Xứ Nẫu

.Nguyễn Đức Tùng

.

Nhà thơ Nguyễn Hoàng Anh Thư, từ Huế, gửi cho chúng tôi những bài thơ sau đây. Chị là một nhà thơ hiếm hoi ngay từ khi xuất hiện đã xác định cho mình lối đi riêng. Tinh thần tự do của chị, tính độc đáo (originality), một phần nào chất nữ quyền, ý thức về sinh thái, làm nên các giá trị chính yếu. Nhưng chị cũng là nhà thơ của tình yêu, của trữ tình cá nhân mạnh mẽ.

Cô gái không hề để ý gì về thời gian yên bình của mái tóc

Cho đến khi cô nhận ra

Cần phải cắt bỏ những chiếc vây cá mềm mại đang bơi trong cái chậu bằng thủy tinh

Bởi chúng quá hẹp và mắc vướng

Cô bắt đầu tập ăn tóc

Cô bắt đầu ăn từ những ngọn khô giòn quá lưng

Cô ăn mỗi ngày

Giấc mơ của một bài thơ trữ tình là tính âm nhạc: nhịp điệu làm dừng lại dòng chảy, cho phép chúng ta sống lâu hơn một khoảnh khắc. Nhịp điệu trong thơ chị là ký ức. Các hình ảnh đôi khi cũng có tính nguyên thủy, tiền ngôn ngữ. Từ khi xuất hiện cho đến nay, Nguyễn Hoàng Anh Thư trung thành với lối viết của mình, với sự mô tả táo bạo, cảm giác hài hước và châm biếm.

Đó là cách chúng ta có thể đâm sầm vào

Một thế giới đang chuyển động

Mà không hề hấn gì

Em nắm mây trong tay

Kéo ngày lại giữa nỗi nhớ mùa hè oi bức

Từng câu chuyện không lời

Em ôm mây nóng bỏng

Nguyễn Hoàng Anh Thư được giải thưởng Văn Việt về thơ vào năm 2016, điều này giúp xác định vị trí của chị trong văn học hôm nay. Chị là một trong số ít người viết thường xuyên tìm kiếm và làm mới chính mình. Thơ đề cập đến môi trường thiên nhiên như một không gian sống, như căn nhà tâm hồn. Đó là sự mô tả có phần lãng mạn, nhưng nhiều hơn là từ góc nhìn xã hội, quan hệ giữa con người và hoàn cảnh. Đó là một chủ nghĩa hiện thực sầu muộn, tinh tế, sự tiết chế xúc cảm, với những cực đoan về tâm lý.

Mọi bi kịch đều phải dàn dựng

Mỗi cuộc ra đi

Phải rắc thêm vài nhúm tro tàn

Những bàn tay rờ rẫm trên con đường thẫm sâu

Những ngày buồn lạnh tràn xương trắng

Giọng nói ngày trầm đục

Chia lìa

Chia lìa

Từng lời nguyện ước mịt mù xanh

Th ơ tình ấy cũng là một tiếng nói nhân ái, sự bảo toàn các giá trị của con người.Tôi muốn thấy trong thơ chị nhiều yếu tố hài hước hơn nữa. Thơ chị tạo ra những giai thoại, kể những câu chuyện từ góc cạnh khác nhau của đời sống, tách bạch sự thật và giả dối, giữa khai mở và mê muội.

Thơ hiện nay không nhất thiết phải dày đặc và tối tăm như bạn có thể tưởng. Một bài thơ phải mang lại cảm xúc, hoặc gợi lên những suy nghĩ mới ở độc giả, lý tưởng nhất là cả hai, nhưng nếu không thì một trong hai thứ ấy. Có những cảm xúc vui tươi và những cảm xúc sầu muộn. Thơ hôm nay ngày càng có khuynh hướng gây phiền phức cho người đọc, không để họ yên lành, chúng chứa đầy những câu hỏi và thách thức, những mơ ước tuyệt đẹp và phản ứng giận dữ, sự thất vọng chua chát. Thơ bây giờ làm chúng ta suy nghĩ.

T. S. Elliot từng nói rằng: Thơ không phải là sự trào dâng cảm xúc nhưng là sự vượt thoát khỏi nó; thơ không phải là sự biểu hiện của nhân cách, nó là sự thoát khỏi nhân cách.

Thời nào thì con người cũng đi tìm trong thơ những điều sâu kín như hy vọng và thất vọng, chán chường và đau đớn, sự thật và tất nhiên, tình yêu. Chúng ta đang sống qua một thời kỳ khó khăn: dịch bệnh, tàn phá môi trường, độc tài và tham nhũng, nô lệ hoá con người. Tôi nghĩ, chúng ta cần nhiều hơn những tiếng nói như của Nguyễn Hoàng Anh Thư, dịu dàng và dũng cảm.

Trân trọng giới thiệu.

Nguyễn Đức Tùng

1- Ăn tóc

.

Cô gái không hề để ý gì về thời gian yên bình của mái tóc

Cho đến khi cô nhận ra

Cần phải cắt bỏ những chiếc vây cá mềm mại đang bơi trong cái chậu bằng thủy tinh

Bởi chúng quá hẹp và mắc vướng

Cô bắt đầu tập ăn tóc

Cô bắt đầu ăn từ những ngọn khô giòn quá lưng

Cô ăn mỗi ngày

Chúng có mùi vị của nắng cháy và rụm rụm của từng sợi buồn xào giòn

Chiều chiều cô lại tựa vào chiếc ghế cũ thong thả ngồi ăn nỗi buồn từ ngọn tóc chết

Chúng có mùi vị của tế bào quy tắc đóng hộp

Chúng có mùi vị của thời gian hơi chua

Thời gian đã hết hạn dùng từ bốn mươi năm trước

Khi cô đã bắt đầu biết ăn những sợi tóc máu từ trong bào thai mà mẹ cô chưa kịp cạo đi

Cô chẳng nhớ được gì

Nhưng cô nhớ rằng cô chẳng hàm ơn chúng điều gì

Bởi chúng có mùi vị mằn mặn, tanh tanh cứ mắc vào cuốn họng

Và đau đến buồn nôn

Từng cơn buồn nôn khó chịu

Từng ngọn tóc đã rối và mắc vướng

Vào trong thớ thịt và đôi mắt mờ dần của mẹ

Cô vẫn đang ăn

Những sợi tóc có mùi vị hạnh phúc và bạc bẽo

Ăn mãi cho đến khi tóc sẽ không còn sợi nào bạc hơn

Cô vẫn đang ăn

Cho đến khi cô biến thành đất để được ăn tóc

mãi mãi

2 – Người thiếu phụ trang điểm

.

Mười hai giờ mười tám phút

Người thiếu phụ đang ngồi khỏa trắng giấc mơ

Trong chiếc gương có hình oval cũ kỹ

Cô đang kéo đôi chân mày chạm về phía mặt trời

Có thể là dài như một tiếng thở

Cô dùng lớp phấn hồng quét ngược

Đôi mắt xanh màu thảo nguyên

Chiếc gương bây giờ là hình trái đất

Đôi mắt màu đại dương

Từng lớp phấn phủ như cơn lốc về

Trăng vỡ mềm môi

Sau lớp thủy tinh

Lỗ chỗ thịt da rát bỏng

Cô mở hộp tìm mấy câu đồng dao

Tám lẻ dôi

Đôi lên chín

Chín lẻ một

Mốt lên mười

Cô chuyền chuyền đôi tay

Chuyền một

Chuyền hai

Chuyền ba

Trăng vỡ

Cô chuyền trên tay

Đôi mắt xanh màu đại dương

Đôi mắt xanh màu thảo nguyên

Sau lớp thủy tinh

Lỗ chỗ thịt da rát bỏng

3- Một thế giới lệch

.

Đặt hai con mắt chéo bên dưới sống mũi

Mọi thứ bắt đầu chéo

Một thế giới chéo

Ta nhìn nhau lệch về một bên

Anh thấy tấm lưng em khuyết trũng như ngọn núi

Chúng ta nhìn lệch qua tuổi già

Con đường lệch qua để tránh bão

Mọi thứ đang đeo bám trong ngôi nhà lệch nghiêng

Ngọn tháp nghiêng thì đứng thẳng lại

Chúng ta nhìn lệch thời gian, xáo tung mọi thứ trong tuần

Thứ hai ngủ vùi, chủ nhật bắt đầu một tuần mới

Những bức tượng hoá lỏng chảy tràn con đường

Chúng ta thản nhiên

Ngẩng mặt hít thở khí trời, mở miệng hát và nghĩ đến bất cứ điều gì mình thích

Chúng ta nhìn lệch từng

Khớp xương đang chuyển động rất khó khăn

Nhìn cho đến khi chúng bất động

Treo ngược thế giới lên

Chúng ta sẽ nhìn thấy được gương mặt nhăn nhó như đang cười

Để yêu nhau

4- Hoang phí

.

Một thau nước xà bông

Với một cọng lá đu đủ

Cô bé thổi cả ngàn giấc mơ

Vỡ

Một bờ biển

Với hai bàn tay

Cô bé nhặt rất nhiều vỏ sò

Ngàn hải lý nằm trong chiếc túi

Một con phố, một ngõ hẻm

Vài tiếng gõ lóc cóc, cơn mưa đen sắp ập đến

Giờ cô chẳng còn một giấc mơ nào trong túi

Để mua lấy ngày xưa mang về

5-Mây

.

Đó là cách chúng ta có thể đâm sầm vào

Một thế giới đang chuyển động

Mà không hề hấn gì

Em nắm mây trong tay

Kéo ngày lại giữa nỗi nhớ mùa hè oi bức

Từng câu chuyện không lời

Em ôm mây nóng bỏng

Chạy về phía mặt trời

Em nắm mây trong tay đắp ngày muốt mềm mi mắt

Đó là điều kỳ diệu nhẹ nhàng để có thể quên đi thế giới

Nơi mà chúng ta đang đứng đây

Trên sự trì nặng của đôi chân và đôi mắt mệt mỏi

Trên rất nhiều ô cửa giả

Có thể đó là một bí mật mà chúng ta có thể mang theo

Cùng với hơi thở

Của cuộc sống vốn dĩ im lặng

Có thể đó là chiếc áo em khoác cho những lúc bất chợt buồn

Em nắm mây

Chờ sự im lặng nở bung

Trôi

Trôi

Chẳng có con đường nào để biết được hết điều bất tận

Em chờ từng ngọn mây ngã rạp xuống

Trong hơi thở

Để nỗi nhớ bất động cùng đám rong rêu

Bên dưới ô cửa nhỏ

6- Sự chờ đợi

.

Điều hy vọng phải chăng bay lên chứ

Như màu xanh của tán cây măng cụt kia

Từng chiếc lá vẫn còn níu lại sau cơn bão

Cứ xanh lên mỗi khi mặt trời hiếm hoi rơi xuống giữa mùa đông

Xanh như núi Ngự Bình đầy những nấm mồ giữa hương khói màu xám xịt.

Vậy mà dưới chân

Mỗi buổi sáng

Từng móng nhọn của những chú chó

Riết chặt như thể

Tôi sẽ đi ra khỏi nhà mà quên nói lời tạm biệt

Những đôi mắt trong veo

Một ngày của tôi

Là 3 ngày của chúng

Tôi đi mất 4 giờ, chúng phải chờ đến nửa ngày.

Tại sao khi anh tạm biệt

Anh đã không hiểu 1 giờ

Là cả thế kỷ của em.

7- Thư gửi anh

.

Sự lẫn tránh của ngôn ngữ

Làm cho bài thơ hụt hẫng

Nỗi sợ sệt mùa đông

Cứng trên từng khớp tay

Này anh, câu chuyện mà em đã kể cho anh nghe hôm qua

Đó là một ngày thần thoại

Đám mây trắng và hàng cây xanh

Cứ thầm thì kể mãi

Câu chuyện của chúng ta đang trượt trên một đường link

Anh tin không

Nó nhỏ như sợi tóc của em dưới ánh nắng ban mai buổi sáng

Vờn trên những nhánh mây

Đang là mùa hè

Giá như nỗi nhớ anh

Có thể lột xác như đám ve

Em sẽ để lại nỗi buồn trên nhánh cây

Với màu hoa phượng đỏ cháy

Giờ này mẹ đang nấu cơm

Một nơi nào đó đang có chiến tranh

Thời gian đang sôi sùng sục

Một nơi nào đó có tiếng kêu gào trong đám cháy

Có quá nhiều thứ đang bốc hơi

Giờ này, chúng ta đang làm gì

Im lìm trong nhà bếp

Mọi thứ đang dần bốc hơi

8- Trong căn bếp

.

Cô cắt vây, đánh vảy, cắt nhỏ bài thơ, rồi rán lên thơm lừng

Bỏ vào một cái đĩa

Cho bữa sáng lũ chó

Chúng lắc đầu bảo: thiệt vô vị

Lần tới, cô sẽ để nguyên con, thêm một chút gia vị, rồi rán lên

9- Đôi khi

.

Đôi khi,

ngỡ là hơi thở bị nhốt trong căn phòng kín

Chúng chảy thành một đống lan giữa sàn nhà

Cũng chẳng ngạc nhiên cho lắm

Chúng ta chẳng đủ can đảm ngước lên để thở sâu hơn

Chúng ta không dám ngợp chìm giữa màu hoàng hôn đang khuyết rạn

Để thấy chúng đang tràn qua trái tim pha lê vỡ

Muôn vàn mảnh thời gian trong vắt

Đi xuyên qua ngực chúng ta

Đôi khi, ngỡ là lời nói đang bị đóng băng trong tủ đá thật lạnh

Những ngăn tủ hình vuông, hình chữ nhật, nhà mồ, nghĩa trang, hay những chiếc quan tài, chúng ta từng hình dung

Những lời nói bị đập ra, bị cắt đi, rồi tan ra trong những chiếc ly làm bằng trái tim pha lê ấy

Chúng ta uống những lời nói có vị băng tan giữa mùa hè thẫm máu

Với nỗi đau thương ngọt lịm

Đôi khi, ngỡ là đôi mắt của chúng ta đang bị dính chặt vào bàn tay

Mũi

Miệng

Hơi thở

Và từng lời

Từng lời nói

Chúng đang chảy thành một đống giữa sàn nhà

Cũng chẳng ngạc nhiên cho lắm

10- Lá không màu

.

Mọi bi kịch đều phải dàn dựng

Mỗi cuộc ra đi

Phải rắc thêm vài nhúm tro tàn

Những bàn tay rờ rẫm trên con đường thẫm sâu

Những ngày buồn lạnh tràn xương trắng

Giọng nói ngày trầm đục

Chia lìa

Chia lìa

Từng lời nguyện ước mịt mù xanh

Thấm trong bức tường ẩm mốc

Mọi bi kịch đều phải ra đi

Đổ lỗi vài trò ảo thuật

Hơi ấm không còn nằm yên trong chiếc áo

Bàn tay không còn định hình trên con đường thẫm sâu

Để xoay mòn mỏi

Những trục yêu thương cũ kỹ

Đêm nay

Những ngọn lá không màu

Mù mờ rơi trí nhớ

Như mái tóc em đang đổ xuống

Từng sợi dài vô tận nỗi buồn

n.h.a.t

(ảnh: NHAT, cô giáo dạy tại Đồng Khánh- HBT Huế)

Read Full Post »