, không gần đàn bà, giờ nhắc cũng thèm. Hồi thiếu uý, dính hết 1 năm cải tạo! Ba Đực mới 22, ra tù lủi về quê, sống cu ky với mấy công ruộng, ông bà gìa để lại. Anh em tứ tán, thân ai nấy lo. Có con bồ thì vượt biên mất biệt! Ba Đực chán đời, ở vậy mà sống.

Làm ruộng thất, Ba Đực lên vườn, trồng mai bán Tết, cũng có ăn. Năm nào 23 Tết, đem mấy chục gốc mai lên đúng chỗ này, ăn dầm nằm dề, bán lai rai tới 30 thì rút. Ngồi bán ngắm thiên hạ sắm Tết cũng vui. Riết rồi ghiền cái không khí Tết của chợ. Mấy năm trước không, năm nay lại có thêm con Lành. Chỗ Ba Đực bán, nhè ngay đầu hẻm nhà trọ của nó. Lành bán bia ôm và đi khách luôn ở cái quán tuốt ngoài đường rầy xe lửa. Chiều qua, quán nghỉ. Lành lang thang chán, mò về ngang qua chỗ bán mai của Ba Đực.

Đúng lúc lão đang nướng con khô sặc ăn cơm. Mùi thơm lừng. Con Lành ghé vô làm quen, rồi ăn cơm với lão luôn. Chập tối, khách coi mai đông, nó cũng líu lo chào mời, phụ với Ba Đực tới khuya, còn tự nguyện đi mua cho lão tô mì gõ, rồi mới chịu đi ngủ… Ngồi trầm ngâm một lát, chừng như hài lòng với quyết định của mình. Ba Đực đứng phắt dậy, gửi 2 cây mai cho bạn hàng bên cạnh. Dắt chiếc Dream dông xuống dốc Cầu Bông, mua con vịt quay, mấy ổ bánh mì với lít rượu đế. Về lại chỗ bán. Ba Đực cột thêm miếng ván phía sau yên, chất một cây lên đó. Còn lại một cây, Ba Đực lục túi lấy cuốn sổ, kiếm cái số nhà, rồi kêu tay xe ôm quen. Tay này ngày thường chở người. Tết chở cây kiểng kiếm ăn. Ba Đực đưa cho hắn tiền và cái địa chỉ, dặn: –

Nói với thầy Tân là cây mai này tui biếu thầy chơi Tết. Chúc thầy ăn Tết vui vẻ, năm sau gặp.

Ba Đực chỉ mới biết thầy Tân mấy năm sau này. Lần nào lên bán cũng gặp. Thầy có vẽ thích và rành về mai. Chắc hồi trẻ phong lưu lắm. Có thầy ghé qua, Ba Đực cũng pha ấm trà mời. Rảnh thì tiếp chuyện, không thì thầy cứ ngồi đó, nhâm nhi trà mà ngắm mai thoải mái. Thầy Tân nói hồi chiến tranh, gia đình thầy không còn ai trong cái Tết năm nào. Thầy lưu lạc luôn từ đó! Cái ấm cúng, cái hạnh phúc của gia đình thầy, như chỉ chờ mai nở mà hiện về. Ngồi giữa những chậu mai đầy hoa của Ba Đực, thầy như sống lại được những ngày tháng êm đềm cũ. Chỉ có vậy, chưa bao giờ nghe thầy hỏi mua. Mai bây giờ là cái thú, cái khoe sự sung túc. Ba Đực biết thầy Tân thích lắm. Ra ngồi chơi thôi, mỗi lần Ba Đực bán đi cây mai đẹp nào, khách chở đi. Thầy Tân đều ngó theo, ánh mắt đầy tiếc rẻ. Nhưng mai quá mắc, mua không nổi so với hoàn cảnh của thầy hiện nay. Ba Đực biết, thầy Tân mượn cớ, có buôn bán, làm ăn gì đâu, mà nhờ mai nở rộ, đặng cầu tài cầu lộc, rồi làm bộ ngó lơ, nuốt nước miếng mà nhịn…

Chào từ giả và chúc tết bạn hàng chung quanh xong. Ba Đực chậm rãi chở cây mai còn lại vô nhà Lành. Hẻm nhỏ, người ta ngồi đầy bên sòng cắc-tê, sì-dách, bầu cua lộ thiên. Phải khó khăn lắm, Ba Đực mới chui vô được tới nơi. Lành đứng đợi sẵn lão trước cửa. Chậu mai bỏ xuống choán gần hết nửa đường đi. Cũng chướng, nhưng thây kệ, Tết mà. Cả con hẻm sáng rực. Lành ngó cây mai, ngó lão, ngạc nhiên. Ba Đực cười: – Để chưng cho có 3 ngày Tết! Căn nhà nhỏ xíu, trống hốc trống hoác. Một cái bàn gỗ ọp ẹp kê sát vách làm bàn thờ. Trên có hình người phụ nữ và cái hủ cốt. Ba Đực để con vịt quay, chai rượu và mấy ổ bánh mì lên đó. Không có giường, chỉ có chiếc chiếu, chắc mới được trãi ra, ngay dưới chân bàn.

– Bà già tui đó, chết năm rồi… – Đốt nhang đi. Có gì cúng nấy!

Lành vói tay cài chốt cửa, thấy Ba Đực nhìn chiếc chiếu có vẽ ngần ngại, nó cười: – Không sao, bà già… quen rồi!… Mùi nhang hăng hắc làm căn phòng thêm ngột ngạt. Ba Đực xá mấy xá, lẩm bẩm mấy câu với người phụ nữ trong hình. Quay lại, con Lành đã cởi quần áo từ hồi nào. Nó kéo Ba Đực nằm xuống, vuốt ve khắp người lão. Thằng đàn ông trong người Ba Đực trỗi dậy. Lão nhìn con Lành nằm tênh hênh bên cạnh. Ngực phập phồng, hai cái đùi bắt chéo, nhô đám lông đen ra ngoài khiêu khích. Con Lành chờ đợi, nó sợ Ba Đực đổi ý, sợ lão từ chối. Sợ bất kỳ cái khái niệm đạo đức nào, bất chợt trỗi dậy trong người lão. Chút…tự ái nghề nghiệp. Cái nghề chết tiệt! Cái nghề được nhắc đến giữa thương cảm và khinh bỉ. Cái nghề luôn bị kẻ nhân danh sự cao cả, cúi xuống nhìn như một thứ rác rưởi. Ba Đực khác. Cái nông dân trong lão nghĩ suy rất đơn giản. Con Lành bán thân như lão bán mai vậy. Ai thích, ai cần thì mua. Sòng phẳng. Mua trong thích thú, vui vẻ, lão sướng. Mua mà ngắm nghía, nâng niu từng cánh hoa, để thấy hết cái đẹp, cái hồn của hoa. Rẻ một chút, lão cũng bán. Còn ngược lại, chờ cái thế kẹt, tàn chợ hoa Tết của lão như bữa nay, mà chê bai, dè bĩu, ép gía, trả tiền như ban ơn. Thứ đó không biết chơi, lão cóc cần. Ba Đực bán mai là bán nguyên cây. Bán cái công cưa cành, tỉa nhánh làm thành cái tướng, cái nổi trội của cây mai giữa muôn ngàn cây khác. Không phải gía, lão đem về. Ăn Tết nghèo thêm một chút, thiếu thốn một chút, đã sao! Tết quê thì có sắm sửa gì đâu. Mồi nhậu thì minh thiên. Chủ yếu là lo cúng kiến cho phải đạo. Ba Đực ngó con Lành, ngó quanh cái phòng lần nữa. Lão chợt xót. Lão nửa muốn nằm úp lên cái thân thể đó, nửa ái ngại muốn đứng lên. Lại lo con Lành tự ái, tưởng lão chê, nó tủi thân. Tội! Ngày mai là ngày đầu năm. Tống cựu nghinh tân. Con Lành thì tân nổi gì, cựu hơn, tơi tả hơn thì có. Lành cứ lặng im vuốt ve Ba Đực. Lành đang rách, đang cần tiền. Nhưng không hiểu sao, giờ này, nằm đây, Lành lại thấy khang khác. Cái hơi đàn ông không còn là để chịu đựng, để chán chường, mà lại là thứ để che chở, để an ủi. Lành chờ cái ôm của Ba Đực. Cái ôm không cần tính tiền! Phần Ba Đực cũng thấy lạ với mình. Ngay từ đầu Ba Đực đã không muốn vô đây. Lão quen sống cu ky một mình, không có đàn bà lâu lắm rồi. Ở quê loay hoay từ sáng tới chiều, hể chịu làm là làm không hết chuyện, làm cho quên ngày tháng, quên cái thiếu thốn, trống vắng trong căn nhà. Tối lại, lai rai vài ly cho dễ ngủ. Tới chừng thấy cần có người bên cạnh, giựt mình ngó lại thì gìa cha nó rồi, thôi nhịn luôn… Bữa nay, con Lành làm lão cao hứng, lão muốn tự thưởng cho mình, một ngày không như mọi ngày cũng đáng. Ba Đực ngó mặt con Lành, ngó cặp mắt lim dim của nó thấy cũng ngộ, lão không đành lòng, lão không muốn nó buồn. Lão ôm lấy nó, lão quên hết chuyện đời, hì hục thở. Lành rướn người, nhích tới nhích lui, đụng chân bàn, cái hủ cốt khua lộp cộp trên đầu… Lâu lắm, Ba Đực mới hoàn hồn. Lành vẫn để mình trần, ngồi tiếp rượu với lão. Nó uống cũng ngọt sớt. Ba Đực thấy vui, thấy bớt lẽ loi hơn mọi năm, bớt chán chường hơn khi nghĩ tới lúc phải về căn nhà với miếng vườn dưới quê. Lành xé cái đùi vịt quay đưa cho lão:

– Ở dưới quê ăn Tết chắc vui hơn trên này hé cậu Ba?

Ở đây buồn lắm, Tết đâu có ai đi chơi bời. Mấy đứa kế bên về quê hết rồi. Tui mà có quê, tui về liền… Ba Đực gạt ngang:

– Tầm phào! Sao không có? Con người mà không có quê hương, xứ sở đâu phải con người. Lành bật cười, cười mà như khóc:

– Tui nè, cậu Ba. Nhiều khi tui cũng không biết tui phải người không nữa. Người sao khổ quá vậy! – Tầm bậy, sông có khúc người có lúc…

– Lúc nào không biết, chứ tới giờ thì… Lành ngưng ngang. Nó rót đầy chung rượu, cầm hai tay đưa Ba Đực đàng hoàng. Chờ lão uống xong, Lành rót cho mình, nó uống còn lẹ hơn Ba Đực. Đặt cái chung xuống chiếu, Lành ngó Ba Đực:

– Để tui kể cho cậu Ba nghe. Bà già tui bỏ quê, lên ở đợ trên này. Thằng chủ nhà, tức là ông gìa tui đó, rù quến quất cho một bụng. Chả hoảng, lập kế cho con vợ đánh ghen, đuổi bà già ra khỏi nhà. Về không được, ở lại lấy gì ăn. Sanh tui xong, bả làm gái nuôi tui. Lớn lên tui làm gái nuôi lại bả. Bà già tui nói “Thà của mình đem bán nuôi thân, còn hơn cho không nó, đã nhục còn mang tiếng ngu, tới quê cũng không dám về”. Tui hỏi “Quê đâu? Mắc mớ gì không về”. Bả nói “Mình nhục đủ rồi, làm nhục ông bà mang tội”. Vậy đó, rốt cuộc quê ngoại, quê nội gì cũng không biết, không có. Tui là cái giống gì, cậu Ba?

Ba Đực im lặng, con Lành kể, lão rót rượu uống. Lành ngưng nói, lặng thinh tiếp rượu Ba Đực. Lão uống tới đâu nó theo tới đó. Chai rượu cạn queo. Ba Đực lôi hết tiền bán mai ra đếm, lẳng lặng đặt một nửa dưới lư hương, nói trống không:

– Ăn Tết vui vẻ… Lúc Ba Đực dắt xe ra, trời đã sẩm tối. Chậu mai trước nhà biến mất. Lành gào lên chửi. Có tiếng giang hồ lao xao:

– Đám Út Nhanh chơi rồi, khỏi kiếm! Ba Đực đẩy Lành vô nhà, kêu đóng cửa lại, lão cười rất nhẹ nhàng với đám đông:

– Chậu mai tệ gì cũng bạc triệu, nói nó đừng bán rẻ quá. Uổng!….

Ra khỏi hẻm. Ba Đực còn tần ngần chưa muốn đi. Còn mấy tiếng nữa là Giao thừa, là hết một năm, là già thêm một tuổi. Ba Đực thở dài, nổ máy. Day lại thấy con Lành tất tả chạy ra, nhảy thót lên xe ngồi. Nó kiếm đâu ra bộ bà ba màu mỡ gà, coi hiền khô. Ba Đực giương mắt ngó, Lành cười: –

Của bà già để dành, đặng về quê, mà chưa bận lần nào… – ….

– Tui về với cậu… – ….

– Thì cũng có người phụ cậu mần con gà, bắc nồi cơm cúng, hay uống rượu với cậu. Lẹ đi, trời tối rồi…

Ba Đực ngước nhìn trời. Ừ, tối. Tối như đêm ba mươi là cùng. Rồi ngày mai trời sẽ sáng. Chắc chắn như vậy…

Ngô Đình Hải

(*Đồn vắng chiều xuân-Trần thiện Thanh)

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »