Feeds:
Bài viết
Bình luận

Posts Tagged ‘Diệp Lệ Bích’

Võ sư Diệp Lệ Bích (53 tuổi), Chưởng môn Bình Thái Đạo, quê ở huyện An Nhơn, hiện sống ở Northampton – Vương quốc Anh. Để góp phần khôi phục, phát triển và quảng bá Bình Thái Đạo, võ sư Diệp Lệ Bích đã tận dụng những tiện ích của Internet để dạy võ qua mạng. Hiện nay, bà còn ấp ủ dự định kinh doanh những sản phẩm đặc sản của Bình Định nói riêng và Việt Nam nói chung với mong ước giới thiệu những tinh hoa ẩm thực và tài năng của người Việt ra thế giới.

 
Võ sư Diệp Lệ Bích (người đứng thứ 7 từ trái qua) và các võ sinh tại Liên hoan Quốc tế võ cổ truyền lần 3 tổ chức tại TP Quy Nhơn vào tháng 8.2010.

 

Từ dạy võ trực tuyến…

Với sự phát triển không ngừng của Internet, phương pháp dạy và học trực tuyến đã không còn xa lạ. Tuy nhiên, việc lựa chọn hình thức này để dạy và truyền bá võ còn khá mới mẻ. Từ năm 1998 đến nay, bên cạnh việc khôi phục và mở các trường dạy võ Bình Thái Đạo ở trong và ngoài nước, võ sư Diệp Lệ Bích đã tiến hành dạy võ qua mạng. Hình thức này đã góp phần không nhỏ vào việc truyền bá những tinh hoa của Bình Thái Đạo và giúp cho những người yêu mến môn võ này ở khắp thế giới dễ dàng tiếp cận hơn.

Võ sư Diệp Lệ Bích tâm sự: “Bình Thái Đạo vừa có những đòn thế uyển chuyển, mềm dẻo, linh hoạt vừa đòi hỏi người sử dụng phải có công lực, biết cách phát lực, di chuyển, tấn công nhanh nhẹn… Vì vậy, càng ngày càng có nhiều người không chỉ ở Việt Nam mà khắp nơi trên thế giới, khi gặp gỡ tôi qua mạng đã tâm sự rằng họ muốn học Bình Thái Đạo nhưng không có điều kiện. Xuất phát từ thực tế ấy, từ năm 2007, tôi bắt đầu thu nhận đệ tử trên mạng và đào tạo trực tiếp, nói chuyện, giảng bài, hướng dẫn cách thức tập luyện và dạy võ qua hệ thống webcam. Chúng ta phải tận dụng mọi phương tiện để đẩy mạnh việc truyền bá cho võ cổ truyền dân tộc!”.

Không giống như những môn học chỉ mang tính lý thuyết, đối với môn võ, người học cần phải được trực tiếp hướng dẫn. Để khắc phục điều này, võ sư Diệp Lệ Bích đã tận dụng tối đa những tiện ích của công nghệ để truyền tải đến người học từ những hình ảnh cơ bản đến thực hành. Từ trực tiếp giảng bài, “minh họa” cụ thể các thế võ, đến đưa những clip mẫu, chỉ dẫn qua hệ thống loa… để người học cảm thụ và làm theo.

Với hình thức dạy võ độc đáo này, Bình Thái Đạo đã dần dần “lan tỏa” rộng khắp. Hiện nay, võ sinh của Bình Thái Đạo lên đến hơn 2.000 người và không ngừng tăng lên trong thời gian gần đây, trong đó có rất nhiều võ sinh là người nước ngoài.

…đến quảng bá đặc sản Việt Nam

Không chỉ tâm huyết với việc mở rộng mức độ phủ sóng võ Bình Định, võ sư Diệp Lệ Bích cũng ấp ủ kế hoạch quảng bá nhiều đặc sản Việt Nam với mong muốn “giới thiệu tài năng và sự khéo léo của người Việt” đến với bạn bè quốc tế.

Những lần trở về Việt Nam, đến đâu, võ sư cũng tìm hiểu và khám phá những đặc sản độc đáo. Những sản phẩm được làm bằng tay thể hiện sự tài năng và khéo léo của người Việt như: tranh cát, tranh gạo, tranh bút lửa, áo dài thêu, nón ngựa, tranh sơn mài, tranh thêu tay; hay những đặc sản Việt dân dã: rượu Bàu Đá, bánh tráng, nước mắm, bánh xèo, bún Song Thằn, phở… chị tìm mọi cách để giới thiệu với bạn bè nước ngoài những thức ngon vật lạ ấy.

Võ sư Bích cho biết: “Sống ở nước ngoài lâu năm, tôi biết, người nước ngoài rất thích những gì được làm từ tự nhiên hoặc được làm bằng tay, bằng sự sáng tạo thật sự không qua máy móc hay sản xuất hàng loạt. Mà đối với người Việt mình thì có rất nhiều sản phẩm được làm thủ công rất đẹp và sáng tạo. Tôi đang lựa chọn những sản phẩm mang đặc trưng của vùng miền và độc đáo nhất để sắp tới, sẽ xây dựng một website nhằm giới thiệu các sản phẩm này. Bên cạnh việc xây dựng website, sang năm mới, tôi sẽ mở một tiệm ăn giới thiệu các món ăn của Việt Nam như: bánh xèo, phở… Tôi muốn toàn thế giới có thêm những cảm nhận tốt đẹp về tài năng của người Việt qua những sản phẩm làm bằng tay độc đáo, sáng tạo, và biết thêm về Việt Nam qua những món ngon từ dân dã đến đặc sản”.

  • Mai Hồng
Advertisements

Read Full Post »

Thôn An Thái, xã Nhơn Phúc, huyện An Nhơn là nơi mà không gian văn hóa, lịch sử đậm chất xứ Nẫu. Không phải chỉ vì đây là làng võ, làng nghề, là nơi trầm tích các nền văn hóa mà còn vì chất hồn hậu của đất và người nơi đây, khiến người ta cứ dùng dằng đi – ở…

 

Chùa Bà ở An Thái được xây dựng từ năm 1760. 

Nghe tôi hỏi về những nét văn hóa truyền thống của vùng đất An Thái còn gìn giữ đến nay, cụ Lâm Mười (78 tuổi), Chi hội trưởng Chi hội Người cao tuổi thôn An Thái, người hiểu rõ về An Thái, trầm ngâm một hồi… rồi đề nghị tôi cùng đi tham quan một vòng làng quê thay cho câu trả lời.

Chúng tôi đi qua những con đường làng nhỏ, rợp mát bóng cây, ngắm nhìn những ngôi nhà xưa cũ mái ngói rêu phong, đặc biệt là các ngôi chùa. Vừa đi cụ Mười vừa giới thiệu về các chùa ở đây như chùa Bà, chùa Ông, chùa Bà Hỏa, chùa Hội Quán, chùa Phổ Tỉnh, chùa Bửu Quang. “An Thái tự hào đã gìn giữ được nhiều ngôi chùa cổ hàng trăm năm qua. Mỗi ngôi chùa cổ đều là một di tích kiến trúc nghệ thuật, thể hiện sự đan xen, hòa hợp để tạo nên sự đa dạng riêng trong bản sắc văn hóa truyền thống của người dân An Thái!” – cụ Mười tâm sự. Điều đáng lo là gánh nặng thời gian đã khiến các ngôi chùa cổ đã có dấu hiệu xuống cấp, nhưng đến nay mới chỉ có chùa Hội Quán là đang chuẩn bị trùng tu, tôn tạo nhờ nguồn vốn huy động từ cộng đồng.

An Thái từng là nơi phồn thịnh bậc nhất của tỉnh Bình Định. Bây giờ An Thái khá khuất nẻo, nhưng nhiều ngôi nhà cổ được xây dựng công phu, hoành tráng đã lặng lẽ thuyết minh cho thời vàng son này. Ngôi nhà xưa nhất còn được gìn giữ tương đối toàn vẹn ở An Thái là ngôi từ đường họ Lâm. Từ đường họ Lâm hiện khoác “lớp áo” bê tông bảo vệ bên ngoài, nhưng bên trong vẫn còn đầy đủ chi tiết nguyên bản của một ngôi nhà cổ, với những cột kèo bằng gỗ, họa tiết chạm trổ, khám thờ… Ông Lâm Kỳ Ngoạn, Trưởng tộc họ Lâm, cho biết: “Theo gia phả của dòng họ thì từ đường được xây dựng từ năm 1862, trải qua nhiều đời, gian nhà thờ chính đến nay vẫn được gìn giữ tốt theo đúng nguyên bản”.

Từ đường họ Lâm còn giữ được nguyên vẹn kiến trúc cổ. 

Nghề xưa ở An Thái đã mai một khá nhiều. Nhưng những nghề còn lại như nghề làm bún, bánh tráng lại phát triển rất mạnh. Loại bún nổi danh bậc nhất của An Thái là bún song thằn, nhưng loại bún này chỉ chiếm một tỉ lệ nhỏ so với nhiều loại bún khác như bún gạo, bún mì, bún vắt, bún vàng, bún lá… Ở An Thái, nhiều hộ làm bún quy mô lớn có ngày sử dụng đến cả tấn gạo, sản phẩm làm ra được tiêu thụ khắp nơi. Làng bún, bánh An Thái đã được công nhận làng nghề truyền thống năm 2009, hiện đang chuẩn bị xây dựng khu làng nghề để phát triển hơn nữa nghề truyền thống.

An Thái có truyền thống thượng võ lâu đời, sản sinh ra nhiều nhân tài võ học. Vậy nhưng, trong khi làng Thuận Truyền kế bên vẫn còn gìn giữ được phong trào luyện tập võ thuật, thì ở An Thái đang lụi dần. Sau khi võ sư Lâm Ngọc Phú mất đi, An Thái hiện không còn ai dạy võ. Hy vọng được nhen nhóm lên năm ngoái khi võ sư Diệp Lệ Bích – Chưởng môn Bình Thái Đạo –  từ nước ngoài về chiêu sinh dạy võ tại chùa Hội Quán, đã thu hút khá đông người dân An Thái theo học. Đáng tiếc, mấy tháng gần đây, lớp học này cũng đã tạm nghỉ. “Làng võ An Thái” xem ra chỉ còn là hoài niệm.

  • Hoài Thu (Baobinhdinh)

Read Full Post »

Tình cờ gặp võ sư Diệp Lệ Bích – Chưởng môn nhân đời thứ ba phái võ Bình Thái Đạo (tức phái võ An Thái – Bình Định), tại Bình Định ngay trước thềm Liên hoan (LH) Quốc tế Võ Cổ truyền Việt Nam lần thứ nhất. Vị chưởng môn này vừa khép lại gần hai chục ngày rong ruổi khắp nơi làm từ thiện, và đang tính xin Ban Tổ chức thâu nhận làm… tình nguyện viên để hướng dẫn các đoàn khách quốc tế tại LH, thay vì tham gia thi triển võ công nhằm dương danh môn phái như thói thường. Cái lạ ấy khiến chúng tôi không thể không tò mò và quyết định làm một cuộc phỏng vấn.

 

                                    Võ sư Diệp Lệ Bích

Chưởng môn nhân tình nguyện làm… tình nguyện viên 

* Làm tình nguyện viên cho LH, hẳn đấy chưa phải là tất cả những gì mà võ sư muốn làm khi về Việt Nam lần này, cũng như khi tham gia LH võ ngay tại quê nhà?

– Thực ra mục đích chính của tôi khi từ Anh quốc về Việt Nam lần này, ngoài việc đi làm từ thiện, còn là củng cố lại võ đường ở Bình Định mà mục tiêu trước mắt là trong năm nay, quyết tâm tạo ra cho được một sàn tập tại Quy Nhơn. Ngoài ra, tôi còn muốn tái bản lại cuốn sách Võ Bình Định chân truyền của cha tôi (võ sư Diệp Bảo Sanh) vốn đã xuất bản năm 1971 tại Sài Gòn, để gửi tặng cho tất cả các đại biểu từ các nước về tham dự LH. Tuy nhiên, ý định này có lẽ sẽ không thành vì thời gian còn lại quá ngắn.

+ Võ sư vừa nói đến việc củng cố lại võ đường ở Bình Định. Theo tôi được biết, trước đây, ở Quy Nhơn, cũng đã có một võ đường Bình Thái Đạo hoạt động. Vậy tại sao lần này võ sư đặt vấn đề củng cố…?

+ Đúng là vào năm 1984, anh nuôi tôi là võ sư Nguyễn Ngọc Danh, có mở võ đường, đã đào tạo ra được nhiều học trò, tham gia biểu diễn tại các lễ hội của tỉnh. Nhưng rồi do tài chính eo hẹp, tuổi già, lại vướng bận chuyện làm ăn của cả thầy lẫn trò, nên từ năm 2002, võ đường này không hoạt động mạnh như trước được nữa. Lần này, để củng cố, tôi dự tính sẽ có sự liên kết với Liên đoàn Võ thuật Bình Định và trực tiếp xắn tay vào làm. Và xin nói thẳng, tôi đã không làm thì thôi, chứ đã làm thì quyết tâm làm đến nơi; nhưng tất nhiên, cũng rất cần có sự giúp đỡ của các cơ quan, ban ngành liên quan của tỉnh.

 

Sân nhà của võ sư Diệp Trường Phát (người sáng lập Bình Thái Đạo) tại làng võ An Thái, nơi tập và đào tạo môn sinh của võ sư lúc sinh thời.

Và ước mơ hồi sinh một làng võ

Theo Võ sư Nguyễn Vĩnh Hảo – Ủy viên Ban Thường vụ Liên đoàn Võ thuật Bình Định, tuy võ phái An Thái ra đời cùng thời điểm với VOVINAM, Sa Long Cương (những năm 30 thế kỷ XX), nhưng thời đó, ảnh hưởng của Bình Thái Đạo thậm chí còn mạnh hơn VOVINAM. Tuy nhiên, từ sau năm 1975 đến nay, hoạt động của Bình Thái Đạo trở nên trầm lắng. Ngay tại làng võ An Thái, cái nôi ra đời của Bình Thái Đạo, cũng còn rất ít người tập võ. Còn các võ đường Bình Thái Đạo trong toàn quốc chủ yếu do các học trò của cụ Tàu Sáu mở.

* Võ sư có bao giờ nghĩ đến việc hồi sinh không khí làng võ An Thái một thời không? 

– Đây cũng là điều tôi thường xuyên tâm niệm. Tôi vẫn nghĩ, làng võ An Thái nói chung và Bình Thái Đạo nói riêng đã được xem như một nét đặc sắc trong truyền thống miền đất Võ, tại sao nay chúng ta không thể hồi sinh lại được. Và tôi tin là nếu được sự giúp đỡ của các ban ngành của tỉnh thì việc đưa làng võ An Thái trở lại sôi động như trước đây không phải là không thể làm được.

* Võ sư nhận xét như thế nào về các lò võ Bình Thái Đạo hiện tại ở Bình Định?

– Tuy tôi mới về Bình Định mấy hôm nay, nhưng mới đây, trong mục đích củng cố lại võ đường, tôi đã gặp mặt các võ sư ưu tú của môn phái. Điều đáng mừng là họ đều tuân thủ đúng môn quy và việc tập luyện theo đúng tinh thần môn phái. Không ít võ sư Bình Thái Đạo nay đã thành danh và đang đóng góp cho phong trào thể thao của tỉnh.

.

Dạy võ và làm việc thiện

Võ sư Diệp Lệ Bích là cháu nội của võ sư Diệp Trường Phát (người sáng lập võ phái Bình Thái Đạo), con của  võ sư Diệp Bảo Sanh (chưởng môn nhân đời thứ hai), sinh năm 1962. Năm 1979, võ sư theo gia đình di cư sang sống tại Vương quốc Anh. Võ sư được chính thức giao chưởng môn nhân Bình Thái Đạo đời thứ ba từ năm 1984. Cũng từ đó, võ sư bắt đầu mở các lớp dạy võ cho võ sinh châu Âu tại thành phố Northamptoen (Anh).

* Có khó khăn nào khi võ Bình Định truyền dạy cho người châu Âu không, thưa võ sư?

– Ở bên đó, tôi dạy cho mấy trăm môn sinh, chủ yếu là người Anh, còn Việt kiều thì cũng chỉ có 10% thôi. Nhiều thế hệ võ sinh đã được mời biểu diễn trên truyền hình hay tại các hội vui xuân của cộng đồng người Việt. Nhìn chung, môn sinh ngoại quốc họ tiếp thu nhanh và có thể lực, nên học rất giỏi. Theo quan điểm của tôi, điều căn bản là dạy cho họ cách thâu lực và phát lực, rồi sau đó, học võ nào cũng vô… ngon lành. Tuy nhiên, người châu Âu chỉ tập võ như một môn thể thao thôi chứ không tiếp thu như một hệ thống, cả về tinh thần, lý luận, võ y… Vả lại, thời gian sau này, tôi có con, bận bịu công việc an sinh xã hội và mê làm từ thiện, nên phòng tập đành đóng cửa.

* Nói về việc làm từ thiện, hình như, năm nào võ sư cũng về Việt Nam để giúp đỡ những mảnh đời bất hạnh?

Bình Thái Đạo là môn phái võ do ông Diệp Trường Phát (tức Tàu Sáu), ông nội của Diệp Lệ Bích sáng lập. Diệp Trường Phát sinh năm 1896 tại làng An Thái (nay thuộc xã Nhơn Phúc, huyện An Nhơn), là người gốc Hoa. Năm 13 tuổi, ông được cha mẹ cho sang quận Chiếu An, tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) học võ, rồi sang Hồng Kông thụ huấn thêm. Trở về An Thái, ông tiếp tục học hỏi và rút tỉa thêm tinh hoa võ thuật Bình Định. Lúc đầu, ông chỉ dạy người trong gia đình, sau này, do nhiều người nài nỉ, ông mới truyền võ nghệ cho người trong làng. Năm đó (1924), ông đã 28 tuổi. Từ đây, môn phái An Thái, còn gọi là Bình Thái Đạo (tức Bình Định, An Thái) ra đời.

– Từ năm 1998, tôi bắt đầu về Việt Nam và có ý làm công việc từ thiện. Khi tôi quay lại Anh, quãng năm 2002, tôi bỏ công việc đang làm ở Ngân hàng Barclaycard, bỏ luôn việc làm an sinh xã hội tại Hội Việt Nam của tỉnh Northamptoen, chỉ còn làm thông dịch viên cho tòa án, cảnh sát, bệnh viện bên đó, để dành thời gian làm từ thiện. Số người tôi bảo trợ, nhận đỡ đầu nay chắc cũng đến số trăm rồi. Tôi thường tìm các địa chỉ cần sự giúp đỡ đăng trên báo, rồi đến tận nhà để giúp đỡ. Ngoài ra, vừa rồi, tôi cũng có tham gia ủng hộ nạn nhân bão Chanchu, nạn nhân chất độc da cam. Hai năm gần đây, tôi về Việt Nam nhiều nhất: năm 2005 về 4 tháng, còn năm nay về 7 tuần và cũng dành thời gian chủ yếu là đi các tỉnh làm từ thiện.

* Xin hỏi thẳng, nguồn tài chính nào mà võ sư có thể làm từ thiện “dồi dào” như vậy?

– Thì tôi vẫn đi làm, làm thông dịch viên này, rồi làm dịch vụ nữa… Cũng nói thật, trước đây tôi tính là một năm sẽ về Việt Nam 6 tháng, chỉ ở Anh 6 tháng với gia đình. Nhưng rồi tôi lại nghĩ là cố gắng làm thêm để lấy tiền làm từ thiện, nên năm nay, tôi chỉ về 7 tuần, còn sang năm chỉ khoảng 1 tháng thôi.

*  Một câu hỏi cuối: Bình Thái Đạo không góp mặt trong phần biểu diễn tại LH Quốc tế Võ Cổ truyền Việt Nam lần này, võ sư có thấy tiếc?

– Tất nhiên là tiếc. Tiếc cả chuyện không kịp tái bản sách của cha tôi nữa. Nhưng… hy vọng còn có lần sau.

* Xin cảm ơn võ sư!

  • Lê Viết Thọ (thực hiện)

Read Full Post »