MANG VIÊN LONG
Điều tôi muốn nói trước tiên, có lẽ – là cái tên của ông. Ba Phải. Ông tên “Ba Phải” vì theo thứ tự trong gia đình, ông là người con thứ ba. Tên trong khai sinh là Lê Văn Phải. Người ta thường nói gọn là “Ba Phải”.
Nếu hiểu theo nghĩa “ba phải” là ai nói gì cũng gật đầu “phải, phải, phải’ – ba lần (hay nhiều lần) cho yên thân thì hoàn toàn sai với bản tính con người của ông ! Một sự lầm lẫn rất lớn về tên gọi ! Ở con người của Ba Phải thì ngược lại. Hoàn toàn trái ngược một trăm phần trăm như đen với trắng – nước với lửa ! . Nghĩa là không bao giờ ông chịu nghe ai, không gật đầu với ai – và chỉ làm theo ý mình.
Người đầu tiên biết rõ cá tính của ông là bà Liễn – vợ ông. Về làm vợ ông đã bao năm rồi, tính con đã năm đứa (ba gái, hai trai) nhưng hiếm khi ông gật đầu với bà lần nào ! Điều này làm bà đành cam chịu buồn khổ, riết rồi quen – rồi biến thành một cái bóng lặng lẽ bên đời ông tự bao giờ…
Người ta ít khi thấy bà Liễn đi đâu xa – thăm bà con, hay bạn bè, xóm giềng. Và bà con, bạn bè, chòm xóm của bà cũng chẳng có ai lui tới. Bà về làm vợ ông, chui vào nhà ông – như cắt đứt mọi liên hệ gia đình, bà con thân thuộc, bạn bè cũ. Dường như bà Liễn chẳng còn nhớ gì đến dĩ vãng, đến kỷ niệm của một thời con gái tuổi trẻ hồn nhiên, thơ mộng? Nếu có còn nhớ chăng, thì chỉ ẩn hiện trong khoảnh khắt lặng im ray rức một mình.
Hằng ngày, ông Ba Phải “phát tiền” cho bà đi chợ. Dặn mua món gì, bao nhiêu – tùy theo ông quyết định. Số tiền còn thừa, bà Liễn đưa lại cho ông ngay sau khi đi chợ về- dầu chỉ những đồng tiền lẻ ! Nếu có khi nào bà thử đề nghị ông mua thêm món này, sắm thêm cái nọ – ông lập tức nhăn mặt : “xì xì… như vậy được rồi !” – rồi quày quả bỏ đi một mạch.
Có một lần bà Liễn thử nhắc:
-Ngày mai là đến ngày giỗ Mẹ, sao ông không nhớ à ?
Ông Ba Phải nhăm mặt – khuôn mặt thon dài thêm rắn rỏi, nhăn nhúm : “Xì xì … như vậy được rồi, cúng giỗ làm gì cho thêm chuyện ?”.
Đã quày quả quay đi – ông chợt ngóai lại – cao giọng: “Bà nên nhớ rõ, chủ trương của tôi là “ba không” : không cúng giỗ, không cho ai mượn tiền, không đi chơi với ai!”. Đó là “bài học” đầu tiên mà bà Liễn được biết khi về sống chung với ông !
Tuy không bao giờ cúng giỗ ông bà, cha mẹ – nhưng giữa nhà ông được thiết bày một bàn thờ sang trọng : Cặp lư đồng đen to tướng, bát hương sành cổ Trung Quốc, cặp lọ hoa cao cổ men xanh, cặp liễn đối cẩn xà cừ sáng bóng, chiếc bàn cổ khắc chạm tứ linh có từ thời chúa Nguyễn… Hai bên bàn thờ là hai chiếc tủ gỗ hương sắp đầy những quý vật cổ như bình rượu, bình trà, chén dĩa, lọ hoa, lư trầm, tượng Phật, tứ linh, đũa ngà… Những món đồ quý hiếm ấy do từ đời ông bà cha mẹ ông lưu lại cũng có – mà do nghề “Cầm Đồ” của ông thu vào dần dần cũng có. Khánh lâm vào cảnh túng bần, hay bị ốm đau lâu ngày- đem đồ gia bảo đi “cầm thế” cho ông , mong nhận được ít tiền qua cơn ngặt nghèo. Hết hạn cầm thế mà vẫn chưa có tiền chuộc lại, đành phải bán đứt cho ông với giá bèo ! Khách bấm bụng mà nhận tiền, chỉ kịp liếc nhìn lần cuối món gia bảo mấy đời đang nằm lặng lẽ trong tủ ông!
Ông Ba Phải săm soi, ngắm nghía những món đồ cổ với lòng tự hào căng cứng. Ông mê đồ cổ như một cách mê vàng bạc hơn là mê cái đẹp của nghệ thuật, bởi vì – người ta chỉ nghe ông Ba Phải khoe “món này mấy lượng vàng, món kia cả trăm triệu” chứ chưa hề nghe ông nói tới “cái đẹp” nào khác! Từng món đồ cổ chứa đầy trong hai chiếc tủ gỗ hương lớn (và trên các ngăn gỗ dọc vách tường phòng khách) như hiện rõ lòng tham và lòng tự mãn ngày càng nhiều của ông! Và ông Ba Phải trân quý chúng còn hơn cả vợ con – bởi chưa ai nghe ông nhắc nhở đến vợ con dù chỉ là một lời giới thiệu ngắn ngủi – trong lúc ông có thể nói cả buổi về chúng…
Trong chủ trương “ba không” của ông Ba Phải, bà Liễn không bằng lòng hết hai điều: không cúng giỗ, không cho ai mượn tiền. Từ lúc nghe ông cao giọng nói đến “chủ trương ba không” – bà Liễn cảm thấy ông hoàn toàn khác với sự tưởng nghĩ ban đầu khi vừa chân ướt chân ráo bước vào gia đình ông. Một con người không có chút tưởng nhớ gì đến ông bà, cha mẹ – thì liệu có tưởng nghĩ tới ai không? Thời con gái, bà đã yêu trộm nhớ thầm ông giáo làng trên xóm Đình – hai người cũng có thư qua lại đôi lần – thì ông Ba Phải xuất hiện. Cuộc tình thầm kín đành khép lại, vì cha mẹ bà đều nghĩ đến sự giàu có tiếng tăm của gia đình Ba Phải – mong cho con sẽ được sung sướng hơn người. Có ai học được chữ “ngờ” luôn luôn rình rập quanh đời để xô ta vào nơi bất hạnh, khốn cùng? Thân gái mười hai bến nước, bà Liễn đã bị trôi dạt vào bến nước khô cạn ngầu đục như một định số khắc nghiệt.
Cái “không” thứ hai, điều này quả thật đau lòng – mà người đầu tiên ngậm đắng nuốt cay là bà Liễn. Cậu em bà đến báo tin mẹ đau nặng, đang cấp cứu ở bệnh viện – nhờ bà hỏi vay ông Ba Phải một trăm ngàn nộp viện phí và lo thuốc thang ban đầu – bà Liễn đáp lơ lửng: “Em thử hỏi ổng coi – chị không có lấy một xu dính túi mà!”.
-Tình nghĩa vợ chồng, chị nói giúp em – cậu em tha thiết đề nghị.
-Tình nghĩa gì đâu ? Giọng bà lạt hẳn, chị chưa bao giờ…
Bà bỏ lửng câu nói rồi sụt sùi khóc. “Tình nghĩa gì đâu, chị chưa bao giờ cảm thấy điều ấy” – Có lẽ đây là lần đầu tiên bà Liễn biểu lộ tình cảm của mình trước người khác. Cái khổ đau ẩn chứa thầm lặng bấy lâu đè nặng lên tâm hồn bà – khiến tiếng khóc cứ nấc lên, nấc lên từng chặp, nghẹn ngào! Tiếng khóc ấm ức ấy dường như đã làm cho cậu em lâu ngày gặp chị hiểu rõ hơn cảnh đời hiu hắt của chị từ ngày xa nhau…
Cậu em thờ thẫn rời chị, đi dần lên gian phòng khách…
Ông Ba Phải đang say sưa đọc lại một đoạn văn của Trần Trọng Kim mà ông đã học thuộc không biết từ bao giờ – phát ra như một cái máy thu thanh cũ: “Khổng Phu Tử ngắm cảnh tượng của tạo hóa mà xét việc cổ kim; đạt được cái lẽ biến hóa của trời đất. Ngài muốn người ta theo cái đạo ấy mà hành động, khiến cho nhân sự và thiên lý cùng thích hợp với nhau theo đạo thái hòa trong vũ trụ. Ngài tin rằng người ta sinh ra đã bẩm thụ cái lý khí của trời đất…”.
Người bạn ngồi đối diện ông, đôi mắt mở to, chăm chú nghe ông như một nhà hiền triết… Giọng ông Ba Phải lên cao, xuống thấp từng đoạn; hai tay huơ lên trước mặt – thay đổi thế ngồi liên tục nhấp nhổm như đang ngồi trên lửa : “… Ngài tin rằng, người ta sinh ra đã bẩm thụ cái lý khí của trời đất, tất là cùng với trời đất có thể tương cảm tương ứng với nhau được…”. Có những đoạn văn dài, ông đọc liền hơi – có khi mười lăm, hai mươi phút ; khách ngồi cứ trơ ra như tượng không thể làm gì khác!
Ngoài cái “mê đồ cổ” ông Ba Phải còn có cái “mê văn chương chữ nghĩa” nữa. Khách đến nhà, dù thân hay sơ – có việc hay nhàn rỗi – ông Ba Phải sau khi trầm trồ giới thiệu từng món đồ cổ, là đọc văn thơ cho khách nghe. Có vài ông bạn nối khố công tử lỡ vận thất nghiệp ngày nào cũng đến ngồi ở chiếc ghế salon nơi phòng khách để được uống trà – dù phải nghe ông đọc đi đọc lại mấy đoạn thơ Kiều, Chinh Phụ Ngâm hay các đoạn văn nghị luận của Trần Trọng Kim, Phạm Quỳnh, Phan Khôi… đến lần thứ bao nhiêu cũng gật gù tán thưởng. Cái “mê văn thơ triết lý” của ông Ba Phải nó cũng giống cái “mê đồ cổ” vậy: Một đằng thì khoe giàu sang, một đằng thì khoe kiến thức. Chữ “Phú” sinh chữ “Quí” – thói thường người ta ưa chuộng hai chữ ấy để mưu cầu sự trọng vọng, nể nang! Nhưng “Phú, Quí” để mà làm gì khi chính họ đã trở thành một cỗ máy hoen rỉ hay một cái kho chứa mục nát ?
Trong nhà ông Ba Phải có đủ mọi thứ, nhưng không sử dụng bao giờ. Chiếc xe Honda được đắp mền ở góc phòng. Chiếc tủ lạnh mới còn bao lớp nylon . Chiếc máy khâu Singer không ai dám mở tấm vải che ra dầu vợ và hai cô con gái của ông phải tẩn mẫn cặm cụi may vá bằng tay. Chỉ có chiếc Tivi là thỉnh thoảng được ông bật lên để xem tin tức thời sự hay hát bội vào tối thứ bảy.
Có một vật mà ông Ba Phải không bao giờ rời nó một giây – đó là xâu chìa khóa to tướng luôn luôn rổn rẻng ở trong tay ông hay nằm im trong túi áo Pyjamas … Đó là vật “bất ly thân” của ông – nó như một bộ phận của cơ thể ông vậy. Vợ và các con ông chưa bao giờ được đặt tay vào xâu chìa khóa này. Hai cậu con trai lang bạt lập nghiệp lây lất ở Saigon lúc kẹt tiền, túng bấn, trở về nhà lăm le nhìn xâu chìa khóa trên tay ông mà ngậm ngùi.
Có một lần ông bị đau dạ dày, xuất huyết trong, phải chở đi bệnh viện đa khoa tỉnh cấp cứu, nhưng xâu chìa khóa vẫn được cột ở cổ tay ông. Cậu con trai giữa được báo tin, từ Saigon bay về – dùng các chìa khóa cùng loại cạy mở tủ nữ trang, vàng, đá quý… Rủi thay tủ không mở được, mà chìa lại gãy nằm im lìm trong ổ. Gọi thợ khóa đến lấy giúp chìa ra không xong, vì theo lời người thợ, chìa bị cong vẹo trước khi gãy. Cậu con đành vội vã bỏ đi trước ngày ông xuất viện … Ông Ba Phải được trở về nhà, kiểm tra các tủ khóa, phát hiện được chìa gãy – đã nhảy cẩng lên la hét bà Liễn và ba cô con gái như nhà cháy! Khi biết rõ cậu con trai là thủ phạm – ông gầm gừ : “Quân khốn nạn, tao viết giấy từ mày ngay giờ phút này!”.
Thực ra, dù không có giấy tờ – ông Ba Phải đã “từ bỏ” hai người con trai từ nhiều năm nay rồi!. Hình như ông không hề nghĩ là ông đã có con từ lúc chúng còn nhỏ?. Ông không ngó ngàng gì tới vợ con, gia đình của hai người con là giọt máu của mình đang khốn đốn với nghề may vá, và lính thú rày đây mai đó khắp bốn vùng… Đến cái đám cưới cho con, ông vẫn im lặng vì sợ tốn kém thì có gì mà ông để mắt tới ngoài những món đồ cổ ? Cả hai cậu con trai đều tự mình tìm vợ, chung sống, sinh con – như kẻ mồ côi lang bạt ! Nhờ gia đình phía vợ thương, đùm bọc – nhưng có gia đình khá giả hiểu biết nào chịu gả bán con gái mà không có được một cái lễ nào – ngay việc thấy mặt ông bà sui cũng không; ngoài các gia đình nghèo khổ nặng lòng cưu mang thương xót?
Bà Liễn chết năm bà sáu mươi tám tuổi. Đám chết của bà lặng lẽ như bà đã lặng lẽ có mặt trên cõi đời này sáu mươi tám năm. Có người nói bà Liễn chết vì suy nhược, kiệt sức- chứ không phải bệnh viêm gan. Đến ngày bà chỉ còn nằm bất động thoi thóp thở từng hơi nặng nhọc – ông Ba Phải mới cho gọi y tá đến truyền cho bà một bình sérium với vài loại thuốc bổ rẻ tiền ! Bình thuốc mới vào cơ thể khô đét của bà chỉ một phần ba – thì bà đã tắt thở. Cây đã khô tận gốc rễ, một vài gáo nước thì có thể hy vọng được gì?.
Hai người con trai lớn của bà dắt díu vợ con về thăm tiễn bà khi bà đã nằm im lìm trong quan tài hai ngày. Bà không thấy được mặt mũi mấy đứa cháu nội; và chúng cũng không hề được nhìn một lần người bà thân yêu – ngoài tấm di ảnh chưng ở bàn thờ … Qua ngày cúng giáp tuần, hai người con trai lại lần lượt lặng lẽ dìu dắt vợ con ra đi !
Sau ngày bà Liễn mất một năm, ông Ba Phải phải nhập viện vì chứng loét dạ dày tái phát. Lần này, các bác sĩ đều lắc đầu – bảo mang ông về, cho ăn uống, rồi chờ ngày ra đi mà thôi! Bệnh ung thư dạ dày của ông đã vào giai đoạn cuối rồi dầu có cắt bỏ hai phần ba, cũng không kéo dài thêm bao nhiêu.
Về nằm ở nhà, vài tuần sau, ông lại bị chứng parkinson – tay chân run rẩy , lập cập – không nắm cầm vật gì chắc chắn được.
Rồi tiếp theo là giọng nói của ông khàn đục, hụt hẫng – nói không thành câu nữa. Ông nằm dán trên chiếc giường hộp rộng – hằng ngày được hai cô con gái lớn thay nhau đổ cháo, sữa, hay nước sâm vào miệng từng muỗng nhỏ…
Hai cậu con trai phiêu bạt được em gái báo tin, đã trở về kịp gặp lại ông một ngày – trước khi ông không còn thở được nữa ! Ông Ba Phải đã nằm im lìm, bất động, lạnh lẽo như những món đồ cổ quanh ông.
Việc đầu tiên của năm anh em con ông Ba Phải là phải gắng tìm cho được xâu chìa khóa mà ông đã cất dấu ở nơi nào từ ngày ông ở bệnh viện trở về…
Xứ Nẫu 
Ông Ba Phải quoi…..
Ông Ba Phải chỉ có một BA (1)
Ông Ba láp ba xàm có tới hai BA (2)
Suy ra
(2) > (1)
Ba Phải? người giữ đền
Ba Phải ra đi, đốt đền!
những nhân vật như Chí Phèo, Lão Hạc, Ba Phải… đi vào văn học VN.
Cám ơn WHWH nghen!
Vẫn thích truyện của anh,chỉ là thích ít thích nhiều ở cái truyện này truyện khác thôi.Cảm ơn anh đã không giận vì những lời mạo muội.
Chào chú…
Dù sao cũng tồi tội và ngậm ngùi cho cuộc đời ông Ba Phải…. cũng có thể ông quá hồn nhiên vô tư đến mức không nhìn thấy mình …..
Trong thực tế, không phải ai cũng nhìn ra chỗ sai , khiếm khuyết .. và chúng ta đừng vội chê bai , kết án họ và cũng đừng cay cú …..mà hãy cảm thông tha thứ mà vực họ dậy…
Rất có thể, làm người ai cũng có khiếm khuyết – lỗi lầm…
Cảm ơn chú đã viết truyện cho người đọc suy ngẫm và nhìn lại mình…
à, chú đã có tập thơ của Hoàng Lộc chưa vậy… ngày mốt Rêu có việc ghé An Nhơn, có gì Rêu ghé lấy được ko chú, xin chú cho Rêu biết nhé.. cảm ơn chú trước đã nhận sách HL tặng và chuyển dùm…
Chào Rêu! Cám ơn Rêu đã ” chịu khó” đọc một cái truyên…khó đọc nhé! Tấm lòng bao dung của “nàng thơ Rêu” là rất đáng trân trọng. Riêng chú – viết BP, nhưng vẫn thương Ông, một đời chịu bao nỗi khổ! Chú vừa nhận được tập thơ của HL. Sẽ gởi bưu điện cho cháu theo lời HL ngay chiều nay!Chúc Rêu luôn vui tươi như vậy nhé!
Nói như Già Làng…ông BP là người ” một đời chịu bao nỗi khổ ” đáng thương ư?
Vậy thì GL tui chắc cũng cần nên học tập cách sống của vị tiền bối này . Để được con cháu thương, thiên hạ mến rồi khi chết đi ngày sau sẽ đượcghi tên vào bia mộ là ” vô cùng thương tiếc….?…” hơn người ta vậy !
Lòng Bi mẫn không không biệt! Viết với cái Tâm trong sáng. Vì tất cả! Không vì một cá nhân nào! Đó là con đường tôi đã đi suốt trên 4o năm cầm bút với 14 tác phẩm đưoc XB & 4 bản thảo đã hoàn thành – Galant ạ! Cậu vui nhỉ!
Chào huynh MV Long , thật ra ông ” ba phải ” của huynh cũng không phải là hiếm trên cuộc đời này , bất quá chỉ khéo ” che đậy ” hơn thui ! Chúc huynh vui .
Dù khéo “che đậy” đến đâu -có ngày cũng được bà con nhận ra thôi! Không có gì “bí ẩn” dưới ánh sáng mặt trời! Cám ơn Ngô Đình Hải đã chia sẻ cảm nhận. Chúc Hải & gia đình an lành!
Mô tả một nhân vật “hội đủ” những tính cách xấu xa nhất của đời người ,có vẻ sự cố gắng này hơi…thiếu tự nhiên,không thật(?).Dĩ nhiên lối kể chuyện gọn gàng,mạch lạc đã cuốn hút người đọc.Tôi thích Sáu Bẹo hơn.
Chào Nhã Nguyên! Cám ơn lời góp ý chân tình của Cậu! Cũng cần “nói thêm” ( như một chia sẻ) – là nhân vật BP ở cùng đường phố với tôi – cũng là chỗ thân tình! Tôi viết BP – không cốt ý “nói xấu” – nhưng chỉ “sơ lược” cái tính cách đã làm cho BP suốt đời khổ! Đã vậy, kéo theo vợ& con& cháu(..).. Đây là một mẫu người rất tượng trưng trong đời sống – trong chúng ta, ít nhiều cũng có khi có! “Thiếu tự nhiên & không thật” là tùy cảm nhận của từng người đọc thôi! Điều này hoàn toàn tự do!Tôi không có ý kiến gì về nhận định này! Chúc an vui!
Truyện ngắn Ông Ba Phải không nhằm đả kích một cá nhân nhưng được xây dựng từ tính không tốt của rất nhiều cá nhân, do đó nhân vật thật đáng sợ. Nhưng đó là sự đáng sợ cần thiết mà nhà văn và văn học phải tìm cách phơi bày ra để người bình thường ” lánh dữ ”
Không có đề tài nào lớn hay nhỏ. Vấn đề tài năng người viết nhỏ hay lớn.
Chào Đình Thâm! Tôi cũng nghĩ “đơn giản” như cậu vậy! Tiếc thay!
Xin đề nghị anh Long copi truyện ” Sáu Bẹo” sent Sáu để Sáu post lên Xứ Nẫu cho quí đọc giả ” hô hoán” cho ” vui “anh nhé !
Cuộc sống muôn màu muôn vẻ , tính cách con người cũng đa dang như một Sáu Beo nhân hậu , tốt bụng , một Ba Phải có nhiều tính xâu …
Đâu phải làm nhà văn chỉ nên viết những mặt tốt thôi , nói như H-Cùlao khám phá và mổ xẻ mọi ngóc ngách của con người và cuộc sống , gửi gấm vào tác phẩm những điều làm người đọc phải suy tư .
Bác Rong này hình như không được ” bình thường ” nên thường xuyên phát biểu những câu khó nghe !
Chào Thanhcan! Không sao đâu Bạn ạ! Du là “mười NN” ( hay Rong/vvv) – thì cũng không thể làm xao động & quấy phá XN được đâu! Rồi, tất cả cũng sẽ nhìn rõ mặt nhau thôi mà! Nhưng, cũng thoáng chút buồn & ngạc nhiên (đến lạ lùng) – là thời gian để ” làm vậy” hãy nên làm điều gì có ích cho bản thân ( & Gia đình) & tại sao không lo “nhìn lại mình” để có thể hơn người – mà chuyên bỏ ” công sức” để … “làm vậy” (!) – thì tốt hơn! Bà con XN không phải non kém & hời hợt & dễ dàng bị khuynh đảo đâu Tc ạ! Chúc an vui!
TUTHUC ơi! Cậu …mau quên nhỉ? SB đã được bà con XN đọc rồi! Đang …sỉn hay sao? Hà hà…
Đúng là em đọc nhiều chỗ nên nhầm. Vì em vừa mới đọc SB ở vanchuongviet cách nay 4-5 ngày gì nên lại quên đã lên trang xunau.. Tết qua nhưng em chưa khỏe, vì lo nhiều việc nhà nên ốm chứ không phải xin đâu anh. Tết nay em uống ít hơn tháng chạp mà ,,.. hà hà !
Ông Ba Phải -chắc chỉ là truyện anh Long hén?
Nếu Phanlehue cần ” biết thêm” về ông BP – hôm nào có dịp anh kể nghe! Có nhiều “nhân vật” quanh ta còn có những ý nghĩ & việc làm tệ hơn BP nữa kìa ( mà em đâu có biết? )
Chời ơi….Ông chồng gì mà kì quái thế. Gặp em chắc ông tiêu quá.
Biết sợ là quý rồi – Thảo Ly ạ! Chỉ có kẻ đọc mà không biết sợ Em yên tâm đi! Em không gặp được mấy cha nội như vậy đâu!
Thảo Ly nói “chính xác” , mà cũng không phải mình ỗng…tiêu đâu ! Ai cũng ….dzẫy ! ( hi hi hi )
Cảm ơn bài viết về “Ông Ba Phải”. Theo Rong tác giả không nên viết những mẩu chuyện như này. Vì một nhà văn còn có những chuyện đáng để chúng ta viết… Đừng vì một ‘ba phải’ như vầy mà lãng phí của một nhà văn tài giỏi! Xin lỗi cho Rong nói thẳng. Cảm ơn tác giả một lần nữa.
Rong Biển ơi vậy Moliere viết Lão Hà Tiện thì sao,cũng không nên viết chăng ?
Rong Biển bức xúc chắc ..là vì có nhiều nét tương đồng ? Truyện này tui thấy được mà.
1 phiếu bầu cho Moliere và MVL. Rong -1. Cảm ơn NNL quý yêu!
Moliere là Moliere, Rong là Rong. Cái này dành cho độc giả. Cảm ơn Nguyễn Văn Hinh.
1-1
Theo tôi:
1. Nhà văn tự do chọn đề tài để viết.
Đương nhiên, nhà văn không thể buộc ai đó phải đọc mình (trừ phi ông ta là hoàng đế)
2. Người đọc tự do chọn tác phẩm để đọc, thích thì đọc, không thích thì không đọc, hoặc “lỡ” đọc thì cố quên đi.
Đương nhiên, độc giả cũng không thể “biểu” nhà văn viết thế nầy thế kia ( trừ phi ông ta là hoàng đế).
Cuộc sống trăm màu nghìn sắc, biết thêm cũng tốt thôi.
OK! Xin chia sẻ lời góp ý của NXC! Rất chính xác!
Chào anh Mang Viên Long,
Cảm ơn anh về bài “Ông Ba Phải” anh viết lôi cuốn & hấp dẫn quá, em đọc một lèo là hết ngay, nhưng với kết thúc buồn- không có hậu- bà Liễn ra đi trong đau khổ cùng tận, đáng thương cho hai con trai ông Ba Phải nghèo khổ tha phương, các con gái cơ cực bần hàn vậy mà ông vẫn khư khư làm mọi giử của, rốt cuộc ông cũng chết trong lạnh lẽo- thật đáng sợ, như luật nhân quả của nhà Phật . Cầu mong trên đời này không còn ai như ông Ba Phải nữa anh nhỉ.
Chúc anh khỏe, vui, và mọi điều tốt lành nhé anh.
Chào Hoàng Kim Chi! Đọc lời chia sẻ chân tình của em – anh biết em là một người rất nhạy cảm & nhân hâu! OK! Chúng ta cùng mong trên cõi tạm này – xin ít có những mẫu người như BP! Đó cũng là lời cầu mong của anh khi viết BP đó mà! Cám ơn lời chúc lành của em! Chúc em & gia đình an vui & hạnh phúc!
“…nhạy cảm, nhân hậu!”. Chưa đủ. Còn có giọng ca rất hay và trẻ. “Chỉ nghe tiếng hát mà đem lòng…”- tiếc là anh MVL không được nghe HKC hát đêm qua ở ST( phát biểu thay anh thôi đấy).
Em hát cũng hay anh Nẫu ơi. Sao không khen em?
Có anh khen là được rồi! TL hát tuyệt vời mà!
ý chị là phải cho bà Liễn phải chết sau Ba Phải để thành bà Bốn Phải sao?
không nên,với người đầu ấp tay gối của mình mà còn vậy thì…
Cám ơn lời góp “nói thẳng” của RB! Tôi luôn vui vẻ đón nhận những lời “nói thẳng” chân tình vậy! ( miễn đừng xiêng xẹo – ác ý, ác tâm). Theo tôi, nhà văn không thể giới hạn điều mình viết về đời sống quanh mình! Một chuyện – là một vấn đề! Một gởi gắm. Môt kỳ vọng. Không phải viết về BP là “nói xấu” ông ấy đâu! Tôi không có thời gian để làm “chuyên vặt” ấy! Qua BP – tôi gởi gắm khá nhiều điều cần tâm sự với người đọc! Nếu RB cần biết thêm về những vấn đề “lớn” khác xin mời vào các trang vanchuongviet.org/ newvietart.com/ hoadongphuowng / hay vào trang nhà của tôi nhé! ( ở XN không thể làm khác!) Chúc RB vui vẻ!
Bài viết của anh, đọc xong em cho rằng: anh đã thành công trong việc tạo nên tính cách nhân vật. Đọc những còm của các anh, các chị… sự tranh luận sẽ không tránh khỏi. Chúc mừng anh với ông hàng xóm Ba Phải mà anh khắc họa.
Chúc anh buổi sáng an lành, vui vẻ….
Theo tôi, mọi ngóc ngách của cuộc sống, của tính cách con người đâu là việc vặt, mà việc vặt đi nữa cũng đáng để tác giả mổ xẻ qua trang viết của mình để đọc giả thấy thêm một nét của con người trong xã hội chứ anh Rong Biển.
Tôi đồng ý với các bạn Hinh,Người Nhơn Lý, Nẫu Xóm Cũ.
Không có việc gì trong đời sống nầy là lớn hay nhỏ cả, chỉ có người viết có mổ xẻ, chấm phá rỏ nét hay không, có làm lay động người đọc tới đâu.
Mong đọc thêm những chuyện được gọi là ” vặt” của bác Long.
Tôi xin được đồng cảm với góp ý của H Culao! Thấy ” -nhỏ” nhưng không “nhỏ” chút nào! Cái “nhỏ” chưa làm nên – thì sao làm được cái “lớn” đây? Tôi rất rát thích viết về những ” cái nhỏ” vậy H Culao ại! ( như truyện Sáu Bẹo gần đây). Mình chỉ mong làm được cái “nhỏ” cho tốt thôi mà! Viết ” đao to & búa lớn” hay chuyện trên trời xa lạ mà làm gì? Hà hà…
Anh Rong ơi. Sao em thấy anh hơi kì kì…
Qúa kỳ chứ hơi hơi gì !
H-Cùlao nói rất đúng !
Tôi cũng nghĩ như HVP vậy mà! Đó là cái “tính cách” còn…tệ hơn BP mà! Hôm nào có lẽ – cũng nên viết về “tính cách”… kì kì này cho bà con XN đọc chơi vậy!
Đất nước?
Rong thức khuya vậy… m muốn gặp h ở y..h..
>> Rêu
Trên một trang (org) là giống như một club (hội hay câu lạc bộ) của những nhà văn, nhà thơ, nhà văn nghệ, nghệ thuật,… đang tụ tập chia sẻ văn thơ, kinh nghiệm, … và những điều gì hay, lạ.. để cùng nhau học hỏi.. để cải tiến; cũng như giải trí đùa giỡn trong tính cách thân thiện yêu thương với nhau, chứ không phải là một ‘sân chơi’ như người ta thường gọi. Đó là tại sao h quý trang xunau.org. Vận động trường của những môn sports mới gọi là sân chơi, m phải hiểu như thế đừng nên nhầm lẫn. Đó là như h nghĩ, còn người khác nghĩ như thế nào đi nữa, h không quan tâm. Hẹn gặp m.
chào huynh…m nè…….!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
m hiểu chút chút những gì h nói và mỗi người có một cách hiểu, chiêm nghiệm cho riêng mình phải không h…
chúc h tuần mới tốt lành nhé……!!!!!
Chúc m cũng vậy nhé..!
có nên chăng khi đưa những chuyện không phải của cộng đồng lên đây?
sao không lập blog riêng hoặc vào chat room?
Hì..
Hùng dũng hiên ngang đi vào… đọc…và còm … mà… hong dính dáng hoặc có dính dáng gì chuyện ngoài lề chút… – cũng chỉ là niềm vui cho qua ngày thui mà! – hi vọng hỏng bị đuổi.. mà đuổi cũng ở lì.. 🙂
Đó là sự khác biệt của những nhà văn thơ,… giỏi và dở cũng như những nhà văn, nhà thơ,… có kinh nghiệm và không có kinh nghiệm. Huynh đã xài computer mới đây thôi hồi năm 1980. Đúng như ông bà ta có câu “đi cho biết đó biết đây, ở nhà với mẹ biết chừng nào khôn.”
Ui chao! hơn 30 năm trong nghề…chọt còm biêu tơ hèn chi hết đất, Rong đi chọt lung tung nghen!
Chào rêu,trang web này vui vì có những còm sĩ nhiệt tình như rêu. Nếu vắng rêu thì…không biết xứ nẫu làm sao mà sống đây hì..hì
TUTHUC thường xuyên vào XUNAU chỉ lúc bận việc gia đình thui. Nhưng ít dám có lời nhận xét bài viết, lại chưa quen biết nhiều nên không dám còm đùa Dzỡn thoái mái như quí Quynh – Tỷ- Muội !
Chỉ dzắn măt khi quá bận việc gia đình thui !
@ TUTHUC ui :
Dzậy là dzào XN thường xuyên mà sao Nị canh quài Nị hổng thấy ” có mặt trên từng ….mi-li -mét ” cà ?!
Tại TUTHUC yếu môn ” gõ” bàn phím ( gõ cứ lộn hoài) nên lười gõ , Thường ngồi đọc Tác phẩm để ” Ngẫm” và xem lời Comment để Vui- Buồn cùng các bạn thui. Chào Nị.
TUTHUC cỏm ơn Nị !
Ngọc Lan ơi! Em thấy “kì kì” nhưng mà nẫu không thấy mới chết chứ?!( nếu thấy đã không tiếp tục…(!). Em yên vui nhé!
Sao lại có một người như ông Ba Phải nhĩ ?
Cuộc sống vậy mà – biết làm sao? Chỉ mong đời ít có BP thôi!
Tính cách của ông Ba Phải thật đáng sợ ! Một kiểu sống thiếu ” đạo đức ” , trong hàng nghìn đạo đức thường hay được chúng ta đề cập thì em muốn nói đến việc ông Ba Phải đã làm cho người thân mình ” đau khổ ” ….
Một truyện ngắn có kết thúc buồn !
Em chúc anh Mang Viên Long vui , khoẻ và sáng tác nhiều .
Chào Yến Du! Bên đời sống khá phức tạp này – làm sao không thể có người như BP ( hay còn tệ hơn)! Điều cần là chúng ta nên “nhìn lại mình” – chính BP không có giây phút nào trong suốt bao năm “nhìn lại” nên cứ vậy? Nếu có, chắc sẽ đỡ khổ hơn thôi! Cám ơn em đã chia sẻ cảm nhân về bài viết & chúc lành! Chúc em vui khỏe & làm thơ tình… vui hơn!
“Ba phải-ba không” con số 3 của Việt Nam hay quá! Chúc anh Long khỏe, vui nữa
Chào anh Võ Xuân Phương! Cũng là chuyện ngẩu nhiên thôi! Con số 3 – theo phương Tây – là số tốt! Theo ta – thì lẻ! Phải đủ ” cặp” chứ! Cám ơn lời chúc lành của anh! Anh & gia đình an lành nhé!
Theo tôi, không nhất thiết là 3 mới tốt. Ví dụ: Tam tài ( thiên-địa-nhân), tam cương ( thời phong kiến), tam bảo, tổ tam tam, tam ngu thành hiền,…Ngay cả chuyện chơi: trận dấu bóng đá, đánh boxing…mà thiếu trọng tài là nguy,
Tôi lộn: không hẳn ở phương Tây 3 mới tốt, mà Á Đông 3 cũng tốt….Xin đính chính
NXC ơi! Tôi đang “lý luận” về tôi ấy mà! Mất công NXC đính chính! Cám ơn nghen!
Chào anh MANG VIÊN LONG,bài viết hay nhưng sao lại có những người đàn ông ghê gớm quá vậy?
Chào Thanh Hoa! Có lẽ quanh TH toàn là những người Thiện Lành. nên cảm thấy “sốc” với con người B P! Trong đời sống phức tạp & rắc rối này; có lẽ – sẽ còn nhiều BP ( hay tương tự vậy) TH ạ! Chúc TH ngày CN vui vẻ!
Ông Ba Phải. Nhưng chưa ba phải lắm chỉ mới hà tiện thâu.
Không hẳn “BP” là phải ba phải! Đó là tên gọi. Còn tính cách – thì…không biết bao nhiêu, mới phải!
Qua câu chuyện này Nô tui thiết nghĩ _ có lẽ nhà văn MVL nên đặt tên nhân vật ” Ba Phải ” ngược lại thành ” Ba Quấy ” mới phù hợp với cái đạo lý, cách sống , kiểu hành xử …._ trong gia đình _ ngoài xã hội của thằng cha , thắng chồng , thằng hàng xóm vô phép tắc, vô đạo nghĩa, bủn xỉn , keo kiệt , tham tiền kia thì hay hơn…!
Gần giống với câu..Tham cho lắm _ tắm cũng uổng trờ…! hic..
Ba “NO” mới đúng. NO= KHÔNG. Ba Không tức Ba No. Nobita= Mr. No= Ông Ba Nô= Ông Ba Không= Ba Trớt Quớt.
Cậu vui nói vậy thôi! Tôi không dám xúc phạm. Chỉ “thuật lại” để bà con đọc cho vui vậy mà! Chúc No vui vẻ!
Gieo gì thì gặt nấy, chỉ khổ cho người thân xung quanh. Cám ơn tác giả đã cho đọc bài nầy để ta tự soi ta mà bớt đi nhiều cái của ông BP có.
Ông BP đâu có mê đồ cổ, chỉ mê tiền thôi mà.
Theo tôi, tác giả nên cho BP 4 không : không cúng giỗ, không cho ai mượn tiền, không đi chơi với ai!” và khi chết không cần ai chôn.
Chúc bác Long luôn vui, khoẻ.
Chào H Culao! Đúng là BP không chỉ làm khổ vợ & con & dâu & rẻ & cháu(vvv) – nhưng chính đã làm khổ đời mình & thân mình trước tiên! Vụ ” 4 không” cậu đè nghị – nếu nước ta có tục cải táng như bên Ấn Độ thời xưa ( quảng xác xuống sông)- thì BP đã chọn cách ấy rồi! Cám ơn Cậu đã chia sẻ cảm nhận khi đọc. Chúc an lành!
mến chào Già làng năm mới!
Thân mến chào trung – niên – thi – sĩ!
Đọc truyện ngắn Ông Ba Phải của anh em càng hiểu hơn vì sao lại có một người đàn bà , một người vợ nữa phải khổ!
Chúc anh vui trong ngày chủ nhật.
Cám ơn nguyentiet đã đọc & gởi cảm nhận. Ông BP đã làm…khổ nhiều người – trong đó có chính mình – nhất là người vợ em ạ!Tiếp theo sau là 5 đứa con ( dâu & rể) – các cháu..Viết – để mong cuôc đời.khong có ai như…BP! Chúc em ngày CN an vui!
…………..
Việc đầu tiên của năm anh em con ông Ba Phải là phải gắng tìm cho được xâu chìa khóa mà ông đã cất dấu ở nơi nào từ ngày ông ở bệnh viện trở về…
————
Phải chăng còn tồn tại một chút “tính cách ông Ba Phải” qua năm người con?
(Chào anh chai! “hai năm nay” mới được gặp lại anh chai á?)
Chào VinhRua! Dĩ nhiên là vậy mà! Nhưng đến đời “con/ cháu,,,” cái chất BP” ấy cũng nhạt dần thôi! Sao 2 năm mới gặp lại? VR quên rồi! Mới hè vừa rôi – cụng ly tới bến mà? Em “chai” ( hay ôm chai?) dạo này còn cặp kè với Hoàng-dịch-lý lhoong? Tôi muốn gởi tăng anh Vũ & Hoàng tập sách -Cậu cho địa chỉ để gởi Bđ nhé? Cám ơn & chúc dzui dzẻ!
chào anh Mang Viên Long,
Ba Phải của anh là một nhân vật đặc biệt : “phải” chỉ có 3 còn “sai” thì vô kể! Một nhân cách như vậy thì kết cuộc bi thảm không thể nào tránh khỏi.
Ví dầu ông ta có thoát chết (tạm thời) vì xuất huyết bao tử thì cũng khó mà mở được kho tàng bằng chiếc chìa khoá “bất ly thân”…bàn tay run rẩy vì Parkinson kia…là để “vẫy chào” cuộc sống an bình để thầm lặng chết trong cô đơn, vì chính mình tự chọn!
chúc anh vui và có nhiều sáng tác mới
TVD
Chào Trương Văn Dân! Hơn 2 tuần nay rất bận & mêt! Đang tranh thủ đọc tập thơ thư 4 của người bạn thơ HL vừa mới nhận – để có ” đôi điều” chia sẻ – thì…bà con XN đến thăm! Hà hà…Cám ơn Bạn Hiền đã đọc & chia sẻ nhé! Chúc Cậu và bà xã an vui & hạnh phúc! Hẹn ngày ” hội ngộ” ở quê! MVL
Gặp Trương thị Thanh Xuân khi đi thăm trường cũ mồng 3 tết 2 đứa ôm nhau mừng rỡ lại quên hỏi số điện thoại .Xuân liên lạc được thì đã qua tới Úc. Biết dầy lên mục tìm bạn Xứ Nẫu được anh Dân giúp rồi. Đang đợi đọc Bàn tay nhỏ dưới mưa của anh đây!
Chào Nắng Thuỷ Tinh,
Có nghe Xuân nhắc đến em. Tiếc quá, hôm đi Tây Sơn, định ở lại một đêm ở Phú Phong mà không thực hiên được. Nay Xuân đã về lại Sydney rồi.
“Bàn tay nhỏ dưới mưa” đã có phát hành tại Quy Nhơn:
1- ở nhà sách Đại Chúng, đường Trần Hưng Đạo, QN
2- Ở cty phát hành sách, 98 Vũ Bảo, QN
Anh không chắc ở Fahasa QN có bán không? tuy nhiên chỉ cần liên lạc với Phuong Nam Book hay Vinabook là có thể nhận sách tại nhà.
Đọc xong nhớ cho biết cảm nhận nhé.
chúc em vui khoẻ, bình an va hạnh phúc
TVD
Cháu vào đọc thăm Xứ Nẫu, lại đọc được truyện này. Cháu rất thích truyện này. Ông ba Phải có một tính cách thật đặc biệt, người đời ai cũng có một chút ba phải như ông ta, nhưng ba Phải toàn diện như vậy thì chỉ có một. Câu chuyện thật lôi cuốn, hấp dẫn. Chúc chú ngày chủ nhật an lành, may mắn.
Thăm Minh Nguyệt! Hôm nay CN – được “nằm nhà lấy năng lượng” ? Cám ơn Cháu đã đọc & chia sẻ cảm nhận. Thật đúng vậy mà! Trong chúng ta – chắc là cũng có ” vài phần trăm” tính cách BP? Làm sao hoàn hảo được khi Đức Phật đã dạy: ” Trong quá khứ, hiện tại – và tương lai, không có người hòan hảo về thể chất & tinh thần”. Cần phải rèn luyên & chuyễn hóa – để được tốt hơn! Chú cũng thích nhân vật BP – vì có thể ” đại diện” cho nhiều mẫu người trong đời! Viết – trước hết, là điều cần gởi gắm & chia sẻ cùng người đọc để cùng nhau cải thiện đời sống & sống đời có ích & hạnh phúc hơn! OK? Chúc MN ngày CN an lành!
Tui cũng là anh Ba Không= Không quá khứ+ Không hiện tại+ Không Tương lai. Ví chia làm ba “thì” temps) chi cho mệt. Một ngày như mọi ngày.
Ớt bay ơi, tui cũng ước chi tui cũng như bạn “3không” vậy… cho khỏi phải nghĩ ngợi gì… hic hic… nhưng mà thiếu cái dấu “(” này làm tui ko biết đọc và phân ra làm sao…….
Truyện ngắn hay. Bút pháp tài tình quá , anh Long ơi.
Chúc anh vui khỏe để tiếp tục sáng tác.
Cám ơn tình cảm ưu ái TN đã dành cho gã nhà quê nay! OK! Sẽ cố gắng vui chơi với ” trò chơi” này – cho đến ngày cuối cùng thôi! Chúc TN ngày cuối tuần dzui dzẻ nghen!
Bộ trên đời này có người như vậy sao?
Viết ác chiến lắm.
Sao không? Đây là chuyện “người thật việc thật” ấy mà! Sự hư cấu & tưởng tượng trong tác phẩm của tôi không bao giờ quá 20%! ( nhiều lúc phải …giảm 20 – 40 %). Vui nhé!
Đa mang một kiếp nhân sinh
Đa đoan một cõi vô minh nổi chìm ?
Huynh MVL ui! mỗi chúng ta, mỗi người có bao nhiêu phần trăm ba phải?
Chào Lemongthang! Tôi nghĩ – ít nhiều, chúng ta cũng đều có ” tính chất BP ” – nhưng hy vọng, không là 100%.là OK rồi! Hai câu thơ thấm đượm đạo vi đã nói lên được cảm nghĩ của cậu với cuộc sống! Cám ơn & chúc lành!
Dưới ngọn bút phẫu thuật – thật ra, có lẽ tác giả không dùng bút mà dùng computer – Mang Viên Long (MVL) đã mổ xẻ phơi bày ruột gan của tay Ba Phải đến từng chi tiết nhỏ xíu và đã đẩy câu chuyện đến tận tùng của sự “gieo tính cách, gặt số phận” trong định đề nhân-quả. Tóm lại, một tác phẩm “luận đề” rõ nét.
Đọc xong truyện, tôi tự hỏi ” Mình có chút nào ‘ ba phải’ không?” Không nhiều thì ít, đố ai dám mạnh miệng nói “không”. Rồi lại tự nhủ ” giá mình có chút’ ba phải’ cũng hay vì suốt đời ruột gan để ngoài da khỏi nhọc công giải phẫu”. Ôi, làm người ở đời khó thay. Than xong thì khóc ba tiếng cười ba tiếng.
Huhuhu. Hahaha!!!!!!!!!!!!!
Bác MVL ơi, bảo trọng nhé.
Chào Thuận Nghĩa! Cám ơn Anh đã đọc & ghi dôi dòng cảm nhận! Thật ra, Ông BP – sống cùng đường phố với tôi! Tính cách. cuộc sống của BP đã làm tôi suy nghĩ! Và tôi, cũng mong rằng – với ” mẫu người” vậy, xin ít có trong đời. Nếu có, thì…chút chút – cũng vui rồi! Anh cũng nhớ bảo trọng – đừng quá say mê thơ & họa & văn & …mà mệt nhé! MVL
Phản phất một chút âm hưởng của nhà văn Pháp Molière trong Lão hà tiện nhưng mang đặc tính rất Á Đông .
Một kiếp người một gia đình thật đáng thương chỉ vì có ông Ba Phải
Cám ơn NTT đã chia sẻ cảm nhận! Mong sao những ” mẫu người BP” ít có trong đời! Viết – cũng với hy vọng & chủ dích ấy thôi mà! Đây là một chuyện ” người thật & việc thật” em à!
Một kiếp người sao mà tội nghiệp quá ! một cuộc sống thật vô nghĩa & đáng thương….
Anh vẫn khỏe chứ ! vẫn ổn chứ !đừng vô tình đánh mất cái quí giá nhất trong cuộc sống,mà nhiều người mãi tìm không thấy! chúc anh vui khỏe nhé!
Chào Kim Loan! Cám ơn KL đã luôn đọc & chia sẻ các trang viết của anh! Anh vẫn luôn trân trọng mọi tình cảm chân thành! Anh chưa được “an cư” – nên chẳng “lạc nghiệp” được! Chúc em & gia đình ngày cuối tuần An Vui! ( Cám ơn em đã chuyễn sách cho KKK nhé!)
MVL ác thiệt; đặt cho người ta cái tên,rồi gán cho một tính cách;đọc lui đọc tới,rồi đọc tới đọc lui; đọc lên đọc xuống,rồi đọc xuống đọc lên,không biết đâu mà lần.Ứơc gì đoạn kết viết thêm độ dăm chữ, mấy đứa con tìm được xâu chìa khoá…coi chúng xử lý thế nào,rồi vỗ đùi đánh đét …mãn nguyện… Phải không hở ông Hai ?
Lâu quá,không gặp;hôm nào ra Quinhơn,anh cho gặp không?nhớ anh quá
Thật ra, cái két sắt cũng đã được mở ra ít lâu sau mà! Chuyện sau …cái két sắt & sau cái chết của BP – không có gì vui hơn – đành vậy! OK! tôi luôn mong đợi những người bạn chân tình! Chúc Cậu vui vẻ!
Vậy là kết quả như Thuận Nghĩa và Trương văn Dân đã chỉ định?-buồn thay
Những tưởng,sau khi tìm được chìa khoá,các con của Ba Phải phân phát cho thiên hạ,hoặc rằng thấy được di chúc yêu cầu cúng dường ,bố thí;hoặc rằng sẽ thấy một giấy ghi nợ từ đời trước Ba Phải…thì sẽ thế nào?
Ủa ! truyện nầy hình như mình có đăng trang cuongdequynhon.org năm ngoái phải kg Sáu Nẫu ?
Tuthuc ơi! Đây là trang XN mà? Bà con XN yêu cầu vậy – nên Sáu có thể “tái bản” – cũng bình thường thôi mà? ( như sách in lần thứ 2, 3…). Cuối tuần có…lai rai không?
Đúng rồi em đã đọc ở trang …. cũ năm 2011 và đọc truyện này trong tập truyện ngắn “NGƯỜI GIỮ CẦU BÊN SÔNG” của Anh tặng.
Nay yếu – kém ” Xu” nên hạn chế anh à ! Em mới nghe tin hình như trước tết cô Phụng có ” sự cố’ gì đó phải không anh ?
Chào Anh .
Kiếp người sao ngậm ngùi quá anh Mang Viên Long ơi.
Chào Vân Hạc! Cuộc đời là vậy mà – biết làm sao? Nhưng Cậu hãy vui lên đi – vì ngoài những “mẫu người” vậy – còn có nhiều người thiện lành & bao dung & sống vì người khác rất nhiều – bên cạnh chúng ta mà! Chúc an vui! MVL