Feeds:
Bài viết
Bình luận

Posts Tagged ‘Nguyễn Thị Việt Hà’

Nguyễn Thị Việt Hà

“ Tiễn anh  mây trắng về trời /Ru anh giấc ngủ à ơi say nồng…”

 Tôi sắp chết. Nó đến với tôi rất rõ ràng và mau chóng. Tôi thường xuyên mơ thấy đám ma của mình. Nước trói tôi lại. Mây xé tôi ra. Thiên đường và địa ngục bấn loạn. Tôi nói với Huệ, vợ tôi, mang hết tất cả các tấm kiếng đi, tất cả những thứ có thể soi được cũng không để lại. Khi kiếng phản chiếu hình hài tôi, tôi ghê sợ, hoảng loạn. Trước mắt là một xác thân bị rút đi từng múi thịt, da trong như nước, hai hốc mắt to tướng đựng con ngươi lờ đờ như mắt cá chết.

Tôi đón nhận nó, cái chết, không dễ dàng và thanh thản như kinh thánh đã ghi, như Đức Phật đã dậy. Tôi sợ hãi, kinh hoàng, đau đớn không hiểu vì sao một người như tôi:  khỏe mạnh, sống tích cực, lương thiện, gia đình tôi đang hạnh phúc lại phải đếm lùi từng ngày để về cõi không màu.

Có ai trả lời cho tôi không?

Máu từ miệng tôi phun ra văng lên áo, lên mặt vợ tôi. Em nhẫn nại, chịu đựng và đau khổ.

Những chiếc giường bên cạnh tôi trống dần. Phòng K giai đoạn cuối người ta không nói chuyện bằng lời mà lên tiếng với nhau bằng mắt xuyên qua đám dây nhợ lằng nhằng trên người. Từng người một trong phòng này lần lượt đi, họ sẽ không bao giờ trở lại. Đêm nào tôi cũng mơ thấy họ, họ vẫy tay bảo tôi bay lên. Tôi lắc đầu từ chối, họ lao đến kéo tôi vào một đường hầm dài hun hút khi đến bờ sông thì Huệ khiến tôi tỉnh dậy. Bao giờ cũng vậy, khi đến bờ sông. Bàn tay em lau khăn nóng lên cơ thể tôi, mồ hôi em tứa đầy.

Đau. Hàng ngàn con giòi đục khoét xương tủy tôi. Hàng trăm nhát dao đâm thịt sống bén ngọt. Máu… Trời ơi, máu tươi phun xuống sàn. Thanh giường như thể bị tôi vặn chéo. Huệ ôm ghì lấy tôi, tôi hất em ra. Rã rời…tôi muốn cái chết đến ngay tức khắc.

–         Morphin đâu. Anh không chịu được nữa !

 Huệ tự tay tiêm thuốc mà không gọi đến bác sĩ. Em nhìn tôi như van lơn. Con gái nhìn ba thất thần, lặng im rồi khóc thét. Con tôi đang đứng trên vũng máu của ba nó. Nó sợ…

–         Về nhà mình đi em ! Về nhà…

Giấc ngủ đến, cơn đau chơi trốn tìm. Huệ ngồi im để tôi tựa vào. Không có hơi thở của Huệ tôi khó yên giấc. Tôi không kịp nhắc vợ đừng để con nhìn thấy ba nó những lúc này.

“ Cánh đồng gió. Những mảnh ruộng nhỏ như ô cờ xanh ngát ngô, khoai. Chiều. Mây thả từng chùm xám ngắt. Mùa đông. Lạnh. Tôi bảo em đừng ngồi ngoài đê nữa về đi. Em bảo gió không làm em đau bằng những cơn đau của mẹ. Nhìn mẹ như thế, em chết mất. Mẹ ung thư thận giai đoạn cuối muốn về với bà ngoại  xa nơi mẹ ở  hàng ngàn km. Em muốn ngồi ở đây, nơi gió để thấm đầy cái tê tái, được khóc, những giọt nước mắt em không cho phép chúng rơi ra trước mặt mẹ

–         Chúng mình cưới nhau nhé.

–         Anh quyết định thế? Không hối hận gì ư?

–         Yêu nhau, cưới nhau sao hối hận?

–         Đêm qua mẹ đã nói gì với anh?

–        Anh xin phép mẹ cho anh cưới em. Mẹ đồng ý.

Em gục vào lòng tôi. Vai run lên. Chúng tôi ngồi ngay thềm gió. Tôi ôm em, nhỏ nhắn, mềm mại, ấm áp. Không biết em là cái xương sườn thứ mấy của tôi? Có phải chiếc thứ 7 như truyền thuyết? Hay Huệ là chiếc xương sườn thứ 6 nằm gần tim tôi. Đêm qua, những tiếng đứt quãng giữa những cơn đau mẹ nói với tôi: “ Huệ giấu bệnh cô. Nhưng cô biết mình sắp đi về với tổ tiên ông bà. Khi con Minh chưa biết đọc chữ, Huệ chưa biết đi còn thằng Tùng bằng cái nút áo trong bụng thì cha chúng nó đã bỏ mấy mẹ đi cưới người đàn bà khác làm vợ. Hiệp yêu Huệ mà lặn lội đến nơi này cũng là quí. Hai đứa cưới nhau đi, con gái có thì, đội tang mẹ ba năm mất cả tuổi xuân. Mai mốt Huệ có cãi chồng, con đừng đánh mà chỉ mắng nó thôi. Đừng để nó như con Minh…”. Mẹ nằm trên chiếc nệm nước, gương mặt hầu như không động đậy, chỉ có đôi môi khẽ mấp máy và lời nói như phát ra từ tim. Từng nhịp thiêng liêng từ thân thể mẹ đã nằm bất động gần cả năm.

Chị Minh và em Tùng ra Bắc. Chị gầy như nhánh cây khô. Chị lau rửa, tắm táp cho mẹ. Chải tóc thắt bím, bế mẹ vào lòng nhè nhẹ ru hời như người ta ru một đứa bé khó tính lười ngủ. Mẹ ngủ, lỏng một vòng tay ru của chị. Huệ chạy ra vườn tức tưởi khóc:

–         Em chỉ có mẹ thôi. Chưa ngày nào mẹ sướng… Tại sao lại như thế được hả anh? Tại sao ông ấy nỡ đánh chị Minh khi cầu xin ông ấy về nhìn mặt mẹ lần cuối? Tại sao ông trời bắt mẹ phải như thế này…

Tôi không biết trả lời những câu em hỏi. Đứng lặng im, bên em. Tiếng ru mẹ ngủ của chị Minh vọng ra ngoài gió, buồn đến mức mấy nhành hoa bưởi héo sầu cụp cánh rụng: “Hò…ơ….Đến Phú Tân mà tưởng đâu Cái Nước/ Giữa ruộng đồng con nước cứ mênh mông/Người ta ở lại cùng sông/Quen con nước lợ ….hò …ơ….quen con nước lợ mà không lên bờ...” . Chị Minh đem cả Phú Tân, Cái Nước về cho mẹ. Những ngày người đàn ông đáng lẽ sắp làm ba vợ tôi mang mẹ từ Kinh Bắc đến Cái Nước, Phú Tân lập nghiệp và sinh ra chị Minh, em Huệ, em Tùng vì chút nghĩa chồng vợ mà đến nơi này nhưng ông ấy như đám mây trên trời, nhìn thấy đấy mà không sao với tới.

–         Hai đứa chuẩn bị gì chưa? Ngày mốt cưới… Làm mấy mâm tròn mời bà con ruột thịt…

Chị Minh đứng phía sau hai đứa tôi hồi nào không hay.

–         Dạ rồi, chị.

–         Ba mẹ Hiệp có ai ra không?

–         Đường xa, tuổi già sức yếu ba mẹ không ra được nhưng đã giao lại cho Cậu Đạt ở Hà Nội ngày mai xuống nhà bà thưa chuyện

.-     Ừ, thế cũng được. Huệ coi mẹ. Chị đi sắm sửa vài thứ cho hai đứa….Huệ, đừng khóc nữa, phải cười chứ… Cười cho mẹ thanh thản, em thanh thản. Ai rồi cũng về cõi vô thường, đừng oán trách nữa…

Đám cưới tôi và em đơn giản nhưng đủ đầy như bất kì đám cưới nào trên thế gian này. Có lễ đưa dâu, đón dâu, yết cáo gia tiên, lễ tơ hồng. Em mặc áo dài màu tím Huế khoác áo bông. Tôi mặc vettong của cậu Đoán vừa vặn. Bà Ngoại da trổ đồi mồi, tóc cước bạc lúc trao quà cưới cho vợ chồng tôi lần cái ruột tượng quấn quanh người lấy ra chiếc nhẫn vàng:

–         Bà có chút này. Hai cháu ăn ở thảo hiền răng long đầu bạc cho mẹ mày nằm kia bớt tủi hận.

Nói rồi bà chống gậy đến chỗ mẹ nằm. Mẹ cười, nước mắt bật ra như hai giọt sương. Đêm tân hôn, em nằm bên mẹ, dưới chiếc chiếu được trải dưới nền xi măng bên chiếc chõng mẹ nằm. Tôi nằm cách em một nửa tấm chiếu đôi. Mùa đông xé thịt, ngấm vào mấy lần chăn ấm. Tôi nắm tay em xiết nhẹ. Lần thứ hai tôi hiểu thế nào là ngôn ngữ nhịp đập. Em còn thức nghe tiếng thở của mẹ, khó nhọc, ngắt quãng. Chị Minh ẵm mẹ nghẹn ngào ru: “Hò ơ…đời người ta ví như hoa như cỏ/Tuổi mẹ xế chiều như đèn treo ngọn gió lắt lay/ Mẹ về với kiếp cỏ cây/Chứ nhân gian cõi tạm à…ơi….nhân gian cõi tạm sum vầy hiệp tan….”

Bà ngoại chống gậy ra ngoài sân thắp nhang. Các cậu chong đèn điện ngoài hồi. Vợ chồng tôi ngồi dậy. Huệ cắn chặt môi, nắm lấy tay mẹ đang lạnh dần. Chị Minh vẫn ru, tay ẵm mẹ, lưng dựa vào vách…

Rồi mẹ tôi đi trên tay chị Minh, lúc 24h . Đêm ấy gió. Mưa rây bột. Trong phút cuối ấy, tôi thấy mẹ mỉm cười. Suốt một năm ròng rã mẹ chưa cười. Hôm ấy mẹ đã cười đến hai lần. Chị Minh đặt mẹ xuống chõng, thay cho mẹ bộ bà ba lụa trắng ru mẹ lần cuối “Hò ơi…chớ cọng rau răm ngàn năm ở lại/Đợi làm chi cọng cải bạc tình/Người ta đâu có thương mình/Đắng cay ở lại à…hò ơ….đắng cay ở lại chung tình ra đi” rồi gục xuống. Dì Hiệp ẵm chị vào giường vừa bóp dầu cho cháu vừa khóc chị mình. Huệ ôm mẹ, em bật khóc thành tiếng. Bao nhiêu tủi hờn vỡ ra rồi tụ lại tiếng khóc của em. Em ngừng khóc, đem tất cả quần áo mẹ ra ủi tới ủi lui, xếp đi xếp lại, em nói một mình: “ Lâu lắm mẹ không mặc những bộ quần áo chúng con may. Con ủi cho mẹ mang về bên ấy…”. Bà hát chầu văn bên giường mẹ. Tiếng bà hát như tiếng khóc khan thay cho hốc mắt hơn 80 tuổi  đã không còn giọt nước nào rơi ra nữa sau bao nhiêu chồng chéo khổ sở, buồn phiền, vất vả. Các cậu mợ người đi đón nhà sư, người lo tang chay. Tạng sáng, trời còn mưa. Tôi tìm cây tre dài, tấm bạt làm mái che hiên.

      –     Trời ơi, Hiệp con ơi. Ai cho con dựng rạp…

–         Con làm được mà. Để lát mọi người vô phúng điếu không gặp mưa.

–         Xuống ngay, người ta kiêng con đẻ, dâu, rể dựng rạp đám ma cho cha, mẹ. Sao không ai nhắc nó vậy trời.

Bà ngoại lật đật ra sân gọi tôi xuống. Mợ Sáu bảo tôi vào lậy mẹ 9 cái rồi ra bàn thờ tổ cúng lậy tạ xin vía lành ở lại vía dữ đi ra, đừng kéo người tóc xanh. Tôi vào thắp hương cho mẹ nhìn vào đôi mắt hiền lành nhân hậu của mẹ, tôi yên lòng. Mẹ thương con không hết lẽ nào bắt con đi… Người ta đưa mẹ ra đồng vào sáng hôm sau. Chị Minh và Tùng lầm lũi đẩy xe tang. Mưa đủ ướt đầu ngọn cỏ. Cánh đồng gió chỗ tôi và Huệ ngồi hôm trước giấy vàng rắc thê lương. Huệ thét gọi mẹ lồng lộng bạt gió. Tiếng thét của em đứt đoạn, vang xa mấy cánh đồng. Thả nắm đất cuối cùng lên mộ mẹ, tôi bật khóc theo Huệ. Tôi thấy mẹ đi giữa võng lọng cờ xí vẫy gọi tôi. Tôi bước theo, đến gần bờ sông”.

–         Hiệp… Hiệp ơi thức dậy  đi anh…Mình gần về đến nhà rồi…

Là tiếng của Huệ. Tôi đã mơ trên vai Huệ tự lúc nào chuyện của 3 năm trước khi tôi cưới Huệ và mẹ vợ tôi mất.

–         Anh đã đến bờ sông. Nếu em không gọi anh đã bơi trên dòng sông ấy.

Huệ không nói gì, chỉ bóp tay tôi nhè nhẹ, em thấm ướt chiếc khăn lau mặt cho tôi. Bình Yên(con gái tôi) đang say ngủ.

–         Gần về tới nhà rồi à? Mình đi về nhà lúc nào sao anh không nhớ! –         Mình đi từ chiều qua. Chắc anh mệt nên quên…

–         Ừ, anh đã mơ một giấc dài….

Cuối cùng tôi đã về được nhà. Nhiều người ra đón, người xách hàng lý, người bế Bình Yên. Chị Minh ẵm Thuận An (con trai tôi), tôi đưa tay đón con, nó khóc thét lên. Tại hình dáng như một sinh vật đột biến, da vàng vọt, người xương xẩu, mặt chỗ nhô ra chỗ thụt sâu của ba nó hay tại mấy tháng Thuận An bén hơi chị Minh quên hơi ba mẹ?

Đau. Từ xương tủy. Từng mảng thịt như bị bấu xé dứt ra… Bóng mọi người quanh tôi nhòa đi. Tôi nghe tiếng kêu hốt hoảng của ba mẹ tôi, tiếng khóc của Thuận An, tiếng chân chạy ngang chạy dọc. Loáng thoáng tôi nghe tiếng Huệ, em an ủi ba mẹ, dỗ Thuận An và xin tiếp mọi người vào lúc khác. Em ôm xiết lấy tôi, cơn đau không dịu đi, nó đày ải tôi, chà nát tôi. Nước mắt Huệ rơi ấm lưng tôi, những giọt tứa ra từ chịu đựng của em có tác dụng như morphin khiến tôi giảm đau và muốn ngủ trong hơi thở của Huệ, trên vai em…

–         Chiều nay, khi tỉnh dậy. Anh sẽ buộc lại hàng rào cho em trồng rau. Có mấy tháng mình đi hàng rào mục cả rồi,  như vườn hoang…

“ Tôi thấy mình nằm đó, trên giường inoc lạnh toát. Hàng giờ. Một cái ống cao su thật dài thọc sâu trong bao tử. Tiếng một vị bác sĩ kêu lên: “ Không lẽ mình nhầm?!”. Áo blu trắng quay sang bảo tôi: “ Cậu nằm im đây, chờ tôi một lát”. Tôi chưa bao giờ có cảm giác lạnh như lúc ấy. Lạnh, tiếng lách cách thu dọn dụng cụ trong phòng nội soi bao tử. Lạnh, tiếng bước chân ra vô. Lạnh, tiếng trao đổi rất nhỏ dù cố gắng nghe tôi vẫn không nghe thấy. Một vị giáo sư tóc cước thay thế cho vị bác sĩ trẻ. Im lặng. Ống cao su nội soi làm tôi ói. Máu. Một đám nhỏ. Trong cái bụng rỗng của tôi chắc chỉ có dịch, cà xát cái ống cao su tới lui nên xuất huyết. Chắc vậy! “ Cậu nằm im đây, chờ tôi”. Thay vị trí đọc kết quả là một bác sĩ người nước ngoài. Họ trao đổi bằng tiếng Anh. Gần một giờ là số thời gian tôi nằm trên chiếc giường inoc và 3 vị bác sĩ đọc kết quả nội soi. Nói chuyện với tôi là vị giáo sư tóc cước:

     – Cậu phải bình tĩnh. Chúng tôi nội soi dạ dày nhuộm màu bằng indigocarmin, nội soi phóng đại (magnifying  endoscopy) và hệ thống hình ảnh băng tần hẹp (narrow banding imaging system- NBI)  phát hiện những khối u, vết loét rất dài trong dạ dày của cậu. U lành hay u ác còn phải chờ kết quả sinh thiết tổn thương. Ba ngày sau cậu trở lại.

Huệ gọi điện hỏi tôi bệnh ra sao. Tôi đã cười rất nhẹ rằng tôi không sao, chỉ có một vết loét không đáng kể như hàng ngàn cái bao tử của dân miền Tây ăn uống bằng thứ nước phèn đóng vàng cả móng chân, quần áo. Em nói từ Sài Gòn lên Lâm Đồng 150km, tôi lên nhà dì Hòa chơi, dì ấy nhắc, mấy năm vất vả rồi giờ không bệnh tật gì thì mừng lại có chút tiền tăng giờ cuối năm nên cho phép mình đi chơi một chuyến, sẵn dịp mua ít măng tươi cùng lá nhíp. Lát sau Huệ lại gọi. Em nói tôi đừng có giấu gì em, nghe giọng tôi, em biết, có cái gì đó cười gượng, có gì đó cố gắng nhưng vẫn nghẹn lại. Tôi không kìm lòng đặng, kể với em về khối u, vết loét và ba ông bác sĩ. Tôi nghe qua sóng điện thoại có tiếng nấc của em. Ắng nghẹn, Bàng hoàng. Hai mươi bảy tuổi, tôi còn nhiều việc để làm. Tôi yêu vô ngần chiếc xương sườn thứ 6 của tôi, em đã sanh cho tôi hai đứa con, ba mẹ tôi già yếu chưa ngày hưởng phúc, dưới tôi còn hai em trai đang đi học, nhà tôi chưa xây. Còn quá nhiều việc tôi chưa làm.

Huệ lên Sài Gòn ngay với tôi đêm ấy. Ba ngày sau trên tay tôi là tấm giấy kết án: “ K dạ dày” trời ơi… trời ơi…trời ơi……….. Tôi còn trẻ. Không thể K bao tử. Không thể…không thể…”

Tôi nghe tiếng Huệ gọi. Tôi đang chiêm bao chuyện mấy tháng trước hay đây là cõi thực? Máu! Trời ơi máu tràn cả mặt nhà. In lên gương mặt của Huệ, nhuộm đỏ Bình Yên và Thuận An. Sao lại nhiều như thế này. Mùi động vật chết bốc lên. Đôi mắt của ông cụ ung thư xương nhìn như thôi miên. Tiếng cười điên dại trong cơn đau của cô gái tóc rụng từng mảng vì xạ trị ung thư tử cung. Tiếng khóc của má tôi khi người ta quyết định xả mặn vào ruộng. Ba tôi như con rùa im lặng, bước đi đều đặn, cam chịu, ngợp mặn. Ba đứng giữa ruộng chống cuốc kêu trời khi không cách nào cứu nổi mấy trăm cây dừa thọt ngọn, héo rũ, trơ cái thân sù xì cô độc giữa rộng đồng. Mẹ vợ tôi nhìn tôi bằng đôi mắt nhân hậu, người khóc…Những giọt như sương. Tiếng gọi thất thanh của bà ngoại: “ Ai cho con bắc rạp Hiệp ơi…”. Và tiếng thét của Huệ lao xuống vực, dội ngược thác xé ngực tôi.

–         AAA…. Không… Huệ ơi…

Khăn ấm Huệ lau. Mớ âm thanh, hình ảnh, đặc quánh ban nãy giãn ra, rồi mất hẳn theo bàn tay dịu dàng của em. Tôi trông thấy nước mắt Huệ nhỏ xuống thau máu tôi vừa ộc ra.

–         Ba…

Thuận An bập bẹ kêu. Thằng bé quen hơi, quấn ba. Tôi mỉm cười. Tôi hôn hít nó. Khắp mọi nơi. Thuận An giống tôi như nặn hai cục bột để bên. Nó ở với chị Minh khi mới 8 tháng. Nghe Huệ kể Thuận An quấy khóc chị Minh ru không được đành cho nó bú khan, chừng ba tuần thì tự nhiên ngực chị có sữa. Thuận An ngoan, đêm không đòi mẹ Huệ mà bám sát rạt mẹ Minh.

      –  Ba ơi, tối đưa con đi sẩy ngựa heng – Bình Yên thỏ thẻ

      –  Con, ba đau… Mai mốt ba khỏi, ba đưa con đi, nghe… Nghe con.

      –  Biết bao giờ ba khỏi?

      – Sắp rồi con. Con thấy hôn, ba mập hơn bữa trước nè…Ba sẽ đưa con đi Lâm Viên tuốt trên Cà Mau luôn đó…Nghe…

 Em dừng tay quạt than nấu thuốc Nam của một ông thầy ngoài Quảng Ngãi năn nỉ con. Một ngày tôi phải uống bảy chén thuốc. Thứ lá sim, chà là, trâm rừng, dẽ, muồng tuồng…mọc đầy trong khu rừng còn sót bom đạn thành thứ thuốc nam rất rẻ. Mỗi lần rót cho tôi chén thuốc, Huệ đều đem lên bàn thờ cúng vái, tàn nén hương mới đem xuống. Tôi đang uống niềm tin? Tôi đang uống cho Huệ? Đường hầm sâu hun hút, tối om không lối thoát, tôi ngạt thở… Không được, tôi phải thở, phải bước tiếp. Có thể trong chuỗi đau đớn tột cùng kia bắt nguồn cho một cuộc sống mới…

       –  Nhưng con muốn ba đưa con đi tối nay, ba nghen.

Bình Yên dụi dụi mái tóc được cắt ngắn tròn như quả bóng vào ngực tôi.

       –  Được rồi, tối nay ba sẽ đưa con với Thuận An đi nghen.

       –  Anh…

       –  Em yên tâm, giờ thì anh thấy khỏe đến mức có thể ẵm cả em và con đi bộ một vòng thế giới kia

Huệ cười. Lâu rồi tôi mới thấy em cười tươi như vậy, lòng tôi chợt ấm. Vừa lúc đó, ba má tôi từ dưới ruộng lên thăm. Má nhìn tôi khóc mòn

       –  Thịt da con tôi đi đâu hết rồi, Hiệp ơi.

       –  Bà này kì nghen. Lên thăm nó hay để nó lo buồn chộn rộn? – Ba tôi la má.

Ba lấy cây đờn cò ra kéo. Thuận An toét miệng cười. Bình Yên sớ rớ đứng ngó ông nội. Âm thanh trong suốt, êm dịu khiến tôi phấn chấn. Tôi biểu ba cho tôi mượn cây đờn cò kéo vài bản. Tôi kéo khúc xuân nữ, má tôi đang dọn vườn ở ngoài bước vô ngồi bên ba. Huệ ôm hai con lên võng…Khúc bi ai, não nùng vừa ngân dây đàn đứt phực. Buông thỏng cây đờn… Huệ thảng thốt nhìn theo cây đờn rơi xuống sàn nhà. Má tôi bưng mặt chạy ra đầu hồi. Ba thủng thẳng nói:

–         Má sắp nhỏ ngộ ghê tơi. Dây đờn cũ dữ tui quên thay thì nó đứt, can chi.

Tối, tôi, Huệ dắt hai con đi sẩy ngựa. Bình Yên bận váy hồng chị Minh mua bữa trước nhìn lủn cũn đáng yêu như một con búp bê. Huệ bận chiếc áo màu tím, màu tôi thích. Chiếc áo mới năm ngoái tôi mua cho em còn vừa vặn năm nay đã rộng thênh. Em lọt thỏm trong chiếc áo rộng. Huệ gầy đi nhiều quá…Em chẳng một lời than van, chẳng khi nào khóc trước tôi. Giá có hai kiếp sống tôi yêu em và con cũng chưa đủ. Nhìn phố xá người qua, kẻ lại tôi bỗng nhận ra cuộc sống trôi theo một dòng chảy thời gian chẳng bao giờ dừng lại cho con người ta làm hết những việc chưa kịp làm. Nhà tôi ngập nước, vài cây cột mọt ăn rỗng ruột, vườn đằng trước má mới dọn hồi chiều trơ bãi đất trống. Cây đờn cò chắc ba đã mua dây mới để thay, ngày mai tôi sẽ đờn một bản xôm xôm lau nước mắt cho má…Tôi thèm sống hơn bao giờ hết. Tôi yêu cuộc sống này quá…

***

Read Full Post »

Sóng dưới sàn nhà

.

Nguyễn Thị Việt Hà 

.

1.Dịu luồn tay vào tóc, những sợi  nhàu nhĩ vướng vít nhau như cột ngón tay cô lại. Mới gội hôm qua mà, xứ gì đâu gió cũng mặn, ướp muối vào da thịt thôi chưa đủ, ướp luôn tới từng cọng tóc. Dịu quăng túi tiền vô tủ rồi khóa lại, đi tắm đã, lời lỗ của trăm kí cua để tối tính.

Trời ơi nó khỏe. Cả ngày lăn lóc ở chợ thèm nhất là tắm. Nước tràn lên người tới đâu mùi chợ, mùi đời trôi tới đó. Mùi chợ thì biết đó, nhưng mùi đời là thứ mùi gì? Nó có giống mùi xe cộ, của đám nhậu, mồ hôi lẫn lộn trong đám đông, mùi trong bệnh viện, mùi của thức ăn trong mấy nhà hàng sang trọng… Tóm lại là rất nhiều mùi tập hợp lại thành mùi đời trong đó có cả mùi đàn ông và đàn bà. Tay Dịu lùa lên da thịt, chạm vô cái sẹo lồi trên ngực. Dịu rờ chầm chậm xung quanh chiếc sẹo, vuốt ve nó, dỗ dành nó, nó giống như con rết lớn uốn cong bám lên trên bờ ngực. Lần nào tắm, Dịu cũng thấy thương nó. “Mày phải biết hận cớ sao thương. Hận nó như hận cái thằng khốn nạn đã gây ra nó. Đáng lẽ nó phải đi tù” – Cô Hai Mướt la lên như vậy. Nghĩ sao mà hận vậy trời, nó ở trên người mình, là da là thịt của mình, thương chớ sao hận.

Dịu hít một hơi dài, tự thấy thân thể mình thơm tho, mùi thơm loang trong không khí thiệt dễ chịu. Dịu bận quần áo, lôi cái túi tiền khi nãy ngồi đếm, chẵn lẻ, lớn nhỏ, phân loại hết thành những cọc mỏng dày khác nhau. Làm thì cực thiệt mà tới đếm tiền nó khỏe gì đâu.

  • Cô Dịu qua nhậu chơi – Tiếng ông hàng xóm gọi
  • Thôi anh, bữa nay em không hứng. Mai đi Bình Dương giao cua sớm rồi.
  • Bữa nay hiền dữ.

Bình thường chắc Dịu đẩy đưa thêm vài câu nữa cho vui. Nhưng bữa nay Dịu biếng. Dịu phơi tóc ngoài hàng ba. Chiếc sẹo trong ngực nhúc nhích. Thôi mà, yên đi, thức dậy chi lúc này không biết, coi vậy chớ tao ơn mày dữ lắm, nếu không có mày, tao đâu có tỉnh.

2. Thương, con gái Dịu nói má ơi ba có bồ rồi. Dịu la con nói cái gì đàng hoàng không nói lại đi nói  mấy cái thứ bậy bạ. Sao mà bậy bạ được. Chỉ có má mới không biết, chỉ có má mới tin ba. Ba cặp với con nhỏ bạn học hồi cấp hai của con kìa. Khùng dữ hôn, Dịu chụm thêm vài thanh củi vô cái cà ràng rầy con, chắc có chuyện chi đó mà sanh ra hiểu lầm, ba mày có hay chọc gẹo mấy bà giá thì có chớ đâu cặp với cái đứa bằng tuổi con mình. Con nói mà má không tin, mai mốt ba dắt nó về chiếm đất, chiếm nhà của má con mình má mới chịu tin phải không? Dịu không rầy con nữa, giả tảng không nghe nói bâng quơ gạo mới, nấu cơm khó quá.

Đêm đó Dịu ngó ra sông, đang mùa nước ròng mà sao thấy sông rộng quá, y như Dịu đang ở giữa cái biển lớn không biết đâu là bến bờ. Chồng Dịu đâu chỉ một lần trăng gió, nói theo kiểu cô Hai Mướt là thằng Mười Hên nó la lết giáp vòng đàn bà giá xóm này rồi sang xóm bên. Nhưng đó là la lết, một kiểu “đĩ miệng” như người ta nói chớ không phải cặp. Cặp nghĩa là dính vô nhau chắc ăn rồi, mà lại là gái trẻ. Không có lần nào Dịu lại lo như lần này. Dịu thấy tức ngực, nghe có cái gì đó đổ nát, rồi nghe cả những tiếng đục khoét trong ngực, cảm được cả những mảnh vỡ trong đó. Dịu nằm đợi sáng. Mảnh trăng khuya như bị ai đó cột treo lên nhìn méo mó.

Chồng về, không dắt theo ai, Dịu mừng. Thương nhìn ba dò xét nhưng không dám ho he. Chuyến này về chồng thương Dịu, làm cho Dịu cái máng hứng nước mưa, chiều chiều ra đổ lú. Mười mấy năm vợ chồng chưa khi nào bình yên thế. Má ơi, trước khi có bão, trời cũng lặng gió. Ba không chơi, không nhậu con lại lo hơn. Sanh cái giống gì đâu mà lì. Ăn nhậu mười mấy năm cũng biết mệt chứ mậy. Với lại đi Bình Dương mần công trình lời không thấy mà thấy thâm thủng tiền nhà, thiên hạ lừa nên mới quý cái nơi chốn mình ở đó. Má nói cho má yên tâm thôi chớ con thì ngờ cái gì đó ở ba lắm. Ơ, mới bây lớn mà con Thương nó ăn nói như nó hiểu cả mấy kiếp đàn ông.

Mười Hên ngọt lạt kêu Dịu đưa 10 cây vàng cho chồng đi Bình Dương làm ăn. Chuyến này trúng chắc. Chồng chỉ đi chuyến này rồi về luôn với Dịu. Dịu không tin đâu, số vàng đó ba má hai bên cho cộng với công tích cóp mấy mươi năm của Dịu, đưa là mất. Biết vậy, nhưng đêm, chồng ôm ngang lưng, vỗ nhè nhẹ, kề tai thì thầm nói thương Dịu thì Dịu đưa.

Trời ơi con đã nói mà má không tin, giờ thì má thấy chưa, ba ở với con nhỏ đó kìa. Thiệt sao? Chuyện ràng ràng ra đó má còn hỏi. Ba biểu làm ăn rồi về mà. Má tin ba sao? Má có đưa tiền bạc gì cho ba không? Có, má đưa 10 cây vàng…

Thương kéo tay Dịu lên xe đò chạy lên Bình Dương. Người không về cùng má con Dịu mà số vàng coi như mất. Dịu đâu có tiếc vàng, Dịu tiếc là tiếc mình ăn ở sao đó không giữ chân nổi ba của Thương. Trong khi Thương túm đầu “con bạn trời đánh’ dám cặp với ba nó thì má nó cũng bị ba nó xáng mấy bạt tai vì dám làm ‘bỉ mặt” chồng. Dịu biểu con thôi bỏ đi. Thương gào khóc má khùng hả má. Ừ, thì má khùng. Vì má khùng nên ba mày mới bỏ. Dịu nói tới đó thì Thương buông tóc “con nhỏ bạn” ôm lấy má. Lên xe về xứ Dịu mới khóc. Tiếng khóc bị nhốt vô cái áo khoác Dịu bưng kín mặt.

3.Cái kênh này có mấy mươi nóc nhà, con gái lớn đèm đẹp bỏ học đi lấy chồng Đài Loan, đàn bà đèm đẹp có chồng rồi cũng bỏ chồng đi lấy Hàn Quốc. Con nhỏ để lại cho ông bà nội, ông bà ngoại nuôi. Dịu còn đẹp, con gái Dịu cũng đẹp, hay hai má con nhờ bà Tư Sương mai mối lấy chồng ngoại. Không phải Dịu ham giàu mà để coi mình tận tụy thủy chung thì chồng ngoại có phụ rẫy không? Đó là Dịu nghĩ vậy, Dịu không có nói ra. Dịu nghĩ tất cả rồi sẽ mất tích trong cuộc đời này không dấu vết. Thủy chung hay phản bội rồi cũng thế. Đau khổ làm chi. Người ta nghĩ hay nói đều dễ nhưng làm được như thế thì khó khăn như tìm đường lên trời.

Dịu đau ở đâu đó khắp người. Cả cơ thể nôn nao như người có bầu. Đêm trông con nước đầy rồi lại vơi, đợi sáng. Thương mang má đi khám bác sĩ nói Dịu bị rối loạn tâm thần kêu nhập viện đi để nặng. Rối loạn tâm thần là cái gì? Gọi gọn là điên hả? Không có đâu. Thương cho má về nếu không má đập đầu hay nhảy lầu chết đó, má về còn lo vuông bọng, bầy heo, cơm nước cho ba má chồng nữa chớ.

Đêm đêm Dịu đi đổ lú, giác đó thì có tôm tép gì mà lục đục cả nhà không ai ngủ nghê gì được. Không đổ lú thì Dịu đi làm chuyện nhà, Dịu dọn cái này, Dịu dẹp cái kia. Ban ngày thì Dịu nói miết, hết chuyện này chuyện nọ, không ai nghe cũng nói. Người ta nói Dịu điên, trời ơi, Dịu đâu có điên, không ngủ được thì Dịu mầm công chuyện mà, mầm hết việc của chừng ấy người trong nhà không cảm ơn Dịu sao lại nói Dịu điên. Dịu đâu có nói nhảm, Dịu muốn nói những chuyện xưa, khi vợ chồng Dịu êm ấm mà ba má chồng không nghe, rồi tới con Thương cũng không muốn nghe nên Dịu nhắc cho Dịu nhớ mà.

Chừng một năm thì chồng Dịu về, lần này chồng Dịu dắt theo “con nhỏ bạn” của Thương. Chồng kêu hồi đó cưới Dịu không có hôn thú nên giờ tuyên bố bỏ là xong. Chồng kêu mẹ con Dịu xách gói đi đi trả vuông bọng nhà cửa cho bên chồng. Ba má chồng làm thinh không cản gì quyết định của con trai. Trước khi Dịu đi, chồng nói, vàng vòng đeo trên người trả hết. Kì vậy chồng, cái này của má Dịu mà. Dịu giữ chặt lấy cọng dây chuyền và đôi bông, chồng Dịu sấn tới xô Dịu, Dịu đẩy ra. Rồi Dịu nghe buốt, con dao gọt trái cây ngập vô da thịt Dịu tới cán.

4. Dịu xoa xoa vết sẹo. Cần phải cảm ơn nó. Nhờ nó mà Dịu tỉnh. Ai đó phụ rẫy thì thôi kệ đi. Có an yên hay khổ hạnh. Có sum vầy hay rã nát thì cũng vậy thôi mà. Còn được sống là phải sống cuộc đời của mình. Cả trái đất này đang chuyển động, chỗ này núi lửa, chỗ kia sóng thần, nơi này cánh đồng xanh ngút ngát, nơi kia biển rộng thanh bình. Cuộc đời của Dịu thì có sá gì. Thật ra sống trên đời không ai may mắn trọn vẹn hạnh phúc được mãi. Dịu buồn chi khi sông vẫn không ngừng chảy dù có lúc đầy lúc vơi. Tóc Dịu đã khô, Dịu nghe trong không khí có mùi thơm…

Dịu sắp lại mấy giỏ cua, mai đi Bình Dương ghé lại Sài Gòn thăm Thương. Đợt đó, tưởng Thương bỏ má đi lấy chồng Đài Loan nhưng không phải, nó lên Sài Gòn học uốn tóc giờ mở được một cái tiệm riêng ở quận 10. Mấy hôm trước nó kể có anh công an phường muốn cưới mà nó sợ giống Dịu. Dịu nói với con đời ai phận đó, đừng có sợ để lở dở về sau…

Thiệt khuya Dịu mới ngủ, tự dưng nghĩ đến chuyện trưa nào Sáu Nghệ cũng đem cơm gởi cho Dịu. Dịu nói Dịu không ăn cơm của ai hết, rảnh Dịu tự lo, mà Sáu Nghệ gởi hoài riết Dịu phải ăn chớ bỏ miết vừa uổng mà sợ tội. Thằng chả thiệt khùng…

Dịu thiu thiu ngủ, sóng dưới sàn nhà nhè nhẹ vỗ như ru…

Nguyễn Thị Việt Hà 

Read Full Post »

Tản văn: Nguyễn Thị Việt Hà

Cũng như một cái ôm vậy, trong ký ức, sự quen thuộc và hoài niệm của món ăn thấm đẫm sự chăm chút của những người thân quen làm ấm lòng, xoa dịu cả những ngày khó khăn đang trải qua.

Hai mươi năm về trước, buổi đó vừa qua một cơn dông, Cái Bát tựa như một hòn đảo nhỏ xung quanh bốn bề là nước, lau sậy mịt mù. Từng đám ruộng không còn bờ ranh, lúa ngoi mãnh liệt trên mặt mùa nước nổi. Cậu của tôi xách giỏ, cầm đèn pin đi theo tiếng ếch nhái gọi nhau ở những đám ruộng xem xép nước để tìm bắt.

Đêm mùa mưa năm đó, gió hất từng cơn lạnh lẽo, lòng tôi trống trải hơn cánh đồng. Những giấc mơ tuổi trẻ tan vỡ như ánh lân tinh bắn lên mặt nước mỗi lần con cá nhảy. Cậu tôi nhanh tay chộp từng cặp ếch nhái mập ú bỏ vào giỏ. Tôi đi theo vụng về cũng bắt hơn chục con, chủ yếu là nhái. Chừng hơi hai tiếng, nhắm chừng giỏ đã nằng nặng, hai cậu cháu trở về nhà. Chừa một ít rộng trong lu, còn lại, cậu làm sạch và nấu cháo ngay trong đêm. Tôi cầm đèn pin đi ra bên hông nhà, nhổ vài củ nghệ, cắt mấy bụi hẹ, bẻ thêm hai ba trái ớt hiểm. Cậu làm nhái, tôi bắc xoong vo gạo nấu trên bếp lửa cháy bập bùng. Thịt nhái làm sạch, sấy mỡ tỏi đổ vô xào chung với nghệ tươi đâm nhuyễn vắt lấy nước, bỏ thêm vài lát nghệ vô đảo cho thơm. Khi gạo nở bung như bông mai trắng bay là đà thì cho thịt nhái vô, nêm nếm thêm, chừng năm phút thì cho hẹ, tiêu, ớt rồi bắc xuống bếp.

Nhà cậu tôi bên bến sông, một nửa trên bờ, một nửa bắc sàn lãn leo ra mé sông. Cháo nhái ăn mùa mưa, mà phải ăn ngay giữa đồng, giữa sông mới thấm. Tô cháo nóng hổi, ăn tới đâu ngon run người tới đó. Thịt nhái ngọt, cháo hoa bùi, tiêu thơm, ớt cay, mùi của nghệ, của hẹ không trộn vào nhau mà như lần lượt thẩm thấu vào vòm miệng người ăn. “Ăn đi con, thịt thà cá mú ở đâu cũng không ngon hơn chén cháo này. Đừng tủi hờn gì nữa, nghèo mà vui…”. Tôi im lặng, hít một hơi dài, nuốt thật sâu nỗi cô đơn của một tuổi trẻ tẻ nhạt vào lòng. Chén cháo nhái, ngon như chưa bao giờ ngon hơn thế!

Tôi mê đắm những bữa ăn nơi cửa biển Cái Đôi, xóm tôi vào độ cuối năm hay chung tay làm một bữa tất niên tập thể. Chọn một ngôi nhà rộng rãi nào đó, ai có gì thì hùn đó, không quy định món trước: Người mang đến con gà, con vịt; có người xách lủng lẳng mớ cá biển, có người đem tới mớ cá đồng, rau củ đủ loại; và, tất nhiên không thể quên góp vào vài chai rượu cho người lớn, nước ngọt cho tụi nhỏ. Nhà nào sẵn món gì thì đem đến món ấy, không ai đi xét nét từng món hay so đo chuyện “phần hùn” nhiều hay ít. Đem đồ đạc đến thì cũng tự động xắn tay áo vào bếp để chế biến, nấu nướng, nhờ nhiệt tình góp sức nên chỉ trong thoáng chốc đã bày biện ra mâm, ngó cũng ê hề không thua bất cứ đám tiệc nào thời ấy: Từ các món để “lai rai” như gà xé phay trộn gỏi chuối, cá khô trộn gỏi xoài, cá lóc nướng trui… cho đến các món ăn cho “chắc bụng” là cá khoai tươi nấu cháo, cá lạt phi lê nhúng dấm ăn với bún, bánh xèo… Khi xong xuôi các món chính, còn dư lại mớ cá hủn hỉn (gồm nhiều loại cá nhỏ) với mấy quả chuối chín muồi, dì Sáu đem kho ớt, nấu canh chuối và “tiên đoán”: “Dám chắc, lát nữa món này sẽ được ưa nhứt, hết nhanh nhứt cho coi!”.

Bữa tất niên tập thể đó, mọi người tới để vui nên tất cả mệt nhọc của cả năm đều gác lại hết, để rộng chỗ cho tinh thần “chơi tới bến” của bà con. Người ta ăn nhiệt tình, ca hát nhảy múa hăng say, rồi kể chuyện mình như bày cả ruột gan ra cho người khác thấy. Tới giữa bữa, khi nhiều món khác vẫn còn chưa hết thì món cá hủn hỉn của bà Sáu đã được vét sạch trơn. Mớ cá vụn kho ớt thiệt cay, có thêm tóp mỡ, mấy củ hành tím cắt đôi ba lại trở hấp dẫn vô cùng, dẫu ăn với chén cơm trắng hay với bún hoặc dùng làm thức nhắm khi uống rượu đều tương hợp lạ lùng. Còn chén canh chuối chín kia lại giống như món canh giã rượu, giúp người say cầm cự qua nhiều bận rót xoay vòng.

Tôi xa Cái Đôi Vàm ngót nghét mười năm. Tiệc tất niên tập thể sau khi tôi rời đi chỉ diễn ra thêm một lần nữa rồi ngưng hẳn. Có lần tình cờ gặp người Cái Đôi ở Cà Mau, mới hay bà Sáu và nhiều người hồi đó đã lần lượt nối nhau về miền xa thẳm. Ừ thì… Chừng đó năm, thời gian đời người ai cũng ngắn dần rồi hết. Riêng hương vị cũ tôi vẫn nhớ y thinh, nhiều khi lật đật đi mua đồ nấu, nhưng vị chỉ nhang nhác giống. Có lẽ thiếu đi nhiều thứ “hồi đó” quá nên không sao giống như nguyên bản. Mãi sau này, về nhà anh Đô ở Cái Nước Biển, anh hỏi ăn gì để chị Hòa – vợ anh nấu cho. Tôi nói, đổ lú có nhiêu cá vụn vặt nho nhỏ đem kho ớt với nấu canh chuối chín. Anh cười ha hả nói, tôm sú, cá đối trứng đầy bụng không ăn đi ăn những món ngộ. Vậy mà tới lúc chị Hoà làm xong, mấy món ngon ế hơn món “ngộ” mà tôi thèm… Chỉ khi ấy, nỗi nhớ xóm Ba Khía nhỏ với những người dân đi biển của tôi mới dễ chịu hơn; sự an ủi mà những món ăn mang lại thật khó có thể so sánh được, có chăng là chỉ thua kém những lúc bạn được ở bên những người thân yêu.

Với tôi, món ăn do mẹ tôi nấu người khác khó thể ngon hơn, nhất là món canh chua trái cóc. Không phải mẹ tôi là “đầu bếp cừ khôi” của xóm mà vì nhờ có tình thương của người nấu được nêm nếm vào trong món ăn. Ngày đó, mỗi khi tôi đi học có chuyện căng thẳng, khi về ăn cơm mẹ nấu, mọi thứ đều nhẹ hẳn đi. Có lẽ đồ ăn được làm từ đôi tay mẹ là nguồn ấm áp dịu dàng chiếu rọi cuộc đời trần trụi tầm thường của tôi. Sau này tôi đi làm xa, đối mặt với bao nhiêu chuyện buồn vui trong đời, tinh thần xuống dốc, tôi trở về với mẹ, được mẹ nuông chiều nấu cho những món tôi nhớ để lên “dây cót” tinh thần cho tôi, tiếp thêm nguồn năng lượng để tiếp tục chinh phục thử thách phía trước.

Việt Nam đa dạng thổ nhưỡng, nguyên liệu chế biến các món ăn cũng rất phong phú. Món ngon Việt Nam ít giống với bất kỳ món ăn phương Đông nào bởi nét riêng ở cách nêm nếm gia vị, thành phần và phương pháp chế biến. Ngay cả trong một nước, cách nấu và nêm nếm gia vị ba miền Bắc – Trung – Nam cũng hoàn toàn khác nhau với điểm chung là tôn trọng hương vị nguyên bản của nguyên liệu. Sức hấp dẫn của nền ẩm thực còn đến từ sự mộc mạc, dung dị mà đậm đà bởi cách chế biến và văn hóa kế thừa – sáng tạo qua các thời kỳ. Món ăn không chỉ để no bụng, còn để chữa bệnh và an ủi tâm hồn. Có người xa xứ, định cư nước ngoài mấy mươi năm, Tết đến vẫn làm mâm cơm thuần Việt cúng tổ tiên ông bà với thức món đều phần lớn là những món ăn nơi quê nhà. Để rồi mỗi năm trở về Tổ quốc lại tìm dưa cà mắm muối khi xưa để không quên hương vị cũ.

Một ngày như bao ngày, đi qua một góc phố phảng phất hương canh chua của bữa trưa đầy nắng, bước chân khựng lại vì bắt gặp hương vị cũ, mắt bỗng cay xè bởi quá nhớ cơm mẹ nấu, thời gian không cho phép ai quay lại, tôi đã xa lắm những ngày còn nhỏ. Từng chi tiết trong quá vãng hiện về rất rõ, cả ngôi nhà đã thuộc về người khác, cả quê nhà đã rời đi lâu lắm, cả mẹ tôi đã về miền thiên cổ… ký ức lách qua trầm mặc đời người mà nhắc tôi nhớ đủ đầy.

Ăn uống đâu chỉ là chuyện…ăn uống, đó còn là “cách ăn, nết ở”, nếp nhà, phong tục tập quán; là linh hồn của hạnh phúc yêu thương, nơi nuôi dưỡng tình cảm của biết bao thế hệ. Không phải là mâm cao cỗ đầy mà chính là hình ảnh cha ta, mẹ ta nấu từng món ăn trong gian bếp nhỏ mang lên cho con cái với tất cả sự chăm chút, chu đáo chất chứa trong ấy sẽ theo ta cả cuộc đời.

Read Full Post »