Feeds:
Bài viết
Bình luận

Chút hơi ấm cuối cùng.

Elena Pucillo Truong

                                                ( Nguyên tác : l’ultimo calore )

   Bản dịch của Trương Văn Dân

.

            May quá, tôi đã chạy thoát …

Đã từ lâu tôi đã nghĩ đến chuyện trốn chạy vì không thể trải qua một mùa Giáng Sinh nữa trong hoàn cảnh này. Ngay từ lúc đặt chân đến bệnh viện hoành tráng ấy, ý tưởng duy nhất  trong đầu tôi là bỏ trốn. Chạy, thật xa nơi chốn ấy..

Đi chân trần để khỏi gây tiếng  động, một tay tôi cầm đôi giày còn tay kia cầm chiếc gậy và một túi ny-lon, tôi mệt nhọc dò dẫm trong bóng tối của màn đêm.. Chẳng có ai nhìn thấy…. Mấy cô y tá đang bận xem TV hay ăn uống, còn các chú bảo vệ thì đang dúi đầu vào màn hình điện thoại để vi vu trên Facebook… Họ chỉ có thể phát hiện vào sáng mai, khi cô y tá bước vào phòng để đánh thức tôi và khám phá ra là dưới chiếc mền trùm kín, chỉ có hai chiếc gối nằm dưới tấm drap, xếp đặt như một người đang nằm ngủ.


            Bây giờ thì tôi có thể mang đôi giày vào chân và từng bước, từng bước rời xa cái nơi chốn khốn nạn này. Tôi muốn chạy đến khu rừng thông mà hằng ngày thường nhìn thấy qua khung cửa sổ. Chắc chẳng xa gì lắm.

Thời còn trẻ tôi đi khá nhanh, cứ tưởng mình có thể nắm bắt thế giới này trong bàn tay…nhưng giờ đây tôi chỉ là một ông lão già nua. Bệnh tật và cô độc.

Tôi phải làm bất cứ điều gì có thể để có thể trốn khỏi cái bệnh viện, mà thực chất là một nhà ngục nạm vàng. Còn căn nhà của các con thì đúng là địa ngục.

Dĩ nhiên trước đây tôi chưa bao giờ ngờ tới.

Tất cả được bắt đầu sau đám tang của em, em yêu ạ. Trở về nhà, anh chỉ muốn xa cách với tất cả bọn người cứ luôn mồm cười nói, ngồi một mình để ngẫm nghĩ về những gì sẽ xảy đến với mình. Trong anh vẫn còn lòng ham sống nhưng ý nghĩ là em không còn trên đời này nữa làm anh đau đớn. Đau không chịu nổi! Dĩ nhiên anh cũng có thể tự mình nấu ăn, dành thời gian để đọc, để viết, nhưng anh chợt nhận ra là mình không thể nào bước vào căn phòng ngủ, nằm trên chiếc giường mà mình đã từng ôm nhau rồi chìm sâu vào giấc ngủ và thức giấc bằng một nụ hôn. Biết bao lần bàn tay của em sờ soạng nắm lấy tay anh rồi ngủ tiếp, như vừa được  trấn an vì có anh nằm bên cạnh. Bao nhiêu niềm vui và đam mê đã được thắp sáng trong trái tim chúng mình, thay vì suy giảm, chúng lại được tăng lên cùng năm tháng, trong một tình yêu ngày càng khắn khít, thơm ngon như hương vị của một thứ rượu vang được ủ lâu năm trong thùng gỗ quý.

Vì những hoài niệm đau buồn đó nên anh quyết định đóng kín căn phòng bằng ổ khóa. Và ngay từ lúc ấy anh biết mình đang bắt đầu đi vào cõi chết.

Em yêu ơi, em có biết sự cô đơn là một căn bệnh trầm kha? 

Dần dà, mọi người cố gắng thuyết phục anh về sống ở nhà đứa con trai. Và đây chính là bước đầu tiên để anh bị giam trong tù. Anh ngu ngốc quá!

Em yêu ơi, lúc em còn sống, anh chỉ biết đến công việc nhưng chỉ cần nghĩ đời mình có em là anh đã vui rồi. Sau này các con mới xuất hiện, và anh từng nghĩ là chúng sẽ lớn lên như mơ ước của chúng mình. Chỉ đến bây giờ anh mới hiểu là điều đó không bao giờ có. Dù chúng ta đã gieo những hạt mầm đúng đắn, đã cố gắng truyền đạt những giá trị quan trọng về cuộc đời, dạy chúng biết thế nào là lòng bác ái, về tình người và tâm từ bi. Em ơi, anh vừa mới nhận ra là mình đang nói chuyện với em dù biết em không còn trên đời này nữa.

Nhưng có lẽ là em đã may mắn  hơn anh, vì sớm từ giã cõi đời ô trọc này để khỏi phải chứng kiến sự lãnh đạm, sự khinh thường và bạc bẽo của các con. Tất cả mọi đứa, không chừa đứa nào. Ngay cả con gái út cũng không chứng tỏ là trong lòng nó còn chút tình cảm nào.

Tôi đi, như chạy. Mệt lắm, nhưng chắc cũng sắp đến nơi. Tôi bắt đầu nhìn thấy những chóp đỉnh của hàng thông được chiếu sáng bởi một mảnh trăng non. Tiếng rì rào của biển cũng dường như đang vọng tới. Tôi còn nghe được một vị mặn đậm đà của đại dương hòa lẫn với mùi của rừng thông.

Còn nhớ không em, đêm đó, bên bờ biển, chúng mình đã ẩn mình giữa những chiếc thuyền đánh cá để nồng ấm yêu nhau? Bao nhiêu vì sao đang lấp lánh trên bầu trời và mùi thơm của biển cứ hòa trộn vào vị mặn của môi nhau.

Bây giờ thì cũng có những vì sao lấp lánh trên đầu anh, lúc anh ngồi tựa lưng vào một cây thông và hai bàn tay ve vuốt hàng cỏ ướt. Có một bầy đom đóm đang bay giữa những lùm cây. Có phải là em đã mời chúng đến đây, để anh khỏi cô đơn trong buổi tối cuối cùng?

Chính sự cô đơn là điều làm anh đau khổ nhất. Anh liên tục nhìn thấy em bên cạnh mình. Anh kể lể với em về mọi chuyện. Anh thấy thiếu vắng vì không được chạm vào em, cảm nhận được bàn tay mềm mại và êm ái của em thường dịu dàng ve vuốt khuôn mặt anh, nụ hôn của em mỗi sớm mai thức giấc, những chuyện vặt vãnh trong ngày mà chúng mình thường cười đùa như hai kẻ đồng lõa.

Anh không thể tưởng tượng là em sẽ đau đớn như thế nào khi nhìn thấy những đứa con cười chế diễu khi nhìn những bức hình của chúng mình âu yếm bên nhau, chứng kiến những quyển sách yêu thích bị ném đi tung tóe. Chúng đã vứt đi mọi thứ, như loại bỏ mình, bởi vì sự hiện hữu của chúng mình lúc tuổi già đang làm phiền chúng.

Nhưng chỉ còn vài giờ nữa thôi. Anh cũng sẽ không còn nữa. Anh sẽ vĩnh viễn chấm dứt mọi sự phiền hà.

    Đủ rồi! Anh không muốn phung phí những giây phút cuối cùng này để nghĩ đến những kẻ vô tình bạc nghĩa.

    Khô khốc và tham lam, đấy chính là những thứ mà các con đã trở thành.

Anh như vừa nghe lại buổi tranh cãi cuối cùng của chúng :

  • Bác sĩ nói cần cho ổng nhập viện…
  • Vậy là phí bao nhiêu tiền của.
  • Thì dùng tiền mà ổng bả để dành đó…
  • Thế thì còn gì cho bọn mình? Một mớ tiền lẻ à?   Biết đâu thằng cha già vô dụng này chưa chịu chết…và thế là hết sạch…
  • Câm mồm đi. Chính mầy đã bán căn nhà của ổng và còn đang giữ tiền…

         Bao nhiêu điều xấu xa và kinh tởm mà anh đã phải nghe! Thế nhưng anh câm lặng, giả bộ như chẳng hay biết gì. Nhưng đêm đó, vì quá đau đớn mà sức khỏe của anh bị một cơn suy sụp.

  • Bây giờ mình phải làm gì đây? Nếu tao phải mang lão đến bệnh viện thì làm sao có thể tham dự đám cưới của sếp…Thôi, cứ bỏ mặc lão. Nếu lão chết thì càng tốt. Mình tiết kiệm được tiền bạc và thời gian.

            Anh không thể nào chịu nổi sự khốn nạn kinh tởm này. Anh ngồi bật dậy và to giọng nguyền rủa chúng, là anh không muốn ở với chúng thêm một phút nào.

Bọn chúng chỉ khó chịu chứ không có ai giật mình vì phản ứng đột ngột của anh. Một đứa chở anh vào bệnh viện. Và anh biết là định mệnh của mình đã được an bài. Trước hoặc sau gì cũng có một cú đột quỵ, sau đó có thể là bán thân bất toại hay tệ hơn, không thở được, anh sẽ bị đút các loại ống linh tinh để sau đó chết trong đau đớn.

Nhưng nỗi đau lớn nhất vẫn là bị bao vây bởi đám diều hâu tham ác này, chúng đang chờ đợi và thèm rõ dãi đoạn kết đời anh để thừa hưởng gia tài, rồi sau đó còn lớn tiếng rêu rao là đã ở kề cận cha mình cho đến phút lâm chung!

Bọn khốn kiếp! Giả nhân giả nghĩa! 

            Đủ rồi! Đủ rồi! Đã bao lần tôi hét lên như thế, không muốn nghĩ đến, nhưng lại chẳng thể quên. Tôi bắt đầu cầm lấy chai nước và lọ thuốc nằm trong bao nylon. Mình giỏi thật, đã tính toán chi ly mọi thứ từ lâu. Mỗi ngày tôi đều để dành một viên thuốc ngủ, giả bộ như vừa mới uống, ngoan ngoãn thực hành lời căn dặn của các y tá.

Một nắm thuốc trong lòng bàn tay. Một ngụm nước. Môt ngụm nữa. Một cơn ho rồi vận sức nuốt xuống. Được rồi. Bấy nhiêu đó là quá đủ để trái tim già này ngưng đập.

Đêm nay không lạnh lắm. Chỉ có vài cơn gió nhẹ và anh dường như vừa nhìn thấy ánh hồng ở phương Đông.

            Thế nhưng anh muốn tìm một chút hơi ấm. Muốn cảm nhận rằng em đang nằm gọn trong vòng tay anh, giống như bữa chúng mình đi hái cherri, trái chín, mọng đỏ như môi em. Anh vừa ăn, vừa hôn em, nép mình dưới bóng mát những cành cây trĩu quả.

Anh chợt sờ lấy môi mình như thể muốn tìm lại cảm giác đó, nghe lại mùi vị của môi em mềm mại và đỏ mọng…ôi, anh yêu em nhiều lắm… và anh thấy trống vắng làm sao!

            Anh bắt đầu nghe một cảm giác rất lạ trong cơ thể mình. Như một cơn buồn ngủ. Bình minh cũng vừa ló dạng. Ngày đang ửng sáng. Và những vì sao dường như cũng tắt dần. Bỗng anh thấy lạnh. Vội nép mình vào gốc cây để tránh gió. Một cơn rùng mình rất khẽ. Một cảm giác thật lạ lăn trên má, chạy xuống môi. Rồi một hơi ấm ở đâu tràn tới, như thể anh đang nằm giữa vòng tay của ai.  A, hiểu rồi, là em, người yêu quý nhất của anh.

            Cảm ơn em đã không để anh chết một mình. Tìm lại nhau, hạnh phúc biết bao! Và giờ đây, mãi mãi bên nhau.

Dặm dài Trường Lũy

Nguyễn Thanh Quang

.

Trường Lũy là một phức hợp bao gồm: lũy-bảo (đồn)-đường, hình thành từ thời chúa Nguyễn, xây dựng quy mô dưới triều Nguyễn; đi qua địa phận 3 tỉnh trước đây: Quảng Nam, Quảng Ngãi và Bình Định.

Thế nhưng chỉ cần đi qua một đoạn ngắn công trình này, phần thuộc tỉnh Bình Định (cũ) chẳng hạn, bất cứ ai mến yêu quê hương, đất nước mình cũng sẽ bùi ngùi, kính ngưỡng trái tim, khối óc, trí tuệ người xưa.

Tôi đã nhiều lần đến với Trường Lũy trong nhiều vị thế, tư cách khác nhau, lần nào cũng dâng lên niềm cảm khái.

1.

Năm 1819, triều Gia Long, Tả quân Lê Văn Duyệt (1764 – 1832) khởi công xây dựng công trình kiến trúc phòng ngự dọc theo chân Đông Trường Sơn, từ Hà Đông (Quảng Nam) đi qua các huyện phía Tây Quảng Ngãi (Trà Bồng, Sơn Tịnh, Sơn Hà, Tư Nghĩa, Minh Long, Nghĩa Hành, Ba Tơ, Đức Phổ) và các xã Hoài Sơn (Hoài Nhơn), An Hưng, thị trấn An Lão, An Tân, An Quang (An Lão). Nguyễn Tấn, vị quan chỉ huy Trường Lũy trong những năm 1860, viết trong sách Vũ Man Tạp lục thư: “Quận công Lê Văn Duyệt tâu xin xây Trường Lũy, Nam giáp ranh giới Bồng Sơn tỉnh Bình Định, Bắc giáp ranh giới huyện Hà Đông (Núi Thành) tỉnh Quảng Nam”. Các bộ chính sử của triều Nguyễn như: Đại Nam thực lục, Quốc triều chính biên toát yếu, Đại Nam nhất thống chí, Đồng Khánh địa dư chí… đều có ghi chép về Trường Lũy.

1bg.jpg
Các nhà khoa học khảo sát Trường Lũy. Ảnh: N.T.Q

Trường Lũy được đánh giá là một trong những công trình phòng thủ dài nhất Đông Nam Á. Tuy nhiên, việc xác định chiều dài cụ thể lại có nhiều số liệu khác biệt. Sách Đại Nam thực lục chép lũy dài khoảng 117 dặm, còn Viêm Giao trưng cổ ký thì chép 177 dặm. Sự chênh lệch này có lẽ do mỗi thời điểm ghi chép, lũy lại được nối thêm hoặc tu bổ.

Hiện nay, qua khảo sát, các nhà nghiên cứu xác định chiều dài Trường Lũy cũng khác nhau. Đoàn khảo sát của Viện Viễn Đông Bác Cổ (Pháp) tại Hà Nội và Viện Khảo cổ học Việt Nam giai đoạn 2005 – 2010 cho biết: Lũy có thể lên đến 300 km, trong đó riêng đoạn trên đất Bình Định dài 30 km. TS Nguyễn Tiến Đông (Viện Khảo cổ học Việt Nam) ước tính chiều dài xấp xỉ 200 km… Dù con số chênh lệch nhưng có thể khẳng định độ dài của Trường Lũy ít nhất trên 100 km. Nếu tính cả các nhánh rẽ, có thể vượt 200 km. Theo hồ sơ di tích của Bảo tàng Bình Định, đoạn lũy qua Bình Định dài 14,4 km, với 19 bảo/đồn, mỗi đồn cách nhau từ 500 m đến 1.000 m. Men theo Trường Lũy, có dấu tích con đường cổ chạy song song phía Đông Lũy, là đường thiên lý Bắc – Nam trong lịch sử.

Trường Lũy là di tích kiến trúc đa dạng về chất liệu, có cấu trúc độc đáo, được xây dựng, củng cố và mở rộng trong suốt hơn 3 thế kỷ. Xét về phương diện kiến trúc xây dựng, Trường Lũy là một trong những kỳ công của người Việt. Điểm kỳ vĩ của Trường Lũy không chỉ về độ dài, mà còn ở đặc điểm quân sự – văn hóa. Đáng chú ý, lũy không phải bức tường “khóa chặt” địa bàn miền núi với miền xuôi. Lũy cắt ngang qua nhiều con sông suối và tại mỗi điểm cắt có đồn/bảo kiểm soát. Chính thiết kế này vừa ngăn quân nổi dậy tập trung tràn xuống, vừa mở lối cho giao thương hàng hóa (lâm thổ sản, muối, vải…) giữa người Việt dưới xuôi với đồng bào H’re, Ca Dong, Xơ Đăng… ở thượng du.

Giữa hai đòi hỏi cấp bách – an ninh lãnh thổ và an ninh thương mại – Trường Lũy được coi như là một thỏa hiệp. Nếu về phương diện chính trị, Trường Lũy thực sự là sáng kiến của triều đình thì về mặt xây dựng, nó là kết quả sau cuộc thương thảo giữa Lê Văn Duyệt và các thủ lĩnh người H’re, công việc xây dựng dựa vào công nghệ truyền thống và nguồn nhân lực của cả hai cộng đồng.

GS Phan Huy Lê nhận định: Trường Lũy không chỉ là một công trình phòng thủ đơn thuần mà còn mang ý nghĩa lịch sử quan trọng, đó là giao thương giữa miền biển với miền núi. Các bảo/đồn vừa kiểm soát thu thuế, đồng thời cũng đảm bảo an ninh cho hệ thống giao thương. Điều đó có nghĩa đây là một công trình kiến trúc thấm đẫm mồ hôi, nước mắt và có cả máu của tiền nhân.

Các nhà khoa học quốc tế và trong nước đánh giá cao về giá trị lịch sử, văn hóa của Trường Lũy. Cuối tháng 3.2011, đại sứ các nước Pháp, Ba Lan, Hungary, Anh, Hy Lạp, Italy cùng Phái đoàn Ủy ban châu Âu (EU) đã đến thăm di tích Trường Lũy. Các đại sứ, nhà nghiên cứu văn hóa đều có nhận định chung: Đây là công trình kiến trúc hết sức độc đáo, một di sản quý báu không chỉ của Việt Nam mà là của cả nhân loại.

2.

Tại hội thảo bảo tồn, phát huy di tích Trường Lũy gắn với du lịch tại Quảng Ngãi do UBND tỉnh Quảng Ngãi tổ chức ngày 6-5-2011, GS Christopher Young, Hội đồng Di sản Anh, Thành viên Hội đồng Di sản thế giới, có ý kiến: Phát triển du lịch di tích Trường Lũy sẽ tạo ra cơ hội việc làm, mang lại lợi ích kinh tế bền vững cho cư dân địa phương, thông qua dịch vụ du lịch; thúc đẩy du lịch địa phương và cả miền Trung phát triển nếu tỉnh có kế hoạch bảo tồn, quản lý và khai thác có hiệu quả. Đây là điều rất quan trọng, mang tính cốt lõi cho việc bảo tồn gắn với phát triển du lịch một cách bền vững.

2bg.jpg
Bảo tàng tỉnh phối hợp với Công ty thiết kế Bảo An khảo sát Trường Lũy La Vuông đo đạc khoanh vùng bảo vệ di tích. Ảnh: N.T.Q

Theo bà Jane Brantom – chuyên gia cao cấp về du lịch Anh, người có kinh nghiệm trong việc bảo vệ lũy Hadrian ở miền Bắc nước Anh, so với lũy Hadrian thì Trường Lũy có nhiều đoạn nguyên vẹn hơn. Việc khai thác Trường Lũy phục vụ du lịch không chỉ tạo ấn tượng tốt đẹp cho du khách về văn hóa, lịch sử của một vùng đất mà còn đem lại lợi ích lớn, tạo việc làm cho nhiều người, nhất là cộng đồng dân cư sống trong khu vực di tích. Dọc Trường Lũy có cộng đồng dân tộc H’re sinh sống nên cần phục hồi một số làng văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc để khách du lịch tham quan, tìm hiểu thêm về văn hóa, ẩm thực của người dân bản địa. Có thể đón du khách về ăn nghỉ tại nhà dân theo mô hình du lịch homestay”…

3.

Tỉnh Bình Định (cũ) đã xếp hạng 153 di tích (trong đó 2 di tích cấp quốc gia đặc biệt, 35 di tích cấp quốc gia, 116 di tích cấp tỉnh). Với một người gắn bó với lĩnh vực này lâu năm, tôi thấy, trong hơn 150 di tích đã được xếp hạng, chỉ có chừng 10 di tích phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch. Điều đó cho ta biết rằng, không phải tất cả các di tích được xếp hạng đều có thể phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch, có di tích phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch ngay sau khi xếp hạng, tôn tạo, có di tích sẽ phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch trong tương lai và có những di tích chỉ lưu dấu sự kiện mà không thể phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch. Bởi lẽ, để phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch, ngoài giá trị vốn có của di tích, còn phải đáp ứng những yêu cầu khác của du khách như đầu tư quy hoạch tôn tạo, xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông thuận tiện, hình thành các dịch vụ đáp ứng nhu cầu khách tham quan…

them3-2.jpg
Các nhà khảo cổ học xử lý hiện trường ở lối ra vào đồn An Quang. Ảnh: N.T.Q

Năm 2024, UBND tỉnh Bình Định đã phát động cuộc thi ý tưởng thiết kế quy hoạch khu vực phát triển du lịch sinh thái La Vuông. Tháng 8-2024, TX Hoài Nhơn tổ chức Ngày hội du lịch La Vuông – Cao nguyên xanh vẫy gọi (nơi có hệ thống Trường Lũy). Đây là một cú hích nhằm giới thiệu, quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên, văn hóa đất và người Hoài Nhơn, thu hút đầu tư phát triển du lịch. Nhưng tất cả đều thu lại kết quả rất hạn chế. Cho nên có thể nói, công tác bảo tồn di tích lịch sử – văn hóa luôn đòi hỏi “bài toán” cân bằng giữa phát triển kinh tế và gìn giữ truyền thống.

Đến hôm nay, Trường Lũy vẫn vẹn nguyên giá trị văn hóa, lịch sử, khảo cổ, mở ra cơ hội phát triển du lịch và nghiên cứu. Quản lý, bảo tồn di tích này cũng chính là góp phần khẳng định bản sắc và chiều sâu lịch sử của vùng đất Bình Định nói riêng, cũng như Việt Nam nói chung. Phát triển du lịch thông qua bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa không chỉ thu hút, đáp ứng nhu cầu của du khách mà còn góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa độc đáo của dân tộc đến với bạn bè quốc tế.

Gialai.com.vn

Anh có hẹn không với tháng mười hai

Mộc Miên 

Anh có hẹn không với tháng mười hai

Sài Gòn vào đông ấp lên mấy ngón

Băng qua ngày với dăm điều tản mạn

Em viết gì, cũng se hết bàn tay

.

Anh có hẹn không những sớm chim bay

Ngày quanh co em, sổ hàng, kế toán

Bận bịu lợi, danh, nỗi mình gió chướng

Phía bên kia cũng hun hút dấu người

.

Pha một tách trà, buồn phất lên môi

Những ngày Sài Gòn đổi chiều cơn bấc

Mưa ở bên kia tin đài bão lụt

Em thảng thốt mùa, phía ấy đau thương

.

Anh có hẹn không, mười hai của em

Bàn tay ngập ngừng mân mê tin nhắn

Lướt qua ti vi bao người vạn phận

Em nhỏ bé em chẳng biết nói gì

.

Anh có hẹn không, mưa gió nhiều khi

Sài Gòn xôn xao, cõi mình nổi sóng

Ngày cứ chênh chao dăm điều tản mạn

Em viết gì, cũng phảng phất như anh

Không còn những chiều hư

Phạm Đức Mạnh

.

Thương bóng hình ý nghĩ cứ vơi xanh

Lặng lẽ nhìn sắc hồn thu xa mãi

Mùa kỷ niệm trôi đi không ở lại

Thời gian trầm tư hương nhớ ngậm ngùi

.

Không còn chiều hư nhuốm màu run rẩy

Giông tố xuyên bầm trời biển hoàng hôn

Ngoảnh mặt lạnh lùng gieo sầu mưa đắng

Cõi bình yên ngập lệ gió thất thần

.

Không còn những chiều hư nghiệt ngã

Khuấy đục ngầu lòng bến đợi chờ nhau

Không còn ánh mắt buồn trông vời vợi

Hy vọng cười còn thấp thoáng nỗi đau

.

Không còn chiều hư vàng lá mong manh

Mây sờn bạc, nắng lửng lơ rưng rức

Vấp cuối trời ngã vào đêm kiệt sức

Con đường trồng đầy sương trắng phân li

.

Hãy xua tan những chiều hư khắc khoải

Ôm cô đơn dằn vặt số phận mình

Dù ngày mai đời có phai nhung nhớ

Đừng yếu mềm ngồi khóc với lặng thinh.

Phạm Đức Mạnh

06.12.2025

Lên đồi Tịnh Độ

Trần Ngọc Tuấn

.

Sáng nay lên đồi Tịnh Độ

Giọt sương tan trên lá xanh

.

Trưa nay lên đồi Tịnh Độ

Nghe cây chuyển nhựa lên cành

.

Chiều nay lên đồi Tịnh Độ

Mây vàng từng áng mong manh

.

Tối nay lên đồi Tịnh Độ

Trăng non đầu núi an lành

Cuối mùa

Nguyễn Ngọc Hưng

.

Đông rồi sớm muộn cũng sang

Vội chi mà trút lá vàng cây ơi

Nhánh tay xương xẩu với trời

Chỉ làm gió rụng mưa rơi buốt lòng.

.

Mái đình vẫn mái đình cong

Còn đâu dáng mẹ lưng còng hôm mai

Bờ tre nghẹn gió thở dài

Rắc vô vàn mảnh trăng phai tiễn người.

.

Ngày xanh để héo nụ cười

Lỡ thì thương chị khôn vơi lệ sầu

Dãi dầu ruộng cạn đồng sâu

Câu thơ vạt áo qua cầu gió bay.

.

Chập chờn chén tỉnh chén say

Tàn thu cha dốc cạn ngày chớm đông

Gửi lên ngọn khói đốt đồng

Nỗi niềm rơm rạ hư không hóa mùa…

.

Ngây ngây như thể phải bùa

Khế vườn quả ngọt quả chua thẫn thờ

Tôi ngồi vọng tiếng chim mơ

Vàng bay một lá đôi bờ mộng du!

Lá Sầu

Nguyên Hạ Lê Nguyễn

.

Năm tháng nào đã đi qua trong cuộc đời của mỗi con người cũng bằng nhau với từng ấy phút giây quay tròn trên mặt kim đồng hồ…Nhưng với một người đa sầu, đa cảm…

Một tâm hồn luôn quắt quay với nỗi nhớ về những ngày tháng cũ…

Thì như là mới xảy ra hôm qua, đó là những điều báo trước cho ta biết “Đó là tuổi già” đang gõ cửa nhà mình rồi đó,

Từ lúc mà ta bỗng dưng đối diện với “Cuộc sống và sự chết”, từ lúc mà ta biết cần phải dọn dẹp cho mình một con đường đi thanh thản đến cõi bình yên của tâm hồn…

Tất cả những chuyện xưa xa lơ xa lắc bỗng hồn nhiên trở về và bỗng dưng ta muốn nhìn lại những nơi chốn cũ, dấu tích xưa.

Thực vậy, những kỷ niệm thật xa xưa, từ những ngày bé dại hay những ngày mới lớn của tuổi trăng tròn hay hơn một chút nữa…Luôn hiện ra trong tâm trí tôi như mới xảy ra hôm qua, hôm kia hay tháng trước, năm trước…

Nhưng thực tế cũng đã hơn bốn , năm thập kỷ đã qua trong cuộc đời.

Từ sau lần dịch bệnh của thế kỷ…Gia đình tôi và các con tôi đều bị nhiễm căn bệnh thế kỷ và tất cả đều qua khỏi nạn tai…

Những nỗi kinh hoàng khi những người hàng xóm nhiễm bệnh như gia đình tôi và đã lặng lẽ ra đi không thốt cùng nhau lời chia biệt…

Họ là những người láng giềng, những người khách hàng thân quen của tôi…

Họ mãi mãi ra đi không trở lại nhà, một mình lạnh lẽo trong những lò thiêu xa vắng….

.

Hồi ức đớn đau , thống hối. và tôi đã dọn mình, làm tất cả những gì cần làm cho một kẻ “sắp đi xa”…

.Sau một tuần lễ năm trên giường bệnh,… bình yên trở về nhà tôi bỗng muốn trở về nơi chốn cũ, thành phố cũ đã nuôi nấng tôi qua bao năm tuổi thơ, nhìn thấy tôi lớn lên và giã biệt tôi khi tôi đành đoạn ra đi…

Tôi trở lại thăm Qui nhơn khi xác thân còn nguyên vẹn và hứa sẽ trở về nằm bên quê hương khi nhắm mắt xuôi tay.

Và tôi đã trở về với quê tôi, gặp lại những người thân , những bạn bè, những con đường, những góc phố, những cát biển, những thông xanh…

.Tất cả những dấu yêu xưa mà tưởng chừng như tôi sẽ không bao giờ gặp lại, tôi đã nói lời cám ơn tất cả, cám ơn chỗ ngồi bây giờ vẫn còn nguyên vẹn cho tôi ngồi viết lại những hồi ức này trong hạnh phúc và niềm thương cùng hai tiếng “tạ ơn”.

****

Cuộc sống đã đi qua với từng ấy những vui buồn, hối hả , những bương ba khổ hận, những bất chợt bâng quơ…

vẫn luôn sống lại trong tâm trí tôi vào những lúc trà dư tửu hậu, và sau những cơn đau thể xác thập tử nhất sanh, hôm nay bên ly cà phê nóng một mình trong chút không gian trầm mặc và tĩnh lặng của riêng tôi, nó gần gũi và giàn trãi trong tâm trí như một khúc phim quay chậm…

Triệu chứng của tuổi già đang hiện hữu vì rằng :” người già hay lui về quá khứ”và có đối diện với phút từ ly mới biết quí phút giây hội ngộ.

Ở đó…

Trở về thành phố cũ đã một thời ghi dấu chân tôi.nơi đã in bao kỷ niệm tôi.

Quy nhơn của tôi đó: Thành phố mà tôi lớn lên với cát khô, gió biển, thành phố có bãi biển chạy dài bao bọc xung quanh, ở đó biển và cát đã nhìn thấy tôi lớn lên qua bao mùa Xuân- Hạ -Thu -Đông,

Thành phố đã cho tôi những ngày đầu tiên biết buồn khi mùa thu đến, thành phố đã có trong tôi những xao động buổi yêu đầu, những mối tình học trò, những mắt liếc môi cười của một thời con gái.Ở đó có ngôi trường Trinh Vương đã nhận mặt ra tôi từ lúc tôi bước chân vào trường trung học và ở đó đã cho tôi nhiều bạn bè dấu yêu xinh đẹp và bây giờ các bạn bè tôi cũng đã là những người con gái tài ba bay xa khắp bầu trời sánh vai cùng nhân loại.

Ở đó tôi đã từng có những lần nhận thư tình của các chàng trao thư hò hẹn, những lần đón đưa với nỗi thập thò ngượng nghịu làm duyên, và những vụng dại đầu đời thật ngây thơ vô tội.,

Thương yêu lắm, tôi đã nén cơn đau xác thân để trở về nhìn lại.

Những con đường ngày xưa đếm bước

Những ngã đến trường…in dấu chân theo

Gốc phượng cũ ngày xưa …ai lẽo đẽo

Vẫn dài tay khi bóng ngã hoàng hôn.

Thương thương lắm những con đường ngày xưa mình đã đi qua, thương biết bao con phố ngắn ngày xưa mình sánh bước, vẫn thập thò sợ bạn bè nhìn thấy mình đi bên nhau, và mong mỏi cho ngày mau qua cho cánh phượng hồng mau biến mất cho ngày khai trường rộn rã những ngày vui, cho ngày tháng ươm hồng trang sách mới và cho những chiều anh nối bước theo ai dưới vành nón che nghiêng cho dù bóng nắng chiều không còn lung linh trên tóc xỏa.

Thương thương lắm những gốc thông già rung rinh trước gió, những chiếc lá thông khô rơi rụng dưới gốc phủ đầy tay hai đứa , cho chúng mình biết rằng trời đã sang thu,

Mùa thu cho mình những mộng mơ lớn dần khi gió thu se se hơi gió thoáng lạnh vai em, cho bàn tay anh phủ vai ve vuốt và cầu mong cho vai anh đủ che chắn cuộc đời em, cho những mơ ước ngày sau tròn chung một lối…

.

Những con đường ngày xưa diệu vợi

Dáng cũ tình xưa…dấu tích còn

Kỷ niệm một thời, lạc bước hoang

Nay trở lại…. Chỉ hoàng hôn soi bóng ngã

.

Bây giờ một mình em trở lại với Qui nhơn.

Hàng cây ủ rũ …hoài năm tháng

Ướt đẫn sương thu …phố thay tên

Đã qua bao mùa lá rụng, bao năm tháng chất chồng , những mùa gió chướng đã đi qua, những thăng trầm của cuộc đời đã chia lìa đôi ngã,

Rồi cuộc tình ngắn ngủi của tuổi học trò… mấy khi tròn ước nguyện sau những mùa thi, mình đã cách xa nhau, chia xa và ly biệt vẫn là đề tài kết thúc những cuộc tình đầu của buổi đầu tiên, mỗi người mỗi ngã, những chuyến đò ngang làm chia cách mộng lứa đôi…để suốt đời vẫn nhớ về nhau như một bông hoa đẹp của một cành phượng vĩ còn sót lại trên trang lưu bút cũ.

Vẫn nhớ lắm ngày xưa…bên sách vở

Áo dài bay trắng cả lối đi về

Chẳng duyên nhau , câu chuyện của tình quê.

Bao bến nước đục trong…chia đôi ngã

Câu chuyện vẫn có từ ngàn xưa cho đến ngày nay : “Phận gái mười

hai bến nước, trong nhờ đục chịu”

Làm thân con gái ở vào thời đại của ngày xưa…mọi quyết định là do mẹ cha định liệu, những bến trong bến đục cũng chỉ do “số phận “, bến trong hay bến đục là chuyện của ngày sau, những chuyến đò ngang đến sớm hay trễ tràng cũng do ở phần số của mỗi con người…

Lòng muốn lắm mà không làm sao thay đổi , sự chia xa của cuộc tình và những cuộc đời cách biệt, chỉ còn lại trong nhau niềm thương nỗi nhớ khi bóng ngã chiều tà.

Khi người xưa trở về chốn cũ thì thuyền đã tách bến sông xưa, người cũ chỉ biết thẫn thờ đứng nhìn hàng cây năm cũ mà than thầm cho duyên tình đã mất, người con gái ấy đã xuống đò tách bến sông xưa.

Nhớ nhung quay quắt dáng xưa

Hàng cây đứng đợi người xưa trở về

Sang ngang …bỏ lại ước thề

Hàng cây năm cũ vẫn chờ gió đưa

Những hàng cây ngày xưa còn xanh lá,

chứng kiến cho cuộc tình đầu đầy mộng mơ…

Bây giờ đã qua bao mùa thay lá, sự luân lưu của đất trời đã làm thay đổi những cảnh vật của những tháng năm xưa…nhưng những ngọn gió heo may thổi tung vạt áo trắng bay và chao xô bờ tóc xanh năm cũ với bàn tay vuốt nhẹ bờ vai ngày nào…

Bây giờ ngày trở lại…

Vẫn bờ cây ngày cũ,

vẫn chút gió heo may chao nghiêng bờ tóc rối đã điểm màu pha sương, cuộc đời mỗi người là một lối rẽ với trách nhiệm nặng mang và hai cuộc sống khác biệt nghìn trùng.’

Cuộc đời hai lối rẽ

Chiếc lá trôi ngàn Phương

Biết bao giờ đứng lại

Nghoảnh lại bất chợt nhau

Bàng hoàng …con mắt ướt

Xót xa …thì ra nhau.

Bây giờ gặp lại mà còn nhận ra nhau, cũng như còn nhận ra những con đường xưa cũ trong trí nhớ mù mờ của một tâm hồn già nua , gối mỏi…

Hạnh phúc đến bất chợt rồi lại bỗng bay xa…tất cả cũng chỉ là hoài niệm.

Bỗng chút gió thu về se lạnh , nhớ làm sao ngọn gió thu xưa se se bờ vai cũ, nhớ quắt quay bàn tay ấm áp ngày nào …nhưng chỉ là ngọn gió thu xưa trở về trong buổi chiều nay…

Chân bước hụt mà không bàn tay choàng vai che ấm lạnh….

kỷ niệm còn …đủ để ấm lòng và thõa chút niềm riêng.

Đi trên những con đường mới mở

Dưới hàng cây ngập nắng hoàng hôn

Hai vai lạnh giá …hương thu cũ

Những lá thu rơi… phải lá sầu

Atlanta, Mùa Tạ ơn 2023

Nguyên Hạ_ Lê Nguyễn

Đêm trăng đi nôm rạ

.Nguyễn An Đình

Lũ về đồng nước mênh mông

Theo sông nước bạc, cá rông tìm mồi

Lụt trên đồng ruộng rút rồi

Ngó chừng bờ mẫu cỏ trồi chênh vênh.

.

Đoàn nôm mừng đón trăng lên

Dàn hàng ngang úp rập rềnh đầu thôn

Đụt bầu vắt bụng nịt ôm

Theo làn sóng chạy lưng khom nhịp nhàng.

.

Rào rào nôm lướt râm rang

Bữa xuôi nhiều lúc trễ tràng vận may

Chợt mừng cá quậy rung tay

Được con tràu lớn quần quày toé tung.

.

Trời cao nhìn xuống bao dung

Trăng vô lượng toả khắp vùng ruộng quê.

.

An Ngãi quê nhà

02/11/2025

Bình minh vàng trên biển

Elena Pucillo Truong

Lại một chuyến đi khác, điểm đến : biển Vũng Tàu.

          Chỉ vài ngày để sống cùng cảm xúc và chọn những niềm vui. Ý định ban đầu là vậy, chương trình đã được sắp xếp nhưng sau đó cũng có một vài thay đổi.

          Phải nói là trong mọi cuộc phiêu lưu, anh em Quán Văn đều vui vẻ vì được sống gần nhau: Những trận cười bất tận, những câu nói trêu ghẹo bạn bè, câu này bất ngờ tiếp theo câu khác… và cuộc chơi chữ nghĩa  thường biến thành một trận bóng bàn thú vị giữa những người yêu văn thơ.

Điều mang lại hương vị cho cuộc chơi chính là sự dí dỏm và trí thông minh ngôn ngữ, của những câu chữ đa nghĩa được tung ra để khiêu khích và chờ đợi câu trả lời, và sau đó là một trận cười  giòn giã.

          Thực ra, là bạn cũng có nghĩa là có chung một thứ ngôn ngữ và chỉ qua một ánh nhìn là có thể hiểu nhau. Một nhóm có thể rất nhỏ hay nới rộng ra nhiều người, và đìều quan trọng chính là sự nối kết giữa những thành viên.

          Nhóm Quán Văn cùng với thời gian đã được mở rộng: Các nhà văn, những nhà thơ, nhà báo, họa sĩ hay nhiếp ảnh, độc giả và cộng tác viên… mỗi người đều tự hòa mình và góp phần chung vui, dưới cái nhìn thân thiện và  minh triết của nhà văn Nguyên Minh.

          Mỗi lần họp mặt đều vui như một truyện cổ tích, tuy nhiên cũng có lúc nỗi buồn hiện lên nét mặt mọi người khi có ai nhắc về một vài người bạn đã không còn nữa. Cuộc sống vẫn tiếp tục đi tới nhưng nhiều khi quá khứ cũng quay lại gây nhiều buồn khổ, còn bây giờ nỗi buồn ấy tuy đã lắng đọng nhưng vẫn còn đấy những tiếc thương. Chỉ cần ai nhắc đến những người bạn ở Pháp, ở Virginia hay ở một địa phương nào khác là trên mắt mọi người đều ươn ướt. Nhưng nỗi buồn rồi cũng vượt qua khi nhớ lại những tiếng cười. Đúng rồi, con người ta hay nhớ về những trận cười, và những khoảng lặng.

Sự yên lặng có thể có nhiều ý nghĩa và có khi đó cũng là những  diễn ngôn sâu sắc.  Nó giúp chúng ta hiểu nhau bằng ánh mắt và bằng cả trái tim.

Đó là tất cả những gì mà tôi suy nghĩ trong suốt chuyến đi và cuối cùng chúng tôi đã đến Vũng Tàu.

 Biển rất đẹp!

Chúng tôi đến vào lúc hoàng hôn và tất cả cùng rời phòng để ra ngồi ở một quán cà phê trên bãi biển để uống một thứ gì. Gió mang mùi biển phả lên người chúng tôi. Bờ biển vắng, chỉ có mấy người đi dọc theo mé nước.

          Một giờ ngồi bên nhau để trò chuyện và thư giãn cho đến khi bóng chiều đổ dài và màn đêm buông xuống. Cũng chính thứ ánh sáng mập mờ và mùi vị của biển như thế này đã đánh thức trí nhớ tôi về một buổi chiều trên bãi biển… rất nhiều năm về trước.

          Chúng tôi hai người cùng nắm tay đi dạo, thỉnh thoảng trao cho nhau những nụ hôn, rồi sau đó nằm nép mình trên vũng cát nhỏ giữa những chiếc thuyền được kéo lên bờ dưới bầu trời đầy sao. Cả hai đều im lặng, lắng nghe tiếng rì rào của biển. Một  giây phút ngắn ngủi nhưng đẹp tuyệt. Và  còn đẹp hơn vì cho đến giờ này chúng tôi vẫn còn sống bên nhau để nhắc về những kỷ niệm. Nhưng lần này chúng tôi không chỉ có nhau mà xung quanh còn có rất nhiều bạn bè thân thiết, có lúc nó cho tôi cảm giác là mình đang sống thật đơn giản nhưng với thật nhiều cảm xúc, như những trẻ em được thầy cô dắt đi du ngoạn.

Buổi sáng chúng tôi thức dậy thật sớm và gần như tất cả đều ra biển để ngắm bình minh. Giữa những đám mây dày, đây rồi, một khối cầu lửa đang từ từ từ xuất hiện, làm bầu trời ửng vàng rồi chiếu xuống mặt biển ở cuối chân trời.

Như những đứa bé, vài người chúng tôi vừa reo hò vừa chạy ào, nhảy ùm xuống biển; Những người khác đang mải miết chụp hình bầu trời màu vàng cam nhờ ánh sáng của bình minh. Trong những lúc đó có nhiều trận cười mà cũng có những khoảng lặng. Nhưng đứng trước sự mênh mông, vào lúc bắt đầu một ngày mới tâm hồn đâu có thể dửng dưng.

Riêng với tôi có lẽ còn hơn thế nữa, vì chúng tôi đang cùng sống lại những giây phút đẹp đẽ và sâu lắng bên nhau, giống như một buổi tối nhiều năm trước dưới bầu trời đầy sao.

          Anh Nguyên Minh ơi, bao giờ Quán Văn chúng ta lại bắt đầu một cuộc phiêu lưu mới nữa?

Sài Gòn 03/05/2016

                   (Trương Văn Dân dịch từ nguyên tác  tiếng Ý: L’alba dorata sul mare)

Trong những ngày trống

Từ Hoài Tấn

.

Tôi có những ngày không biết làm gì

Đó là những ngày trống

Tâm hồn thả rong trên cánh đồng cỏ rộng lớn

Trí nhớ hoang vu

Người sống sót cuối cùng trên mặt đất

Sau cuộc di cư vĩ đại của thế kỷ tàn tạ bởi trận hồng thủy

Mặt trời đã không còn mọc ở phương đông

Không còn sự sống

Và tôi sẽ chấm dứt sự tồn tại

.

Tôi sẽ không nói gì về sự trống trải của cuộc sống

Bởi không có cuộc sống

Đó là sự hiện hữu của hư không

Cái chết đã phai tàn

Không ai nhớ tới sự tuần hoàn của cuộc sống

Bởi ta đang ở cùng sự trống vắng, sự vô nghĩa của ngày và đêm, khi không có nhận thức

.

Tôi có một khoảng thời gian để trống

Khi tự do chỉ còn là sự ràng buộc duy nhất

Tự do là dấu nhận biết sự hiện hữu tôi

Trên mặt đất hoang vu này

.

“You have your way. I have my way. As for the right way, the correct way, and the only way, it does not exist.”

Tạm dịch: Bạn có cách của bạn. Tôi có cách của tôi. Còn cách đúng đắn, cách chính xác và cách duy nhất thì không hề tồn tại.

Friedrich Nietzsche

Zarathustra đã nói như thế