Những cơn mưa ở đây chỉ lóang lóang từng vùng rồi trơn tuột vào cõi hư vô,
Bóng nắng sẽ phủ đầy sau cơn mưa bất chợt, đôi khi chỉ một đọan đường mà tôi
mới vừa qua, bên kia thì ráo hỏanh khô queo, đúng là cơn mưa xứ người ta .
Đúng là thượng đế vẫn ưu tiên cho đất nước này hơn xứ sở nghèo nàn của
dân tộc tôi: Bão tuyết hay Mưa giông ở đây chỉ là tưới giúp những cây trồng thêm sắc thắm tươi, những con đường không hề ngập ngụa, nước không dâng cao ngập úng những con đường khó khăn lưu thông xe cộ…
Những trận mưa quê tôi dai dẳng suốt bao ngày, nước tràn đồng gây bao cơn bão lũ…
Nước tràn đồng, gây khổ cho đám dân nghèo cơ cực lại thêm muôn phần cơ cực,
Thành thị sau những trận mưa , nước ngập khắp phố phường, bế tắc mọi giao thông.
Trách ông trời cao đổ bao khổ hận xuống các vùng quê nghèo hay nơi phố phường đô hội
cũng bị tan tác vì những cơn mưa hay trách kẻ chức trọng quyền cao cướp đi sự bình yên của mọi
người vì chỉ biết gom cho hầu bao thật đầy mà quên đi việc phải làm cho quốc gia đại sự…
(Là những công trình bảo vệ môi trường và chống ngập quê nghèo cho đám dân nghèo quê tôi…)
+++
Mưa ơi, mưa cứ rơi hoài…rơi mãi nhé.
Chiều ơi, chiều cứ buông….cùng tiếng gió thì thầm
Gió ơi, gió cứ hòa cùng mưa…tạo nên những âm hưởng ngậm ngùi, tan
hoang… gió nhé….
Sấm sét vẫn chập chùng soi sáng niềm riêng và cháy bùng một góc trời
và tâm hồn cháy bỏng những ưu phiền.
Đất và trời mãi cách xa nhau quá làm sao thấu hết vạn nguồn cơn…
Tôi ngồi bên trong khung cửa …chờ mong thời khắc qua mau …Để được lên một chuyến bay xa…
,Ngoài kia vẫn còn xôn xao ánh nắng vàng lung linh trong giá lạnh buổi tàn đông…
Tôi bàng hoàng nhìn thấy nỗi buồn từng giọt…
Rơi xuống mắt môi tôi trống trãi
Hạt mưa vương tóc ướt
Thấm da thịt dỗi hờn
Run run môi mím chặt
Giá buốt nhòa đáy tim.
Ôi chao, những hạt mưa phơn phớt cuối mùa của buổi chiều nơi này.
Bất chợt…
Khuấy lên trong riêng tư của đáy tâm hồn những ưu tư thầm
lặng, của nỗi sầu không tuổi không tên, không kể lể, không thốt câu
tâm sự…
Những ngón tay bâng quơ, khép vội,
Tôi rùng mình khẽ khàng quay lại…
Ngoài kia….những hạt mưa vẫn đơn côi lướt vội
Tôi thèm chạy ra giữa Parking trống trơn, ngửa mặt hứng mưa tuôn như những
ngày bé dại thật xa…
Một mình băng mình ra ngoài phố xá …
Những con đường thật xa
mờ trong ký ức một đời tôi,
Những con đường làng quê tôi , con đường làng
ngày xưa tôi đã sống suốt tuổi thơ ở đó.
Một mình băng qua những con đường quen thuộc của những tháng năm xa…
Nơi thành phố Quy Nhơn …sau lưng tôi bỏ lại
Những con đường của thành phố Quy nhơn trong tôi còn nhớ mãi… . Con
đường Võ Tánh, Trần Cao Vân, Gia Long, Lê Thánh Tôn, Nguyễn Huệ, Nguyễn Thái học, Cường Đễ …( Đó là những con đường mà tôi còn nhớ được)
Trở về lối cũ vào nhà tôi …với áo dính da , tóc rối mù vì những
giọt mưa không hò hẹn, những hạt mưa làm tím môi, nhói lạnh tim hồng.
Mưa rơi,hạt xuống lòng tôi
Mưa rơi ướt tóc…Ướt đôi vai gầy
Chiều nay, mưa rớt nơi đây
Chiều mưa bên ấy…còn ai ngóng chờ???
Bây giờ, tôi muốn một mình ruổi rong trên những lối đi ướt cơn
mưa…những con đường lớn rộng che chắn bỡi những tán cây ủ rũ, che
phủ cả trời mây…
Những chiếc xe phóng nhanh lướt vội, những cái đầu
nhoài ra cảm thông và thúc hối…
Người… là một kẻ bất hạnh lỡ xe, một lữ khách xa nhà không biết luật lệ
xứ người, một kẻ khốn cùng với chiếc xe cà tàng chết máy…đó là trong
tâm ý của những kẻ qua đường…
Tôi chính là kẻ mơ màng giữa cơn mưa, một tâm hồn mỏng manh bé mọn,
Mới đó mà gia đình tôi đã hiện diện trên vùng đất này ngòai ba mươi năm, Ba mươi năm quả không phải là quá dài với một đời người nhưng với thân phận của kẻ ly hương với biết bao khốn cực từ những ngày mới đến thật quả là không quá ngắn….
Những thước phim dài tiếp nối những khốn cực của một đời người , bẽ bàng và mỏi mệt qua từng chặng dài rối rắm, cho mãi đến bây giờ tôi mới được thở phào nhẹ nhỏm trút hết mọi sầu lo. quang gánh cuộc đời hầu như đã trang trải xong..
.Trước mặt, bây giờ là những tháng năm trống trãi và dư thừa thời gian mỗi ngày bên trong căn nhà mới dọn đến.
Ngày cuối của một năm…,nhìn lại bản thân mình, những được thua cũng đã rũ hết cùng cuộc đời và tha nhân.
Những biến cố xảy ra trong cuộc đời , nhiều khi người ta không còn muốn nhắc hay gợi nhớ trong những khỏanh khắc bình yên, nhưng trong những lúc trà dư tửu hậu hay một mình chơi vơi giữa không gian tĩnh lặng riêng mình ..
.Cảm xúc tự do tự tại và một khi nhận biết rằng phải quên đi những chuyện đau buồn là cố làm những việc khác để không còn nghĩ đến một chút buồn vu vơ , sợ hãi …Nhưng không hề hối tiếc những gì đã làm .
Những cảm giác sợ hãi , lo lắng, bất an, khủng khiếp luôn chập chờn trong từng giấc ngủ , hay những buổi sáng tinh khôi một mình bên tách cà phê nóng, lặng thầm trong chỗ ngồi cố hữu của mình…
Chỗ ngồi này, chiếc ly sành thân quen và những giọt đen sóng sánh, những giọt đắng thân quen đã làm nhân chứng cho những nỗi buồn cô đặc lại với những thân quen mỗi thời khắc đi qua, căn nhà tĩnh lặng và những đồ vật thân quen bất di bất dịch theo năm tháng.
Cuộc sống tôi đã được định vị theo đơn vị thời gian là những năm tháng của buỗi hòang hôn.
Những buổi sáng tỉnh thức, trễ tràng trong chăn ấm, thời gian này không còn lo toan, bộn bề cùng công việc..
Tôi cứ muốn nằm mãi trong cõi riêng của mình, “‘biết còn tỉnh thức tức là mình còn sống”, bước xuống giường bước ra ngòai cõi nhân gian…cõi người , ở đó còn có sự hiện hữu của mình ta
Chân bước về phía trước
Có sương sớm
Có ánh ban mai
Có nắng trưa cháy bỏng
Có nắng chiều vàng ươm
Có gió đêm …có cõi riêng
Có thân phận cuộc đời
Có sự hiện diện của mình trong cõi nhân gian
Những tháng năm qua… thời gian tưởng chùng như vô tận, sống trong nỗi cô đơn và công việc, tưởng như không thể nào thóat ra khỏi những dằn vặt, tự trách, ôm trọn những khắc khỏai rối rắm cho riêng mình,..
Cuộc thăng trầm của cuộc đời …đã khiến con người ta phải dùng lí trí để đối nhân xử thế…vượt qua những tình cảm mà “lí trí ” bảo cho rằng ‘không thể”
Thời gian cũng phôi pha, mọi rối rắm cũng được mở ra , thóat ra khỏi hiện tại và trở về với “cõi riêng ” của riêng mình, ở đó chỉ có riêng một mình và chỉ một mình tôi với không kẻ chờ người đợi, tâm trạng lửng lơ bơi giữa bể nước trong xanh, ngất ngưởng ngửa mặt nhìn mảng trời trong xanh êm dịu,
Mỗi buổi sáng trầm mình giữa hồ bơi với muôn lời huyên náo của tha nhân, ở đó không có sự hiện diện của niềm đau, niềm khắc khỏai, niềm vui và cuộc sống bình an trở về mảnh liệt và vô ưu…đó mới chính là cõi riêng .
Ở không gian mới …Những con phố, những con đường lạ lẫm chưa quen , nhưng bể nước trong xanh thì không còn lạ lẫm gì với tôi bây giờ
Đã từ rất lâu, không cần bờ vai nương tựa, không cần có bàn tay ai để nắm, không vội vội vàng vàng trở về nhà lo bữa ăn kẻo tối, không hề hãi sợ nỗi cô đơn, không hụt hẩng khi đêm về trở giấc. sự mạnh mẽ trở về cùng cuộc sống, bất cần đời và không hãi sợ vu vơ.
Cuộc sống này,,, ở một thời gian đã qua trong quá khứ tôi rất hãi sợ, nỗi cô đơn khi bóng đêm trở về …khi tường in vách một bóng đơn côi…thì nay chính là những phút “tĩnh lặng huyền bí ” của cuộc sống.
Vẳng bên tai tôi bài hát nào vang vọng…
Ngày mai rồi cũng già…
Không thể níu lại nữa
Ngày xưa như mới hôm qua
Một cánh hoa trong cơn phong ba
( Nhạc V. T. A)
Trong những tháng ngày lăn lộn cùng cơm áo gạo tiền, nỗi lo toan chỉ hướng về công việc và trách nhiệm, phải đem mọi tiện nghi vật chất cho bản thân và cho người thân yêu đang cần sự giúp đỡ, quên bản thân, quên niềm vui, quên hận tủi, quên thân phận …chỉ làm việc và hòan thành nhiệm vụ phải làm.
Đến thời điểm mọi trách nhiệm đã đủ đầy, một mình trong căn nhà hoang vắng, giật mình tỉnh thức …chợt rưng rưng nghe vang vọng tiếng còi tàu, nỗi cô đơn và nỗi buồn bùng cháy, trong bao nhiêu năm trường xa cách cõi người ta…lang thang trên thế giới ảo mông và không thực.
Mang niềm đau và nỗi cô đơn, qua từng đêm trường hụt hẩng, tôi không còn sự lựa chọn nào, trong cái thành phố nhỏ mà bấy lâu đã tách rời,
Đôi lần đến những nơi gặp gỡ bạn bè, đồng hương ngày xưa cũ…họ cũng giới thiệu cho nhau những người bạn khác phái…đồng cảnh ngộ…
Sau những lần chuyện trò qua điện thoại hay vài lần gặp gỡ…Chỉ còn lại là sự chán chường và bất lực vì sự vô cảm của tâm hồn…Trở về nhà trăn trở cùng gối chăn, hỏi lại lòng mình…Hỏi trời hỏi đất???
Hỏi đông…Chỉ có gió xao
Mang bao lá úa đã tan tác cành
Hỏi mưa…đời có tình không ???
Chỉ nghe tiếng sấm thinh không vọng về.
Chia xa… không lí do …Vì thực chất những người già khi tìm nhau luôn có những tính toán …Họ cũng chỉ muốn nương tựa nhau…đại khái là họ muốn tìm đến ” tá túc trong một nơi yên ổn”
Họ muốn ” có đôi có cặp” có người chăm chút từng bữa ăn, ra đường ngửa mặt nhìn đời rạng rỡ vì đã có nửa bên kia lành lặn và phủ phê cùng nhân thế
Lòng ai buồn hơn ai, khi quyết định không thể làm cây cao cho nhánh chùm gởi leo thân bám cành theo năm tháng.
, Cõi này chợt rộng thênh thang, chỗ ngồi còn đó, nơi này vẫn từng ngày bỏ trống
Vẫn từng ngày…buổi đi về chở nỗi sầu man mác…chuyện qua rồi sẽ cho là kỷ niệm, vui hay buồn cũng là chuyện hôm qua.
Thời gian trôi đi êm êm, những buổi chiều về một mình trời giăng mưa khắp lối, một mình lặng thầm trở về căn nhà thân thuộc.buồn , vui …chỉ còn lại chút bình an cho tâm hồn .
Ngày qua ngày những cánh bướm vàng gãy cánh, những bông hoa tàn rụng theo bóng trăng tà, vẩn vơ trôi như cuộc đời một chiếc thuyền nan trên dòng sông nhỏ.
Những chiều tà nhớ về chiếc thuyền năm nào nơi quê cũ, chiếc thuyền xưa trôi như mảnh trăng tà không còn bến đợi, không bến nhớ bến thương, bến mộng mị, bến cũ, bến nao…
.Con thuyền đã tiêu hao mục nát, úp trên bến sông xưa,
Chỉ hoang hóa vào buổi hòang hôn tĩnh lặng
Ngày mai…rồi mình cũng già
Thân thế này sẽ tàn úa
Được thua thì cũng thế thôi…( Nhạc V T A)
Sáng nay nghe lại bài hát này …lòng miên man muốn trao gởi lại lời cuối của một năm
Âm thanh đều đều …thánh thót nhẹ tâng như tiếng đập nhẹ của con tim, âm thanh ấy rơi vào tai tôi biết bao buổi sáng khi giật mình tỉnh giấc, thân quen rơi vào không gian tĩnh lặng như một điệp khúc du dương mờ nhạt .
Thời gian này tôi thật là rảnh rang trong ” Chỗ của tôi”…
Gần ba thập kỷ qua …miệt mài bên công việc, bương bả bên ” cơm áo gạo tiền”…mỗi buổi sáng tinh mơ được thảnh thơi cuộn mình trong chăn ấm, không lo toan sắp xếp biết bao công việc cho một ngày mới…Bây giờ tôi thực sự là ” Một tỉ phú của thời gian”…
Ngoài kia …Những giọt mưa đang thánh thót ngoài cánh cửa ngôi nhà mới dọn đến…
Những giọt mưa từ mái nhà chảy vào ống máng và thánh thót chảy xuôi vào cái thùng phuy lớn để giữ nước tưới vườn rau sau nhà, vườn rau đủ loại mà hàng ngày tôi chăm chút, di dời từ nơi này sang nơi khác, vun xới , tỉa tót từng cây non, lá úa ; và cũng chính là niềm vui duy nhất của tôi trong thời gian sắp tới
Ôi những lá rau lang non mướt, những lá húng thơm, lá rau chua mượt mà và những tía tô tím thẫm, rau răm, rau quế, ngò gai, hành hẹ, ớt xanh, ớt vàng, ớt tím…
Còn nhiều thứ khác mà bắt đầu từ cuối tháng ba …Sáng đầu tháng tư, khi từ Việt nam trở lại nhà.
Khi tiết trời bớt lạnh tôi , đeo bao tay, giang mình đào xới trên mảnh đất vẫn còn chút hơi lạnh của những ngày tháng đông giá chưa qua.
Vẳng bên tai tôi bây giờ… Không giống những giọt mưa ào ạt rơi , ồn ào trên mái tôn, lao xao chảy tứ tung vào những kẽ hở, những lỗ đinh hở hang của mái tôn xiêu trong những căn nhà mái tôn tạm bợ, bỡi chỉ là những vách mượn của nhà kế bên..
.Khi cơn mưa xuống , nước chảy vào nhà không mời gọi, sau một trận mưa cả nhà thu dọn tàn cuộc mất hết cả nửa ngày, những mái tôn ngày ấy đã từng che mưa nắng cho cuộc đời đã qua của mẹ con tôi trong những ngày xa xưa ấy…
Cũng là những giọt mưa …nhưng giọt mưa bây giờ làm mát mẻ những cây lá khu vườn nhà tôi bây giờ, giọt mưa rơi bây giờ chỉ làm cho người nghe cái cảm giác gợi nhớ, chỉ làm người nghe trở mình lười biếng muốn nằm thêm , không muốn di dời thân xác bên trong chiếc mền còn ấm hơi người qua một chặng dài được ấp ủ…
Lơ mơ nhìn lại quãng thời gian qua…rồi chợt buồn, chợt mãn nguyện hay chợt vui sao với chỗ của mình, tôi đã bằng lòng với chỗ của mình khi những giọt mưa bây giờ gợi nhớ chuyện năm xưa.
Cũng chỉ là những giọt mưa …những giọt nước từ trên trời đổ xuống nhưng những âm hưởng và lợi ích khác nhau qua bao nhiêu chặng đường dài của một kiếp làm người, những mơ ước không thành, những mơ ước lãng quên…
Những kiếp đời khổ ải cũng chỉ vì những cơn mưa .
Sự trông đợi, sự cam chịu hay sự hờ hững không mong đợi ngóng chờ cũng chỉ là do tâm trạng và cuộc đời của mỗi con người cảm nhận và qua bao chặng thời gian và không gian trong cuộc đời mà ta không nhìn thấy .
Mưa luôn đi với nỗi buồn…
Mưa đến rồi đi, rơi rơi rồi tạnh..
Còn nỗi buồn thì luôn quắt quay ở lại bên mình,
gậm nhấm nỗi riêng tư, tái tê, ủ ê và phiền não.
Nỗi buồn luôn dấy lên trong những lúc một mình nghe mưa rơi tí tách, đó là tâm trạng của rất nhiều người, nhất là với những người già sống đơn độc như tôi.
Mưa còn làm muôn sinh vật trở mình xanh tốt, đem lại cho khung cảnh quanh ta một màu xanh tươi sáng lạn…nhưng đôi lúc cũng làm ngập úng mọi nơi đem nước tràn bờ và nỗi đau mất mác, Những trận mưa dai dẳng từ ngày này sang ngày khác mang bao khổ lụy cho những người dân nghèo không chỗ nương thân, những mái nhà xiêu đổ và những tàn phá vì mưa rủ theo bão táp phong ba
.Ôi những trận mưa dai dẳng nơi mảnh đất miền Trung khốn cực nơi chốn sinh ra tôi.
Ngày còn ở quê nhà mỗi lần nhìn mưa rơi nặng hạt trên mái tôn xiêu, hay những lần chạy mưa thôi làm ướt chiếu giường trong căn nhà ẩm thấp, dùng chậu thau hứng những giọt nước vô tình chảy xuống căn phòng, lúc ấy những giọt mưa không mời gọi đã làm khổ một quãng đời tôi.
Hay những lần đợi mưa trở lại để chực chờ hứng lấy những giọt nước trời ban , đủ dùng cho mọi sinh hoạt trong gia đình thay cho những thùng nước cáu bẩn múc từ mé sông tạp nhạp những vật thãi bẩn thỉu …
Thời gian gia đình tôi còn sinh sống tại miền Tây thuộc tỉnh Hậu Giang vào thập niên tám mươi.
Mưa đem lại hy vọng và sức mạnh cho mẹ con tôi ngày ấy
Thời gian này mỗi lần nằm nghe cơn mưa đổ …lòng eo sèo “mơ ước chuyện tương lai”…
Mơ sao có được căn nhà đúc hai ba mê, khi cơn mưa đến không thon thót lo ướt giường thấm chiếu…
Mơ nhà mình có nước máy chảy phủ phê, chỉ cần đưa tay vặn là ngập tràn nước mát, không dùng thau , chum, can ,cóng
Chực chờ hứng giọt nước trời ban…
Mơ sao những đứa con tôi không “bụng ỏng đít beo” vì uống vào cơ thể những bợn nhơ bẩn thỉu..
.Chỉ giọt nước của trời mới tinh khiết cho muôn người, cho đám con tôi được sởn sơ như cây xanh chóng lớn.
Và còn biết bao điều mơ ước khi con người ta gặp cảnh khốn cùng chỉ biết than thở cùng trời cao, tỉ tê cùng mưa bão.
Đôi lúc hận mình, hận nỗi gian truân, giọt nước mắt hòa vào giọt nước mưa rơi xuống, tinh khiết và chen phần não nuột, những giọt nước mắt buồn thương cho thân phận cũng đã bao lần hòa chung giọt mưa bao bận, mà mưa vẫn là nhân chứng cho tiếng nói tận con tim.
Bây giờ mỗi sáng giật mình tỉnh thức nghe giọt mưa tí tách bên tai mà không sợ ướt chỗ nằm, không sợ thiếu nước dùng khi thức dậy, bây giờ những ước mơ đã thành tựu, giọt nước mưa đã làm chứng nhân bầu bạn, chính những giọt mưa cho tôi nhận biết sự bằng lòng với những gì mình có được…( bỡi lòng tham của con người là vô hạn, được mấy người nhận biết mình đã hoàn thành những ước mơ…)
Uớc mơ bé nhỏ của những ngày mới lớn với ông xanh: Tôi chỉ cầu xin trời thôi mưa… chóng nắng cho mẹ tôi được buôn may bán đắt sau buổi chợ về không bị ướt cơn mưa…
Ước mơ sao cho chỗ nằm của mấy mẹ con tôi không bị sũng nước vì những lỗ đinh trên mái tôn tuôn đổ lấm ướt cả chiếu giường cho giấc ngủ được bình yên…
Ngày hôm sau tôi khỏi phải thu dọn tàn cuộc bỡi cơn mưa trong nỗi buồn lấm ướt…
Ước mơ cơn mưa xuống giữa ban ngày cho mẹ con tôi hứng được nhiều nước mưa đủ dùng cho những ngày kế tiếp, cho nguồn nước tinh khiết không đem bệnh tật đến cho đám con thơ.
Những ước mơ bé mọn theo tháng năm lớn dần theo bánh xe quay đều nhịp, tôi lăn xả vào cõi người với muôn vạn đắng cay khổ ải, quên mất những ước mơ bé mọn ngày nào, quên đi bao nỗi lo toan và những điều hằng mơ ước.
Những ước mơ lớn dần và trở thành vô tận, những tham vọng trở mình,..nếu không nhờ những giọt mưa thánh thót rơi tí tách bên tai khi giật mình trở giấc vào chặng đời của tuổi ngoài thất thập,, gợi nhớ trong tôi những mơ ước đã thành hình, khi tóc xanh đã đổi màu thì mới chập choạng nhận ra.
Bây giờ dẫu cơn mưa kéo dài bất tận, rả rích từ ngày này sang đêm nọ…tôi cũng chỉ đứng sau rèm nhìn ngắm giọt mưa rơi…mỉm cười không chút buồn lo.
_ Hôm nay tôi dậy sớm ngồi viết chuyện năm xưa..
_ Hôm nay mình sẽ gọi các con về ăn món bánh xèo chiên…vì là ngày mưa …phải vậy.
_ Hôm nay mình sẽ cám ơn những giọt mưa đã làm chứng nhân cho những mơ ước mình đã vuông tròn.
_ Cám ơn những giọt mưa bây giờ trút xuống làm tươi rói những cánh hồng mới nhú trong vườn nhà tôi bên kia khung cửa kính, làm đẹp căn nhà tôi và tươi tắn nụ cười tôi.
_ Cám ơn những giọt mưa ngày mai sẽ trút xuống làm tươi rói những bông hoa trên mộ chí mà người thân và bạn bè trao tặng tôi buổi giã từ.
_ Cám ơn những giọt mưa tắm mát tuổi thơ tôi
Làm chứng nhân cuộc đời tôi
Ngày mai tắm mát xác thân tôi
khi tôi giã từ mưa nằm xuống …
Vẳng bên tai …tiếng mưa rơi tí tách
Ước mơ thành và hiện tại bình an.
Cám ơn giọt mưa đã theo tôi
Tí tách, tí tách…hay tràn sân mưa đổ
Vẫn bình yên …gọi thầm giọt mưa đêm
Mưa tí tách…
những đêm đông lạnh giá
Thấy bình yên
trong chỗ chỉ mình ta
Ta quay về
những ước mơ ngày cũ
Lòng ngậm ngùi
ngóng đợi giọt mưa quen.
Sáng hôm nay…sau trận mưa quen…tôi sẽ cùng người bạn già chung xóm đến một hội trường của ” Hội cao niên” thuộc thành phố nơi tôi ở, tai nghe các cụ già ca hát những khúc nhạc ngày xưa, nhìn những bước chân xiêu vẹo của những bạn già cùng thời tôi…họ vui chơi, ca hát , dìu nhau bằng những bước chân xiêu…
Ở đó…tôi gặp lại một số bạn cũ…là những phụ huynh học sinh của tôi ngày xưa…cách đây gần 4 thập kỷ…bây giờ gặp lại…Một số chị đã không còn nguyên vẹn thân xác cũ.
Thời gian và tuổi tác đã tìm tới với họ…Họ không nhận ra tôi…nhưng chính tôi …một nhân chứng của thời gian…Tôi nhận ra họ là những người bạn thân quen ngày cũ…
Đêm về…nghe thầm thì bên tai ”’Những giọt mưa quen”…
Những giọt mưa quen…hay giọt nước mắt của một người già đơn độc là tôi…đang rớt xuống khi nhìn lại những bạn bè tôi bây giờ…
Những giọt mưa quen hòa chung nỗi nhớ trong tôi…Bây giờ gặp lại.
Ngày giỗ luôn tính theo ngày Âm lịch, vì thế tôi không còn nhớ là ngày nào trong tháng Tám âm lịch của mỗi năm, năm nay lại nhuần một tháng …???
Mỗi năm cứ gần đến ngày giỗ mẹ thì tôi gởi về cho chị tôi một chút tiền để chị mua sắm mâm cỗ và mời bà con xa gần về dự.
Ngày giỗ năm nay rơi vào ngày thứ Bảy của tuần lễ này.
Trong ngôi nhà mới dọn về thành phố này, sau gần hai tháng chưa quen mấy với cảnh vật mới mẻ giữa trung tâm thành phố.
Chợ búa và những tiện nghi vật chất gần nhà hơn, các con cháu vẫn lui tới thường xuyên hơn nên cũng đỡ hiu quạnh…
Thời gian trôi nhanh quá…. mới ngày nào mỗi khi đi chợ tôi vẫn thường dẫn theo hai đứa con trai nhỏ đi theo cho chúng ngắm nhìn và lựa chon cho chúng vài món ăn mà chúng thích, hay chở con đi loanh quanh những con đường quen thuộc gần khu đang ở,
Thành phố nhỏ thân quen với tôi qua chặng đường dài hơn ba thập kỷ…các con tôi lớn dần theo năm tháng và lìa xa mái nhà thân quen cũ…chỉ còn lại tôi trong ngôi nhà cũ rộng thênh thang.
Đã từ lâu tôi không còn được thả mình trong cái cảm giác gần gũi bên những đứa bé con mình quẩn quanh trong những khu mua sắm rẻ tiền…đã xa rồi …các con tôi đều đã trưởng thành và đã lìa xa vòng tay mẹ.
Các con tôi lớn khôn theo năm tháng…. dần dà chúng không còn có cái hứng thú theo mẹ quẩn quanh các nơi quá quen thuộc và cuối cùng mẹ cũng dẫn vào Chợ Một đồng, hay những chợ đồ cũ quanh khu phố nghèo ngày cũ, chúng lựa chọn những món đồ chơi rẻ tiền, những sách vở giấy bút đồng hạng..
Bây giờ các con tôi đã là những chàng trai chững chạc, sao còn theo chân mẹ nữa.
Mỗi đứa đã có một gia đình riêng và những đứa cháu nhỏ không được theo bà làm kẻ chợ.
Bây giờ tôi chỉ còn là một bà già tụt hậu, cô đơn giữa lòng thành phố xa lạ với bao nhiêu người xa lạ khác .
Hôm nay một mình vào chợ gần nhà ( Một chợ của người Hoa) với ý định mua một vài món ăn về nấu mâm cơm cho ngày thứ Bảy sắp tới, là ngày giỗ mẹ tôi …
Hôm nay mới là ngày thứ Tư, tôi cũng mua đủ thứ hoa quả, và nhiều thứ khác như ngày xưa mẹ tôi vẫn chuẩn bị cho những lần nhà có giỗ.
Tôi muốn nấu những món ăn mà ngày xưa mẹ vẫn thường làm vào những lần ngày xưa mẹ vẫn thường làm khi nhà có giỗ: nồi canh ổ qua nhồi tôm thịt, ram mấy miếng thịt heo, thịt gà để chật miếng sắp chung một dĩa chả đủ thứ …
Một đĩa lớn gồm một lát chả lụa cắt tròn để chính giữa, các thứ khác xếp vòng quanh, công việc mà ngày xưa tôi thích được làm khi ở tuổi mới lớn, mẹ thường tập cho chị em tôi để mai sau có gia đình riêng biết cách mà làm… và mẹ luôn dành lại một phần thịt chưa chặt cất riêng cho em tôi…sau bữa giỗ đem về nhà chồng làm quà biếu…( mẹ tôi luôn chu đáo trong cách cư xử)
Đĩa mì xào với tôm thịt, vài món nữa nếu là đám giỗ lớn, có đông người…soạn hết những món đã mua về…đặt những trái cây và bình bông lên bàn thờ…
Nỗi buồn bỗng òa vỡ trong tôi như ngọn gió đổi mùa chợt ập về cuốn phăng đi những lá chớm vàng trên bờ cỏ ngoài sân…
Bóng tối chập choạng bên ngoài cánh cửa… với tay mở chiếc ti vi trong phòng khách cho có âm thanh, cho nỗi buồn pha trộn với những âm thanh vô hình…
Hình ảnh Mẹ chập chùng trong kí ức…ngày xưa Mẹ đã từng thích ăn món gì ??? tôi sẽ chỉ làm một món đó…
Thời gian của những ngày tuổi thơ hiện về, thỉnh thoảng vào các buổi chợ Phiên, thời gian của những ngày xưa xa lắm,
Mẹ thường đi bán Chợ Phiên Gò Chàm, cứ năm ngày một lần phiên chợ, Mẹ gom những hàng hóa trong gian hàng của mẹ vào hai cái khăn gói lớn và ra đi từ lúc trời còn tối mịt, chiếc xe lam đã được quen biết cũ đến đón tận nhà và đưa về tận cửa vào lúc xế chiều…
Thường vào những ngày mùa Hè không đi học, tôi thường được theo giúp mẹ trông chừng hàng hóa cho mẹ
Các kẻ ăn cắp vặt hay trà trộn vào người mua hàng lấy đi hàng hóa của người bán, hàng hóa của hai mẹ con tôi :cũng chỉ là những món hàng phục vụ cho những người dân lao động nghèo, những chiếc quần đùi, áo cánh, những bộ quần áo trẻ em rẻ tiền, mấy cái áo gối chắp vá bằng những mảnh vải rẻo chắp lại theo những hình thù không nhất định do bàn tay của Mẹ vào những lúc rỗi việc, sau này tôi cũng thường làm những công việc này giúp mẹ…
Mẹ ngồi một góc tấm nylon trải trên đám đất trống, tôi ngồi một góc, chờ sẵn miếng giấy báo xé sẵn để gói hàng và đếm tiền.
, Hàng hóa dọn xong là trời vừa hừng sáng, Mẹ thường dạo mua bữa điểm tâm cho hai mẹ con, thường mẹ mua cho tôi tô cháo lòng hay tô mì gánh , có khi mấy cái bánh xèo, phần của mẹ chỉ là cái bánh đúc chấm mắm tôm hay vài củ khoai…
Lúc ấy tôi chỉ biết nhận phần ăn của mình mà không hề nghĩ đến chuyện sẻ chia cho mẹ, thỉnh thoảng lại hỏi mẹ
– Sao mẹ không thích ăn giống như con ????
– Ừ mẹ thích gì ăn nấy, con cứ ăn rồi coi hàng giúp mẹ…
Sau khi tan buổi chợ , hai mẹ con hay ra ngồi chờ xe ở một góc chợ cạnh một gánh mì, bà chủ gánh mì đã quen mặt bạn hàng của mình, lúc nào thấy mẹ con tôi đến là đon đả mời chào và tự động múc hai tô mì…
Đặc biệt là một tô có những miếng thịt nửa nạt nửa mỡ nhuộm vàng cam xắt mỏng, trải đều trên mặt tô và mấy cọng hẹ xanh , chút tóp mỡ vàng óng…còn một tô chỉ phủ trên mặt tô mấy cọng hẹ và chút rau sà lách…
Mẹ tôi luôn đẩy tô mì có thịt sang phía tôi còn người luôn lấy phần mình là tô mì không thịt thà gì cả như một tô mì chay …. Trong suốt tuổi thơ tôi đã chứng kiến nhiều lần như vậy, những bữa ăn hàng ngày Khi vào mâm cơm, mẹ tôi chỉ chọn phần cơm nguội ăn trước, rau mắm qua loa, những miến ăn đầy đặn mẹ thường nhường hết cho ba chị em tôi.
Ngày ấy sao chúng tôi mãi vô tình với những cử chỉ này và cũng chỉ biết rằng : Mẹ thích vậy chứ không nghĩ là vì sao…
Thói quen nhường hết cho các con, những tô mì không có thịt , những tô phở không thịt bò, những đĩa cơm khi vào quán chỉ ăn với đồ xào luôn là phần mẹ.
Những miếng sườn nướng ngon lành ngày ấy cũng chỉ các con là được ăn ….còn m ẹ…
Lớn lên một chút, một đôi lần tôi bảo mẹ rằng :
– Con muốn mẹ phải ăn giống con
– Các con cứ ăn phần mình để còn lớn, mẹ đã ăn nhiều rồi, không cần nữa….
Bây giờ hàng năm cứ gần đến ngày giỗ mẹ …
Sau khi sắm sửa các thứ , ngồi nhìn mớ đồ ăn chưa nấu, những giọt nước mắt đã ứa tràn trên má trên môi tự bao giờ…
Cuộc sống với những bộn bề đôi khi như quên mất những đi những khắc khoải , những ý nghĩ riêng mang mà chưa một lần thốt lên thành ngôn từ khi còn nhìn thấy nhau, ngày đó tôi chỉ biết vậy mà chưa lần nào tỏ cho mẹ tôi biết là tôi hiểu thấu tấm lòng của mẹ,
Những người Mẹ Việt Nam suốt cả đời tận tụy hy sinh cho đàn con…mẹ tôi đó người đàn bà quê mùa chất phác, suốt một đời tận tuỵ hy sinh cho các con, không một lần nghĩ đến thân mình.
Tôi soạn ra mấy món đã mua để nấu hai tô mì…hai tô mì không thịt , không gia vị đậm màu, ra vườn ngắt mấy cọng hẹ, đặt hai tô mì chay bốc khói trước bàn thờ Mẹ.
– Mẹ ơi, bây giờ con mới hiểu thấu tấm lòng của mẹ…thì mẹ đã không còn…
– Lẽ ra cái việc làm hôm nay con phải làm lúc mẹ còn.bên cạnh chúng con
_ Con phải nói với mẹ là con cũng thích ăn những tô phở, những tô mì không cần thịt thà chi cả, con cũng thích ăn những món mà mẹ thích,
_ Mẹ ơi bây giờ một mình con nơi này…ăn hết hai tô mì mà ngày xưa mẹ vẫn thường ăn…Và còn những món mà mẹ vẫn thường làm cho chúng con..
_ .Bây giờ con có lập lại với chỉ mình con …thì có ích chi đâu…
_ Bây giờ con có dọn sẵn bao cao lương mỹ vị đầy bàn… gọi các con cháu về chứng kiến thì cũng nào có nghĩa gì đâu…
_ Hôm nay con quì trước bàn thờ mẹ nơi đất khách quê người: thắp nén hương lòng gởi mẹ với niềm thương và và sự thống hối một đời con.
Tôi đã từng nhìn thấy ông từ ngày tôi còn rất nhỏ….Trên con đường làng rợp bóng tre xanh, những ngõ ngách làng quê vào những buổi trưa hè, hình bóng bơ vơ tội nghiệp, chiếc gậy quơ ngang dò dẫm, bước chân lũn đũn, gương mặt lúc nào cũng mỉm một nụ cười.
Hình ảnh quen thuộc của ông luôn đậm nét trong tôi, với tất cả sự tò mò… đôi khi trong gia đình có người cần nhờ tới ông, người ta đứng trong nhà gọi ra :
_Ông thầy Bo…ói…..ông thầy bo…..ó oi…….
Ông nghe tiếng gọi., tức thì dừng bước, nghiêng tai nghe ngóng…như định hướng…chiếc gậy trúc nghiêng đảo một vòng và đi theo hướng sủa của đám chó, tiếng sủa của lũ chó lắm mồm đi đến đâu…là ông dõi theo ..
Những chiếc cổng hẹp bé tẻo vòng quanh dậu lá duối uốn khúc quanh nhà, chỉ chừa lại một lối đi nhỏ vừa cho một người lớn bước vào, những ngôi nhà ở quê tôi thời bấy giờ rất giống nhau và uốn khúc….
Tôi không hiểu vì sao, giác quan nào còn lại trong ông đã mách bảo để ông có thể định hướng cho mình một lối đi chính xác như vậy…
Khi đã yên vị trên chỗ ngồi trong cái phản gõ của một nhà nào đó… thường thì chủ nhà mời ông chén nước, ly trà, ông vểnh tai nghe ngóng, môi luôn điểm nụ cười, hai hốc mắt sâu diệu vợi .
Nghe đâu ngày ông còn trai trẻ do một tai nạn khi đi chặt tre …vì một lý do bất cẩn nào đó, một cành tre nhọn đã đâm sâu vào mắt phải…vì chạy chữa không đúng mức, mắt bị nhiễm trùng khi múc bỏ một bên mắt, nhưng không hiểu vì sao con mắt bên trái cũng bị ảnh hưởng nên ông thành tật nguyền từ ngày ấy, lúc tuổi đời ông chỉ độ đôi mươi. và từ lúc nào ông trở thành người thầy bói chuyên nghiệp trên mọi nẻo làng quê thì không ai còn nhớ nổi…
Ông lần tay vào túi áo trên lấy ra một nắm que, những chiếc tăm tre vàng óng, láng mượt, cây ngắn , cây dài khác nhau, được ấp ủ từng ngày trong một bọc vải thô…Ông rút ra …so đều và yêu cầu người muốn ông bói cho một quẻ :chọn một chiếc..
Sau khi khẽ khàng cất hết những que còn lại vào chiếc bọc vải…ông lâm râm khấn vái , những ngón tay lần những vết khắc hằn trên đoạn cây ngắn mà thân chủ mới chọn…sau khi đã biết qua ý của thân chủ muốn biết điều gì..Tình duyên, gia đạo, hay những thắc mắc mà họ muốn biết của những gì chưa xảy ra .
_ Thưa thầy thằng Hai nhà tui đi học xa nhà, sắp đến ngày thi cử, không biết nó có đậu không ????
_ Xin hỏi cậu nhà tuổi con gì ???sanh vào tháng mấy, ngày hay đêm…
_Bởi phước nhà, nên cậu nhà được thần núi độ mạng…Quỉ phương Nam ám, nhưng nhờ ông bà ăn ở nhân đức nên mọi cái rủi xua đi, cậu nhà sẽ vinh qui bái tổ..
Xênh xang võng lọng inh trời Vinh qui bái tổ …cả làng ra coi..
Rằng đây chốn cũ người ơi… Ra đi là để đặng câu sum vầy…
Ông thường kèm theo lời bàn là những câu vè hay những câu Kiều, góp nhặt tứ phương….Không biết do ông tài giỏi hay do một may mắn nào đưa đẩy, thường ông cũng hay đoán trúng, nhưng cũng có khi sai bét nhưng những thân chủ chốn quê nghèo cũng dễ dãi hoặc ông cũng thường thòng ở câu cuối như đưa ra vài lí do cản trở khác để khi gia chủ bị đoán sai có thể dựa vào đó mà biện hộ cho ông, thường thì ông không đòi hỏi giá cã…do sự thơm thảo của thân chủ…chiếc gậy trên tay, bước chân dọ dẫm, câu nói trên môi khi đi ngang qua những ngôi nhà làng quê ngày đó vẫn còn in đậm trong lòng mọi người với âm hưởng quen thuộc của ngày nào..
_..Bó ó o i không ???….
Một thời gian lâu lắm….Gia đình tôi rời làng quê, tôi không còn nhìn thấy ông…
Hình ảnh đơn điệu của người thầy bói mù ngày ấy , biết dùng những lời ăn tiếng nói của mình để mưu sinh, giúp cho những người dân nghèo quê tôi có thêm hy vọng nơi bước đường tương lai, cho những cô gái có thêm hy vọng cho những cuộc nhân duyên chưa thành hình và có chứa chan hy vọng ở ngày mai về chữ Duyên…Khi nghĩ về ông mọi người đều mỉm cười dễ dãi, khi những lần ông đoán sai …ai biết nghĩ đều thông cảm ông với nụ cười xuề xòa …
_ Bói ra ma…Quét nhà ra rác…nhưng họ vẫn mời ông những lần kế tiếp khi có việc cần được lật mở trước thời gian hay những bí mật mà ai cũng muốn biết trước hạn kỳ…
Tôi lại nhìn thấy hình dáng quen thuộc của ông ….tại thành phố gia đình tôi về sinh sống, bây giờ cánh áo nâu có khâu hai cái túi trước ngực ngày nào được thay bằng cái áo bốn túi màu nâu đậm, chiếc gạy dò đường, cọng thêm cái cặp táp da vàng da bò bên tay trái…không biết ông dùng chiếc cặp để làm gì và đựng vật gì để phục vụ cho bước đường sự nghiệp rộng mở của ông trong thời buổi ấy…hàng ngày ông vẫn mỉm cười trên mỗi bước chân trên con đường rải nhựa …
Thỉnh thoảng tôi vẫn thường quan sát ông và đôi khi vài người trên con đường mời ông vào nhà đoán quẻ…những chiếc tăm tre ngày nào bây giờ hiện đại hóa bằng một cuốn sách truyện Kiều của Nguyễn Du, vì thế ông thay đổi trang phục cho thích hợp với nếp sống nơi đô thị, chiếc quần vài nâu thô nhưng đi đôi với cái áo bốn túi, cái gậy có chạm nơi đầu cán và chiếc cặp da , hai hố sâu của đôi mắt bây giờ che chắn một gọng kính đen, cọng với thân hình cao và đẫy đà hơn xưa, nhìn ông từ xa giống như một con người có hình thức bề ngoài chững chạc và trí thức…
Những con đường nơi phố thị mà ông đăt bước chân qua là những con đường cái lớn của thị xã, cứ đến chặp quá trưa là ông dừng bước chân tại một địa điểm cố định là tiệm thuốc bắc Hiệp sanh, tiệm nằm trên một góc đường vào ty cảnh sát, ông vào ngồi tại một chiếc ghế trước quầy hàng, kéo một hơi thuốc lào, uống ly nước chè với chủ tiệm, không biết họ quen biết nhau từ bao giờ nhưng coi ra thân thiết lắm.
Những người quen biết vẫn thường đến nhờ ông coi quẻ tại đây hay đến để dẫn ông về nhà họ…sau khi tỏ rõ ý định muốn nhờ ông đoán cho những điều mà họ muốn biết trước… Một cách khoa học hơn xưa nơi chốn thôn dã…Bây giờ ông có một cái mai rùa đen bóng có điểm những điểm nhấn màu nâu…sau khi đặt tiền quẻ trên cái mai rùa, ông lần tay thu số tiền xếp lại cẩn thận cho vào túi trên cài nút cẩn thận, ông mở cặp lấy ra cuốn truyện kiều đã bị cuốn góc, rách bìa…đưa cho thân chủ mở ra một trang nào đó và đọc lấy vài ba câu trong trang sách, dựa theo đó, ông đưa ra những lời bàn và lời kết nghe rất êm tai và khoa học tâm lý vô cùng…tay nghề và lời bàn sâu sắc hơn xưa.
Có một lần tôi còn nhớ mãi…Dì tôi đang có thai đứa con thứ sáu…dì đã có năm cậu con trai liên tiếp, chúng nghịch ngợm phá phách chịu không nổi, lần này dì muốn sanh một bé gái…chỉ còn vài tuần nữa là đến ngày sinh nở, dì muốn biết trước một chút vì ngày đó chưa có máy siêu âm…. dì bảo tôi sang tiệm thuốc bắc dẫn ông sang…
Sau khi được biết thân chủ muốn biết là sẽ sinh con trai hay con gái trong lần sinh đẻ này…mọi thủ tục xong, việc cuối cùng là xếp mấy đồng tiền cho vào túi áo trên, ông đưa quyển truyện kiều cho dì tôi lật mở …
Trang sách mở ra với đoạn tả nhân vật Từ Hải :
Râu hùm, hàm yến mài ngài Vai năm tấc rộng…thân mười thước cao…
_Chuyến này bà sẽ sinh một cậu quí tử …tâm lí của mọi người ai cũng muốn sanh con trai …nên ông bàn thêm về cậu con trai sắp chào đời của dì tôi oai phong lẫm lẫm như Từ hải, nhưng ông đâu biết thân chủ là dì tôi lại muốn sinh một bé gái vì dì đã có năm cậu quí tử quậy phá như giặc trong nhà …
Dì tôi chỉ muốn sinh thêm một đứa con gái lần này là làm kế hoạch hóa gia đình, chuẩn bị làm công tác tư tưởng cho ông dượng tôi đi “Cột ống dẫn tinh ” sau khi có cô con gái út trong lần sinh đẻ này…với những thất vọng vì đứa con thứ sáu mang dáng dấp của Từ Hải …lại thêm một thằng quí tử nữa sao ???
Ngày dì tôi lâm bồn…Kết quả ngược lại với lời thầy Bói Mù cho biết trước, nhưng lại như ý dì tôi…một cô con gái bé bỏng dễ thương chào đời như mong đợi của dì …và hậu quả là ông dượng tôi phải đến bệnh viện làm cuộc kế hoạch hóa gia đình…và không hề có lời than oán hay trách móc ông lấy nửa lời.
Cho dù người thầy bói mù có xủ quẻ sai nhưng trong thâm tâm tôi vẫn thương mến ông, một con người đầy nghị lực, biết vươn lên trong cuộc đời…ông đã tự mình cứu lấy mình, đem đầu môi chóp lưỡi và những nhận biết, cùng chút tâm lý của cuộc đời làm cứu cánh cho cuộc đời mình, với tấm thân tàn tật, mất đi đôi mắt, vật quí nhất của một kiếp người, với những mảnh đời khác, họ không vượt qua được số phận, sống trong sự tăm tối của cuộc đời, hay họ chỉ sống vất vưởng hay làm người hành khất với cuộc đời u tối, ngửa tay xin những sự bố thí của tha nhân….
Vào buổi xế trưa, ông thường vào chỗ gian hàng bánh trái của Mẹ tôi, kêu mấy chén bánh bèo, hoặc một cuốn bánh xèo và ly trà đá…Ông lần tay vào túi áo trên moi hết những đồng tiền mới kiếm được…xếp gọn ghẽ theo từng loại, tinh vi và chuẩn xác, không hề sai lẫn giữa các tờ giấy bạc.
Ông lấy sẵn số tiền cho bữa ăn, đặt trước mặt và chậm rãi ăn, nhai gọn gàng và nho nhã, cử chỉ của một con người tự mãn…Ông đã tự mình nâng cao giá trị cho mình với một giá trị cao , tiêu những đồng tiền kiếm được do công sức của chính ông, ánh sáng cuộc đời ông chính là sự chính trực và lòng dũng cảm vượt khó và sự sáng tạo của tâm linh ông.
Bây giờ sau bao nhiêu năm trường xa xứ đôi khi nhớ lại những hình ảnh thân thương quen thuộc nơi quê nhà …hình ảnh người thầy bói mù với cây gậy và nụ cười luôn trên môi, trán ngẩng cao trên lối đi quen thuộc, hình ảnh oai hùng của ông luôn là một điểm nhấn đáng lưu tâm khi mỗi lần tôi múốn buông tay thả trôi cuộc đời mình cho phần số…
Không biết bây giờ nơi thành phố cũ của tôi, trên những con đường rải nhựa thênh thang…Ông thầy bói mù có còn mạnh giỏi để mỉm nụ cười hiền hòa trên môi mỗi ngày.. .Ngày nào trở lại quê nhà , tôi sẽ tìm ông và biết đâu khi gặp tôi ,ông lại cho tôi những lời xủ quẻ đầy lý trí mà ông góp nhặt trong thi ca …
(Một mẫu chuyện ngắn…Từ rất lâu…hôm nay gởi lên đây cùng các bạn đọc chơi ngày cuối tuần)
Những trận mưa không dứt trút xuống nơi này một cách dai dẳng, cuồng nộ nhưng bình yên, êm ả, không làm se sắt da thịt như những ngày tuyết phủ, cái lạnh như òa vỡ khi cơn mưa úp chụp xuống vạn vật, mấy cành thông ngã ngửa ngã nghiêng, vươn dài trên lối đi về như nàng vệ nữ xoãi dài gót chân khi kết thúc một bản tình ca êm ái.
Dòng xe cộ lũ lượt lách ngang thân những nhánh cây gãy gục, tôi kéo nhẹ kiếng xe cho gió ùa vào thảng thốt, hít một hơi dài chút gió khô khốc có pha chút hương tình nhắn gởi của gió Xuân đang còn bãng lãng đua chen cùng nắng Hạ..
Phố xá chiều nay vẫn hiền hòa câm nín, không rộn ràng như buổi ban mai, không chói chang như buổi trưa hôm qua…,
Chỉ còn lại những giọt mưa thấm đẫm của đất trời gởi gấm cho những cội hoa trong vườn nhà ai có thêm chất nước mát thấm đẫm dự trữ cho mùa Thu đến,
Những giọt nước đầm đìa trôi tuột vào các ngõ ngách của những con đường, lau sạch những bụi bậm của đời thường, như làm đẹp thêm cho những chiếc lá trên cành êm ái chút hoang sơ.
Ba ngày nay trời mưa to, lúc sụt sùi, khi cuồng nộ, những chiếc xe vẫn âm thầm vút nhanh tìm về mái ấm, những cửa hiệu vắng tanh, những chợ búa vắng tiếng chân bước rộn ràng.
Một vài tiểu bang khác đã bị những cơn lũ cuồng nộ tìm về, hãi hùng và tan biến trong chớp mắt…
Một hiện tượng lạ lùng mà một đất nước giàu mạnh luôn bảo vệ rừng như Hoa Kỳ lại nhận tai ương do bão lũ …
Những cơn lũ tràn về những đất nước nghèo vì mưu sinh nên đã chặt phá những rừng cây khắp cùng đất nước…Những trận bão lũ luôn tìm về là chuyên đương nhiên…
Nhưng… ngày nay ông Trời cũng cho người dân Hoa Kỳ lãnh nhận một chút tai ương do thiên tai cuồng nộ???
Ngày mai …cảnh vật nơi đây lại tưng bừng, bờ cỏ lại thêm xanh, những cành cây nằm xoãi dài trên con lộ sẽ được thu vén trước buổi sáng, chúng sẽ được bỏ vào những chiếc xe bít bùng và bị nghiền nát ngay khi lìa khỏi mặt đất, mọi vật lại bình yên, phố xá lại đông vui.
Pha tách cà phê nóng, tôi ngồi nhìn mưa rơi xứ người mà chạnh nghĩ những cơn mưa xứ mình mà tôi đã nhìn thấy nơi quê nhà của những ngày xưa cũ.
Một ngày thật xa …ngoài năm thập kỷ…tôi còn miên man trong chút nhớ, chút quên…những ngày tập tễnh bước vào đời….
Ba bốn ngày liên tiếp, những cơn mưa dằng dai tiếp nối, mặt nước sông trước ngôi nhà tôi đang ở trọ để đi dạy học khi mới ra trường
Màu nước vẫn trong xanh hôm qua nay bỗng biến thành màu đỏ ối, đục ngầu, sau hai ngày đêm mưa to gió lớn, những mạch nước như vỡ òa liếm vào soi bắp đang thì đong trái, những nước là nước mấp mé ăn sâu vào đám ruộng, mấp mé soi bắp trên đồng.nhấn chìm rẫy khoai đầu ngõ.
Công việc đồng áng của những người dân quê tôi vẫn chậm chạp, tiếp nối, những học trò của tôi vẫn cắp sách đến trường, những chiếc áo tơi lá kết thành những tầng chen chúc nhau như một chiếc nấm dài vẽ vụng, nhấp nhô sũng nước trước cửa lớp học, tiếng râm ran ôn bài của những trò đến trước, những môi xanh tái nhợt, Những hạt nước mưa còn vương lên tóc các em, những môi tím tay run.,
Những chân đất bấm bùn đen khi đến lớp, lặng nhìn các em niềm thương cảm ngập tràn qua từng hơi thở vội.
Bài học của cô trò chúng tôi vẫn tiếp nối, một sự chờ đợi không tên, tưởng như bình lặng như tất cả mọi ngày và đều diễn ra như thường lệ nhưng tất cả đều cuống quít, vội vã hơn.
Tôi trở về nhà trọ cùng đứa học trò con bác Tám chủ nhà mà tôi đang ở trọ
_Cô giáo không chuẩn bị về thành phố sao ?
_ Dạ, tôi còn chờ lệnh phòng giáo dục, hôm nay mới là thứ Tư
_ Đâu cô coi gói ghém đồ đạc có chuyến xe cô nên về sớm, coi bộ trận mưa này sẽ kéo theo cơn lũ lớn hơn mọi năm đa cô.
_ Dạ, nhưng chắc cũng chờ sáng mai coi có chỉ thị thì trưa cháu về cũng không muộn.
_ Chiều nay cô giáo đững nấu cơm, tụi tui xin mời cô dùng với gia đình tui bữa cơm trước khi cô về thành phố, hôm qua tui bắt được con cá chép to mắc kẹt trong kẹt đá sau mé sông.
_ Cám ơn bác Tám
Đứa con gái út của bác Tám là đứa học trò nhỏ của lớp tôi chủ nhiệm, chạy lăng xăng giúp tôi thu vén đồ đạc, Cả nhà lo chuẩn bị gói ghém đồ đạc, thức ăn và những đồ dùng cần thiết, bác Tám trai thì lo cho hai con trâu, bầy heo trong chuồng, đàn gà và những thực phẩm phải mang theo, phòng khi nước lên đột ngột phải di chuyển tất cả lên đường rầy xe lửa là nơi cao ráo nhất trong làng.
Tôi còn nhớ mãi bữa cơm chiều hôm ấy, bên nồi cơm bốc khói, con cá chép bằng cổ tay người lớn được chiên sơ kho chung với cải chua, một chén mắm tép màu hồng sẫm có pha thêm muối trộn với đu đủ xanh bào nhỏ, nồi canh tập tàng hái sau vườn trong mưa bão bầm dập không cần bóp nát vẫn bốc hương thơm ngát, nêm với chút mắm ruốc, nhưng sao vẫn ngon quá là ngon, tôi nhai những miếng cơm đậm mùi ân nghĩa, những miếng cá vàng ươm vì màu nghệ cứ dập dồn vào chén của tôi, những cử chỉ làm mắt tôi cứ muốn cay sè, không vì chút ớt hiểm trong nồi cá đồng kho thấm đẫm mà vì chút tình mà gia đình họ đã ưu ái cho tôi.
Sau bữa cơm chiều, con nước từ đâu ào về trong chớp nhoáng, bác tám xếp cho tôi và đứa con gái út của bác ngồi trên nóc cái chạng bắng gỗ mun, vật quí của nhà bác qua mấy đời để lại, vững chãi được bác ưu ái đặt giữa gian nhà trên và chính giữa nhà.
Ngồi trên nóc chạn nhìn thấu xung quanh, mênh mông biển nước, nước ngập vội vàng, tràn đồng, mất ruộng, hoa màu, cỏ cây, nhà cửa chìm khuất, nhấn chìm trong nước lũ mênh mông, những con nước đổ về cuồng nộ, sự hung dữ của đất trời ập xuống mọi sinh linh,
Con người lúc ấy thật quá nhỏ nhoi, sự sống và cõi chết chỉ trong gang tấc.
Nước mãi miết dâng cao.tràn đồng cuồng nộ…
Mưa vẫn từng hồi tiếp nối, mây vẫn vần vũ tứ phương, những cánh đồng nước ngập đục ngầu, tôi quan sát cái chạn mỗi giờ đi qua gần chạm mặt nước, hơi nước xông lên thấm buốt thịt da, túi quần áo sách vở gói chung với mấy chồng giáo án, chút nữa đây nước dâng cao…
Một thước, hơn rồi một thước rồi lại hơn vào thêm mấy tấc, thời khắc của đêm đen sẽ cuốn tung như chiếc rễ của một thân cây cố bám sâu vào lòng đất, nhưng nước lũ tràn vào bật tung gốc rễ.thật thế sao ????Nỗi kinh hoàng không sao kể xiết.
Chiếc chạn gỗ mun đen nào phải có phép mầu,
Tôi len lén nhìn sang chỗ bác Tám đang ngồi trên mấy mảnh cây chuối ghép thả lềnh bềnh trên biển nước, ướt sũng lạnh run, bác đang theo dõi sự di chuyển của nước qua từng gốc cây, nhìn hớt hãi qua tường nhà bên cạnh…
Tôi nhận biết trong bác sự lo sợ ngập tràn, nỗi lo sợ cho mọi người xung quanh hơn là lo cho bác.
Sự hung dữ của đất trời rồi cũng đến kỳ êm dịu, mưa đã dịu dần và nước cũng sẽ rút nhanh.
Hai cô trò ôm nhau ngủ gục trên góc chạn,…
Bỗng giật mình vì những tiếng xôn xao,những cơn mưa cuồng nộ bắt đầu ngưng dần vì mỏi mệt, nước không còn bộn bề dâng mãi thôi dâng…
Trời ráo hoảnh, như người qua cơn vật vã khóc than, đang lau vội mấy giọt buồn còn sót lại.
Ông trời đã tha mạng cho đám dân nghèo một bàn thua nghĩa tình, vì còn lại chút thương cảm cho đám dân nghèo…
Nếu cơn mưa mãi còn tiếp nối…Có lẽ tất cả những người dân nghèo quê tôi…Tất cả sẽ cuốn xô về nơi biển lớn chăng…
Chúng tôi ùa ra sân với những bùn non bễn sệt, tri trét khắp nhà ra ngõ trước nhà sau, nước rút…
Thật kỳ lạ, tối hôm qua nước đang còn mênh mông, đấy ăm ắp như tràn đồng rồi kéo theo tất cả ra biển lớn.
Vậy mà chỉ một giấc ngủ chập choạng quên tăm tối quên gian nan, phú tất cả cho Thiên thời Địa họa .sau cơn mưa…Trời lại sáng….
Ánh sáng buổi ban mai đang nhấp nhô nơi đầu làng cuối ngõ, căn nhà nào cũng ngập ngụa trong đám bùn non đặc sệt, mọi người lo soạn lại những đồ vật trong nhà, nạo vét đám bùn non bễn sệt, nhão nhoẹt trong nhà , tôi kỳ cọ chiếc bàn con bên trong cánh cửa, khi nước về làm sứt một hai chân.
Ngoài vườn bác Tám, đang uốn lại những đám hoa gãy đổ trong vườn, những bụi chuối oằn mình tróc gốc, bác Tám chặt mang vào cho bác gái xắt nhỏ muối chua làm món ăn mỗi ngày cho những ngày ngồi chờ nước rút.
Tôi nhớ mãi những bữa cơm ngày ấy, gốc chuối muối chua ăn với nồi canh thu đủ đẹt nêm chút mắm ruốt thêm muối hột trắng ngần, bên nồi cơm bốc khói ngát hương , tôi góp mặt đưa chén bới hoài mà không thấy thẹn .
Hai ngày sau nước cạn khô nơi đầu làng cuối xóm, bác Tám lấy chiếc xe đạp đòn giông chở tôi ra Truông Bà Đờn để tôi đón xe về phố thị, bác nhét vào tay tôi gói cơm nếp trắng tinh, gói tinh tươm trong miếng lá chuối vuông tròn, mà hừng sáng bác gái đã vội vàng trên bếp lửa.” nắm xôi nếp nghĩa tình…chưa ăn mà cổ tôi nghẹn đắng”…
Ngồi trong xe trên chuyến xe đời chật chội, tôi ngậm ngùi nhai từng miếng nếp thơm, thoảng chút hương của hạt đậu đâm nhanh, ngọt đắng, ngon bùi sao nhai hoài mà chưa nuốt vội…. Giọt nước mắt rơi xuống gói xôi mặn thêm chút nữa…
Thương thương lắm chút tình yêu thương của hương đồng cỏ nội, những ân tình mà suốt kiếp mãi khó quên…,.
chuyến xe đời tôi chở mãi chút tình .thâm.
Buổi chiều nay ngồi nhìn những hạt mưa tuôn nơi xứ lạ, mưa vẫn âm thầm rơi rả rích tận ngày qua,
Những hạt mưa xứ người bỗng làm thức dậy trong tôi, miệng đắng nghét muốn ăn vài bát cơm với gốc chuối già làm dưa ngày ấy,
Thèm thèm lắm nồi canh thu đủ đẹt nêm chút mắm hồng hồng như giọt nước mắt ai.rơi …
Một người già xa xứ …ngậm ngùi hướng về một ân nghĩa chôn vùi trong kí ức già nua.
Không biết bây giờ nơi xứ sở tôi, vẫn còn đủ những cơn mưa mùa lũ .Và những người xưa có còn nhớ đến cô giáo trẻ ngày nào trên chuyến xe lam ngày cũ???
Những trận mưa bất chợt đổ xuống nơi tôi đang ở một cách hồn nhiên, mạnh mẽ và không dai dẳng như những trận mưa đổ xuống nơi quê hương tôi ngày nào còn trên đất mẹ.
Còn nhớ những ngày xa xăm ấy,
Mẹ tôi vẫn thường nói với tôi rằng ; ” Những cơn mưa đem nước về cho người nông dân khó nghèo, người trồng trọt đỡ công lo thiếu nước, giảm dịch bệnh cho muôn người..
.Nhưng cũng chính những cơn mưa dai dẳng ngày ấy …làm cho người tiểu thương buôn bán nhỏ như mẹ tôi sẽ bị ế ẩm, nguồn thu nhập giảm sút, những bữa cơm không còn tươm tất, chỉ có cá khô hay chút mắm kho cho bốn mẹ con tôi.
Những người đánh cá ven biển khó nghèo, là khách hàng thân thuộc của mẹ tôi, những quần áo rẻ tiền, những vuông khăn vải thô, những túi cói đơn sơ dùng cho người dân đi biển…
Khi cuộc sống đơn sơ của họ buồn lê thê vì biển xanh dậy sóng… ảnh hưởng cho mâm cơm nhà nghèo , là của mẹ con tôi…chỉ cá khô và mắm muối đan xen…
Ngày ấy đã xa rồi…bao thập kỷ đã đi qua trong cuộc đời của chúng tôi…
Người mẹ quê hiền lành chất phác …là mẹ tôi đã không còn…
Ba thiếu nữ ngày ấy…bây giờ cũng đã vượt qua những truông dài khó khổ…người nào cũng đã bước qua ngưỡng cửa ‘Thất thập” tất cả cũng chỉ còn là hoài niệm….
Đứa bé gái ngày nào…là tôi…Vẫn thường mơ ước có được một căn nhà tươm tất, có một chỗ đi về ấm cúng bên mái ấm gia đình…vun quén cho đám con thơ thành người hữu dụng…
Vượt qua bao khổ hận triền miên của một kiếp người cơ cực, đứa bé gái nhà quê ngày nào trên sân ga cũ…
Bằng tất cả nổ lực, chắt chiu từng chút thời gian mỗi ngày…rồi cũng có ngày thành tựu trong cuộc đời…
Bây giờ ở nơi này, trong căn nhà với những tiện nghi đủ đầy nơi đất Mỹ, thiên đường của muôn người khắp cùng thế giới..
.Tất cả cũng đã định vị trong chỗ của mỗi người…niềm mơ ười cả một đời cơ cực…đã qua rồi những tháng năm khó nghèo túng cực của tuổi thanh xuân và cũng đả qua rồi thân phận của một người đàn bà Việt Nam sống trong một gia đình không có tiếng nói chung , bên những hệ lụy gia đình bên cạnh một người chồng “gia trưởng, áo đặt và không thấu hiểu nhau…
Tất cả qua đi như một cơn ác mộng….
Bây giờ đây: Những ngày tuổi già bóng xế …Con người chịu thương, chịu khó …đứa bé gái nhà quê ngày nào…
Là tôi …đang sống bình thản, không chút âu lo vì miếng cơm manh áo, không bận tâm vì những lo toan về sự bình yên, quấy nhiễu của chính quyền, đâu đâu cũng dẫy đầy những chuẩn bị để đối phó…
Luôn phải có chút tiền trong mình để đối phó với những kẻ đại diện chính quyền, từ những nẻo đường ta sẽ đi qua, hay những lần vào bệnh viện vì ốm đau hay bất cứ nơi nào trên mảnh đất quê hương cũng canh cánh những đồng tiền cống nạp mưu cầu sự bình an cho bản thân và gia đình chưa kể phải đề phòng những bất trắc do những nhóm người xấu cướp bóc, hành hung nơi phố thị…
Cuộc sống nơi xứ sở này không phải lo toan những bận lòng canh cánh…ngược lại với đời sống nơi quê nhà, hít thở không khí tự do, sự bình đẳng của con người trên từng màu da, sắc tộc, ai muốn làm giàu, học hành, tiến thân cũng không phải là chuyện khó khăn như ở quê nhà, chỉ những kẻ lười biếng mới chọn con đường bế tắc mà thôi.
Ở nơi này…Mỗi người chỉ cần siêng năng, cần mẫn…ắt sẽ thành công…Và ở đó có tôi và các con đã đạt được điểm đến của sự cần mẫn ắt phải có.
Mỗi ngày… Tôi vẫn mãi nhìn lên trần nhà, đối diện với đêm đen và sự tĩnh lặng, bên tai như vọng lại âm thanh của từng giọt mưa tháng bảy…
Tí tách rơi vãi, âm thầm giữa muôn hoa, mong sao những giọt mưa tháng Bảy cuồng nộ, âm thầm mang đi những tai ương đang đổ xuống nhân loại, trong đó có gia đình tôi, bà con tôi, bạn bè tôi và những con người đang muốn mạnh mẽ bước tới những ngày tháng bình yên trước mặt.
Nhà ngoại tôi, nằm trên Quốc Lộ số I; cạnh cầu Tân An, thuộc thôn Huỳnh Kim, xã Nhơn Hòa quận An Nhơn Bình Định.
Nếu đi từ hướng Qui Nhơn lên chợ Gò Chàm, đi qua khỏi Tháp Bánh ít hơn nửa cây số, gặp xóm Gò Bắn là sắp đến nhà ngoại tôi, ba căn nhà ngói nằm liền nhau, bên kia là dòng sông Tân an .
Sau một thời gian rong chơi, đã đến thời điểm chúng tôi phải cắp sách đến trường. Mẹ tôi bàn tính với cậu mợ tôi: phải chuẩn bị cho chúng tôi đi học lúc đó tôi và hai anh họ tôi cùng xấp xỉ tuổi nhau nên đi đâu cũng đi cùng. Được biết ý định này tôi rất buồn vì sắp phải lìa xa những ngày thần tiên trên Biển Cát. Chúng tôi được gởi về nhà Ngoại tôi để theo học lớp vỡ lòng chuẩn bị cho chúng tôi vào trường công, niên khóa sắp tới. Ba anh em chúng tôi, sẽ theo học lớp vỡ lòng ở trường Ông Giáo Chín.
Ngôi nhà gạch đổ nát của Ngoại tôi, nay lại có thêm ba đứa trẻ nghịch phá leo trèo. Ngôi nhà cũ kỹ đổ nát; dấu tích của sự đập phá, loang lỗ. Theo lời kể lại ngày trước, ông cố Ngoại tôi là người bản xứ đầu tiên đứng ra hợp tác với người Pháp để kinh doanh về ngành dệt vải. Ngôi nhà này trước kia là một xưởng dệt vải ở vào thời Pháp thuộc. không ai ở miền này mà không biết đến Ông Thông Nhẫn.
Đến thời Việt Minh nắm chính quyền, họ cho đập phá để tránh bom đạn hai bên. Vì thế chỉ còn chừa lại một gian, dùng làm nơi thờ phượng, một dãy nhà ngang làm chỗ nghỉ ngơi và một nhà kho nay làm chuồng gà.
Ba anh em chúng tôi đột nhiên mất đi những ngày tháng chơi đùa tự do nơi vùng biển cát, giã từ những thân quen về sống nơi buồn bã này để đi học.
Mặc dù đã được mẹ tôi hứa hẹn: mỗi tuần sẽ về thăm chúng tôi với những quà bánh mà chúng tôi ưa thích.
Mẹ tôi còn sắm cho mấy bộ quần áo mới.
Nhưng vì là lần đầu tiên xa nhà, xa mẹ…lòng tôi buồn thao thiết…
Từ nay hằng đêm tôi không còn cái cảnh nằm ôm lưng mẹ, nghe mẹ tôi kể chuyện, tay mân mê vú mẹ…cho đến khi thiếp dần dần vào giấc ngủ thần tiên.
Nước mắt tôi lại tiếp tục chảy dài….khi mỗi lần ai nhắc đến tên mẹ .
Những ngày mới đến, mỗi sáng mỗi chiều, tôi cứ ra ngồi ở bậc tam cấp trước nhà ngoại mắt dõi nhìn những chiếc xe lam, những chuyến xe ô tô buýt đỏ chạy về hướng thị xã Qui Nhơn… tự nhiên nước mắt không biết từ đâu kéo về cho tôi kéo dài những cơn tức tưởi. Khóc mãi mà không thấy ai dỗ dành, tôi thường chui vào các xó cửa, khóc thầm một mình và thiếp đi lúc nào không hay biết. Đến bữa ăn, không thấy tôi, mọi người đi tìm kiếm, hễ vào các xó cửa là ngay chóc…
Hằng đêm ba chúng tôi ôm nhau ngủ trên nền gạch trước dãy nhà thờ. Đến bữa ăn dì Mai tôi, người con gái Út , thứ 14 của ngoại tôi, lúc đó dì khoảng 16 tuổi, dì phát cho mỗi đứa một tô cơm đã được chan nước cá kho, một khứa cá ngừ kho mặn hay nửa quả trứng vịt luộc, với tiêu chuẩn bằng nhau.
Thời gian này, chỉ cần có ai vô tình nhắc đên mẹ tôi là tức thì tôi bật khóc rất ư là thảm thiết và rất dai dằng vì thế tôi còn có thêm biệt danh là “con khóc dai”.
Hai anh họ tôi tuy cũng rất ưu phiền nhưng còn dũng cảm hơn tôi, thường chạy kiếm những trái ổi, trái khế, kiếm được đem đến cho tôi đỡ tủi thân vì còn được thấy có người quan tâm đến tôi.
Hằng ngày các anh tôi chuyền khắp các cây ổi,cây khế quanh vườn, nhặt nhạnh nhũng cây trái còn sót lại, còn nhiệm vụ của tôi là đứng dưới gốc cây đón lấy những phẩm vật thiên nhiên ban cho chúng tôi, lúc nào gói muôi ớt đỏ thắm cũng được tôi thủ sẵn trong túi áo.
Đó chính là những món ăn mà chúng tôi có được trong thời gian này.
Đến thời điểm chúng tôi phải đến trường, ngoại tôi coi được một ngày tương đối tốt…
Sáng sớm dì tôi gọi chúng tôi dậy sớm hơn mọi ngày; bảo chúng tôi đi rửa mặt. Dì thắt cho tôi hai cái bím tóc nhỏ xíu và thay cho tôi bộ áo có in hoa đỏ; dì phát cho chúng tôi mỗi đứa một cái bánh tráng dày để trên chiếc mâm đồng có sẵn một dĩa nước cá kho.
Ba anh em tôi ngồi chồm hổm trên nền gạch, chờ bánh dẻo, tôi dùng tay xé ra từng miếng nhỏ, đặt trên đùi gối cuộn tròn, chấm vào đĩa nước cá kho. Trong lúc ăn , chúng tôi cứ lén nhìn vào phần bánh của đứa kia, xem chừng phần của đứa nào mau hết trước.
Dì tôi đi trước, ba chúng tôi lẽo đẽo theo sau… lòng tôi buồn man mác.
Đi qua chiếc cầu nhỏ, băng qua khoảng mười đám ruộng thì gặp một đường rày xe lửa,chúng tôi leo lên cái dốc cao để qua bên kia đường rày, thêm vài chục thửa ruộng nữa… (những thửa ruộng quê tôi chỉ to bằng 5, 6 chiếc chiếu trải liền nhau, không giống với những mảnh ruộng của miền Nam mà sau này tôi đã được nhìn thấy).
Trước mắt chúng tôi lố nhố một đám người đang tắm gội và giặt giũ, bên một mương nước màu vàng đục.
Đó là Mương Ông Giáo Chín. Đứng chỗ mương nước chúng tôi có thể nhìn thấy một ngôi nhà gạch, mái lợp tranh, quét vôi trắng, viền chân tường màu xanh.
Một đám con nít hơn vài chục đứa đang chơi đùa rộn rã.
Dì tôi đưa chúng tôi vào gian đầu của ngôi nhà, giữa nhà kê một dãy bàn thờ, cái dọc cái ngang liền nhau, trước dãy bàn thờ kê một cái bàn phủ khăn nylon in hình hoa quả xanh đỏ, bên cánh trái bàn thờ có một phản gỗ, đen mun, bóng loáng.
Đây là nơi làm việc hằng ngày của thầy Giáo Chín, Thủ tục nhập môn của chúng tôi cũng chỉ ngắn gọn: Dì tôi chỉ cần nói rõ ý định Xin giúp chúng tôi học lớp vỡ lòng trước khi vào trường công.
Thầy xoa đầu chúng tôi một cách ân cần . Sau khi đã biết tên thường gọi của từng đứa. Tiễn dì tôi ra về, rồi đưa chúng tôi đi qua dãy nhà ngang, một cánh cửa bằng ván ép sơn đen ngăn lớp học với căn buồng này.
Một quang cảnh hỗn loạn hiện ra trước mắt tôi, một đám con nít lố nhố, xấp xỉ tuổi tôi, trai có, gái có… chúng đang ê a… với tập vở nhăn nheo trước mặt…
Tiếng hít mũi sồn sột, tiếng xì xèo to nhỏ… tạo thành một âm thanh hỗn loạn.
Sau khi tìm chỗ ngồi cho chúng tôi, thầy nhịp cây thước trên cánh cửa liên hồi, nhắc bọn trẻ giữ yên lặng.
Bàn học chúng tôi gồm hai tấm phản bằng gỗ xấu, loang lổ mực tím, mực xanh, mấy chiếc bảng gỗ đóng tạm bợ làm ghế ngồi cho lũ nhỏ học trò. Ngày đầu tiên thầy ghi cho chúng tôi mỗi đứa năm chữ đầu tiên của 24 chữ cái. Bỗng thầy hô to:
– Ra chơi.
Bọn học trò túa ra sân như đàn ong vỡ tổ.
Tôi ngồi nhìn mấy đứa con gái chơi nhảy dây, đánh thẻ… Hai anh tôi thì nhập cuộc nhanh hơn, họ theo đám con trai len lỏi vào các ngôi mả đá ong cạnh vườn nhà thầy tôi, tìm kiếm những trái hoang… Chim chim, dú dẻ và những trái sim, các loại trái mọc len vào các lùm cây hoang dại trên khắp các làng quê… trái chim chim có hình dài ,từng chùm dính lại như bàn chân của một con chim, khi chín có màu đỏ,còn trái dú dẻ thì có màu vàng như trái chuối chín và cũng từng chùm vài ba quả liền nhau, còn trái Sim thì màu tím sẫm và cả ba bên trong cũng nhiều hột lắm …
Đó chính là món quà không tốn kém của các trẻ em nơi thôn dã. chúng tôi phải tự cải thiện đời sống không quà bánh mỗi ngày, đối với những đứa trẻ cùng trang lứa tôi ngày ấy , thật là tội nghiệp… vì thế chúng tôi rất thèm ăn, và thèm tất cả mọi thứ…
Những ngày kế tiếp chúng tôi đã quen dần với lớp học và những khuôn mặt xung quanh. Đang mơ màng trước mấy chữ mới chưa thuộc bỗng nghe tiếng hô to của một trò cuối lớp:
– “Thằng Cu Ỉa Thả Bom!”
Cả đám con nít túa ra sân, đứa nào tay cũng bịt mũi chạy tứ tán. Một thằng bé còn lại nơi cuối lớp với nước da xanh tái, cặp mắt sâu hoắm, nó đang bẽn lẽn đứng nép vào cạnh bàn, nó chỉ mặc vỏn vẹn chiếc áo cánh nâu phủ gối, dưới chân nó đang có một đống lá chuối khô đầy nước vàng hôi thối.
Sau này tôi được biết nó có tên thằng “Cu ỉa”. Vì nó bị tiêu chảy nhiều ngày và không được chữa trị đúng mức nên thành mãn tính, thỉnh thoảng nó hay cho ra ngoài một cách tự nhiên. Vì thế nên nó không cần phải mặc quần khi đi học. Khi sự cố xảy ra sẽ có một đứa lập tức chạy về báo tin cho người nhà nó, mẹ nó đến thu dọn tàn cuộc, thay lại lớp lá chuối khô khác, bỏ thêm mớ tro lên nền nhà. Những lần như thế, chúng tôi lại được dịp chơi đùa thỏa thích, bọn trẻ túa ra mương nước tập bơi, tắm gội.đám con gái lại chơi nhảy dây, u mọi….
Thầy tôi không hề than phiền, thầy chậm rãi đến nằm sấp trên phản gỗ chấm bài, hay viết hộ những thư từ, hay thảo dùm những đơn từ thưa kiện của những người trong thôn xóm đến nhờ thầy giúp.
Thầy tôi rất vui vẻ, nụ cười hiền lành luôn nở trên môi. Thỉnh thoảng cũng có người đến biếu thầy con gà mái tơ, vài nải chuối hay một vài thứ hoa quả có được trong vườn nhà.
Thầy thường đặt hết lên bàn thờ, thắp nhang nghi ngút.
Ngược lại với thầy, đó là BÀ THẦY: chúng tôi gọi là bà thầy vì là vợ của thầy, bà rất ít cười, khuôn mặt bà ốm nhóc, choắt cheo, hai con mắt bé tí, nằm hai bên chiếc mũi ngắn, hầu như chỉ thấy hai cái lỗ sâu hoắm, miệng bà nhọn không có môi chỉ độc những răng, đưa cả ra ngoài, đại khái là bà không được đẹp, tính tình bà lại không hiền hòa như thầy tôi, bà luôn chỉ trích lũ học trò, đôi lúc còn mắng mỏ cả thầy tôi trước đám học trò nhỏ.
Sau này tôi mới hiểu và thông cảm cho nỗi bực tức của bà. Chỉ vì thầy tôi ra công dạy học mà không thấy thu về đồng học phí nào từ đám học trò.
Lúc bấy giờ làng tôi còn nghèo lắm, cuộc sống chỉ trông cậy vào số ruộng vườn rất ư là khiêm tốn. Mỗi ngày chạy cho đủ hai bữa ăn là quí lắm rồi, thậm chí một chén gạo, người dân làng tôi phải ghé độn năm ba chén mì, lang. Một chén mắm, trộn thêm vài chén muối hột để ăn dần. Việc học hành cũng chỉ là thứ yếu. Nếu thầy tôi đòi tiền học phí thì có lẽ họ sẽ dắt con về cho nó đi chăn bò, chăn vịt…
Bản chất thầy tôi rất nhân từ lại yêu nghề dạy học nên đã làm đúng câu: “Thi công, bất cần báo”. Vì thế mọi sinh hoạt trong gia đình chỉ nhờ vào một tay bà thầy gánh vác. Cứ giáp năm ngày đến phiên chợ Gò Chàm, bà đội trên đầu một mạng vải Ta, từ lúc trời còn tối mịt, đi bộ hơn 6, 7 cây số để kịp phiên chợ. Đến xế chiều mới chở về bằng xe ngựa, nếu ngày hôm đó bán được hàng và ngược lại.
Đó cũng chính là nguồn gốc của sự chì chiết… hằng ngày của người đàn bà gian khổ.
Thỉnh thoảng mẹ tôi về thăm tôi, với những quà bánh như đã hứa, ngủ lại với tôi một đêm.
Mẹ tôi giặt giũ cho chúng tôi, tắm, gội, kì cọ cho từng đứa, nấu những món ăn ngon.
Thời gian này thật là diễm tuyệt và ngắn ngủi đối với tôi.
Đêm đến mẹ kể cho tôi nghe biết bao nhiêu chuyện trong thời gian tôi vắng nhà.
Bao giờ tôi cũng hỏi mẹ về cha tôi… và tại sao cha tôi lâu trở về với chúng tôi như thế đó. Không sao giải thích cho tôi hiểu… mẹ tôi bảo rằng cha tôi cũng gần giống như Thầy Giáo Chín.
Cha tôi ngày xưa cũng dạy học trò trong thôn xóm, ở quê Nội tôi, cha tôi cũng giúp mọi người thưa kiện, cha tôi cũng cao cao, cũng đeo kính trắng. Cha tôi còn biết viết chữ Hán, cha tôi còn biết đọc chữ Tây, cha tôi còn viết chữ Quốc ngữ đẹp nhất làng….
Tôi thầm nhủ có lẽ cha tôi còn hơn hẳn cả thầy giáo Chín. Tư tưởng này tôi luôn dấu kín vì luôn là niềm hãnh diện trong tôi, mỗi khi nhìn thầy và tưởng tượng về cha tôi… tôi luôn mỉm cười…
Hằng ngày tôi ngồi cạnh đứa con trai của thầy, nó là đứa con “cầu tự” vì sau nhiều lần sinh đẻ không nuôi được, vợ chồng thầy đi cầu xin khắp các chùa chiền… sau đó sinh được thằng Tũn. Nó rất được nuông chiều, đứa con gái nhỏ ngồi cạnh tôi bên cánh trái là con Bẹp, nó nhỏ hơn anh nó vài tuổi, nó không như anh nó.
Thường trong giờ học, thằng Tũn thường chạy vào sau cối xay lúa để sờ vú mẹ nó và khi ngồi vào bàn học nó hay đút ngón tay cái vào mồm mút chùn chụt.
Nó thường đem đồ ăn vào lớp để ăn một mình trước sự thèm thuồng của chúng tôi
. Những buổi xế chiều nó thường ngủ dậy trễ, sau khi mẹ nó dỗ dành và phải cho nó nhiều thức ăn vặt nó mới chịu ngồi vào bàn học. Thường mẹ nó quấn tròn vào chiếc đũa một cục mật đã được thắng dẽo, cuộn tròn trên đầu đũa, nó điềm nhiên ngồi chậm rãi mút từng chút, một cách chậm chập và rất ư là thỏa mãn. Khi ăn nó không hề dám nhìn vào ai, có lẽ vì sợ chúng tôi xin xỏ.
Hằng ngày cứ phải chứng kiến cảnh nó ăn uống, càng ngày tôi lại càng thù ghét nó. Vì cứ mỗi lần nhìn nó chăm chỉ ăn uống, vị giác tôi tự nhiên hoạt động một cách rất ư là mãnh liệt, tôi cố quay đi chỗ khác và không thèm nhìn nó nhưng cổ tôi vẫn cứ ầm thầm hoạt động một cách vô tư.
Tôi cố chăm chú nhìn vào tập vở nhưng cổ họng tôi vẫn cứ nuốt vội từng cơn, cái cảm giác đè nén sự thèm ăn của một đứa bé thật là tội nghiệp (sau này đối với các con tôi, trong vấn đề quà bánh tôi rất chu đáo để tránh cho chúng cảm giác khó chịu này của tôi ngày xưa.)
Ngồi đối diện tôi là thằng Cu đen, nó lớn hơn tôi vài tuổi, nhà nó ở dưới chân cầu Nhỏ, nó cũng có hoàn cảnh giống như tôi, nó cũng không có cha.
Mẹ nó lại là bạn thân của mẹ tôi. Ngày mẹ tôi rời làng về Qui Nhơn sinh sống cũng có rủ mẹ nó cùng đi nhưng mẹ nó từ chối vì khi cha nó rời xa quê nhà, cha nó để lại cho mẹ con nó một căn nhà mái lá, vài công ruộng và một con trâu cái.
Hằng ngày mẹ nó làm ruộng, nuôi heo, gà, nó đi học một buổi, chiều nó giúp mẹ nó thả trâu ra đồng, Hai anh nó cũng đã đi học ở trường quận.
Cuộc sống gia đình nó tương đối ổn định. Có lẽ nó đã được theo học từ lâu nên nó học giỏi nhất lớp, nó khỏe mạnh và chững chạc hơn mấy đứa khác, da nó đen bóng, cặp mắt lúc nào cũng mở to khi nhìn và kẻ khác (có lẽ vì da nó đen bóng nên mọi người gọi nó là cu Đen).
Ngày tôi bắt đầu làm toán, thầy viết cho tôi mấy bài cộng trù, tôi đang lục tìm mấy que cà rem trong túi áo để đếm 1+1=?, thằng cu Đen đá vào chân tôi và giơ liền 2 ngón tay, và rất nhiều lần như thế nó đã giúp tôi giải nhanh đáp số hơn mấy đứa khác và tôi luôn được điểm cao.
Hằng ngày nó còn cung cấp nhiều món ăn kiếm từ trong vườn nhà nó, đặc biệt nó rất kín đáo, thường nó gói vài trái me để trong miếng lá chuối khô, củ khoai nướng sẵn gói trong miếng giấy nhật trình, chờ lúc không ai để ý nó đẩy nhẹ trước mặt tôi, lập tức tôi cho vào túi áo và từ từ ăn dần.
Cũng giống như tôi, nó cũng rất ghét thằng Tũn, khi tập viết thằng Tũn hay dùng bàn tay trái đậy hũ mực Con Gà của nó lại, có lẽ vì sợ chúng tôi chấm trộm. Thừa lúc thằng Tũn sơ ý, tức thì thằng cu Đen kéo nhẹ cuốn tập, làm đổ hũ mực thằng Tũn, vết mực loang đầy những điểm 9, điểm 10 của nó, thế là cậu quý tử chạy xuống mách mẹ nó. Bà thầy giận dữ chạy đến chỗ chúng tôi, không tiếc lời nhiếc móc:
– Đứa nào, đứa nào ??? tao bắt được, tao cho bay quì xơ mít ba ngày cho biết …
Hình phạt nặng nhất của Thầy tôi là bắt đứa có tội quì trên tấm xơ mít khô và quì ngoài nắng, .Chúng tôi thảy đều im lặng trong khoái chí. Thằng cu Đen vẫn thản nhiên và thường nó rất ít nói.
Một lần tôi học về ngang qua chỗ nó thả trâu, nhìn thấy con trâu con đang bú mẹ, tôi thích lắm, ngây ngô hỏi nó:
– Con đực hay con cái?
Nó trả lời cộc lốc:
– “Con nghé”.
– Sao có con nghé hả ??
– Mẹ nó đẻ .
Thường nó trả lời cộc lốc và rất ít lời nhưng tôi vẫn cho rằng nó là một người tốt bụng…
Ngày tháng cũng trôi nhanh, anh em chúng tôi đã học hết vần xuôi và vần ngược. Hằng ngay tôi đã biết đọc vanh vách cuốn Quốc Âm Giáo Khoa Thư bậc đồng ấu, tôi đang bắt đầu viết những bài tập làm văn. hai anh tôi thì rất ham chơi, chúng tôi tìm bắt những con chuồn chuồn to bự để chúng cắn vào rốn chúng tôi.
Sau gần một năm theo học ở đây, hai anh tôi đã biết bơi sấp, bơi ngữa, bơi chó… Riêng tôi, mặc dù đã cho chuồn chuồn cắn rốn nhiều lần, nhưng tôi cũng chỉ mới dám xăn quần lội xuống mương mỗi lần hai anh tôi tập bơi. Những lần đi học về hai anh tôi thường cùng bọn trẻ bờ lông nhông …xuống mương tập bơi, tôi cũng chỉ ngồi trên bờ giữ mớ quần áo và mấy cuốn tập nhàu nát. Nhưng lần nào cho chuồn chuồn cắn rốn tôi cũng hăng hái tình nguyện cho chúng cắn thỏa thích với hy vọng ngày trở về vùng biển mặn của tôi… tôi cũng sẽ biết bơi…
Vào một ngày cuối mùa hạ, mẹ tôi về thăm chúng tôi với hai con gà mái to và một ít quà bánh cùng chút tiền lệ phí để nhờ thầy làm giúp chúng tôi mấy tờ giấy khai sinh để chuẩn bị vào trường công. Từ trước đến nay, ba chị em chúng tôi vẫn được kêu là: Gái chị… gái em và gái út, bây giờ làm giấy khai sinh để đi học mẹ tôi cũng chưa hề nghĩ đến phải đặt tên cho chúng tôi thế nào?
Thường thầy tôi hay đặt tên dùm cho mọi người. Đến phiên chị em tôi, thầy đang nhìn ra đường ngẫm nghĩ? Chợt nhìn thấy bên cạnh cửa sổ nhà thầy, đang có một cây đào lộn hột ( loại trái chát có hột mọc ở đít trái) ở miền Nam người ta thường gọi là trái Điều, thầy bèn viết vào giấy của chị tôi là Thị Đào và mặc nhiên tôi sẽ là Thị Lê. Thầy vô cùng vừa ý vì đã chọn cho chúng tôi hai loại quả quý và thầy cũng cho em gái tôi một loại trái quý nữa là: Thị Hồng.
Ngày nay mỗi lần dùng đến cái “First Name” của tôi, tôi lại thầm cám ơn thầy giáo Chín. Tôi còn nhớ trong vườn nhà thầy cũng có cây Xoài, cây Mít, cây Lựu, cây Cam nhưng sao bỗng nhiên thầy lại chọn cho tôi cái tên nghe cũng rất êm tai. (Trong hãng tôi, cũng rất đông người Việt, thường tên chúng tôi người Mỹ họ kêu không quen nên thường đọc theo cách đọc của họ. Có một chị kia tên là Lưu, người Mỹ họ thường gọi chị là “Lu” dần dà họ thêm cho chị một cái “Lu” nữa, nay chết tên là “Lu Lu”. Cũng giống như chị, họ gọi tôi là “Li” có lẽ vì tên tôi quá đơn điệu nên họ cũng thêm cho tôi một cái “Li” nữa. Bây giờ tôi đã hoàn toàn trở thành “Li Li” nghe cũng rất Tây. Mỗi lần nghe họ gọi tên tôi trên máy rền vang khắp hãng, tôi lại thầm cám ơn thầy giáo Chín.
Ngày mai chính là ngày mẹ tôi sẽ về đón chúng tôi về Qui nhơn. Tôi dậy sớm hơn mọi bữa, chạy ra lu nước rửa mặt. Bỗng tôi nhìn thấy chiếc lồng chim nhỏ, đan bằng tre, bên trong có con sáo mỏ vàng, đang nhảy nhót bên trong. Chính con sáo mà hằng ngày vẫn tung tăng bên lưng trâu với thằng cu Đen. Tôi biết nó rất quý con sáo này, sao bỗng dưng hôm nay lại đem tặng tôi?
Buổi chiều anh em chúng tôi thu xếp để trở về thị xã, trở về ngôi nhà thân yêu của tôi sau một thời gian dài xa vắng… lòng tôi buồn vui lẫn lộn. Tôi tìm gặp nó để nói lời từ biệt…
– Mày dzìa dưới trước đi, má tao nói mai mốt nhà tao cũng xuống Qui nhơn, hai anh tao đã xuống học ở trường Cường Đễ…
– Nhớ xuống nghen, không có mày không ai binh tao, mấy đứa ở dưới hay ăn hiếp tao lắm..
– Biết rầu …
Ngồi trên xe ô tô buýt đỏ, tôi cố nhoài mình ra ngoài khi xe chạy trên chiếc cầu nhỏ. Thoáng thấy bóng thằng cu Đen đang ngồi trên lưng trâu, cặp mắt nó mở to nhìn theo chiếc xe. Tôi đưa bàn tay nhỏ xíu vẫy nó, hàng cây hai bên đường chạy giật lùi lại đằng sau trong bụi mờ. Tôi còn hình dung được bàn tay nhỏ đen thui của nó vẫy lại tôi thay lời giã biệt.
Thỉnh thoảng tôi có về thăm quê ngoại, mẹ tôi mua sẵn cân trà, gói mứt. Chúng tôi thường ghé thăm thầy, mỗi lần như thế tôi chợt thấy mắt thầy long lanh sau làn kính dày…
Ngày thầy tôi qua đời chúng tôi được tin chậm. Chiếc bàn trống phủ tấm khăn bàn in bông xanh đỏ nay đặt bài vị của thầy… Thằng Tũn được hoãn dịch vì lý do sức khỏe, kế nghiệp thầy dạy học trò trong thôn xóm, Con Bẹp, cũng đã lấy chồng xa…Chúng tôi không còn có dịp về lại ngôi trường cũ ngày nào nhưng trong tâm khảm chúng tôi vẫn nhớ hoài những ngày thần tiên ấy..
Trong đám học trò nhỏ của thầy Giáo Chín ngày ấy…Chỉ có tôi là yêu mến và kính trọng thầy nhất vì thế sau này tôi cũng được làm thầy…
Và trong số các học trò ngày ấy,tất cả đều cũng đã đạt được những thành tích đáng nể, ngày nay nếu còn Thầy,chắc thầy cũng sẽ mỉm cười mãn nguyện….
Xứ Nẫu 