Tản văn của Huỳnh Kim Bửu
Chúng ta đã ăn phở tái, bún giò, miến ngan… từ xa xưa (từ thuở Hà Nội – băm sáu phố phường, Huế – thần kinh) nhưng ăn mì ăn liền thì mới chừng mấy chục năm nay.
Mì ăn liền là một thực phẩm khô, chiên trước với dầu cọ, vô gói (từ 60 – 80g), ăn liền sau 3 – 5 phút dội nước sôi lên. Mì ăn liền ra đời muộn mà có sức lan tỏa, “chiếm lĩnh thị trường” mạnh, nhanh, đến sớm rộng khắp. Có thể nói, ngày nay gói mì ăn liền đã đến với từng nhà, kết bạn với từng người. Có thế, nước ta mới mỗi năm sản xuất tới 6 tỉ gói mì với đủ các thương hiệu (Hảo Hảo, Miliket, 3 Miền, Tiến Vua, Bò Rau Thơm, Gấu Đỏ… Mì lâu đời nhất là mì Colusa gói giấy vẫn còn được ưa chuộng). Có những con số của năm 2005, tôi đọc được trên báo: Trung Quốc, ăn nhiều mì tôm nhất thế giới với 44, 3 tỉ gói / năm 2005, Indonesia thứ hai với 12, 4 tỉ gói / năm 2005, Nhật thứ ba – 5, 4 tỉ gói / năm 2005. Tiêu thụ mì ăn liền nhiều nhất, tính theo đầu người: Hàn Quốc 69 gói / người / năm, Indonesia 55 gói / người / năm, Nhật 42 gói / người / năm.
Nó nhờ vào đâu vậy?
– Chắc trước hết, nó nhờ vào cái giá rẻ: Trừ gói mì 5000đ – 6000đ dành cho người chuộng món ngon, gói mì phổ thông ba bốn ngàn đồng / gói, rẻ hơn cả đĩa bánh xèo rải rau giá búp, chén bánh bèo rắc tôm bột của mấy bà bán dạo xóm cho người nhàn rỗi vừa ngủ giấc trưa dậy. Đó là nói thời giá bữa nay, chứ hồi cách đây vài năm, mì ăn liền chỉ 500đ / gói thôi. Ít thấy có món vừa rẻ vừa ngon, theo nghĩa “tiền nào của nấy”, như gói mì. Ăn phở bò, bún giò thì “dội” lắm, lâu lâu mới dám cải thiện một bữa. Ăn bún cá, bún riêu cua giá cũng gấp rưỡi, gấp đôi gói mì tôm, mì thịt bằm ăn liền. Ăn bánh xèo, bánh bèo, ổ bánh mì cặp thịt “bình dân” đấy, nhưng bị thiếu nước, khô khan, khó nuốt, nhất là đối với người già ăn ít, có tật ăn hay mắc nghẹn. Sau cùng, nhiều người đã chọn “giải pháp” ăn gói mì, vừa rẻ vừa có cả cái lẫn nước, dễ nuốt trôi. Ăn xong tô mì tôm (cách gọi chung cho các loại mì), anh công nhân, chị cán bộ, bác nông dân yên tâm rằng mình đã nạp đủ “năng lượng” cho một buổi mai làm việc, từ sáng tới trưa. Nói, nhờ giá rẻ mà mì ăn liền tiêu thụ mạnh, “chiếm lĩnh thị trường” nhanh, chưa chắc trúng! Vì có những nước giàu vẫn ăn nhiều mì tôm kia mà.
– Ưu điểm thứ hai của gói mì tôm dễ thấy, là tiện lợi. Trước hết, tiện cho việc để dành, để trên bàn ăn, đậy rổ lại, hoặc cất trong chạn là tốt, miễn sao đừng để chú chuột đục khoét. Vì chuột mà đục khoét gói mì, chẳng khác gì ông Tám Khừng quê tôi, gặp cỗ giỗ được cho ngồi vào mâm. Mà cũng tiện cho việc chế biến, người bận rộn công việc, với gói mì tôm và chút nước sôi trong phích là có ngay bữa ăn, ăn lẹ. Bởi khỏi phải chế biến lâu lắc, ăn lẹ để còn công việc, gói mì tôm mới được đặt tên là “mì ăn liền” (nhưng cái tên này người ta ít gọi hơn cái tên mì tôm đã quen miệng, quen miệng đến mức gói mì chay cũng bị gọi là mì tôm chay).
Trong đời, tôi đã gặp nhiều cảnh ăn mì ăn liền cảm động lắm. Cái hôm máy bay trực thăng sà xuống tới đọt tre, thả hàng cứu trợ xuống “ốc đảo” quê tôi (vùng đang bị thiên tai lũ lụt bao vây), tức thì từ trong các nhà ngập lũ sâu, bà con đã ào ra, bơi theo dòng nước cuộn chảy, vớt những thùng mì tôm bọc trong giấy nhựa. Và từ bữa đó, bà con làng tôi đã ăn mì tôm cầm hơi, suốt những ngày bão lũ gian nan, cơ cực. Khối cô cậu sinh viên, học sinh nghèo trọ học xa gia đình, vừa mua sách học vừa “kế hoạch” túi tiền, mua chục gói mì tôm để dành “ăn dặm”, vì nhiều bữa phải mì tôm thay canh, mì tôm bữa sáng đến trường, bữa tối thức khuya học bài. Khối anh chị công nhân nhà máy, ông bà cán bộ hưu trí (từng làm nhân viên cho lãnh đạo), đến kỳ lĩnh lương, liền ưu tiên dắt nhau ra siêu thị, mua một thùng mì tôm ôm về, bảo đã làm xong “kế hoạch tiền lương”. Một bà chủ quán trong khu dân cư nghèo đã có lần kể cho tôi nghe, những ngày giáp Tết, quán bà bán mì tôm chạy lắm, nhà nào cũng mua mì tôm ăn Tết, có nhà mua tới mấy thùng. Hình như đoán trước được, tôi sẽ có câu hỏi, tại sao, bà giải thích luôn: “Bởi tại cái gu của dân vùng này và cũng vì, bà con sợ ngày Tết quán xá nghỉ, mà lo trước còn hơn”.
Không ít người phong lưu, thích ăn ngon, phải bữa mì tôm, người ta đã “gia công” cho gói mì: cho thêm thịt ướp, chả giò, nhánh rau thơm, tiêu bột, củ hành ngâm chua, dội nước lèo nấu xương heo, sụn bò… Thế là thực khách có được một tô mì tôm hảo hảo, khác xa cái hương vị ban đầu của nó. Hương vị thuở ban đầu của tô mì ăn liền, nếu là mì tôm thì có chút hương vị tôm, mì thịt bằm chút hương vị thịt, mì bò bip – tết tí xíu hương vị thịt bò. Ngoài cái hương vị thịt hay tôm, theo tên gọi của gói mì, còn có cái hương vị rau thơm, cà rốt (hoặc khoai tây, đậu Hà Lan), muối, bột ngọt có trong bì gia vị của mỗi gói mì… Mì chay có hương vị nhiều loại rau: ngò thơm, cà rốt, khoai tây… và mùi thơm nấm (thay cho hương vị thịt, tôm, cua).
Đem mì tôm so sánh với bánh bèo, bánh xèo mới thấy cái “bất công” trong sự “đối đãi” của con người. Gói mì tôm (ba, bốn ngàn đồng) lại được sản xuất trong nhà máy công nghệ với dây chuyền sản xuất tiên tiến, có thương hiệu mĩ miều, bao bì láng bóng rực rỡ, được đóng thùng lịch sự, sang trọng; trong khi đó cái bánh chưn, chồng bánh xèo, đĩa bánh bèo…(cùng giá) lại chế biến trên lò than, bếp củi lọ lem, tới khi có cái bánh rồi, cũng chẳng gì hơn, vì bị thảy ra mâm, ra mẹt. May mà gặp người ăn tinh đời, có bụng tốt còn biết, đây là: “Món ăn dân dã”… để mà thương nhau.
Mì ăn liền chắc không bị cuộc cạnh tranh ráo riết, mặc dù ngày nay có xuất hiện gói phở ăn liền, miến ăn liền, cháo ăn liền… Tôi nghĩ, những gói sau này chỉ làm đa dạng, phong phú thêm cho gói mì ăn liền đang phục vụ cuộc sống hối hả thời nay.
Thử hỏi, ở trong nước mình, món ăn nào có tính phổ cập, “phủ sóng” toàn miền, toàn cõi, toàn quốc? Phở chăng? -Nhiều thị trấn không có quán phở tái, nạm. Bún bò giò heo chăng? –Cũng không. Cháo lòng, bánh hỏi thuộc “gu” của dân Bình Định, nhưng nơi khác thì cũng chẳng có “biệt nhãn”gì. Cao lầu vẫn “cố thủ” ở thành phố Hội An – Quảng Nam, Don “an phận thủ thường” ở thành phố Quảng Ngãi… Thưa, chỉ có gói mì ăn liền.
H. K. B
Xứ Nẫu 
Mỳ ăn liền thì do người Nhật nghĩ ra.
Cơm ăn liền chắc phải là người Việt nghĩ ra: trong thành phố bây giờ có các ki- ốt bán cơm kẹp AppeRice đấy. Đóng gói sẵn như gói mỳ ăn liền, chỉ cần 1-2 phút là có cơm nóng, lại có sẵn thịt nướng và rau dưa nữa.
Còn gì ăn liền nữa nhỉ, cho cuộc sống bận rộn thế này?
Đọc lại bài này tư dưng nhớ những ngày khốn khó.Thời ấy mà có mì gói chan cơm ăn thì tuyệt cú mèo
Ngoài Minh, vĩnh viễn không ai biết đó là thứ quà gì.
Món quà gì mà bí mật vậy anh Nam Thi ?
Xin lỗi anh comment lộn chỗ
Ăn mì hoài ngán lắm anh ơi !
Hi…hi…Trước tiên là phải hoan hô HKB một cái.
Mì tôm…mì tôm..Bà xạ tui đặt tui biệt hiệu là vua mì tôm, hỗng vua sao được bởi vì ngày nào cũng mì tôm, con cháu vợ thấy tui vậy bèn quở: Bộ dượng ăn hoài không ngán sao? Hi…hi…Ngán sao được, ngán bởi vì không biết ăn đó thôi, trong nghệ thuật ăn uống cũng phải kết hợp âm dương, ví dụ như mì thịt bò ăn với rau gì, mì trứng ăn rau gì, tất cả đêu phải nghiên kứu kỉ lưởng, Sáng sáng xơi một gói mì tôm vừa ngon, vừa rẻ vừa hợp vệ sinh bộ không khoái hay sao? Nói nhỏ nghe, mỗi năm trung bình tui xơi hơn 300 gói mì đó…Vậy thế tui hoan hô HKB….Bai viết đọc thấy mê quá…hoan hô.
Có mấy kiểu nấu mì ăn liền zậy bà con?
Mì ăn liền vẫn là món ăn rẻ và hợp túi tiền của những người ở thôn quê. Còn ở thành phố họ nấu mì chung với thịt bò, thịt băm đủ loại. Sáng ăn một gói mì nóng kể cũng hấp dẫn. Cảm ơn bài viết của Thầy.
Tác giả cho bà con nhớ lại món thường ngày ở huyện của 1 thời. Nay vẫn còn rất ư là tiện dụng hằng ngày trong những lúc cần thiết.
Người ta tổng kết 10 phát minh vĩ đại nhất của nhân loại thế kỷ 20, trong đó có mì ăn liền phát minh của người Nhật ( đừng tưởng rẻ mà cho là bèo nha ).
Đem mì ăn liền so sánh với bánh bèo trong đoạn văn trên, theo tôi là khập khiển. Thấy vậy để biết rằng người Nhật có cách kinh doanh rất tài tình.
Bỏ mì vào tô (bát, ly… gì đó) rồi chế nước sôi vào đậy nắp mấy phút rồi ăn, chứ tôi không dám ” dội nước sôi lên ” như wikipedia tiếng việt nói, sợ dội nước sôi vào nó băng tung toé mà phỏng, không còn nước để húp thì công toi tô mì.
Mì sợi, thịt, tôm, cá…chan nước lèo thành tô mì. Nó xuất phát từ Tàu. Hỏi người Tàu họ nói xuất xứ từ Phúc Kiến, rồi từ tỉnh duyên hải miền Hoa Đông nấy theo lưu dân qua Việt Nam, Nhật Bổn…Người Đài Loan, đa số gốc Phúc Kiến, gọi loại mỳ đó là “mỳ gánh” tức người bán gánh mỳ bán lưu động – tên gọi thì còn mà người gánh mý bán dạo biến mất từ lâu ở hòn đảo nầy. Cái xe mỳ của “các chú” hiện còn ở Sài Gòn có lẽ cải tiến từ cái gánh. Và mỳ gõ có lẽ cũng chỉ là một biến thể.
Trong thời đại công nghiệp việc mưu sinh ngày càng bận rộn, người ta không có thời giờ đi kiếm một tô mỳ để điểm tâm, ăn giữa ca,…người Nhật có sáng kiến làm ra Mỳ ăn liền, giống như cái sandwich là sáng kiến của một Mr Sandwich nào đó bên Anh ham đánh bạc nghĩ ra mỳ kẹp thịt để tiện vừa ăn vừa chới bài. Cái Hamburger của người Mỹ cũng thế.
Và quay lại VIệt Nam. Bánh tráng chính là một loại “cơm ăn liền”. Cơm là gạo nấu chín. Trước 1975, quân Sài Gòn có cơm sấy. Gạo nấu chín, hấp chân không, bỏ vô túi nylon kín. Khi ăn, chỉ cần đổ nước vào cho cơm sấy ướt trở lại giống như bánh tráng nhúng nước. Mà bánh tráng có từ rất lâu trước khi có mỳ ăn liền và cơm sấy. Tiếc là thời xưa chưa có đăng ký bản quyền.
Tứ Mỳ ăn liền, ở thị trường hiện nay có rất nhiều thực phẩm ăn liền tương tự: bún gạo, phở, miến,…thậm chí bánh đa cua đồng (?) ăn liền cho người khoái “gu” miền Bắc.
Không chỉ thực phẩm “ăn liền”, còn có tiểu thuyết “mỳ ăn liền”, thơ, nhạc,…được sản xuất theo tinh thần “mỳ ăn liền” để đáp ứng nhu cầu thị trường. Từ khi internet bắt đầu phổ biến, nhờ sự tiện lợi của không gian mạng, nhiều thứ “ăn liền” đua nhau xuất hiện, tạo ra một chuỗi những thứ ăn liền khác…
Có nên gọi hiện tượng đó là thời đại “mỳ ăn liền” không nhỉ? Không chừng cái “comment nầy” cũng là một thứ “miền ăn lỳ” ?
Bài viết hay mà ” còm…ăn liền ” của quynh TN cũng hay ! Nghe quynh nhắc tự nhiên thấy thèm bánh tráng cuốn thịt luộc chấm mắm nêm quá trời !!!
@ Còn tình yêu “mỳ ăn liền” ?
Mì Ăn Liền nickname Mitom kính chào nhà văn HKB.
Chúc ông năm mới a khang thịnh vượng. Dân vùng lũ gửi lời thăm sức khỏe ông.
Cảm ơn các bạn đã đọc bài. Năm mới, xin chúc các bạn vui khỏe, trẻ trung mãi và cùng đồng hành với xunau.
Ngay xua co goi mi ma an la qui lam roi…bay gio thi….an khong dzo !
Lâu lâu ăn lại cũng thấy …ngon ngon mờ ! Có mì ” Bò râu thơm ” hương vị cũng …tuyệt lắm đó !
Bài viết của anh HKB nhắc nhớ những ngày mì ăn liền đồng hành với mọi người khắp nơi nơi , thật khó quên !
Chào huynh !
Bài viết của anh đọc rất thú vị ! Riêng Tú Gàn thì không “hão” mì ăn liền lắm nhưng trong nhà lúc nào cũng có vài gói phòng khi … “kẹt” hoặc lười đi chợ .
Nghe nói mai mốt gì đó xunau đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất bánh bèo – bánh xèo – … ăn liền đó , anh HKB ơi !
Giám đốc nhà máy ni là anh Tán Gù đó !
Anh tiến cử Nị làm … “Phá” GĐ nhen ! hehehe….
Đem mì tôm so sánh với bánh bèo, bánh xèo mới thấy cái “bất công” trong sự “đối đãi” của con người. Gói mì tôm (ba, bốn ngàn đồng) lại được sản xuất trong nhà máy công nghệ với dây chuyền sản xuất tiên tiến, có thương hiệu mĩ miều, bao bì láng bóng rực rỡ, được đóng thùng lịch sự, sang trọng; trong khi đó cái bánh chưn, chồng bánh xèo, đĩa bánh bèo…(cùng giá) lại chế biến trên lò than, bếp củi lọ lem, tới khi có cái bánh rồi, cũng chẳng gì hơn, vì bị thảy ra mâm, ra mẹt. May mà gặp người ăn tinh đời, có bụng tốt còn biết, đây là: “Món ăn dân dã”… để mà thương nhau.
____
so sánh
khong hop ly
MTT có lý ! NĐH vẫn khoái bánh chưng bánh xèo bánh bèo hơn , những thứ này mới là ” đặc sản dân tộc ” chứ mì tôm thì….( hì hì )…”chửa cháy” thôi ! Đói bụng dám “làm liền” 4,5 dĩa bánh bèo Huế chứ mì tôm 1 gói là….chạy mất !!!!! Nói tóm lại mì ăn liền là phải ở “chiếu dưới” của bánh bèo bánh xèo rồi !!!
@ So sánh khiêng cưỡng. Mát do máy lạnh khác với ,át gió nồm. Cà phê phin khác với ca phê instant G7.
Chính xác ! Cũng giống như so sánh “cơm” dzới “phở” phải không quynh ?
mì Miliket vừa rẻ vừa ngon , hình như là 3000 đồng / 1 gói ….. ai có nhu cầu xin liên hệ siêu thị Coop Mart qui nhơn……………………………………..!!!!!!!!!!!!!!
Thay mặt Siêu thị Coop Mart Quy Nhơn cám ơn bé Riu đã “Pi e rờ” & xin gửi tặng một thùng mì Miliket ! Đem theo giấy CMND dzới lại bản sao comment này đến nhận wà liên nhen ! Nhen …
… wà liền nhen (xin lẫu !)
heehehe…
cúi đầu vòng tay chào người đại diện của siêu thị Coop Mart Quy Nhơn ạ!
em tên là Nguyễn Thị Riu thường trú tại Xứ Nẫu , em là khách hàng thân thiết của mì Miliket hiệu 2 con tôm nè,,,,,,,,,,,,, yêu cầu phát cho tuiiiiiiiiiiiiiii 1 năm ăn mì Miliket miễn phí vì sự nghiệp quảng cáo thương hịu …………………..,,,,
( đồng í cái rụp đi )
Mì tôm muôn năm..cám ơn HKB cho thấy thêm muôn màu muôn vẻ của mì tôm, mì ăn liền, mì gói, mì trụng nước sôi..tùy mỗi người tôi vẫn ăn mì tôm không thêm thắt gì..mà nếu không cay thì cho thêm 1 trái ớt dằm..Tiện lợi, quá tiện, không cần nhờ bả khi về nhà..Hoan hô mì tôm
“bã” cầm cái roi đứng sau lưng kia kìa………….. ở đó mà hoan hô….
Người ta ngiên kiu và kết luận rằng trong mì ăn liền có nhiều chất độc hại lắm : phẩm màu, dầu chiên nhiều lần, bột nêm… và đủ thứ nữa.
Có bả thì nhờ bả chứ sợ gì không nhờ bả nẫu nhân ơi! Mấy bả chắc là sung sướng khi ta về nhà trể có hơi hơi 1 tí mà gọi ” em ơi cho anh tô mì nước “
Tính theo đầu người: Hàn Quốc 69 gói / người / năm, Indonesia 55 gói / người / năm, Nhật 42 gói / người / năm.
Giờ thằng tui mới biết mình xơi 42 gói / năm. còn nhà văn HKB chắc cũng xơi một năm 41 gói thành ra viết bài ni cụ thể ghê nghen….?
Trước đây thời kỳ còn nghèo đói suốt ngày ăn mì gói . Bây giờ nhắc lại chuyện này thấy sợ quá mì gói ơi!