Sương Nguyễn
Sáng nào bà Năm cũng dậy thật sớm , lo cho các con ăn sáng . Khi thì một chảo cơm chiên lạp xưởng, khi thì nồi bún riêu . Bà được con bảo lãnh qua hơn một năm rồi . Lúc mới qua , bà buồn lắm , con cái đi làm hết , bà mở cửa lớn nhìn hai bên hàng xóm , nhà nào nhà nấy cửa đóng im ỉm, không một bóng người đi qua đi lại . Con bà trước khi đi làm có dặn bà là không được mở cửa cho người lạ vào nhà , không được chạy qua nhà hàng xóm để nói chuyện . Ở bên nầy nhà người nào ngừơi nấy ở , tuyệt đối không được chạy qua chạy lại nhà họ như ở VN . Con bà có dặn bà cũng dư thừa , có biết tiếng Anh ,tiếng u gì đâu mà nói chuyện với người ta .Riết rồi cũng quen, bà ra sức trổ tài nấu nướng cho các con ăn , thì giờ còn lại bà làm bạn với những cuộn phim bộ Đại Hàn , cười cười, khóc khóc với những nhân vật trong phim .
Năm 1980 bà bán cái nhà cho thuê ở gần chợ Tân Định , gom được một số vàng cho bốn đứa con đi vượt biên . Nhờ ơn trời Phật phù hộ và phước đức ông bà để lại , chuyến đi trót lọt và hai năm sau đó ,các con bà được định cư ở Mỹ . Khi thằng Hai đã yên bề gia thất , các em nó đã ra trường, có việc làm ổn định , chúng nó hùn tiền lại mua một căn nhà lớn , 5 phòng ngũ , lúc đó chúng mới nghĩ đến chuyện bảo lãnh cho bà qua sum họp một nhà . Cũng may là bốn đứa con đều có công ăn việc làm ở gần nhà , không thôi bà phải khăn gói nay ở với đứa này vài bữa, mai ở với đứa khác vài bữa . Khổ lắm !
Xem xong một tập phim, khóc gần hết nước mắt vì mũi lòng với tình cảnh người cha trong phim . Thấy hai cô con gái khổ sở vì nghèo túng phải đi cầu cứu sự giúp đỡ của người cha giàu có của mình , bị cha đuổi ra khỏi nhà và rốt cuộc bị tai nạn chết dọc đường, bỏ lại hai cô con gái còn nhỏ bơ vơ, không nơi nương tựa . Bà xem đồng hồ , đã quá hai giờ , đến giờ nấu cơm cho các con . Bà lấy cá thịt, rau, trái cây bỏ trên quầy nhà bếp , chuẩn bị nấu cơm tối và làm bánh trái cây tráng miệng cho chúng .
Thằng Hai về trước tiên, kế đến con vợ nó . Chúng nó chun mũi lại, hít lấy hít đễ :
– Mẹ nấu cái gì mà thơm quá vậy mẹ ? Bữa nay mẹ cho chúng con ăn món gì vậy ?
-Mẹ đang làm bánh trái cây , bữa nay mẹ um lươn với bắp chuối, thịt sườn kho rim và canh chua cá bông lau .
Con Đào với thằng Kiên , Tuyền cũng vừa bước vào :
-Nhất mẹ rồi ! không ai nấu nướng ngon bằng mẹ của con .Từ ngày mẹ qua đến giờ con không có tốn tiền ăn vặt ở ngoài đường nữa .
Bà ngồi nhìn các con ăn mà thương chúng vô cùng . Đã lớn đầu mà còn ăn uống ham hố như hồi còn nhỏ . Gặp món gì ngon là chúng chỉa ngay món đó ăn trước và ăn ràu ràu như tầm ăn dâu . Không ai nuôi con dễ như bà , đồ ăn vừa nấu xong để trên bếp , quay qua quay lại là hết sạch, không đợi dọn lên mâm lên bàn . Con bà lúc nào đi học về cũng kêu vang đói bụng và lấy tô ăn ngay trên bếp . Bởi vậy, chúng cao lớn , dềnh dàng như người ngoại quốc , chúng nó bảo với bà nhờ vóc dáng như vậy vào làm việc chung đụng với người ngoại quốc , không bị họ ăn hiếp . Bà tuy buồn vì xa quê hương đất tổ, xa bà con hàng xóm láng giềng nhưng bù lại được sống gần gũi con cái là bà vui rồi . Ngày ngày chỉ mong chúng tan sở sớm về nhà để thưởng thức những món ăn mà bà đã bỏ cả ba bốn giờ để sửa soạn và nấu nướng công phu bằng lửa riu riu để cho đồ gia vị thấm vào thịt hay cá.
Nấu những món ăn thuần túy quê hương và có một hương vị độc đáo là sở trường của bà , bà muốn truyền nghề lại cho con Đào, nhưng con gái bà chả muốn học , nó dành hết thì giờ của nó để o bế cái vóc dáng bên ngoài . Bà thở dài , sang bên này,cái gì cũng ngược lại quê nhà , con gái chỉ chú trọng đến sắc đẹp và quần áo, tụi nó không chú trọng gì đến cái nết na thùy mị , đoan trang hay học nấu ăn ,làm bánh để chuẩn bị làm vợ , làm mẹ như thế hệ bà ngày xưa .
Bà cảm thấy mệt mỏi sau khi coi xong hai tập phim bộ liên tiếp, bà đứng dậy hé màn nhìn ra bên ngoài . Đường sá vắng ngắt, không một bóng người . Xứ sở gì kỳ cục ! Lạnh lùng như nước đá , giá như nhà hàng xóm có người chết trong nhà , nhà sát bên cạnh cũng không hề hay biết gì . Nếu không có đám con nít sau giờ học, chạy nhảy la hét rân bần ở sân trước , khu nhà tĩnh mịch trông giống như một khu nhà hoang vào buổi sáng .
Bà vào phòng lấy quần áo, chuẩn bị tắm rửa trước khi sửa soạn nấu bữa cơm tối cho các con . Bận quần áo xong , bà bước trệch ra ngoài miếng thảm lót, chân dẫm lên vũng nước ở ngoài bồn tắm, bà mất thăng bằng ,trợt té xuống, đầu đập mạnh lên thành bồn . Bà hôn mê bất tĩnh, không còn biết chi nữa .
Khi vợ chồng Lâm , Đào , Kiên và Tuyền về đến nhà , thấy bếp núc lạnh ngắt . Biết có chuyện chẳng lành, họ hốt hoảng chạy tuôn vào phòng tìm mẹ . Thấy mẹ nằm dài trong buồng tắm còn thở thoi thóp , Lâm gọi xe cứu thương nhưng đã trễ ,bà Năm đã biến thành người bán thân bất toại , nằm một chỗ, không tự lo cho mình được .
Sau khi xuất viện về nhà, bà Năm trở thành một gánh nặng cho các con bà . Chúng xin đổi ca làm , thay phiên nhau ở nhà để săn sóc cho bà . Khổ nhất là vấn đề làm vệ sinh cho mẹ , thật là khó khăn khi phải tắm rửa, gội đầu hay thay tả cho mẹ . Cuối cùng chúng đi đến quyết định là đem bà vào viện Dưỡng Lão . Dù nói không được, bà nhìn các con van lơn , nước mắt chảy dài , muốn nói
-Mẹ không muốn! Mẹ không muốn ! mẹ là người quê mùa, chất phát người ta sẽ khinh mẹ . Mẹ không ăn được đồ Mỹ ,các con hãy tìm người về nhà săn sóc cho mẹ .
Nhìn nước mắt mẹ chảy dài , các con bà Năm hiểu bà Năm muốn gì , nhưng chúng giả vờ như không hiểu vì chúng nó còn trẻ, còn yêu đời . Chúng không muốn mỗi ngày đi ra đi vào thấy một xác chết chưa tắt thở, nằm hiu hắt trên giường bệnh . Đưa bà vào viện Dưỡng Lão là xong chuyện
Đêm đầu tiên ở Viện Dưỡng Lão , bà Năm ngủ không được . Đèn mở suốt đêm ở ngoài hành lang, người bạn già người Mỹ ở chung phòng,khuôn mặt nhăn nhúm , đôi mắt buồn da diết , chốc chốc lại khóc nấc lên :
– Michael ơi ! sao con không vào thăm mẹ ? Michael ơi !
Bà cũng nhớ con nhưng bà khóc trong âm thầm lặng lẽ . Bà oán trách trời xanh cay nghiệt đã làm cho bà thân tàn ma dại , không cho bà cùng với các con đi trọn suốt đường trần .
Đến sáng họ dọn trước mặt bà một tô cereals với sữa và một ly nước cam . Bà thều thào ra dấu với người nữ y tá : cháo ! cháo ! nhưng cô ta không hiểu ý bà muốn nói gì . Bà uống cạn ly nước cam trong khi bụng đói làm cho bao tử bà cồn cào, khó chịu thêm lên .
Giữa trưa , cô y tá bưng một khay thức ăn đặt trên giường bà với một ly sữa . Bà ngồi nhỏm dậy nhìn mâm thức ăn , rồi lại nằm xuống . Đói lả người mà ăn những thứ đó ăn cũng không vô . Ai đời mà cho người già cả và bệnh nhân ăn đồ sống sít : rau dền Mỹ sống , nấm trắng cắt mỏng sống, một lát meatloaf ăn xảm lơ . Ít nhất họ cũng phải biết cuống họng người già không được bình thường, dễ bị sặc , chỉ ăn được những đồ mềm như cháo , cá, yogurt , soup hay khoai tây tán nhỏ . Bà vói tay lấy ly sữa uống sạch thay cho bữa trưa . Một giờ sau cô y tá quay trở lại , thấy mâm đồ ăn còn y nguyên, nghiêm khắc nhìn bà lắc đầu rồi đem đổ mâm đồ ăn vào thùng rác .
Ngày qua ngày , bà càng ngày càng tiều tụy . Tháng đầu tiên con bà vô thăm thường xuyên , mỗi lần thấy con , bà nắm lấy tay nó mà hai hàng nước mắt lăn dài . Bà ra dấu với nó là bà muốn về nhà . Chúng vỗ về .
-Má cứ ở đây ! người ta săn sóc cho má chu đáo . Họ có những dụng cụ y khoa đặc biệt có thể tắm rửa cho má dễ dàng . Về nhà tụi con bận phải đi làm , làm sao các con có thì giờ lo cho má được .
Họ lo cho má chu đáo lắm với những khuôn mặt lạnh lùng , không cảm xúc . Không dỗ , mớm đút mỗi khi người già trở chứng , không chịu ăn . Bỏ người già trần truồng trên xe lăn, cột chặt lại. rồi quây tròn dưới vòi nước , dùng bàn chải lớn thoa xà phòng , kỳ cọ khắp người họ , mặc cho mấy bà già la chói lói vì sợ nước , vì tia nước ra đầu tiên bao giờ cũng lạnh cóng , làm cho họ run lẩy bẩy . Đa số người Mỹ không thương hại người già yếu , họ chỉ quan tâm đến con cái hay con mèo, con chó nuôi trong nhà mà quên đi mất mình còn cha hay còn mẹ đang chờ chết trong viện Dưỡng Lão .
Trường hợp bà Năm không ngoại lệ . Đến tháng thứ hai , thỉnh thoảng chúng nó mới vô thăm bà mặc cho bà buồn tủi vì nhớ nhung các con . Bà gầy ốm thấy rõ vì không ăn được đồ ăn Mỹ . Ăn được hay không được , con bà chẳng quan tâm vì chúng đang hò hẹn, chuẩn bị xây tổ ấm mới và dọn ra ở riêng .
Liên gọi cho Đào : Cuối tuần nầy mình không làm thêm giờ phụ trội . Đào dẫn mình đi thăm bác gái đi .Từ ngày nghe tin bác bệnh tới giờ, mình không rảnh được một ngày để đi thăm bác .
-Mình có hẹn sáng mai đi biển với anh Luân rồi . Hay là bồ đi một mình đi, dễ tìm lắm . Từ Freeway 10 đi đường North Gessner qua khỏi Kempwood thì viện Dưỡng Lão nằm bên trái , phòng số 42 .
Thấy Liên bước vào phòng, bà Năm nhìn ngóng ra cửa, tưởng Đào đưa Liên vào thăm bà . Hiểu ý, Liên nói dối với bà .
-Đào bận làm thêm giờ cuối tuần, không đi với con được , con đi một mình .
Nghe tôi nói xong, bà rơm rớm nước mắt , không biết là vì tủi thân hay là vì biết tôi nói dối . Tôi lấy khăn lau nước mắt cho bà , xót xa nhìn bà gầy còm , da bọc xương . Tôi lột vỏ nho, lấy hột , đút cho bác ăn .
-Sao bác xuống cân nhanh quá như vậy ? Bác sĩ bảo bác chỉ bị tê liệt nửa người, cơ thể bác rất khỏe mạnh, không có bệnh gì khác .
Bác thều thào ra dấu : Đói ! không ăn được đồ Mỹ . Bác thèm canh chua , cá kho tộ, thịt kho .
Tôi hứa với bác ,lần sau vào thăm sẽ đem lén cho bác một ít và nấu thật mềm . Lời hứa của tôi đã không thực hiện được . Hai tuần sau đó tôi được tin bác mất trong viện Dưỡng Lão .
Tôi bước chân vào nhà quàn Thiện Tâm , trầm hương nghi ngút. Có các vị thượng tọa và các ni cô đang tụng kinh cho hồn bác được siêu thoát .Bác nằm thật an bình ,chung quang bác là những vòng hoa huệ ,cúc và hoa hồng trắng thơm ngát . Các con bác trong bộ đồ tang, nước mắt lưng tròng , sì sụp lạy trả những người khách đến thăm viếng . Khách thầm thì to nhỏ . Bác thật có phúc ! được con cái lo chu đáo như thế kia . Lần đầu tiên tôi thấy một đám tang có nhiều hoa như vậy ! Chắc cái hòm đó mắc tiền lắm thì phải ? Không một ai trong đám khách biết là người nằm trong hòm chết vì đói .
SƯƠNG NGUYỄN
Xứ Nẫu 