Ánh nắng gay gắt của buổi trưa mùa hè thật khó chịu. Đã sắp hết giờ làm việc buổi sáng rồi nhưng công việc còn nhiều quá, Hà vẫn đang chăm chú đọc lại bản báo cáo tài chính, ánh mắt cô thận trọng trên từng con số. Hà là Trưởng phòng Tín dụng ở một Ngân hàng lớn của thành phố. Để có được sự tín nhiệm của lãnh đạo và đồng nghiệp, cô đã trải qua nhiều năm nỗ lực phấn đấu không ngừng để có được vị trí này. Hôm nay là một ngày đặc biệt với Hà. Cô vừa hoàn thành một dự án lớn với các bạn đồng nghiệp. Nhưng niềm vui ấy qua đi rất nhanh trong lòng cô, bởi lúc này, cô đang ngổn ngang những lo lắng về mẹ mình.
“Mẹ có khỏe không?” – Hà tự hỏi khi nhìn ảnh mẹ trên màn hình điện thoại của mình. Cô nhớ đến bà An, mẹ cô, một người phụ nữ tuổi đã cao và nhiều bệnh tật. Sau khi cha của Hà mất sớm, mẹ cô đã một mình gồng gánh nuôi cô và đứa em trai tên Minh. Hà biết rằng cả đời mẹ cô, bà luôn dành tất cả tình yêu thương và sự hy sinh của mình cho con cái để chị em cô có một tương lai tốt đẹp như bây giờ.
Một tin nhắn hiện lên trên điện thoại: “Chị Hà, mẹ vừa đi khám về, sức khỏe có chút không tốt. Em đã ở bên mẹ rồi, chị đừng lo nhé!” – Minh nhắn.
Hà thở phào nhẹ nhõm, nhưng lòng cô vẫn không khỏi buồn và thương mẹ. Dù đã tạo dựng được chỗ đứng cho bản thân trong xã hội, nhưng là con lớn, cô vẫn phải gánh trên vai trách nhiệm chăm sóc gia đình, nhất là những lúc mẹ đau ốm. Biết thế, nhưng công việc ở Ngân hàng không cho phép cô dễ dàng thoát ra. Hà là người chịu trách nhiệm cho hàng loạt dự án tín dụng lớn, quản lý hàng trăm tỷ đồng vốn vay cho các doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế cạnh tranh gay gắt thời 4.0. Những ngày gần đây, Hà đang đối mặt với một thử thách lớn: Ngân hàng của cô phải quyết định có nên chấp thuận khoản vay cho một tập đoàn đang gặp khó khăn tài chính nhưng lại có tiềm năng lớn trong lĩnh vực công nghệ mới.
Có tiếng một đồng nghiệp gọi cô từ bên ngoài:
– Hà, chuẩn bị cho cuộc họp chiến lược vào 3 giờ chiều nay nhé. Đây là quyết định quan trọng với ban lãnh đạo đấy!
Hà đóng tập tài liệu đang đọc lại, cô hít một hơi thật sâu rồi chuẩn bị các giấy tờ cần thiết khác cho buổi họp chiều nay. Cuộc họp này sẽ không chỉ định đoạt tương lai của một doanh nghiệp mà còn là thử thách bản lĩnh và khả năng làm việc của cô.
Trong phòng họp lớn, Hà cùng Ban lãnh đạo Ngân hàng đối diện với những ánh mắt lo lắng và mong chờ của đối tác. Tập đoàn này đang cần một khoản vay lớn để phát triển dự án công nghệ AI, nhưng các chỉ số tài chính của họ gần đây lại không tốt. Cuộc họp bắt đầu, nhiều ý kiến đã phản đối việc cấp tín dụng vì rủi ro quá cao. Một thành viên Ban lãnh đạo bày tỏ lo ngại:
– Cô Hà, cô nghĩ sao về việc này? Ngân hàng có thể gánh nổi không nếu họ không trả được nợ?
Hà đứng lên, ánh mắt bình tĩnh nhưng đầy quyết đoán. Cô đã dành nhiều đêm liền phân tích từng chi tiết tài chính, dự đoán thị trường và thảo luận với các chuyên gia công nghệ. Sau những giây phút căng thẳng, cô tự tin trả lời:
– Đúng là có thể có những rủi ro. Nhưng tôi tin rằng nếu chúng ta hỗ trợ tập đoàn này đúng cách, chúng ta không chỉ giúp họ vượt qua khó khăn, mà còn nắm bắt cơ hội to lớn trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Công nghệ AI sẽ là một cú hích lớn cho nền kinh tế. Vấn đề là làm sao để quản lý rủi ro một cách hiệu quả, và tôi đã có một kế hoạch chi tiết.
Hà trình bày kế hoạch quản lý rủi ro mà cô đã dành nhiều đêm để nghiên cứu. Từng bước đi trong kế hoạch, từ kiểm soát dòng tiền cho đến việc yêu cầu bảo lãnh tài sản… đều được cô giải thích rõ ràng. Không chỉ dựa trên lý thuyết, Hà còn đưa ra các ví dụ thực tế từ những thành công của các doanh nghiệp tương tự trong nước.
Cả phòng họp rơi vào im lặng. Các thành viên Ban lãnh đạo bắt đầu nhìn nhau, rồi dần dần gật đầu đồng ý. Quyết định được thông qua. Hà đã thành công trong việc thuyết phục Ban lãnh đạo Ngân hàng chấp thuận khoản vay cho tập đoàn.
Trở về nhà sau một ngày dài làm việc mệt mỏi, Hà bước qua cánh cổng gỗ quen thuộc, nơi cô và gia đình yêu thương của cô đang sống. Mẹ cô đang ngồi chờ con về, ánh mắt lo âu của bà chợt sáng lên khi nhìn thấy con gái, dù biết rằng cô về muộn. Minh đã nấu xong bữa tối, đang chuẩn bị dọn cơm. Hà cố cười thật tươi cho mẹ yên lòng nhưng trong lòng cô vẫn thoáng buồn vì biết sức khỏe của mẹ không được tốt như trước.
– Mẹ ơi, con về rồi. Hôm nay mẹ thế nào, có khỏe không mẹ? – Hà ngồi xuống cạnh mẹ, giọng cô thật dịu dàng.
Bà An khẽ cười:
– Mẹ ổn mà, con đừng lo. Chỉ là mẹ hơi mệt chút thôi, không sao đâu con à. Mà công việc của con thế nào? Hôm nay có cuộc họp quan trọng phải không con?
Hà ôm lấy mẹ. Cô hít cái mùi da thịt quen thuộc của mẹ mà lòng chùng xuống. Cô muốn bé lại như ngày xưa biết bao nhiêu:
– Dạ, con vừa kết thúc một cuộc họp lớn mẹ ạ. Công việc thật không hề dễ dàng chút nào. Nhưng con cảm thấy mình đã làm hết sức rồi!
Minh cười trêu chị:
– Chị Hà em là giỏi nhất! Nhưng chị phải nhớ dành thời gian cho gia đình hơn nữa nhé!
Hà khẽ mỉm cười. Cô biết mình không chỉ là người phải có chuyên môn, nghiệp vụ Ngân hàng vững vàng, mà còn phải là người con gái lớn luôn biết chăm lo cho gia đình, chăm lo cho mẹ hơn nữa, là người chị tốt của Minh. Chính gia đình là điểm tựa vững chắc cho cô, giúp cô giữ được thăng bằng trong cuộc sống còn nhiều thử thách. Có nhiều khi Hà phải thức trắng đêm để làm việc, thì những lúc ấy, mẹ và em trai luôn là nguồn động lực để cô vượt qua những mệt mỏi mà hoàn thành tốt công việc của mình.
Một tuần sau cuộc họp quan trọng với ban lãnh đạo hôm ấy, dự án tín dụng đã được triển khai thành công, Hà được Ban lãnh đạo khen ngợi vì sự quyết đoán và kế hoạch có tính chiến lược của cô. Tuy nhiên, thử thách chưa bao giờ dừng lại. Thị trường tài chính luôn biến động và Hà hiểu rằng cô phải không ngừng học hỏi, tự nâng cao nghiệp vụ để theo kịp thời đại, giải quyết công việc được tốt hơn. Cô tiếp tục dành nhiều thời gian tự nghiên cứu, tham gia các khóa học về quản lý tài chính trong thời đại 4.0 và không ngừng cập nhật những xu hướng công nghệ mới. Dù công việc có bận rộn thế nào, Hà luôn duy trì thói quen học tập vì biết rằng đây là chìa khóa giúp cô làm chủ công việc trong thời đại thông tin. Có nhiều đêm, khi Mẹ và Minh đã chìm vào giấc ngủ từ lâu rồi nhưng Hà vẫn ngồi bên bàn làm việc của mình, đôi mắt chăm chú dán vào màn hình. Cô hiểu rằng trong thời đại công nghệ này, chỉ cần một chút lơ là, cô sẽ bị tụt lại phía sau.
Chiều hôm nay, một buổi chiều muộn như bao buổi chiều, Hà vẫn còn đứng trước cửa sổ phòng làm việc của mình ở Ngân hàng. Tối nay, chắc cô sẽ lại về muộn nữa thôi, rất nhiều văn bản trên bàn và cô cần phải đọc hết để mai triển khai công việc cho đồng nghiệp. Cô gọi điện về báo cho mẹ biết để mẹ ăn cơm và nghỉ ngơi trước. Nhìn thành phố đã lên đèn, nghe tiếng trẻ con nói chuyện, nhìn cảnh gia đình ai đó đang quây quần với nhau trong bữa ăn tối ở căn nhà đối diện nơi làm việc của mình, bất giác Hà nghĩ về gia đình mình, về mẹ, về em và bữa cơm ấm nóng tình ruột thịt rồi miên man, Hà lại nghĩ về những người phụ nữ vẫn còn đang làm việc cùng cô, quanh cô lúc này. Những người phụ nữ ấy vẫn luôn là những người vừa gánh vác việc nhà, vừa gánh vác công việc xã hội một cách kiên cường và nhạy bén. Họ cũng như mẹ cô, ngày mà bà chưa về hưu, chỉ biết cống hiến sức mình cho công việc và cho gia đình, lúc nào cũng yêu chồng, thương con, hi sinh tất cả cho chồng con. Giờ đây, khi các con đã trưởng thành, tuổi tác đã cao, mẹ cô vẫn luôn sống như vậy. Sự thành đạt của Hà và Minh trong công việc là niềm vui sống của bà. Và cô, cô cũng sẽ sống như mẹ mình, như bao người phụ nữ Việt Nam ấy. Nghĩ thế, Hà bỗng thấy lòng mình vui và nhẹ nhõm vô cùng khi bước vào công việc của tối đêm nay.
Hôm trước từ Milan bay qua Berlin rồi từ đó đón xe bus về lại Dresden. Sân bay TXL Berlin luôn có hàng trăm chuyến xe đưa khách về khắp các địa phương nước Đức và những quốc gia lân cận. Xe bus đường dài các nước phương tây rất đúng giờ. Lại rất tiện nghi. Nếu như xe VN sản xuất theo tiêu chuẩn Euro 2, nhiều lắm là Euro3 thì ở đây phổ biến Euro 6. Đầy đủ tiện nghi ,wifi, nhà vệ sinh….như máy bay mặt đất. Chuyện trễ xe dài tập như ở VN lại là hãn hữu ,năm thì mười họa. Vé xe bus gần như không bán tại trạm dừng, đón. Mua qua mạng, nhất là xe bus đường dài, càng sớm càng rẽ. Lần này hai cha con chọn hãng xe mới toanh vừa mới đi vào hoạt động chỉ vài ba tháng, hãng Regio Jet , có trụ sở tại cộng hòa Cezch. Xe mới toanh. Giá khuyến mãi chỉ bằng nửa so với Euro lines. Trên xe cô tiếp viên dáng chuẩn như hoa hậu cứ chạy đi chạy lại hỏi han giúp đỡ hành khách. Khi thì nhắc nhỡ hành khách cài dây an toàn. Khi thì nhặt hộ, sắp xếp hành lý cho gọn ghẽ. Lúc cười tươi như hoa giúp anh cả quỷnh như mình sữ dụng facebook trên màn hình be bé đặt trên lưng ghế. Xe chạy một lúc,cô tiếp viên chạy lại hỏi hành khách dùng cafe hiệu gì. Nhiều người lắc đầu. Kể cả mình. Nhưng khi cái miệng xinh như hoa ấy giải thích free thì cả xe nhao nhao. Người cappechier người cafe kèm cho chocolate…. Riêng mình vẫn một tách nhỏ espresso. Nhưng sao thơm thảo ngon lạ. Cafe chùa trên xứ người. Xe chạy êm ru bà rù. Berlin lạnh 5 độ. Trời mù mịt sương. Chỉ hơn hai tiếng sau, Dresden đã 17 độ. Cảnh sắc hai bên đường mùa thu lại đẹp như tranh vẻ. Hàng dặm dài rừng thu phong lúc vàng lúc đỏ cứ hực lên trong cơn mưa phùn. Cảnh tựa như càng đẹp hơn khi cô tiếp viên hao hao hoa hậu cứ lên lên xuống, đứng sát vào người hỏi hỏi han han. Mùi nước hoa dịu dịu cứ thoang thoảng bay bay luyến lưu. Hu hu. Về nhà đã 1g. Lục đục bắt nồi cơm lên ăn. Bốn ngày ở Ý xơi toàn món Ý nên hơi ngán. Dù ẩm thực Ý thuộc loại tuyệt cả vời. Thằng con xung phong khuân vác, cửu vạn đường dài nên mình đảm nhiệm vai trò bếp trưởng. Chờ cơm sôi thì nghe thằng con xí xa xí xô điện thoại. Thằng con ngoái qua mình bảo nhà xe từ Praha hỏi hai hành khách ngồi ghế số 43,44 có bỏ quên cái ví trên xe không. Mình kiểm tra thấy cái ví vẫn còn. Kiểm tra lần nữa vẫn còn cái ví. Vậy là ok. Gọi điện lại cám ơn họ. Họ lại bảo xin lỗi hành khách vì đã làm phiền. Cơm nóng canh ngọt, trời lại lạnh. Ngủ một giấc đẫy rồi thay bộ quần áo mới chuẩn bị đi ra siêu thị. Giở cái ví tìm tiền không thấy nó đâu. Lục banh căn phòng nhỏ mới tá hỏa. Toàn bộ tiền bạc cho chuyến đi, giấy tờ , passport ,thẻ tín dụng đều nằm trong cái ví quan trọng đó. Giời ạ. Giờ mới nhớ mình có tới hai cái ví. Một chỉ dùng để ít tiền lẽ cafe vặt, vài giấy tờ linh tinh. Một là…. cái bỏ quên. Cấp tập gọi lại cho hãng xe Regio Jet. Người điều hành” xin lỗi quí khách, chiếc ví bỏ quên đã đến văn phòng tại Praha” Chẳng biết làm sao.! Mất giấy tờ tiền bạc ở xứ người quả là một đại họa. Nhưng chỉ 5 phút sau chuông điện thoại từ Cezch lại réo vang. Nhân viên điều hàng hãng xe thông báo chiếc ví bỏ quên sẽ được chuyến xe sớm nhất từ Praha chuyển giao cho khách vào lúc 20 g tại địa điểm ga trung tâm Dresden. Đúng 20g mình có mặt tại địa điểm đã hẹn,phân vân không biết có mất mác thứ gì không. 20g 10 phút điện thoại lại réo vang nhân viên điều hành hãng xe từ Praha cách đó đến vài trăm cây số tiếp tục xin lỗi quí khách vì xe bus đến muộn những…10 phút .10g 20 chiếc xe sơn màu cam cập vào điểm hẹn. Mình nhận đầy đủ giấy tờ, tiền bạc không thiếu một xu. Cô lơ xe nữ xinh xắn không kịp cho mình cảm ơn một tiếng lại xin lỗi ngược vì xe trể đến 20p. Chỉ kịp chụp tấm hình người tài xế và bản hiệu xe để mai mốt mọi người có qua Dresden hãy đi ủng hộ hãng vận tải mới toanh này , Regio Jet.
Thật ra ở Đức ,Praha hay châu Âu không phải mọi chuyện đều tốt đẹp. Kẻ cắp cũng nhiều như rươi,huống hồ chi chuyện đánh rơi và cầm nhầm tài sản. Nhưng có điều luật pháp ở những nước này rất nghiêm minh, buộc người ta phải tự giác thi hành. Chẳng hạn ở Đức việc nhặt được tiền đánh rơi được qui định rất cụ thể. Ông Stefan Kranz một luật sư nổi tiếng giải thích: “Nếu tiền nhặt được có giá trị không quá € 10 thì không cần thông báo về việc nhặt được tiền và người tìm thấy có thể giữ tiền,”. Nhưng ngay cả trong trường hợp này, chỉ được phép giữ tiền, nếu sáu tháng sau khi nhặt được vẫn không tìm thấy chủ sở hữu. Tất cả mọi thứ vượt quá số tiền của 10 € phải được nộp lại cho cảnh sát hoặc các văn phòng nhận đồ rơi mất. Người nhặt đồ thành thật sẽ được hưởng một phần thưởng có giá trị 5-10 % . Và khi chủ sở hữu không được tìm thấy trong vòng sáu tháng tiếp theo, người nhặt sẽ được nhận toàn bộ số tiền.” Chính việc ban hành luật pháp và thực thi nghiêm luật pháp trong những hành vi tưởng nhỏ này đã tạo thành nếp văn hóa ứng xử,hành vi ứng xử đẹp trong đời sống . Đây cũng là một kinh nghiệm,nhưng liệu kinh nghiệm này có được thực thi ở xứ Việt không khi chúng ta vẫn cứ dừng lại ở những hô hào chung chung mà không có điều luật kèm theo.
Một đêm trước trung thu, trời mưa dầm như mọi năm. Nằm trong căn phòng ấm áp, chăn trùm kín tận cổ, thấy thương những người nhiễm covid nguy kịch đang vật vả níu kéo từng hơi thở trong các ICU.
Tối hôm qua hình như trời chuyển tiết. Sáng nay ngớt mưa. Bầu trời chợt xanh lơ, không cả một gợn mây lơ lững làm dáng. Chậu mai lão tuổi đời gần hai chục năm mấy hôm trước vàng vọt cằn khô vì sâu bệnh giờ phủ đầy lớp lá non màu hồng lộc. Tiếng chim se sẻ ở đâu kéo về râm ran một góc sân thượng. Trung thu rồi. Nắng cũng như tỏa hương.
.
Thành phố tôi sống gần 50 năm hình như đang ngập ngừng vào thu. Bầu trời đêm, vầng trăng vẫn vằng vặc. Trăng dường như to hơn, tròn trịa hơn mọi khi nhưng tôi không cảm nhận được vẻ đẹp kỳ ảo huyền diệu của ánh trăng. Trăng trung thu năm nay sao lạ quá. Cũng là trăng nhưng nhìn trăng tôi tự dưng thấy lòng bất an, lạnh giá. Phải chăng trăng trong lòng tôi, trong lòng chúng sinh những ngày thành phố ngập tràn trong cơn lũ covid rất buồn này lại là vầng trăng khuyết, trăng một màu xám xịt. Nhìn trăng sao lạnh lẽo quá, trăng như đẫm nước mắt người.
.
Chợt nhớ những mùa trung thu cũ, cũng có những cơn mưa bất chợt như thế này. Anh em chúng tôi cầm đèn ngôi sao, đèn bánh ú lấp ló sau cánh cửa chờ trời tạnh mưa. Nhớ ba tôi, đi làm về, buổi trưa không ngủ, vót tre làm đèn trung thu cho tôi và cả những đứa bé kề bên. Nhớ có lúc tôi sơ ý làm cháy chiếc đèn bánh ú với những tua rua đủ màu sặc sỡ, chạy về nhà mếu máo. Ba tôi cười, lấy vội mấy tờ giấy báo, vài hột cơm nguội, vài phút sau lại tinh tươm chiếc lồng đèn phá cách tung tăng cùng đám con nít lí nhí hàng xóm.
Lớn lên một chút thì chúng tôi thích tự chế lồng đèn, dù mẹ tôi đi chợ về vẫn mua những chiếc lồng đèn giấy xếp về cho anh em chúng tôi. Đó là những chiếc lồng đèn bằng vỏ lon bia nhôm đẩy đi leng keng khắp xóm. Rồi thay đèn bằng đuốc. Những đám trẻ mấp mé dậy thì, mép bắt đầu lún phún những hàng ria, đốt hàng chục cây đuốc cháy rực rỡ đi vòng quanh phố. Đi suốt đêm, đến mức sáng hôm sau trốn học. Vui không tưởng.
Trung thu của tôi hồi nhỏ không có nhiều cổ bàn linh đình như trong những câu chuyện trong sách viết về trung thu. Nhiều lắm có thêm hộp bánh trung thu mua ngoài cửa hàng bánh của ông già Hoa kiều góc đường Phan Đình Phùng. Nhưng đó là những trung thu hạnh phúc, đủ đầy trong ký ức ngọt ngào trong trẻo của tôi vì nó có hai từ thiêng liêng” mái ấm ” Giờ nhớ lại vẫn rưng rưng cảm động.
.
Còn mùa trung thu này, trung thu năm tôi 63 tuổi, chỉ tại Sài Gòn này trong chớp mắt
1.500 trẻ em mồ côi cả cha lẫn mẹ.
1500 trẻ em bị dìm xuống dưới đáy cuộc đời vì cơn lũ covid tràn qua.
Mồ côi, ai đã từng trải qua nỗi đau mồ côi mới hiểu tận cùng sự bất hạnh. Tôi, năm 58 tuổi mới mồ côi, nhưng nỗi buồn thì cũng lớn như núi. Suốt một thời gian dài tôi mới lãng quên
Vậy mà chỉ dăm tháng mùa dịch, chỉ riêng Sài Gòn, 1500 bé đã mồ côi cả cha lẫn mẹ
Cả đời tôi sẽ không bao giờ quên một mùa trăng 2021 không trọn vẹn.
.
Chợt nhớ đến chương trình trung thu cho bệnh nhân covid ở bệnh viện dã chiến 5D Bộ quốc phòng phát trên truyền hình tối hôm qua.
.
Hơn 300 các em nhỏ từ 15 tuổi trở xuống đang điều trị tại đây đã ra đứng ở lan can của bệnh viện nghe hát và vỗ tay rất hào hứng theo điệu nhạc mà không biết trong số các em ở đây, liệu có em nào trong số đó sẽ không bao giờ nhìn thấy lại vầng trăng tròn vằng vặc đêm nay?
Có em còn rất nhỏ khoảng chừng ba bốn tuổi trùm kín trong bộ đồ bảo hộ màu xanh dương rụt rè đứng một góc ban công. Ánh mắt em hoang mang, xa xăm, như chiếc lá giữa muôn trùng bão dông.
.
Lý ra giờ này em đang vui trung thu với bạn bè cùng trường lớp. Hay ấm áp trong vòng tay gia đình với đèn lồng, hộp bánh dẽo và cây trái mùa thu đang ủ hương nồng nàn. Không hiểu ba, mẹ em, người thân em, bạn bè em đang trôi dạt phương nào. Có khi nào họ đang cố níu giữ những hơi thở mong manh trong một ICU hồi sức nào đó, hay hóa thân thành làn khói tỏa bay lên trời. Còn các em đang lênh đênh lênh đênh trong khung trời trung thu xa lạ.
Trời thì mưa các ông địa và lân vẫn cứ nhiệt tình trong sân khu cách ly, dù áo quần những tình nguyện viên ướt đẫm trong cơn mưa lúc đậm lúc thưa.
.
Có ai biết ông địa kia có khi là những bác sĩ thiện nguyện từ các tỉnh miền ngoài vào chi viện cho phương Nam. Còn phía trong những con rồng phun lửa đang uốn lượn đẹp mắt biết đâu lại là những anh lính chiến, hay anh công nhân vô danh nào đó đang cố làm hết sức mình để các em, các bệnh nhân covid nhỏ đang chùng chình trong ranh giới tử sinh thêm chút sức mạnh tinh thần để vượt qua dịch bệnh. Một đốm lửa ấm đang được khơi lên. Các em, các con không hề đơn độc vì chung quanh chúng ta có biết bao nhiêu người hiền lành tử tế. Chính bệnh viện dã chiến, nơi các y bác sĩ đang ngày đêm tận tụy chăm sóc 300 bệnh nhi covid ngay lúc này là bếp lửa, mái ấm, là gia đình theo nghĩa đẹp nhất, nhân văn nhất. Phải không các em?
.
Có tiếng vỗ tay nho nhỏ từ những bàn tay be bé tràn ngập các tầng lầu bệnh viện. Chị Hằng Nga xuất hiện, chị Hằng của thời covid đang hoành hành chỉ là cô bác sĩ trong bộ blouse ngành y trắng đơn giản, khoác ngoài thêm lớp phục trang đa sắc, chắp vá từ đâu đó. Đám trẻ ồ lên. Những tiếng cười trong trẻo ngập tràn tình người như gột rửa nỗi sầu bi của một đêm trăng Sài Gòn u ám dịch bệnh.
Tự dưng mắt tôi cay xè. Chắc nhiều người chung tâm trạng với tôi.
.
Trăng vẫn lúc sáng lúc mờ . Một mùa trung thu 2021 sẽ nhớ hoài trong ký ức.
Nhà thơ Nguyễn Hoàng Anh Thư, từ Huế, gửi cho chúng tôi những bài thơ sau đây. Chị là một nhà thơ hiếm hoi ngay từ khi xuất hiện đã xác định cho mình lối đi riêng. Tinh thần tự do của chị, tính độc đáo (originality), một phần nào chất nữ quyền, ý thức về sinh thái, làm nên các giá trị chính yếu. Nhưng chị cũng là nhà thơ của tình yêu, của trữ tình cá nhân mạnh mẽ.
Cô gái không hề để ý gì về thời gian yên bình của mái tóc
Cho đến khi cô nhận ra
Cần phải cắt bỏ những chiếc vây cá mềm mại đang bơi trong cái chậu bằng thủy tinh
Bởi chúng quá hẹp và mắc vướng
Cô bắt đầu tập ăn tóc
Cô bắt đầu ăn từ những ngọn khô giòn quá lưng
Cô ăn mỗi ngày
Giấc mơ của một bài thơ trữ tình là tính âm nhạc: nhịp điệu làm dừng lại dòng chảy, cho phép chúng ta sống lâu hơn một khoảnh khắc. Nhịp điệu trong thơ chị là ký ức. Các hình ảnh đôi khi cũng có tính nguyên thủy, tiền ngôn ngữ. Từ khi xuất hiện cho đến nay, Nguyễn Hoàng Anh Thư trung thành với lối viết của mình, với sự mô tả táo bạo, cảm giác hài hước và châm biếm.
Đó là cách chúng ta có thể đâm sầm vào
Một thế giới đang chuyển động
Mà không hề hấn gì
Em nắm mây trong tay
Kéo ngày lại giữa nỗi nhớ mùa hè oi bức
Từng câu chuyện không lời
Em ôm mây nóng bỏng
Nguyễn Hoàng Anh Thư được giải thưởng Văn Việt về thơ vào năm 2016, điều này giúp xác định vị trí của chị trong văn học hôm nay. Chị là một trong số ít người viết thường xuyên tìm kiếm và làm mới chính mình. Thơ đề cập đến môi trường thiên nhiên như một không gian sống, như căn nhà tâm hồn. Đó là sự mô tả có phần lãng mạn, nhưng nhiều hơn là từ góc nhìn xã hội, quan hệ giữa con người và hoàn cảnh. Đó là một chủ nghĩa hiện thực sầu muộn, tinh tế, sự tiết chế xúc cảm, với những cực đoan về tâm lý.
Mọi bi kịch đều phải dàn dựng
Mỗi cuộc ra đi
Phải rắc thêm vài nhúm tro tàn
Những bàn tay rờ rẫm trên con đường thẫm sâu
Những ngày buồn lạnh tràn xương trắng
Giọng nói ngày trầm đục
Chia lìa
Chia lìa
Từng lời nguyện ước mịt mù xanh
Th ơ tình ấy cũng là một tiếng nói nhân ái, sự bảo toàn các giá trị của con người.Tôi muốn thấy trong thơ chị nhiều yếu tố hài hước hơn nữa. Thơ chị tạo ra những giai thoại, kể những câu chuyện từ góc cạnh khác nhau của đời sống, tách bạch sự thật và giả dối, giữa khai mở và mê muội.
Thơ hiện nay không nhất thiết phải dày đặc và tối tăm như bạn có thể tưởng. Một bài thơ phải mang lại cảm xúc, hoặc gợi lên những suy nghĩ mới ở độc giả, lý tưởng nhất là cả hai, nhưng nếu không thì một trong hai thứ ấy. Có những cảm xúc vui tươi và những cảm xúc sầu muộn. Thơ hôm nay ngày càng có khuynh hướng gây phiền phức cho người đọc, không để họ yên lành, chúng chứa đầy những câu hỏi và thách thức, những mơ ước tuyệt đẹp và phản ứng giận dữ, sự thất vọng chua chát. Thơ bây giờ làm chúng ta suy nghĩ.
T. S. Elliot từng nói rằng: Thơ không phải là sự trào dâng cảm xúc nhưng là sự vượt thoát khỏi nó; thơ không phải là sự biểu hiện của nhân cách, nó là sự thoát khỏi nhân cách.
Thời nào thì con người cũng đi tìm trong thơ những điều sâu kín như hy vọng và thất vọng, chán chường và đau đớn, sự thật và tất nhiên, tình yêu. Chúng ta đang sống qua một thời kỳ khó khăn: dịch bệnh, tàn phá môi trường, độc tài và tham nhũng, nô lệ hoá con người. Tôi nghĩ, chúng ta cần nhiều hơn những tiếng nói như của Nguyễn Hoàng Anh Thư, dịu dàng và dũng cảm.
Trân trọng giới thiệu.
Nguyễn Đức Tùng
1- Ăn tóc
.
Cô gái không hề để ý gì về thời gian yên bình của mái tóc
Cho đến khi cô nhận ra
Cần phải cắt bỏ những chiếc vây cá mềm mại đang bơi trong cái chậu bằng thủy tinh
Bởi chúng quá hẹp và mắc vướng
Cô bắt đầu tập ăn tóc
Cô bắt đầu ăn từ những ngọn khô giòn quá lưng
Cô ăn mỗi ngày
Chúng có mùi vị của nắng cháy và rụm rụm của từng sợi buồn xào giòn
Chiều chiều cô lại tựa vào chiếc ghế cũ thong thả ngồi ăn nỗi buồn từ ngọn tóc chết
Chúng có mùi vị của tế bào quy tắc đóng hộp
Chúng có mùi vị của thời gian hơi chua
Thời gian đã hết hạn dùng từ bốn mươi năm trước
Khi cô đã bắt đầu biết ăn những sợi tóc máu từ trong bào thai mà mẹ cô chưa kịp cạo đi
Cô chẳng nhớ được gì
Nhưng cô nhớ rằng cô chẳng hàm ơn chúng điều gì
Bởi chúng có mùi vị mằn mặn, tanh tanh cứ mắc vào cuốn họng
Và đau đến buồn nôn
Từng cơn buồn nôn khó chịu
Từng ngọn tóc đã rối và mắc vướng
Vào trong thớ thịt và đôi mắt mờ dần của mẹ
Cô vẫn đang ăn
Những sợi tóc có mùi vị hạnh phúc và bạc bẽo
Ăn mãi cho đến khi tóc sẽ không còn sợi nào bạc hơn
Cô vẫn đang ăn
Cho đến khi cô biến thành đất để được ăn tóc
mãi mãi
2 – Người thiếu phụ trang điểm
.
Mười hai giờ mười tám phút
Người thiếu phụ đang ngồi khỏa trắng giấc mơ
Trong chiếc gương có hình oval cũ kỹ
Cô đang kéo đôi chân mày chạm về phía mặt trời
Có thể là dài như một tiếng thở
Cô dùng lớp phấn hồng quét ngược
Đôi mắt xanh màu thảo nguyên
Chiếc gương bây giờ là hình trái đất
Đôi mắt màu đại dương
Từng lớp phấn phủ như cơn lốc về
Trăng vỡ mềm môi
Sau lớp thủy tinh
Lỗ chỗ thịt da rát bỏng
Cô mở hộp tìm mấy câu đồng dao
Tám lẻ dôi
Đôi lên chín
Chín lẻ một
Mốt lên mười
Cô chuyền chuyền đôi tay
Chuyền một
Chuyền hai
Chuyền ba
Trăng vỡ
Cô chuyền trên tay
Đôi mắt xanh màu đại dương
Đôi mắt xanh màu thảo nguyên
Sau lớp thủy tinh
Lỗ chỗ thịt da rát bỏng
3- Một thế giới lệch
.
Đặt hai con mắt chéo bên dưới sống mũi
Mọi thứ bắt đầu chéo
Một thế giới chéo
Ta nhìn nhau lệch về một bên
Anh thấy tấm lưng em khuyết trũng như ngọn núi
Chúng ta nhìn lệch qua tuổi già
Con đường lệch qua để tránh bão
Mọi thứ đang đeo bám trong ngôi nhà lệch nghiêng
Ngọn tháp nghiêng thì đứng thẳng lại
Chúng ta nhìn lệch thời gian, xáo tung mọi thứ trong tuần
Thứ hai ngủ vùi, chủ nhật bắt đầu một tuần mới
Những bức tượng hoá lỏng chảy tràn con đường
Chúng ta thản nhiên
Ngẩng mặt hít thở khí trời, mở miệng hát và nghĩ đến bất cứ điều gì mình thích
Chúng ta nhìn lệch từng
Khớp xương đang chuyển động rất khó khăn
Nhìn cho đến khi chúng bất động
Treo ngược thế giới lên
Chúng ta sẽ nhìn thấy được gương mặt nhăn nhó như đang cười
Để yêu nhau
4- Hoang phí
.
Một thau nước xà bông
Với một cọng lá đu đủ
Cô bé thổi cả ngàn giấc mơ
Vỡ
Một bờ biển
Với hai bàn tay
Cô bé nhặt rất nhiều vỏ sò
Ngàn hải lý nằm trong chiếc túi
Một con phố, một ngõ hẻm
Vài tiếng gõ lóc cóc, cơn mưa đen sắp ập đến
Giờ cô chẳng còn một giấc mơ nào trong túi
Để mua lấy ngày xưa mang về
5-Mây
.
Đó là cách chúng ta có thể đâm sầm vào
Một thế giới đang chuyển động
Mà không hề hấn gì
Em nắm mây trong tay
Kéo ngày lại giữa nỗi nhớ mùa hè oi bức
Từng câu chuyện không lời
Em ôm mây nóng bỏng
Chạy về phía mặt trời
Em nắm mây trong tay đắp ngày muốt mềm mi mắt
Đó là điều kỳ diệu nhẹ nhàng để có thể quên đi thế giới
Nơi mà chúng ta đang đứng đây
Trên sự trì nặng của đôi chân và đôi mắt mệt mỏi
Trên rất nhiều ô cửa giả
Có thể đó là một bí mật mà chúng ta có thể mang theo
Cùng với hơi thở
Của cuộc sống vốn dĩ im lặng
Có thể đó là chiếc áo em khoác cho những lúc bất chợt buồn
Em nắm mây
Chờ sự im lặng nở bung
Trôi
Trôi
Chẳng có con đường nào để biết được hết điều bất tận
Em chờ từng ngọn mây ngã rạp xuống
Trong hơi thở
Để nỗi nhớ bất động cùng đám rong rêu
Bên dưới ô cửa nhỏ
6- Sự chờ đợi
.
Điều hy vọng phải chăng bay lên chứ
Như màu xanh của tán cây măng cụt kia
Từng chiếc lá vẫn còn níu lại sau cơn bão
Cứ xanh lên mỗi khi mặt trời hiếm hoi rơi xuống giữa mùa đông
Xanh như núi Ngự Bình đầy những nấm mồ giữa hương khói màu xám xịt.
Vậy mà dưới chân
Mỗi buổi sáng
Từng móng nhọn của những chú chó
Riết chặt như thể
Tôi sẽ đi ra khỏi nhà mà quên nói lời tạm biệt
Những đôi mắt trong veo
Một ngày của tôi
Là 3 ngày của chúng
Tôi đi mất 4 giờ, chúng phải chờ đến nửa ngày.
Tại sao khi anh tạm biệt
Anh đã không hiểu 1 giờ
Là cả thế kỷ của em.
7- Thư gửi anh
.
Sự lẫn tránh của ngôn ngữ
Làm cho bài thơ hụt hẫng
Nỗi sợ sệt mùa đông
Cứng trên từng khớp tay
Này anh, câu chuyện mà em đã kể cho anh nghe hôm qua
Đó là một ngày thần thoại
Đám mây trắng và hàng cây xanh
Cứ thầm thì kể mãi
Câu chuyện của chúng ta đang trượt trên một đường link
Anh tin không
Nó nhỏ như sợi tóc của em dưới ánh nắng ban mai buổi sáng
Vờn trên những nhánh mây
Đang là mùa hè
Giá như nỗi nhớ anh
Có thể lột xác như đám ve
Em sẽ để lại nỗi buồn trên nhánh cây
Với màu hoa phượng đỏ cháy
Giờ này mẹ đang nấu cơm
Một nơi nào đó đang có chiến tranh
Thời gian đang sôi sùng sục
Một nơi nào đó có tiếng kêu gào trong đám cháy
Có quá nhiều thứ đang bốc hơi
Giờ này, chúng ta đang làm gì
Im lìm trong nhà bếp
Mọi thứ đang dần bốc hơi
8- Trong căn bếp
.
Cô cắt vây, đánh vảy, cắt nhỏ bài thơ, rồi rán lên thơm lừng
Bỏ vào một cái đĩa
Cho bữa sáng lũ chó
Chúng lắc đầu bảo: thiệt vô vị
Lần tới, cô sẽ để nguyên con, thêm một chút gia vị, rồi rán lên
9- Đôi khi
.
Đôi khi,
ngỡ là hơi thở bị nhốt trong căn phòng kín
Chúng chảy thành một đống lan giữa sàn nhà
Cũng chẳng ngạc nhiên cho lắm
Chúng ta chẳng đủ can đảm ngước lên để thở sâu hơn
Chúng ta không dám ngợp chìm giữa màu hoàng hôn đang khuyết rạn
Để thấy chúng đang tràn qua trái tim pha lê vỡ
Muôn vàn mảnh thời gian trong vắt
Đi xuyên qua ngực chúng ta
Đôi khi, ngỡ là lời nói đang bị đóng băng trong tủ đá thật lạnh
Những ngăn tủ hình vuông, hình chữ nhật, nhà mồ, nghĩa trang, hay những chiếc quan tài, chúng ta từng hình dung
Những lời nói bị đập ra, bị cắt đi, rồi tan ra trong những chiếc ly làm bằng trái tim pha lê ấy
Chúng ta uống những lời nói có vị băng tan giữa mùa hè thẫm máu
Với nỗi đau thương ngọt lịm
Đôi khi, ngỡ là đôi mắt của chúng ta đang bị dính chặt vào bàn tay
Mũi
Miệng
Hơi thở
Và từng lời
Từng lời nói
Chúng đang chảy thành một đống giữa sàn nhà
Cũng chẳng ngạc nhiên cho lắm
10- Lá không màu
.
Mọi bi kịch đều phải dàn dựng
Mỗi cuộc ra đi
Phải rắc thêm vài nhúm tro tàn
Những bàn tay rờ rẫm trên con đường thẫm sâu
Những ngày buồn lạnh tràn xương trắng
Giọng nói ngày trầm đục
Chia lìa
Chia lìa
Từng lời nguyện ước mịt mù xanh
Thấm trong bức tường ẩm mốc
Mọi bi kịch đều phải ra đi
Đổ lỗi vài trò ảo thuật
Hơi ấm không còn nằm yên trong chiếc áo
Bàn tay không còn định hình trên con đường thẫm sâu
Anh gửi cho em thư, sao em không hồi đáp? Hay thư anh đi lạc? Mà nhỉ… lạc ở đâu?
Không lẽ áo qua cầu, bay qua đầu, bay mất! Không lẽ như lời Phật, Có tức thị là Không! Thư anh… viết mông lung như chẳng từng câu nói. Thư anh chỉ thăm hỏi em thế nào, đơn sơ. Thư anh… như bài thơ để bên em buổi sáng cũng như chiều lãng mạn mình ngồi trên bờ ao… thấy có con cá tràu nó trào lên đớp nắng. Thấy mây qua để bóng… cái bóng ngày hoàng hôn! Em nhớ không, hoảng hồn nụ hôn anh bữa nọ? Em nhớ không, có nhớ… chiều lạnh và em… run!
Thư anh gửi mấy hôm dám nhiều hơn, Thế Kỷ. Chắc không phải tờ giấy xếp để trong phong bì. Mà nó là gì? Hơi thở anh? Tan hết? Coi như là anh chết trong lòng em. Vườn cau Ngoại lem lem những vì sao mọc sớm. Lúc đó miệng em chớm cái nụ tình vườn mơ…
Anh kể em: Ngày xưa có vườn hoa rất đẹp, có cô Tiên mang giép, hoa nở hồng gót chân…Hồi xưa, anh bâng khuâng nghĩ vườn hoa có chủ, rồi anh đi biệt xứ, Huế ơi là nhớ thương…
Bây giờ là hoàng hôn! Chữ Nguyễn Du, đấy nhé! Cái vườn hoa, hoa lệ… Cái cổng vườn, phong linh! Em ơi, anh giật mình: Thư anh, em chưa nhận?
Cuộc đời…một dãy bến mê….Bước qua số phận…bộn bề đã qua…Lá vàng rơi rụng lối đi….Một đời qua được sân si kiếp nào…Ngày buồn ta vẫy tay chào….Giã từ phận bạc…con tằm giăng tơ…
Trên bia mộ ngày lãng quên những cơn mưa núi lãng du cùng mùi hương chờ đợi.
Trên mắt lá kí ức tôi nghe da thịt rừng xưa rùng mình
Trên vỉa màu hoàng hôn cô đơn tôi nghe những đám mây lẻ loi bật khóc trong da thịt chiều đất đỏ buồn hoang liêu cao nguyên
Trên phím ngày lưng ong những tượng mộ đắm chìm hồng hoang gió thổi hun hút qua lối lên nhà sàn cổ tích đôi mắt tượng mồ trống vắng một con chim đậu trên huyền sử thời gian hót tiếng lãng quên
Trên đá năm tháng mỏi mòn mưa gọi linh hồn núi rừng gió gọi đầu ngọn thác cho mắt núi bơ vơ nguồn sông.
Xứ Nẫu 